{"id":"papa-francesco-costituzione-ap-20171208-veritatis-gaudium","title":"Apostolische Konstitution Veritatis gaudium über die kirchlichen Universitäten und Fakultäten (8. Dezember 2017)","issuer":null,"type":"Magisterial document","date":null,"authority":"Roman Pontiff","availableLanguages":["de","en","es","fr","it","la","pt"],"languages":{"de":{"code":"de","label":"Deutsch","contentFormat":"plain-text","text":"Apostolische Konstitution Veritatis gaudium über die kirchlichen Universitäten und Fakultäten (8. Dezember 2017)\n\nDer Heilige Stuhl\n\nDeutsch\n\nFrançais\n\nEnglish\n\nItaliano\n\nPortuguês\n\nEspañol\n\nDeutsch\n\nPolski\n\nالعربيّة\n\n中文\n\nLatine\n\n×\n\nDer Heilige Stuhl\n\nMagisterium\n\nKalender\n\nLiturgische Feiern\n\nKarten für Päpstliche Audienzen und Feiern\n\nPäpste\n\nKardinalskollegium\n\nRömische Kurie und andere Organisationen\n\nSynode\n\nPresseamt\n\nVatican News - Radio Vaticana\n\nL'Osservatore Romano\n\nFranziskus\n\nApostolische Konstitutionen\n\nA\n\nA\n\nA\n\nPDF-Erstellung läuft.....\n\nDE\n\n- EN\n\n- ES\n\n- FR\n\n- IT\n\n- LA\n\n- LV\n\n- PL\n\n- PT\n\nPAPST FRANZISKUS\n\nAPOSTOLISCHE KONSTITUTION\n\nVERITATIS GAUDIUM\n\nÜBER DIE KIRCHLICHEN UNIVERSITÄTEN UND FAKULTÄTEN\n\nEinleitung\n\n1. Die Freude der Wahrheit ( Veritatis gaudium) verleiht dem brennenden Wunsch Ausdruck, der das Herz jedes Menschen unruhig macht, solange er nicht dem Licht Gottes begegnet ist, in ihm wohnt und es mit allen teilt [1]. Die Wahrheit ist nämlich keine abstrakte Idee, sondern sie ist Jesus, das Wort Gottes, in dem das Leben, das Licht der Menschen, ist (vgl. Joh 1,4); er ist der Sohn Gottes, der zugleich der Sohn des Menschen ist. Nur er »macht in der Offenbarung des Geheimnisses des Vaters und seiner Liebe dem Menschen den Menschen selbst voll kund und erschließt ihm seine höchste Berufung« [2].\n\nIn der Begegnung mit ihm, dem Lebendigen (vgl. Offb 1,18) und Erstgeborenen unter vielen Brüdern (vgl. Röm 8,29), erprobt das Herz des Menschen schon jetzt, im Auf und Ab der Geschichte, das unvergängliche Licht und Fest der Vereinigung mit Gott wie auch der Einheit mit den Brüdern und Schwestern im gemeinsamen Haus der Schöpfung, dessen es sich ohne Ende in der Fülle der Gemeinschaft mit Gott erfreuen wird. Im Gebet Jesu an den Vater – »Alle sollen eins sein: Wie du, Vater, in mir bist und ich in dir bin, sollen auch sie in uns sein « (Joh 17,21) – ist das Geheimnis der Freude enthalten, die Jesus uns in Fülle mitteilen will (vgl. Joh 15,11) vom Vater durch die Gabe des Heiligen Geistes: Geist der Wahrheit und der Liebe, der Freiheit, der Gerechtigkeit und der Einheit.\n\nDie Kirche wird von Jesus dazu angetrieben, eben diese Freude in ihrer Sendung ohne Unterlass und mit immer neuer Leidenschaft zu bezeugen und zu verkünden. Das Volk Gottes ist auf den Pfaden der Zeit pilgernd unterwegs, in ehrlichem und solidarische Umgang mit den Männern und Frauen aller Völker und aller Kulturen, um mit dem Licht des Evangeliums den Weg der Menschheit auf eine neue Kultur der Liebe hin zu erhellen. Die evangelisierende Sendung der Kirche geht aus ihrer eigenen Identität hervor, die ganz darauf angelegt ist, das authentische und ganzheitliche Wachstum der menschlichen Familie bis zu ihrer endgültigen Erfüllung in Gott zu fördern. Mit dieser Sendung eng verbunden ist das breite und vielgestaltige Programm der kirchlichen Studien, die durch die Jahrhunderte hindurch aus der Weisheit des Volkes Gottes unter der Leitung des Heiligen Geistes und im Dialog und in der Unterscheidung der Zeichen der Zeit wie auch der verschiedenen kulturellen Umstände erblüht sind.\n\nEs verwundert also nicht, dass das Zweite Vatikanische Konzil, das kraftvoll und prophetisch die Erneuerung des Lebens der Kirche förderte, im Hinblick auf eine wirksamere Mission in dieser geschichtlichen Epoche mit dem Dekret Optatam totius eine treue und schöpferische Revision der kirchlichen Studien empfohlen hat (vgl. Nrn. 13-22). Nach genauem Studium und kluger Erprobung hat dieses Vorhaben in der Apostolischen Konstitution Sapientia christiana, die vom heiligen Johannes Paul II. am 15. April 1979 erlassen wurde, Ausdruck gefunden. Dank ihrer ist der Einsatz der Kirche zugunsten der »kirchlichen Fakultäten und Universitäten […], die sich insbesondere mit der christlichen Offenbarung befassen und mit solchen Fragestellungen, die mit dieser verbunden sind und deshalb im engeren Sinne zum eigentlichen Verkündigungsauftrag der Kirche gehören«, weiter gefördert und vollendet worden. Dies gilt in gleicher Weise für jene anderen Fächer, »die zwar keine direkte Verbindung mit der christlichen Offenbarung haben, aber doch eine gute Hilfestellung bei der Aufgabe der Verkündigung geben können« [3].\n\nIn Treue zum Geist und den Leitlinien des Zweiten Vatikanischen Konzils und als seine angemessene Aktualisierung ist nach fast vierzig Jahren heute ein aggiornamento jener Apostolischen Konstitution dringend notwendig. Auch wenn sie in ihrer prophetischen Vision und mit ihrem klaren Gedankengang ihre Gültigkeit völlig beibehält, muss sie doch durch die zwischenzeitlich erlassenen normativen Bestimmungen ergänzt werden. Zugleich ist hier der Entwicklung der letzten Jahrzehnte im Bereich der akademischen Studien Rechnung zu tragen, ebenso dem weltweit gewandelten soziokulturellen Kontext wie auch den Empfehlungen auf internationaler Ebene hinsichtlich der Ausführung der verschiedenen Initiativen, denen der Heilige Stuhl beigetreten ist.\n\nDie Gelegenheit ist günstig, um mit überlegter und prophetischer Entschlossenheit eine Neubelebung der kirchlichen Studien auf allen Ebenen zu fördern, und zwar im Zusammenhang mit der neuen Phase der Sendung der Kirche, die durch das Zeugnis der Freude gekennzeichnet ist, die aus der Begegnung mit Jesus und der Verkündigung seines Evangeliums erwächst, wie ich es dem ganzen Volk Gottes im Apostolischen Schreiben Evangelii gaudium programmatisch ausgeführt habe.\n\n2. Die Apostolische Konstitution Sapientia christiana stellte in jeder Hinsicht die reife Frucht des großen Reformwerks der kirchlichen Studien dar, das durch das Zweite Vatikanische Konzil in Gang gesetzt wurde. Insbesondere nimmt sie die Ergebnisse auf, die in diesem entscheidenden Bereich der Sendung der Kirche unter der weisen und umsichtigen Leitung des seligen Paul VI. erreicht wurden. Zugleich gibt sie einen Ausblick auf den Beitrag, der dann in Kontinuität dazu vom Lehramt des heiligen Johannes Paul II. geleistet wurde.\n\nWie ich schon bei anderer Gelegenheit hervorheben konnte, war »einer der wichtigsten Beiträge des Zweiten Vatikanischen Konzils […] das Bestreben, diese Trennung zwischen Theologie und Pastoral, zwischen Glauben und Leben zu überwinden. Ich wage zu sagen, dass es die Grundordnung der Theologie – das Handeln und Denken aus dem Glauben heraus – gewissermaßen revolutioniert hat« [4]. Eben in diesem Licht lädt das Dekret Optatam totius die kirchlichen Studien mit Nachdruck ein, »harmonisch darauf hinzustreben, den Alumnen immer tiefer das Mysterium Christi zu erschließen, das die ganze Geschichte der Menschheit durchzieht [und] sich ständig der Kirche mitteilt« [5]. Um dieses Ziel zu erreichen, fordert das Konzilsdekret dazu auf, die Betrachtung und das Studium der Heiligen Schrift, der »Seele der ganzen Theologie« [6], mit der beständigen und bewussten Teilnahme an der heiligen Liturgie, der »erste[n] und notwendige[n] Quelle des wahrhaft christlichen Geistes« [7], sowie mit dem systematischen Studium der lebendigen Tradition der Kirche im Dialog mit den Menschen der heutigen Zeit, im genauen Hinhören auf ihre Probleme, ihre Verletzungen und ihre Erfordernisse [8] zu verbinden. Auf diese Weise – so unterstreicht Optatam totius – soll »die pastorale Sorge […] die gesamte Erziehung der Alumnen durchdringen« [9], um sie daran zu gewöhnen, »über die Grenzen der eigenen Diözese, der Nation oder des Ritus zu blicken und für die Bedürfnisse der ganzen Kirche einzustehen […], stets bereit, das Evangelium überall zu verkünden« [10].\n\nMeilensteine auf dem Weg, der von diesen Leitlinien des Zweiten Vatikanischen Konzils bis zu Sapientia christiana führt, sind besonders das Apostolische Schreiben Evangelii nuntiandi und die Enzyklika Populorum progressio von Paul VI. und – nur ein Monat vor der Promulgation der Apostolischen Konstitution – die Enzyklika Redemptor hominis von Johannes Paul II. Die prophetische Eingebung des Apostolischen Schreibens Pauls VI. über die Evangelisierung in der Welt von heute hallt kraftvoll in der Einleitung von Sapientia christiana nach, und zwar dort, wo gesagt wird: »Der besondere Verkündigungsauftrag der Kirche fordert nicht nur, dass das Evangelium in immer größeren geographischen Räumen und für wachsende Zahlen von Menschen gepredigt wird, sondern auch, dass die Kraft dieser Frohbotschaft die Denkweisen, die Maßstäbe des Urteils und die Handlungsnormen prägt; kurz gesagt, die gesamte Kultur des Menschen soll vom Evangelium durchdrungen werden« [11]. Johannes Paul II. hat seinerseits, besonders in der Enzyklika Fides et ratio, für den Bereich des Dialogs zwischen Philosophie und Theologie die Überzeugung bekräftigt und untermauert, welche die Lehre des Zweiten Vatikanischen Konzils anregte, dass nämlich »der Mensch imstande ist, zu einer einheitlichen und organischen Wissensschau zu gelangen. Das ist eine der Aufgaben, deren sich das christliche Denken im Laufe des nächsten Jahrtausends christlicher Zeitrechnung wird annehmen müssen« [12].\n\nAuch die Enzyklika Populorum progressio hat bei der Neustrukturierung der kirchlichen Studien im Lichte des Zweiten Vatikanums eine entscheidende Rolle gespielt. Gemeinsam mit Evangelii nuntiandi hat sie, wie es aus der Entwicklung der verschiedenen Ortskirchen ersichtlich ist, bedeutsame Impulse und konkrete Anleitungen für die Inkulturation des Evangeliums und für die Evangelisierung der Kulturen in den verschiedenen Regionen der Welt in Bezug auf die Herausforderungen der Gegenwart gegeben. Diese Sozialenzyklika Pauls VI. unterstreicht nämlich wirkungsvoll, dass die Entwicklung der Völker – als unabdingbarer Schlüssel zur weltweiten Verwirklichung von Gerechtigkeit und Frieden – »umfassend sein [muss], sie […] jeden Menschen und den ganzen Menschen im Auge haben« [13] muss. Zugleich macht sie darauf aufmerksam, dass »weise Menschen mit tiefen Gedanken, die nach einem neuen Humanismus Ausschau halten, der den Menschen von heute sich selbst finden lässt« [14], vonnöten sind. Populorum progressio deutet also mit prophetischer Vision die Soziale Frage als anthropologisches Problem, welches das Schicksal der gesamten Menschheitsfamilie berührt.\n\nDieser entscheidende Verständnisschlüssel hat die weiteren Dokumente zur Soziallehre der Kirche inspiriert: von Laborem exercens über Sollecitudo rei socialis und Centesimus annus von Johannes Paul II., Caritas in veritate von Papst Benedikt XVI. bis zu Laudato siʼ. Papst Benedikt XVI. griff die Anregung von Populorum progressio im Hinblick auf einen neuen Frühling des Denkens auf und wies auf die dringende Notwendigkeit hin, »die Globalisierung der Menschheit im Sinne von Beziehung, Gemeinschaft und Teilhabe zu leben und auszurichten« [15]. Er unterstrich dabei, dass Gott die Menschheit in jenes unaussprechliche Geheimnis von Gemeinschaft aufnehmen will, welche die Allerheiligste Dreifaltigkeit ist, während die Kirche in Jesus Christus Zeichen und Werkzeug dieser Gemeinschaft ist [16]. Um dieses Ziel realistisch zu erreichen, lädt er dazu ein, »die Vernunft auszuweiten und sie fähig zu machen, diese eindrucksvollen neuen Dynamiken zu erkennen und auszurichten«, die die Menschheitsfamilie bedrängen, »indem man sie im Sinn jener Kultur der Liebe beseelt, deren Samen Gott in jedes Volk und in jede Kultur gelegt hat« [17]. Zugleich soll man sich darum bemühen, »die verschiedenen Ebenen des menschlichen Wissens« – die theologische und die philosophische sowie die soziale und die wissenschaftliche Ebene – »interagieren zu lassen« [18].\n\n3. Dieses reiche Erbe an Vertiefungen und Orientierungen wurde dank des beharrlichen Bemühens um eine kulturelle und soziale Vermittlung des Evangeliums durch das Volk Gottes in verschiedenen Kontinenten und im Dialog mit den verschiedenen Kulturen sozusagen „auf dem Feld“ geprüft und vermehrt. So ist nun die Zeit gekommen, dass es in die weise und mutige Erneuerung der kirchlichen Studien einmündet, wie sie die missionarische Neuausrichtung einer Kirche „im Aufbruch“ erfordert.\n\nIn der Tat steht heute als vordringlichste Aufgabe auf der Tagesordnung, dass das ganze Volk Gottes sich darauf vorbereitet, „mit Geist“ [19] eine neue Etappe der Evangelisierung zu beschreiten. Dies verlangt »einen entschiedenen Prozess der Unterscheidung, der Läuterung und der Reform« [20]. In einem solchen Prozess spielt eine angemessene Erneuerung des kirchlichen Studiensystems eine strategische Rolle. Die kirchlichen Studien sind nämlich nicht nur dazu da, Orte und Programme qualifizierter Ausbildung für Priester, Personen des geweihten Lebens oder engagierte Laien anzubieten, sondern sie bilden eine Art günstiges kulturelles Laboratorium, in dem die Kirche jene performative Interpretation der Wirklichkeit ausübt, die dem Christusereignis entspringt und sich aus den Gaben der Weisheit und der Wissenschaft speist, durch die der Heilige Geist in verschiedener Weise das ganze Volk Gottes bereichert: vom sensus fidei fidelium zum Lehramt der Hirten, vom Charisma der Propheten zu dem der Lehrer und der Theologen.\n\nUnd das ist für eine Kirche „im Aufbruch“ ein unverzichtbarer Wert! Das gilt umso mehr heute, da wir nicht nur eine Zeit des Wandels, sondern einen regelrechten Zeitenwandel [21] erleben, der von einer umfassenden anthropologischen [22] und sozio-ökologischen Krise [23] gekennzeichnet ist, in der wir jeden Tag mehr »Symptome eines Bruchs […] bemerken, aufgrund der großen Geschwindigkeit der Veränderungen und der Verschlechterung. Diese zeigen sich sowohl in regionalen Naturkatastrophen als auch in Gesellschafts- oder sogar Finanzkrisen« [24]. Es geht schließlich darum, »das Modell globaler Entwicklung in eine [andere] Richtung [zu] lenken« und den »Fortschritt neu zu definieren« [25]: »Das Problem ist, dass wir noch nicht über die Kultur verfügen, die es braucht, um dieser Krise entgegenzutreten. Es ist notwendig, leaderships zu bilden, die Wege aufzeigen« [26].\n\nDiese beachtliche und unaufschiebbare Aufgabe verlangt auf der kulturellen Ebene akademischer Bildung und wissenschaftlicher Forschung die großherzige und gemeinsame Anstrengung hinsichtlich eines radikalen Paradigmenwechsels, ja mehr noch – ich erlaube mir zu sagen – hinsichtlich einer »mutigen kulturellen Revolution« [27]. Hierbei ist das weltweite Netz kirchlicher Universitäten und Fakultäten berufen, als entscheidenden Beitrag den Sauerteig, das Salz und das Licht des Evangeliums Jesu Christi und der lebendigen Tradition der Kirche – immer offen für neue Situationen und Vorschläge – einzubringen.\n\nEs wird heute immer deutlicher sichtbar, dass es »einer wahren Hermeneutik im Einklang mit dem Evangelium [bedarf], um das Leben, die Welt, die Menschen besser zu verstehen. Keine Synthese ist nötig, sondern eine geistige Atmosphäre der Suche und der Gewissheit, gegründet auf die Wahrheiten der Vernunft und des Glaubens. Philosophie und Theologie erlauben es, Überzeugungen zu erwerben, die die Intelligenz strukturieren und stärken sowie den Willen erhellen … aber all dies ist nur fruchtbar, wenn man es mit einem offenen Geist und auf Knien tut. Der Theologe, der sich an seinem vollständigen und abgeschlossenen Denken ergötzt, ist mittelmäßig. Der gute Theologe und Philosoph hat ein offenes Denken, das heißt es ist nicht abgeschlossen, immer offen für das „ maius“ Gottes und der Wahrheit, immer in Entwicklung begriffen, jenem Gesetz entsprechend, das der heilige Vinzenz von Lérins folgendermaßen beschreibt: „annis consolidetur, dilatetur tempore, sublimetur aetate“ ( Commonitorium primum, 23: PL 50,668).« [28]\n\n4. Vor diesem weiten und neuen Horizont, der sich vor uns auftut, stellt sich die Frage: Welche sind die Grundkriterien im Hinblick auf eine Erneuerung und Wiederbelebung des Beitrags der kirchlichen Studien für eine missionarische Kirche im Aufbruch? Mindestens vier solcher Kriterien können hier genannt werden, die sich aus der Lehre des Zweiten Vatikanischen Konzils und aus der Erfahrung der Kirche ergeben, die in diesen Jahrzehnten in ihrer Schule, im Hören auf den Heiligen Geist und auf die grundlegendsten Bedürfnisse und akutesten Fragen der Menschheitsfamilie, gereift ist.\n\na) Das erste und beständigste Kriterium ist das der Kontemplation und der geistlichen, intellektuellen und existentiellen Einführung ins Herz des Kerygma, also der immer neuen und faszinierenden Frohbotschaft des Evangeliums Jesu [29], »das immer mehr und besser« im Leben der Kirche und der Menschheit »assimiliert wird« [30]. Dies ist das Heilsgeheimnis, dessen Zeichen und Werkzeug die Kirche in Christus mitten unter den Menschen ist [31]: »ein Geheimnis, das in der Heiligsten Dreifaltigkeit verwurzelt ist, dessen historisch konkrete Gestalt aber ein pilgerndes und evangelisierendes Volk ist, dass immer jeden, wenn auch notwendigen institutionellen Ausdruck übersteigt« und sein »letztes Fundament in der freien und umgeschuldeten Initiative Gottes hat« [32].\n\nAus dieser lebenswichtigen und freudigen Ausrichtung auf das in Jesus Christus geoffenbarte Antlitz Gottes des Vaters, der reich an Erbarmen ist (vgl. Eph 2,4), [33] ergibt sich die befreiende und verantwortliche Erfahrung, als Kirche eine »Mystik des Wir« [34] zu leben, die zum Sauerteig jener universalen Brüderlichkeit wird, »die die heilige Größe des Nächsten zu sehen weiß; die in jedem Menschen Gott zu entdecken weiß; die die Lästigkeiten des Zusammenlebens zu ertragen weiß, indem sie sich an die Liebe Gottes klammert; die das Herz für die göttliche Liebe zu öffnen versteht, um das Glück der anderen zu suchen, wie es ihr guter himmlischer Vater sucht« [35]. Von daher kommt der Imperativ, im Herzen auf den Schrei der Armen und der Erde zu hören [36] und ihn im Geiste nachklingen zu lassen, um der »sozialen Dimension des Evangelisierens« [37] als integralem Bestandteil der Sendung der Kirche konkrete Gestalt zu verleihen: denn »Gott erlöst in Christus nicht nur die einzelne Person, sondern auch die sozialen Beziehungen der Menschen untereinander« [38]. Es ist nämlich wahr: »Die eigene Schönheit des Evangeliums kann von uns nicht immer angemessen zum Ausdruck gebracht werden, doch es gibt ein Zeichen, dass niemals fehlen darf: die Option für die Letzten, für die, welche die Gesellschaft aussondert und wegwirft« [39]. Diese Option muss die Darstellung und die Vertiefung der christlichen Wahrheit durchdringen.\n\nVon dort ergibt sich im Rahmen der Ausbildung zu einer christlich inspirierten Kultur der besondere Akzent, in der ganzen Schöpfung die trinitarische Prägung zu entdecken, die den Kosmos, in dem wir leben, zu einem »Gewebe von Beziehungen« macht: »Jedes Lebewesen« hat darin »die Eigenschaft, auf etwas anderes zuzustreben«, und so wird das Heranreifen einer »Spiritualität der globalen Solidarität« begünstigt, »die aus dem Geheimnis der Dreifaltigkeit entspringt« [40].\n\nb) Ein zweites Leitkriterium, das aufs engste mit dem ersten zusammenhängt und aus ihm folgt, ist das des Dialogs auf allen Gebieten: nicht als rein taktische Vorgehensweise, sondern aus dem inneren Bedürfnis heraus, gemeinsam die Erfahrung der Freude der Wahrheit zu machen und ihre Bedeutung sowie die praktischen Auswirkungen gründlich zu untersuchen. Das, was das Evangelium und die Lehre der Kirche heute fördern sollen – und zwar in großzügiger und offener Synergie mit allen positiven Instanzen, die das Wachstum eines universalen menschlichen Bewusstseins nähren –, ist eine wahre Kultur der Begegnung [41], ja eine Kultur der Begegnung zwischen allen echten und vitalen Kulturen dank einem gegenseitigen Austausch der je eigenen Gaben in jenem lichtvollen Raum, den die Liebe Gottes allen seinen Geschöpfen eröffnet.\n\nWie Papst Benedikt XVI. betont hat, ist »die Wahrheit […] „lógos“, der „diá-logos“ schafft und damit Austausch und Gemeinschaft bewirkt« [42]. In diesem Lichte lädt Sapientia christiana unter Berufung auf Gaudium et spes dazu ein, den Dialog mit den Christen der anderen Kirchen und kirchlichen Gemeinschaften und mit jenen, die anderen Religionen oder humanistischen Überzeugungen angehören, zu fördern und gemeinsam »mit den Fachleuten der anderen Disziplinen in Verbindung [zu] bleiben, mit Gläubigen wie mit Nichtgläubigen, und deren Thesen zu verstehen, sie zu werten und im Licht der geoffenbarten Wahrheit zu beurteilen [zu] suchen« [43].\n\nDaraus ergibt sich die günstige und unmittelbare Gelegenheit, in dieser Perspektive und in diesem Geist den Aufbau und die methodische Dynamik der vom kirchlichen Studiensystem vorgeschlagenen Lehrpläne im Hinblick auf ihre theologische Fragestellung, auf ihre Leitprinzipien und ihre unterschiedlichen Ebenen der fachlichen, pädagogischen und didaktischen Gliederung neu zu prüfen. Diese Gelegenheit konkretisiert sich in einer anspruchsvollen, aber äußerst fruchtbaren Aufgabe: Zielsetzung und Gliederung der Disziplinen und der in kirchlichen Studien erteilten Lehren in dieser spezifischen Logik und Intention überdenken und aktualisieren. In der Tat ist heute »eine Evangelisierung nötig, welche die neuen Formen, mit Gott, mit den anderen und mit der Umgebung in Beziehung zu treten, erleuchte und die grundlegenden Werte wachruft. Es ist notwendig, dorthin zu gelangen, wo die neuen Geschichten und Paradigmen entstehen« [44].\n\nc) Daraus folgt das dritte Grundkriterium, das ich in Erinnerung rufen will: eine im Licht der Offenbarung mit Weisheit und Kreativität ausgeübte Inter- und Transdisziplinarität. Die Einheit des Wissens in aller Differenzierung und unter Achtung der vielfältigen, miteinander verbundenen und sich überschneidenden Ausdrucksformen ist das Lebens- und Vernunftprinzip, welches das akademische Bildungs- und Forschungsangebot des kirchlichen Studiensystems sowohl inhaltlich als auch methodisch auszeichnet.\n\nDurch die verschiedenen Zweige der kirchlichen Studiengänge soll eine Pluralität an Wissensgebieten angeboten werden, die dem vielfältigen Reichtum der Wirklichkeit entsprechen, so wie sie vom Offenbarungsgeschehen erhellt wird. Dabei muss gleichzeitig auf harmonische und dynamische Weise die Einheit seines transzendenten Ursprungs erfasst werden, der sich in seiner historischen und metahistorischen Intentionalität eschatologisch in Jesus Christus entfaltet: »In ihm – sagt Paulus – sind alle Schätze der Weisheit und Erkenntnis verborgen« (Kol 2,3). Dieses theologische, anthropologische, existenzielle und epistemologische Prinzip ist von zentraler Bedeutung und muss seine Wirkkraft sowohl innerhalb des kirchlichen Studiensystems zeigen, dem es Einheit zusammen mit Anpassungsfähigkeit, organische Gliederung zusammen mit Dynamik ermöglicht, als auch im Zusammenhang mit dem heute bruchstückhaften und nicht selten zersplitterten Panorama der Universitätsstudien und mit einem unsicheren, konfliktreichen oder relativistischen Pluralismus der Meinungen und kulturellen Angebote.\n\nSchon Benedikt XVI. hat in Caritas in veritate in Vertiefung der kulturellen Botschaft Pauls VI. in Popolorum progressio betont: »dass es an Weisheit, an Reflexion, an einem Denken fehlt, das imstande ist, eine richtungsweisende Synthese aufzustellen« [45]. Genau hierum geht es bei der mission der kirchlichen Studiengänge. Diese präzise und Orientierung gebende Leitlinie macht nicht nur die innere Wahrheitsbezogenheit des kirchlichen Studiensystems deutlich, sondern unterstreicht auch, gerade heute, seine tatsächliche kulturelle und humanisierende Bedeutung. Deshalb ist die gegenwärtige Wiederentdeckung der Interdisziplinarität ohne weiteres positiv und vielversprechend [46]: nicht so sehr in der „schwachen“ Form einer einfachen Multidisziplinarität im Sinne eines Ansatzes, der einen Forschungsgegenstand zur besseren Erfassung unter verschiedenen Gesichtspunkten untersucht, sondern vielmehr in der „starken“ Form der Transdisziplinarität, bei der alles Wissen in den Raum des „Lichts und Lebens“, den die von der Offenbarung herkommende Weisheit bietet, gestellt wird und von diesem durchdrungen wird.\n\nWer im Rahmen von Einrichtungen des kirchlichen Studiensystems ausgebildet wurde, weiß darum – so erhoffte es der selige John Henry Newman –, »wo er und seine Wissenschaft ihren Platz haben; er ist sozusagen von einer Höhe zu ihr herabgekommen, er hat einen Überblick über alles Wissen gewonnen« [47]. Auch der selige Antonio Rosmini forderte schon im 19. Jahrhundert eine entschiedene Reform des christlichen Erziehungswesens durch eine Rückkehr zu den vier Säulen, die es in den ersten Jahrhunderten des christlichen Zeitalters sicher stützten: »Die Einheit des Wissens, die Vermittlung von Heiligkeit, das gemeinsame Leben, die wechselseitige Liebe«. Das Wesentliche ist ihm zufolge, der Wissenschaft die Einheit im Inhalt, in der Sichtweise und im Ziel wiederzugeben. Das geschieht vom Wort Gottes und seiner Vollendung in Jesus Christus, dem fleischgewordenen Logos, aus. Wenn diese lebendige Mitte fehlt, besitzt die Wissenschaft »weder Wurzeln noch Einheit« und bleibt nur »an das jugendliche Gedächtnis angeheftet und sozusagen angehängt«. Nur so kann die »unheilvolle Trennung von Theorie und Praxis« überwunden werden, denn die Einheit von Wissen und Heiligkeit ist »genau die wahre Eigenschaft der Lehre, welche die Welt retten wird« und deren »Vermittlung [in der früheren Zeit] sich nicht auf eine kurze tägliche Unterrichtsstunde beschränkte, sondern in einem ständigen Austausch der Schüler mit den Lehrern bestand« [48].\n\nd) Ein viertes und letztes Kriterium betrifft die Notwendigkeit, ein „Netzwerk“ zwischen all den verschiedenen Einrichtungen zu bilden, die auf der ganzen Welt die kirchlichen Studien pflegen und fördern. Dabei sollen auch die geeigneten Synergien mit den akademischen Einrichtungen der verschiedenen Länder und den Studienzentren verschiedener kultureller und religiöser Traditionen entschieden gefördert werden. Gleichzeitig sollen Forschungseinrichtungen ins Leben gerufen werden, die sich auf das Studium der epochalen Probleme, welche die Menschheit heute bedrücken, spezialisieren und geeignete, realistische Lösungsvorschläge machen.\n\nWie ich in Laudato si’ betont habe, hat sich »seit der Mitte des vergangenen Jahrhunderts und nach Überwindung vieler Schwierigkeiten […] allmählich die Tendenz durchgesetzt, den Planeten als Heimat zu begreifen und die Menschheit als ein Volk, das ein gemeinsames Haus bewohnt« [49]. Das Bewusstsein dieser Interdependenz »verpflichtet uns, an eine einzige Welt, an einen gemeinsamen Plan zu denken« [50]. Hier soll gerade die Kirche im überzeugten und prophetischen Einklang mit der vom Zweiten Vatikanum geförderten Hinwendung zu einer erneuerten Präsenz und Sendung in der Geschichte erfahren, dass die Katholizität, welche sie als Sauerteig der Einheit in Vielfalt und der Gemeinschaft in Freiheit kennzeichnet, »diese Spannungspolarität zwischen dem Teil und dem Ganzen, zwischen dem Einen und dem Vielen, zwischen dem Einfachen und dem Komplexen« benötigt und fördert. »Diese Spannung aufzuheben widerspricht dem Leben des Geistes« [51]. Es muss daher eine Erkenntnisweise und eine Wirklichkeitsdeutung im »Geist Christi« (vgl. 1 Kor 2,17) zur Anwendung kommen, dessen Vorbild und Lösungsmodell nicht »die Kugel [ist], die den Teilen nicht übergeordnet ist, wo jeder Punkt gleich weit vom Zentrum entfernt ist und es keine Unterschiede zwischen dem einen und dem anderen Punkt gibt«, sondern »das Polyeder, welches das Zusammentreffen aller Teile wiedergibt, die in ihm ihre Eigenart bewahren« [52].\n\nTatsächlich »verfügt das Christentum, wie wir in der Geschichte der Kirche sehen können, nicht über ein einziges kulturelles Modell, sondern „es bewahrt voll seine eigene Identität in totaler Treue zur Verkündigung des Evangeliums und zur Tradition der Kirche und trägt auch das Angesicht der vielen Kulturen und Völker, in die es hineingegeben und verwurzelt wird“ [53]. In den verschiedenen Völkern, die die Gabe Gottes entsprechend ihrer eigenen Kultur erfahren, drückt die Kirche ihre authentische Katholizität aus und zeigt die „Schönheit dieses vielseitigen Gesichtes“ [54]. In den christlichen Ausdrucksformen eines evangelisierten Volkes verschönert der Heilige Geist die Kirche, indem er ihr neue Aspekte der Offenbarung zeigt und ihr ein neues Gesicht schenkt« [55].\n\nEs ist offensichtlich, dass eine solche Sichtweise die Theologie wie auch – je nach ihren Fachkompetenzen – die weiteren Disziplinen der kirchlichen Studiengänge vor eine anspruchsvolle Aufgabe stellt. Mit einem schönen Bild hat Benedikt XVI. in Bezug auf die kirchliche Tradition unterstrichen, dass »die Tradition nicht die Weitergabe von Dingen oder Worten, keine Ansammlung toter Dinge ist. Die Tradition ist der lebendige Fluss, der uns mit den Ursprüngen verbindet, der lebendige Fluss, in dem die Ursprünge stets gegenwärtig sind« [56]. »Dieser Fluss bewässert unterschiedliche Länder, speist unterschiedliche geographische Zonen und lässt das Beste jenes Landes, das Beste jener Kultur aufkeimen. Auf diese Weise nimmt das Evangelium auch weiterhin in allen Teilen der Erde Gestalt an, auf immer neue Weise« [57]. Die Theologie muss zweifelsohne in der Heiligen Schrift und der lebendigen Tradition verwurzelt und auf sie gegründet sein. Genau deshalb muss sie aber gleichzeitig die kulturellen und gesellschaftlichen Entwicklungen begleiten, besonders die schwierigen Übergänge. Gerade »in dieser Zeit muss die Theologie sich auch der Konflikte annehmen: nicht nur jener, die wir innerhalb der Kirche erleben, sondern auch jener, die die ganze Welt betreffen« [58]. Wir müssen bereit sein »den Konflikt zu erleiden, ihn zu lösen und ihn zum Ausgangspunkt eines neuen Prozesses zu machen«, in einer Weise, die erlaubt, »Geschichte in einem lebendigen Umfeld zu schreiben, wo die Konflikte, die Spannungen und die Gegensätze zu einer vielgestaltigen Einheit führen können, die neues Leben hervorbringt. Es geht nicht darum, für einen Synkretismus einzutreten, und auch nicht darum, den einen im anderen zu absorbieren, sondern es geht um eine Lösung auf einer höheren Ebene, welche die wertvollen innewohnenden Möglichkeiten und die Polaritäten im Streit beibehält« [59].\n\n5. Bei der Neubelebung der kirchlichen Studien ist es dringend notwendig, der wissenschaftlichen Forschung an unseren kirchlichen Universitäten und Fakultäten einen neuen Impuls zu geben. Die Apostolische Konstitution Sapientia christiana führte die Forschung als eine »grundlegende Aufgabe« in beständigem »Kontakt mit der Wirklichkeit« ein, die »Lehre den Menschen dieser Zeit weiterzugeben, die ja ganz verschiedenen Kulturen angehören« [60]. Aber in unserer Zeit, die durch multikulturelle und multiethnische Verhältnisse geprägt ist, verlangen neue soziale und kulturelle Dynamiken eine Ausweitung dieser Ziele. Um nämlich die Heilssendung der Kirche zu erfüllen, »[genügt] die Sorge des Evangelisierenden, jeden Menschen zu erreichen, nicht«, da »das Evangelium auch an die Kulturen im Ganzen verkündet wird« [61]. Die kirchlichen Studien können sich nicht darauf beschränken, Männern und Frauen unserer Zeit, die in ihrem christlichen Bewusstsein wachsen wollen, Wissen, Fähigkeiten und Erfahrungen zu vermitteln. Sie müssen sich vielmehr der dringenden Aufgabe stellen, intellektuelle Instrumente zu entwickeln, die sich als Paradigmen eines Handelns und Denkens erweisen, die für die Verkündigung in einer Welt, die von einem ethisch-religiösen Pluralismus geprägt ist, nützlich sind. Dies erfordert nicht nur ein fundiertes theologisches Bewusstsein, sondern auch die Fähigkeit, Systeme zur Darstellung der christlichen Religion zu entwerfen, auszuarbeiten und zu verwirklichen; eine Darstellung, die tief in verschiedene kulturelle Systeme eindringen kann. All dies fordert eine Anhebung der Qualität der wissenschaftlichen Forschung sowie einen fortschreitenden Anstieg des Niveaus des theologischen Studiums und der verwandten Wissenschaften. Es geht nicht nur darum, das Feld der Diagnose zu erweitern und die Datenmenge zu vermehren, die zur Verfügung steht, um die Wirklichkeit zu verstehen [62], sondern es geht um Vertiefung, um so »die Wahrheit des Evangeliums in einem bestimmten Kontext bestmöglich mitzuteilen, ohne auf die Wahrheit, das Gute und das Licht zu verzichten, die eingebracht werden können, wenn die Vollkommenheit nicht möglich ist« [63].\n\nIn erster Linie betraue ich die Forschung an den Universitäten, Fakultäten und kirchlichen Instituten mit der Aufgabe, jene »ursprüngliche Apologetik«, auf die ich in Evangelii gaudium hingewiesen habe, zu entwickeln und so »die Voraussetzungen zu schaffen, damit das Evangelium von allen gehört wird« [64].\n\nIn diesem Zusammenhang wird die Schaffung neuer qualifizierter Forschungszentren unerlässlich, in denen Wissenschaftler mit unterschiedlichem religiösen Hintergrund und aus verschiedenen wissenschaftlichen Disziplinen mit verantwortungsvoller Freiheit und gegenseitiger Transparenz interagieren können – wie ich es in der Enzyklika Laudato si’ gewünscht habe –, um »einen Dialog miteinander aufzunehmen, der auf die Schonung der Natur, die Verteidigung der Armen und den Aufbau eines Netzes der gegenseitigen Achtung und der Geschwisterlichkeit ausgerichtet ist« [65]. In allen Ländern stellen die Universitäten den primären Ort der wissenschaftlichen Forschung für den Fortschritt des Wissens und der Gesellschaft dar und spielen dabei eine entscheidende Rolle für die wirtschaftliche, soziale und kulturelle Entwicklung, besonders in einer Zeit wie der unseren, die geprägt ist von schnellen, ständigen und beachtlichen Veränderungen in Wissenschaft und Technologie. Auch in den internationalen Abkommen wird hervorgehoben, dass die Universität eine zentrale Verantwortung in der Forschungspolitik einnimmt und es notwendig ist, diese zu koordinieren, indem Netzwerke von Fachzentren geschaffen werden, um so unter anderem die Mobilität der Forscher zu erleichtern.\n\nIn diesem Sinne werden eben interdisziplinäre Leistungszentren und Initiativen geplant, um die Entwicklung fortgeschrittener Technologien, die Qualifizierung der Humanressourcen und die Integrationsprogramme zu begleiten. Auch kirchliche Studien im Geiste einer Kirche „im Aufbruch“ sollen mit Fachzentren ausgestattet werden, die den Dialog mit den verschiedenen Wissenschaftsbereichen vertiefen. Vor allem die gemeinsame und sich überschneidende Forschung von Fachleuten verschiedener Disziplinen bildet einen qualifizierten Dienst für das Volk Gottes, insbesondere für das Lehramt; ebenso unterstützt sie die Sendung der Kirche, allen die Frohbotschaft Christi zu verkünden im Dialog mit den verschiedenen Wissenschaften, die einer immer tieferen Durchdringung der Wahrheit und ihrer Umsetzung im persönlichen wie gesellschaftlichen Leben.\n\nDie kirchlichen Studien werden so in der Lage sein, ihren besonderen und unersetzlichen Beitrag zur Inspiration und Orientierung zu erbringen. Sie werden ihre eigene Aufgabe auf neue, kritische und realistische Art herausarbeiten und ausdrücken. Es war und wird immer so sein! Die Theologie und die christlich inspirierte Kultur waren ihrer Sendung gewachsen, wenn sie kühn und treu an die Grenze zu gehen wussten. »Die Fragen unseres Volkes, seine Leiden, seine Auseinandersetzungen, seine Träume, seine Kämpfe, seine Sorgen besitzen einen hermeneutischen Wert, den wir nicht unbeachtet lassen dürfen, wenn wir das Prinzip der Menschwerdung ernst nehmen wollen. Seine Fragen tragen dazu bei, dass wir uns Fragen stellen, seine Probleme stellen uns vor Probleme. All das hilft uns, das Geheimnis des Wortes Gottes zu vertiefen: Dieses Wort erfordert und verlangt, dass man einen Dialog führt, dass man in Gemeinschaft eintritt« [66].\n\n6. Vor unseren Augen zeichnet sich heute »eine große kulturelle, spirituelle und erzieherische Herausforderung ab, die langwierige Regenerationsprozesse beinhalten wird« [67], auch für die kirchlichen Universitäten und Fakultäten.\n\nDer freudige und unerschütterliche Glaube an den gekreuzigten und auferstandenen Jesus, Mitte und Herr der Geschichte, leite, erleuchte und stütze uns in dieser anspruchsvollen und faszinierenden Zeit, die von der Verpflichtung zu einer neuen und weitblickenden Gestalt der kirchlichen Studien gekennzeichnet ist. Seine Auferstehung mit der überreichen Gabe des Heiligen Geistes »bringt überall Keime dieser neuen Welt hervor; und selbst wenn sie abgeschnitten werden, treiben sie wieder aus, denn die Auferstehung des Herrn hat schon das verborgene Treiben dieser Geschichte durchdrungen« [68].\n\nDie selige Jungfrau Maria, die bei der Verkündigung des Engels das Wort der Wahrheit mit unaussprechlicher Freude empfangen hat, begleite unseren Weg. Sie erhalte uns vom Vater aller Gnade den Segen voll Licht und Liebe, den wir in kindlichem Vertrauen von seinem Sohn, unseren Herrn Jesus Christus, in der Freude des Heiligen Geistes hoffnungsvoll erwarten!\n\nERSTER TEIL\n\nALLGEMEINE NORMEN\n\nI.\n\nNatur und Aufgabe kirchlicher Universitäten und Fakultäten\n\nArt. 1. Zur Erfüllung der ihr von Christus übertragenen Sendung, das Evangelium zu verkünden, hat die Kirche das Recht und die Pflicht zur Errichtung und Förderung von Universitäten und Fakultäten, die von ihr abhängen (vgl. can. 815 CIC).\n\nArt. 2.\n\n§ 1. In der vorliegenden Konstitution gelten jene Universitäten und Fakultäten als «kirchliche» Hochschuleinrichtungen, die nach kanonischer Errichtung oder Approbation durch den Heiligen Stuhl die Glaubenswissenschaft und hiermit verbundene Wissenschaften betreiben und lehren, mit dem Recht, akademische Grade in der Autorität des Heiligen Stuhles zu verleihen (vgl. can. 817 CIC; can. 648 CCEO).\n\n§ 2. Jene können eine Universität oder kirchliche Fakultät sui iuris, eine kirchliche Fakultät innerhalb einer katholischen Universität (vgl. Johannes Paul II., Apost. Konst. Ex corde Ecclesiae, Art. 1, § 2: AAS 82 [1990] 1502) oder eine kirchliche Fakultät innerhalb einer anderen Universität sein.\n\nArt. 3. Aufgaben kirchlicher Hochschulen sind:\n\n§ 1. durch wissenschaftliche Forschung die eigenen Disziplinen zu betreiben und voranzubringen, d.h. jene, die direkt oder indirekt mit der christlichen Offenbarung verbunden sind oder die auf direkte Weise der Sendung der Kirche dienen, und daher vor allem die Kenntnis der christlichen Offenbarung und der mit ihr verbundenen Bereiche vertiefen, systematisch die in ihr enthaltenen Wahrheiten freilegen, in ihrem Licht die neuen Probleme der fortschreitenden Zeit betrachten und sie den Menschen der Gegenwart in einer den verschiedenen Kulturen angepassten Weise darlegen;\n\n§ 2. die Studenten in ihren Disziplinen nach Maßgabe katholischer Lehre zu hoher Qualifikation heranzubilden und sie für ihre künftigen Aufgaben sinnvoll vorzubereiten sowie für eine fortdauernde Weiterbildung der Diener der Kirche zu sorgen;\n\n§ 3. in enger Gemeinschaft mit dem Leitungsamt der Kirche den ihrer Natur entsprechenden wirksamen Beitrag in der Zusammenarbeit mit den Ortskirchen und mit der Weltkirche beim gesamten Werk der Glaubensverkündigung zu erbringen.\n\nArt. 4. Es ist Aufgabe der Bischofskonferenzen, das Leben und den Fortschritt der kirchlichen Universitäten und Fakultäten angesichts ihrer besonderen Bedeutung aufmerksam zu verfolgen.\n\nArt. 5. Die kanonische Errichtung oder Approbation kirchlicher Universitäten und Fakultäten ist der Kongregation für das Katholische Bildungswesen vorbehalten, die auch nach Maßgabe des Rechts die Oberaufsicht über sie innehat (vgl. can. 816, § 1 CIC; can. 649 CCEO; Johannes Paul II., Apost. Konst. Pastor bonus, Art. 116, § 2: AAS 80 [1988] 889).\n\nArt. 6. Allein die Universitäten und Fakultäten, die vom Heiligen Stuhl rechtmäßig errichtet oder anerkannt sind sowie nach den Normen dieser Konstitution geführt werden, haben das Recht, akademische Grade mit kirchenrechtlicher Geltung zu verleihen (vgl. can. 817 CIC und can. 648 CCEO), unter Beibehaltung des Sonderrechtes der Päpstlichen Bibelkommission (Vgl.: Paul VI., Sedula Cura: AAS 63 [1971] 665 ff.; Päpstliche Bibelkommission, Ratio Periclitandae Doctrinae: AAS 67 [1975] 153 ff.).\n\nArt. 7. Die Statuten jeder Universität oder Fakultät müssen nach der Norm dieser Konstitution verfaßt und von der Kongregation für das Katholische Bildungswesen approbiert werden (vgl. can. 816, § 2 CIC; can. 650 CCEO).\n\nArt. 8. Die kirchlichen Fakultäten, die vom Heiligen Stuhl an nichtkirchlichen Universitäten errichtet oder anerkannt wurden und die akademische Grade mit kirchlicher und zugleich staatlicher Geltung verleihen, müssen ebenfalls die Vorschriften dieser Konstitution einhalten, sowie die bilateralen und multilateralen Verträge beachten, die zwischen dem Heiligen Stuhl und den verschiedenen Staaten oder mit diesen Universitäten selbst geschlossen worden sind.\n\nArt. 9.\n\n§ 1. Die Fakultäten, die nicht vom Heiligen Stuhl rechtmäßig errichtet oder anerkannt sind, können keine akademischen Grade mit kirchenrechtlicher Geltung verleihen.\n\n§ 2. Die von solchen Fakultäten verliehenen Grade benötigen die Anerkennung durch die Kongregation für das Katholische Bildungswesen, um für bestimmte kirchenrechtliche Folgen Bedeutung zu haben.\n\n§ 3. Für eine solche Anerkennung, die den einzelnen beim Vorliegen besonderer Gründe zu gewähren ist, sind die von der Kongregation für das Katholische Bildungswesen aufgestellten Bedingungen zu erfüllen.\n\nArt. 10. Zur ordnungsgemäßen Durchführung dieser Konstitution sind die Verordnungen zu beachten, die die Kongregation für das Katholische Bildungswesen erlässt.\n\nII.\n\nDie Universitätsgemeinschaft und ihre Leitungsorgane\n\nArt. 11. § 1. Die Universität oder Fakultät ist eine Gemeinschaft des Studiums, der Forschung und der Ausbildung, die, in Übereinstimmung mit den Prinzipien der evangelisierenden Sendung der Kirche, auf institutioneller Ebene wirkt, um die in Art. 3 genannten primären Aufgaben zu erfüllen.\n\n§ 2. In der Universitätsgemeinschaft sind alle Personen, die dazugehören, ob einzeln oder in Räten versammelt, mitverantwortlich für das Gemeinwohl und sie tragen im Bereich ihrer spezifischen Kompetenzen zur Erfüllung ihrer Aufgaben mit bei.\n\n§ 3. Darum müssen ihre Rechte und Pflichten für den Bereich der Universitätsgemeinschaft in den Statuten genau umschrieben werden, damit diese innerhalb der gesetzten Grenzen richtig ausgeübt werden können.\n\nArt. 12. Der Großkanzler vertritt den Heiligen Stuhl bei der Universität oder Fakultät und diese wiederum beim Heiligen Stuhl; er sorgt für deren Erhalt und Entwicklung und kümmert sich um ihre Verbindung zur Ortskirche wie zur Weltkirche.\n\nArt. 13. § 1. Die Universität oder die Fakultät hängen rechtlich vom Großkanzler ab, sofern der Heilige Stuhl keine andere Regelung getroffen hat.\n\n§ 2. Je nach den Umständen kann es auch einen stellvertretenden Großkanzler geben, dessen Vollmacht in den Statuten festgelegt sein muss.\n\nArt. 14. Wenn der Großkanzler mit dem Ortsordinarius nicht identisch ist, sollen Normen aufgestellt werden, die es beiden Ämtern gestatten, ihren jeweiligen Zuständigkeiten in gegenseitigem Einvernehmen nachzukommen.\n\nArt. 15. Die Ämter an der Universität sind persönlich und kollegial verfasst. Persönlich sind vor allem die Ämter des Rektors oder Präses und des Dekans. Kollegial sind die verschiedenen Leitungsorgane oder Räte der Universität oder der Fakultäten.\n\nArt. 16. Die Statuten der Universität oder Fakultät müssen die Namen und Aufgaben der akademischen Ämter sowie die Weise der Bestimmung ihrer Träger und die jeweilige Amtsdauer genauer festlegen, wobei sowohl die kirchenrechtliche Natur der Universität oder Fakultät als auch die Praxis der anderen Universitäten im gleichen Raum berücksichtigt werden sollen.\n\nArt. 17. Zu akademischen Amtsträgern sollen Personen mit eingehender Erfahrung im Universitätsleben berufen werden; in der Regel sollten sie aus den Lehrkräften der Fakultäten genommen werden.\n\nArt. 18. Die Ernennung oder wenigstens die Bestätigung folgender Amtsträger kommt der Kongregation für das Katholische Bildungswesen zu:\n\n- der Rektor einer kirchlichen Universität,\n\n- der Präses einer kirchlichen Fakultät sui iuris,\n\n- der Dekan einer kirchlichen Fakultät innerhalb einer Universität.\n\nArt. 19. § 1. Die Statuten müssen festlegen, wie die persönlichen und die kollegialen Amtsträger zusammenarbeiten sollen, damit so einerseits das Prinzip der Kollegialität in den wichtigeren Fragen, vor allem in denen von Forschung und Lehre, streng eingehalten werde, andererseits aber auch die persönlichen Amtsträger jene Vollmacht besitzen, die richtigerweise zu ihrem Amt gehört.\n\n§ 2. Dies gilt vor allem für den Rektor, der die Aufgabe hat, die gesamte Universität zu leiten und in geeigneter Weise für deren Einheit, für Zusammenarbeit und Entwicklung zu sorgen.\n\nArt. 20. § 1. Wenn Fakultäten zu einer kirchlichen Universität oder zu einer katholischen Universität gehören, müssen die Statuten eine Regelung enthalten, dass deren Leitung in sinnvoller Weise mit der Leitung der Gesamtuniversität koordiniert wird, damit so die Belange der einzelnen Fakultäten wie auch der Gesamtuniversität entsprechend gefördert werden und die Zusammenarbeit aller Fakultäten untereinander Fortschritte mache.\n\n§ 2. Die kirchenrechtlichen Erfordernisse einer kirchlichen Fakultät müssen auch dann gewahrt bleiben, wenn diese in eine andere Universität integriert ist.\n\nArt. 21. Wenn die Fakultät mit einem Priesterseminar oder Kolleg verbunden ist, müssen die Statuten -abgesehen von der notwendigen Zusammenarbeit in allem, was die Belange der Studenten betrifft - klare und wirksame Regelungen dafür vorsehen, dass die akademische Leitung und die Verwaltung der Fakultät in geeigneter Weise von der Leitung und Verwaltung des Priesterseminars oder Kollegs unterschieden sind.\n\nIII.\n\nLehrkörper\n\nArt. 22. In jeder Fakultät soll es so viele - vor allem festangestellte - Dozenten geben, wie es der Bedeutung und dem Fortschritt der einzelnen Disziplinen sowie auch den Erfordernissen und dem Nutzen der Studenten entspricht.\n\nArt. 23. Es soll verschiedene Stufen von Dozenten geben, die in den Statuten nach der Art ihrer Ausbildung, nach Art und Dauer ihrer Anstellung und nach ihrer Verantwortlichkeit in der Fakultät zu bestimmen sind, wobei die Praxis der Universitäten des gleichen Raumes angemessen berücksichtigt werden soll.\n\nArt. 24. Die Statuten müssen festsetzen, welchen Amtsträgern die Auswahl, Ernennung und Beförderung der Dozenten zusteht, vor allem wenn es sich um eine feste Anstellung handelt.\n\nArt. 25. § 1. Um rechtmäßig in das Kollegium der festangestellten Dozenten der Fakultät aufgenommen zu werden, muss der Kandidat:\n\n1° sich durch hohe wissenschaftliche Qualifikation, durch lautere Lebensführung und durch Verantwortungsbewusstsein auszeichnen;\n\n2° das entsprechende Doktorat oder einen diesem gleichwertigen Titel oder, in sehr seltenen Ausnahmefällen, gleichwertige wissenschaftliche Verdienste besitzen;\n\n3° sich durch bestimmte Nachweise, insbesondere durch die Veröffentlichung wissenschaftlicher Arbeiten, als geeignet für die wissenschaftliche Forschung erwiesen haben;\n\n4° nachweisen, die für das Lehramt erforderlichen didaktischen Fähigkeiten zu besitzen.\n\n§ 2. Diese Voraussetzungen, die für die Aufnahme von festangestellten Dozenten gelten, müssen in entsprechendem Verhältnis auch für nebenamtliche Lehrbeauftragte angewandt werden.\n\n§ 3. Bei der Beurteilung der wissenschaftlichen Qualifikation der Kandidaten für die Dozentur soll die Praxis der Universitäten des gleichen Raumes berücksichtigt werden.\n\nArt. 26. § 1. Alle Dozenten, gleich welcher Stufe, sollen sich durch vorbildliches Leben, Integrität der Lehre und Pflichtbewusstsein auszeichnen, so dass sie wirksam dazu beitragen können, die besondere Zielsetzung einer kirchlichen Bildungseinrichtung zu erreichen. Wenn eine dieser Voraussetzungen nicht mehr gegeben ist, müssen die Dozenten, unter Beachtung des vorgesehenen Verfahrens (vgl. cann. 810, § 1 und 818 CIC) ihres Amtes enthoben werden.\n\n§ 2. Diejenigen, die in Fachbereichen unterrichten, in denen es um Glaube oder Moral geht, sollen sich dessen bewusst sein, dass diese Aufgabe in voller Gemeinschaft mit dem authentischen Lehramt der Kirche und vor allem des Papstes durchzuführen ist (vgl. Zweites Vatikanisches Konzil, Dogmatische Konstitution über die Kirche Lumen Gentium, 25, 21. November 1965: AAS 57 [1965] 29-31; und Kongregation für die Glaubenslehre, Instruktion über die kirchliche Berufung des Theologen, Donum veritatis, 24. Mai 1990: AAS 82 [1990] 1550-1570).\n\nArt. 27. § 1. Wer in Fachbereichen unterrichtet, die Glaube oder Moral betreffen, muss nach Ablegung der Professio Fidei (vgl. can. 833, n. 7 CIC) vom Großkanzler oder seinem Beauftragten die Missio canonica erhalten; sie unterrichten ja nicht in eigener Autorität, sondern kraft der von der Kirche empfangenen Sendung. Die anderen Dozenten hingegen müssen vom Großkanzler oder seinem Beauftragten die Lehrerlaubnis erhalten.\n\n§ 2. Bevor ein Dozent entweder fest angestellt wird oder zur obersten Stufe der Lehrbefähigung befördert wird - oder auch in jedem dieser beiden Fälle je nach den Bestimmungen der Statuten -, muss das »Nihil obstat« des Heiligen Stuhles eingeholt werden.\n\nArt. 28. Die Beförderung zu höheren Stufen erfolgt in angemessenen Zeitabständen entsprechend der Lehrfähigkeit, den durchgeführten Forschungen, den veröffentlichten wissenschaftlichen Arbeiten, der in Lehre und Forschung unter Beweis gestellten Bereitschaft zur Zusammenarbeit und dem Einsatz für die Fakultät.\n\nArt. 29. Die Dozenten sollen, um ihrem Amt nachkommen zu können, von anderen Aufgaben frei sein, die sich nicht mit ihrem Forschungs- und Lehrauftrag, wie er in den Statuten von den einzelnen Dozentengruppen gefordert ist, vereinbaren lassen (vgl. can. 152 CIC; can. 942 CCEO).\n\nArt. 30. Die Statuten müssen festsetzen:\n\na) wann und unter welchen Bedingungen die Dozenten aus ihrem Amt scheiden;\n\nb) aus welchen Gründen und nach welchem Verfahren sie vom Amt suspendiert oder auch aus ihm enthoben oder abgesetzt werden können, damit so die Rechte sowohl des Dozenten, der Fakultät oder Universität, vor allem der Studenten, wie auch der kirchlichen Gemeinschaft in guter Weise geschützt werden können.\n\nIV.\n\nDie Studenten\n\nArt. 31. Die kirchlichen Fakultäten stehen allen Klerikern und Laien offen, die durch ihre sittliche Lebensführung und abgeschlossenen Vorstudien für die Aufnahme in die Fakultät geeignet sind. Beides muss durch ein entsprechendes Zeugnis nachgewiesen werden.\n\nArt. 32.\n\n§ 1. Um sich in eine Fakultät zur Erlangung der akademischen Grade einschreiben zu können, muss der Studiennachweis erbracht werden, der für die Zulassung zu einer staatlichen Universität des eigenen Landes oder des Landes, in dem sich die Fakultät befindet, erforderlich ist.\n\n§ 2. Die Fakultät soll in ihren Statuten die anderen eventuellen Bedingungen festsetzen, die außer den in § 1 aufgestellten für die Durchführung des eigenen Studienganges notwendig sind, auch was die Kenntnisse der alten und modernen Sprachen betrifft.\n\n§ 3. Die Fakultät soll in ihren Statuten auch Verfahren zur Untersuchung der Anträge von Flüchtlingen, Vertriebenen und Flüchtlingen gleich gestellten Personen, die nicht über die regulär erforderliche Dokumentation verfügen, vorsehen.\n\nArt. 33. Die Studenten müssen die Vorschriften der Fakultät über die allgemeine Ordnung und die Disziplin - insbesondere über den Studienplan, den Vorlesungsbesuch und die Examen - wie auch alle anderen Anordnungen, die das Leben der Fakultät betreffen, gewissenhaft befolgen. Aus diesem Grund haben die Universität und die einzelnen Fakultäten die geeigneten Modalitäten vorzusehen, damit die Studenten die Statuten und die Ordnungen kennen.\n\nArt. 34. Die Statuten müssen festsetzen, auf welche Weise die Studenten als einzelne oder zusammengeschlossen am Leben der akademischen Gemeinschaft in den Bereichen teilnehmen, in denen sie zum Gesamtwohl der Fakultät oder der Universität beitragen können.\n\nArt. 35. Ebenso sollen die Statuten bestimmen, wie die Studenten aus schwerwiegenden Gründen von gewissen Rechten suspendiert werden oder diese ganz verlieren oder sogar von der Fakultät ausgeschlossen werden können, wobei in angemessener Weise für den Schutz der Rechte sowohl des Studenten, der Fakultät oder Universität wie auch der kirchlichen Gemeinschaft selbst gesorgt werden soll.\n\nV.\n\nDie Angestellten in Leitung, Verwaltung und anderen Diensten\n\nArt. 36. § 1. In der Leitung und Verwaltung der Universität oder Fakultät sollen die Verantwortlichen von Angestellten unterstützt werden, die in ihren Aufgaben gebührend bewandert sind.\n\n§ 2. Solche Angestellte sind vor allem der Sekretär, der Bibliothekar, der Ökonom und andere, welche die Institution für notwendig erachtet. Ihre Rechte und Pflichten müssen in den Statuten oder den Ordnungen festgelegt werden.\n\nVI.\n\nDie Studienordnung\n\nArt. 37.\n\n§ 1. Bei der Festlegung der Studienordnung beachte man sorgfältig die Grundsätze und Vorschriften, die der Verschiedenheit der Materie entsprechend in den kirchlichen Dokumenten, vor allem in denen des II. Vatikanischen Konzils, enthalten sind. Gleichzeitig soll man auch den sicheren Erkenntnissen Rechnung tragen, die sich aus dem wissenschaftlichen Fortschritt ergeben und die insbesondere zur Lösung der heute zur Diskussion stehenden Fragen beitragen.\n\n§ 2. In den einzelnen Fakultäten soll die wissenschaftliche Methode angewandt werden, die den Anforderungen der einzelnen Wissenschaften entspricht. Ebenso soll man die neueren Methoden der Didaktik und Pädagogik nutzen, die geeignet sind, den persönlichen Einsatz der Studenten und ihre aktive Beteiligung an den Studien zu fördern.\n\nArt. 38.\n\n§ 1. Nach den Richtlinien des II. Vatikanischen Konzils und entsprechend dem jeweiligen Charakter der einzelnen Fakultäten soll:\n\n1° eine gebührende Freiheit (Vgl.: Gaudium et Spes, 59: AAS 58 [1966] 1080) in Forschung und Lehre anerkannt werden, damit ein echter Fortschritt in der Erkenntnis und der Erfassung der göttlichen Wahrheit möglich wird;\n\n2° soll gleichzeitig klar in Erscheinung treten:\n\na) dass die wahre Freiheit der Lehre notwendig innerhalb der Grenzen des Wortes Gottes liegt, wie es beständig vom lebendigen Lehramt der Kirche gelehrt wird;\n\nb) dass sich die wahre Freiheit der Forschung notwendigerweise auf die überzeugte Annahme des Wortes Gottes gründet und von einer Haltung der Ergebenheit gegenüber dem Lehramt der Kirche begleitet sein muss, dem die Aufgabe anvertraut ist, das Wort Gottes authentisch zu interpretieren.\n\n§ 2. Deshalb ist in diesem so bedeutenden und recht schwierigen Bereich mit Vertrauen und ohne Argwohn, aber auch mit gesundem Urteil und Besonnenheit vor allem in der Lehrtätigkeit vorzugehen; sodann sind mit Sorgfalt die wissenschaftlichen Erfordernisse mit den pastoralen Notwendigkeiten des Volkes Gottes in Einklang zu bringen.\n\nArt. 39. In jeder Fakultät regle man den Studiengang in angemessener Weise durch verschiedene Grade oder Zyklen, die den Erfordernissen des Gegenstandes angepasst sind, so dass gewöhnlich:\n\na) zuerst die allgemeine Ausbildung durch eine zusammenhängende Darstellung aller Disziplinen erfolgt, zusammen mit einer Einführung in die Anwendung der wissenschaftlichen Methode;\n\nb) danach ein vertieftes Studium in einem besonderen Bereich der Disziplinen unternommen wird, während die Studenten sich gleichzeitig gründlicher in den Gebrauch der Methode wissenschaftlicher Forschung einüben;\n\nc) schließlich zu wissenschaftlicher Reife vorangeschritten wird, vor allem durch eine schriftliche\n\nArbeit, die zu einem wirklichen Fortschritt der Wissenschaft beitragen soll.\n\nArt. 40\n\n§ 1. Es sind die Disziplinen zu bestimmen, die zur Erlangung des spezifischen Zieles der Fakultät notwendig gefordert werden, wie auch jene, die in verschiedener Weise der Erreichung dieses Zieles dienen können; daher ist anzugeben, wie sie angemessen voneinander unterschieden werden.\n\n§ 2. In den einzelnen Fakultäten sollen die Disziplinen so geordnet sein, dass sie eine organische Einheit bilden, zur gründlichen und harmonischen Ausbildung der Studenten dienen und die Zusammenarbeit unter den Dozenten erleichtern.\n\nArt. 41. Die Vorlesungen müssen, vor allem im Zyklus der Grundausbildung, als verpflichtend angesehen werden und müssen von den Studenten nach den Vorschriften, die die Studienordnung festsetzt, besucht werden.\n\nArt. 42. Die Übungen und Seminare, besonders im Zyklus der Spezialisierung, müssen unter der Leitung der Dozenten regelmäßig durchgeführt werden und sind fortlaufend durch privates Studium und häufige Gespräche mit den Dozenten zu ergänzen.\n\nArt. 43. Die Studienordnung soll festsetzen, welche Examen oder gleichwertigen Prüfungen die Studenten schriftlich oder mündlich am Semester- oder Jahresende, vor allem aber zum Abschluss des Zyklus, abzulegen haben, um deren Erfolg im Hinblick auf die Fortsetzung ihrer Studien an der Fakultät und die Erlangung der akademischen Grade feststellen zu können.\n\nArt. 44. Ebenso müssen die Statuten oder die Studienordnung bestimmen, wie die andernorts gemachten Studien zu bewerten sind, vor allem für die Gewährung von Befreiung von einigen Disziplinen oder Examen oder auch für die Verkürzung des Studiengangs selbst, wobei die Richtlinien der Kongregation für das Katholische Bildungswesen zu beachten sind.\n\nVII.\n\nDie akademischen Grade und andere Titel\n\nArt. 45. § 1. Am Ende der einzelnen Zyklen des Studienganges kann der entsprechende akademische Grad verliehen werden, der von den einzelnen Fakultäten dafür festgesetzt worden ist, wobei sowohl die Dauer des Zyklus als auch die darin enthaltenen Disziplinen zu beachten sind.\n\n§ 2. Deshalb muss in den Statuten der einzelnen Fakultäten entsprechend den allgemeinen und den besonderen Normen dieser Konstitution mit Sorgfalt festgesetzt werden, welche Grade unter welchen Bedingungen verliehen werden.\n\nArt. 46. Die akademischen Grade, die in einer kirchlichen Fakultät verliehen werden, sind: das Bakkalaureat, das Lizentiat und das Doktorat.\n\nArt. 47. Die akademischen Grade können in den Statuten der einzelnen Fakultäten auch mit anderen Namen bezeichnet werden, wobei der Praxis an den Universitäten des Gebietes Rechnung zu tragen ist; es muss jedoch deutlich angegeben werden, mit welchen der obengenannten Grade sie gleichwertig sind, und ebenso muss die Einheitlichkeit unter den kirchlichen Fakultäten desselben Gebietes gewahrt bleiben.\n\nArt. 48. Niemand kann einen akademischen Grad erlangen, der nicht regulär in die Fakultät eingeschrieben ist, den von der Studienordnung vorgeschriebenen Studiengang noch nicht abgeschlossen und die entsprechenden Examen und andere eventuelle Prüfungsmodalitäten nicht erfolgreich bestanden hat.\n\nArt. 49. § 1. Zum Doktorat werde niemand zugelassen, der nicht vorher das Lizentiat erlangt hat.\n\n§ 2. Um das Doktorat zu erlangen, wird ferner eine Dissertation gefordert, die wirklich zum Fortschritt der Wissenschaft beiträgt, die unter der Leitung eines Dozenten erarbeitet, in öffentlicher Sitzung diskutiert, kollegial approbiert und wenigstens in ihrem Hauptteil veröffentlicht worden ist.\n\nArt. 50. § 1. Das Doktorat ist der akademische Grad, der zur Lehrtätigkeit an einer Fakultät befähigt und dazu nötig ist; das Lizentiat ist der akademische Grad, der zur Lehrtätigkeit in einem Priesterseminar oder in einer diesem gleichwertigen Ausbildungsstätte befähigt und hierfür erfordert ist.\n\n§ 2. Die akademischen Grade, die für die Übernahme der verschiedenen kirchlichen Ämter verlangt werden, werden von der zuständigen kirchlichen Autorität festgesetzt.\n\nArt. 51. Das Ehrendoktorat kann wegen besonderer wissenschaftlicher oder kultureller Verdienste um die Förderung kirchlicher Wissenschaft verliehen werden.\n\nArt. 52. Neben den akademischen Graden, kann die Fakultät andere Titel verleihen, entsprechend der Verschiedenheit der Fakultäten und der Studienordnung der einzelnen Fakultät.\n\nVIII.\n\nLehrmittel\n\nArt. 53. Um die eigenen Ziele zu erreichen und vor allem wissenschaftliche Forschungen durchführen zu können, muss in jeder Universität oder Fakultät eine entsprechende Bibliothek vorhanden sein, die den Bedürfnissen der Dozenten und der Studenten entspricht, gut geordnet ist und die notwendigen Kataloge besitzt.\n\nArt. 54. Durch die jährliche Bereitstellung eines entsprechenden Geldbetrages soll die Bibliothek ständig mit Büchern aus alter und neuer Zeit wie auch mit den wichtigsten Zeitschriften ausgestattet werden, damit sie wirksam zur Vertiefung und lehrmäßigen Vermittlung der Disziplinen wie auch zu deren Erarbeitung und für Übungen und Seminare dienen kann.\n\nArt. 55. Die Leitung der Bibliothek muss einem erfahrenen Fachmann anvertraut werden, dem ein entsprechender Rat zur Seite steht und der in angemessener Weise auch an den Gremien der Universität oder Fakultät teilnimmt.\n\nArt. 56. § 1. Die Fakultät muss ferner über eine EDV-Ausstattung, technische und audiovisuelle Hilfsmittel, u. ä. verfügen, die für den Lehrbetrieb und die Forschung hilfreich sind.\n\n§ 2. Entsprechend der besonderen Natur und Zielsetzung der Universität oder Fakultät sollen auch Forschungsinstitute und wissenschaftliche Laboratorien wie auch andere Hilfsmittel vorhanden sein, die für die Erreichung des gesetzten Zieles notwendig sind.\n\nIX.\n\nDie betriebswirtschaftliche Verwaltung\n\nArt. 57. Die Universität oder Fakultät muss über die wirtschaftlichen Mittel verfügen, die notwendig sind, um die ihr gestellte Aufgabe erfüllen zu können. Es soll ein genaues Verzeichnis über das Vermögen und die Eigentumsrechte angefertigt werden.\n\nArt. 58. Die Statuten sollen nach den Normen einer korrekten Wirtschaftsführung die Aufgaben des Ökonoms wie auch die Zuständigkeiten des Rektors oder Präses und der Räte in der wirtschaftlichen Verwaltung der Universität oder Fakultät bestimmen, damit eine gute Wirtschaftsführung gewährleistet ist.\n\nArt. 59. Dem Personal, sowohl Dozenten als allen anderen Angestellten, soll eine angemessene Vergütung gezahlt werden, wobei den am Ort geltenden Gewohnheiten Rechnung zu tragen ist, auch was soziale Unterstützung und Versicherungen betrifft.\n\nArt. 60. Die Statuten sollen gleichermaßen die allgemeinen Normen festlegen, wie sich die Studenten durch Zahlung von Studiengebühren an den Ausgaben der Universität oder Fakultät beteiligen sollen.\n\nX.\n\nPlanung und Zusammenarbeit der Fakultäten\n\nArt. 61. § 1. Die Planung der Fakultäten muss mit Sorgfalt vorgenommen werden, damit sowohl für die Erhaltung und den Fortschritt der Universitäten und Fakultäten als auch für ihre angemessene Verteilung in den verschiedenen Teilen der Welt gesorgt wird.\n\n§ 2. Um dies zu erreichen, wird die Kongregation für das Katholische Bildungswesen durch entsprechende Gutachten von Seiten der Bischofskonferenzen und einer Expertenkommission unterstützt.\n\nArt. 62. § 1. Die Errichtung oder Approbation einer neuen Universität oder Fakultät wird von der Kongregation für das Katholische Bildungswesen entschieden (can. 816, § 1 CIC; cann. 648-649 CCEO), wenn alle erforderlichen Voraussetzungen erfüllt sind, wofür auch die Meinung des Diözesan- oder Eparchialbischofs, der Bischofskonferenz und von Fachleuten, insbesondere von den benachbarten Fakultäten, eingeholt wird.\n\n§ 2. Um eine kirchliche Universität kanonisch zu errichten sind vier kirchliche Fakultäten notwendig. Zur Errichtung eines kirchlichen Athenaeums sind drei kirchliche Fakultäten notwendig.\n\n§ 3. Die kirchliche Universität und die kirchliche Fakultät sui iuris sind ipso iure öffentliche juridische Personen.\n\n§ 4. Es kommt der Kongregation für das Katholische Bildungswesen zu, per Dekret einer kirchlichen Fakultät, die zu einer staatlichen Universität gehört, Rechtspersönlichkeit zu verleihen.\n\nArt. 63. § 1. Die Affiliation eines Institutes an eine Fakultät zur Erlangung des Bakkalaureates wird von der Kongregation für das Katholische Bildungswesen entschieden, nachdem die von derselben Stelle festgesetzten Bedingungen erfüllt sind.\n\n§ 2. Es wird eindringlich empfohlen, die theologischen Studieninstitute der Bistümer und der Orden an eine theologische Fakultät zu affiliieren.\n\nArt. 64. Die Aggregation und die Inkorporation eines Institutes in eine Fakultät zur Erlangung auch der höheren akademischen Grade werden von der Kongregation für das Katholische Bildungswesen entschieden, nachdem die von derselben Behörde festgesetzten Bedingungen erfüllt sind.\n\nArt. 65. Die Errichtung einer Hochschule für religiöse Wissenschaften verlangt ihre Anbindung an eine theologische Fakultät, entsprechend der besonderen Normen, die von der Kongregation für das Katholische Bildungswesen erlassen sind.\n\nArt. 66. Die Zusammenarbeit zwischen den Fakultäten innerhalb der gleichen Universität oder des gleichen Gebietes oder auch einer größeren Region soll mit viel Sorgfalt gepflegt werden (vgl. can. 820 CIC). Sie ist ja von großem Nutzen für die Förderung der wissenschaftlichen Forschung der Dozenten und der Ausbildung der Studenten wie auch für die Entwicklung der sogenannten interdisziplinären Beziehungen, die immer notwendiger erscheinen; in ähnlicher Weise ist sie dienlich zur gegenseitigen Ergänzung der verschiedenen Fakultäten untereinander, und ganz allgemein zur Verwirklichung der Durchdringung der gesamten Kultur mit christlichem Gedankengut.\n\nArt. 67. Wenn eine kirchliche Universität oder Fakultät nicht mehr die Bedingungen erfüllt, die es zu ihrer Errichtung oder Approbation bedarf, kommt es der Kongregation für das Katholische Bildungswesen zu, die zuvor den Großkanzler und den Rektor oder Präses hierüber benachrichtigt, entsprechend den Umständen und nachdem zuvor der Diözesan- oder Eparchialbischof und die Bischofskonferenz gehört worden sind, die Entscheidung über die Suspension akademischer Rechte, die Rücknahme der Approbation als kirchliche Universität oder Fakultät oder die Aufhebung der Institution zu entscheiden.\n\nZWEITER TEIL\n\nBESONDERE NORMEN\n\nArt. 68. Außer den allgemeinen Normen für alle kirchlichen Fakultäten, die im ersten Teil dieser Konstitution aufgestellt worden sind, werden im folgenden besondere Normen für einige Fakultäten erlassen, die durch ihre spezielle Natur für die Kirche besonders wichtig sind.\n\nI.\n\nDie Theologische Fakultät\n\nArt. 69. Die Theologische Fakultät hat das Ziel, die katholische Lehre mit größter Sorgfalt aus der göttlichen Offenbarung zu erheben, sie nach der ihr eigenen wissenschaftlichen Methode tiefer zu durchdringen und systematisch darzulegen sowie im Lichte dieser Offenbarung sorgsam nach Lösungen für die menschlichen Probleme zu suchen.\n\nArt. 70. § 1. Das Studium der Heiligen Schrift muss gleichsam die Seele der Theologie sein, die sich ja auf das geschriebene Wort Gottes zusammen mit der lebendigen Tradition als ihr bleibendes Fundament stützt (vgl.: Dei Verbum, 24: AAS 58 [1966] 827).\n\n§ 2. Die einzelnen theologischen Disziplinen müssen in der Weise gelehrt werden, dass aus den inneren Gründen des jeweiligen Gegenstandes und in Verbindung mit den anderen theologischen Disziplinen, mit den kirchenrechtlichen, den philosophischen und den Humanwissenschaften, die Einheit der ganzen theologischen Lehre klar hervortritt und alle Disziplinen auf eine intensive Kenntnis des Geheimnisses Christi ausgerichtet sind, damit es so dem Volk Gottes und allen Völkern noch wirksamer verkündet werden kann (vgl. Kongregation für die Glaubenslehre, Instruktion über die kirchliche Berufung des Theologen, Donum veritatis, 24. Mai 1990: AAS 82 [1990] 1552).\n\nArt. 71. § 1. Die geoffenbarte Wahrheit muss auch in Verbindung mit den wissenschaftlichen Ergebnissen der voranschreitenden Zeit betrachtet werden, damit man klar erkennt, »wie der Glaube und die Vernunft sich in der einen Wahrheit begegnen« (Gravissimum educationis, 10: AAS 58 [1966] 737; Enzyklika Veritatis splendor (6. August 1993: AAS 85 [1993] 1133 ff.) und Enzyklika Fides et ratio (14. September 1998: AAS 91 [1999] 5 ff.); ferner soll sie in einer Weise dargelegt werden, wie sie, ohne den Wahrheitsgehalt zu verändern, dem Wesen und der Eigenart einer jeden Kultur entspricht, wobei besonders die Philosophie und Weisheit der Völker Beachtung finden muss; es ist jedoch jede Form von Synkretismus und falschem Partikularismus auszuschließen (vgl.: Ad gentes, 22: AAS 58 [1966] 973 ff.).\n\n§ 2. Es sollen mit Sorgfalt die positiven Werte, die in den verschiedenen Philosophien und Kulturen enthalten sind, ausfindig gemacht und kritisch aufgenommen werden; Systeme und Methoden jedoch, die mit dem christlichen Glauben unvereinbar sind, dürfen nicht übernommen werden.\n\nArt. 72. § 1. Die ökumenischen Fragen müssen sorgfältig nach den von der zuständigen kirchlichen Autorität erlassenen Richtlinien behandelt werden (vgl. Päpstlicher Rat zur Förderung der Einheit der Christen, Direktorium zur Anwendung der Prinzipien und Normen zum Ökumenismus: AAS 85 [1993] 1039 ff.).\n\n§ 2. Die Beziehungen zu den nichtchristlichen Religionen sind aufmerksam zu verfolgen.\n\n§ 3. Die Probleme, die sich aus dem heutigen Atheismus und aus anderem zeitgenössischen Denken ergeben, müssen mit größter Genauigkeit geprüft werden.\n\nArt. 73. Beim Studium und bei der Vermittlung der katholischen Lehre muss der Treue zum Lehramt der Kirche stets eine besondere Bedeutung beigemessen werden. In der konkreten Lehrtätigkeit soll vor allem im Grundzyklus hauptsächlich das gelehrt werden, was zum gesicherten Lehrgut der Kirche gehört. Nur wahrscheinliche Meinungen und persönliche Ansichten, die sich aus neueren Forschungen herleiten, sollen in Bescheidenheit als solche vorgetragen werden.\n\nArt. 74. Der Studiengang der Theologischen Fakultät umfasst:\n\na) den ersten Zyklus oder den Grundausbildungskurs, der sich über fünf Jahre oder 10 Semester erstreckt oder nur über drei Jahre oder sechs Semester, wenn zuvor ein zweijähriges Philosophiestudium verlangt wird.\n\nDie ersten beiden Jahre sollen mehrheitlich einer soliden philosophischen Ausbildung gewidmet werden, da diese für ein angemessenes Angehen des Theologiestudiums notwendig ist. Das Bakkalaureat, das in einer kirchlichen Fakultät für Philosophie erlangt wurde, ersetzt die Kurse der Philosophie eines ersten Zyklus an einer Theologischen Fakultät. Das Bakkalaureat in Philosophie, das an einer nicht kirchlichen Fakultät erlangt wurde, ist kein hinreichender Grund für die vollständige Dispens eines Studenten von philosophischen Kursen des ersten Zyklus an einer Theologischen Fakultät.\n\nDie theologischen Disziplinen müssen in der Weise gelehrt werden, dass eine organische Darlegung der gesamten katholischen Lehre geboten wird, mit gleichzeitiger Einführung in die Methode wissenschaftlicher Forschung.\n\nDer Zyklus schließt mit dem akademischen Grad des Bakkalaureats oder einem anderen entsprechenden Grad ab, wie es in den Statuten der Fakultät festgesetzt ist;\n\nb) den zweiten Zyklus, ein Spezialstudium, das sich über zwei Jahre oder vier Semester erstreckt.\n\nJe nach Art der Spezialisierung werden hier ausgewählte Disziplinen gelehrt und Seminare und Übungen zur Aneignung konkreter Erfahrungen in der wissenschaftlichen Forschung durchgeführt.\n\nDer Zyklus schließt mit dem akademischen Grad des Lizentiates des zweiten Zyklus, dem spezialisierten Lizentiat, ab;\n\nc) den dritten Zyklus, in dem während eines angemessenen Zeitraums die wissenschaftliche Ausbildung vervollkommnet wird, insbesondere durch die Ausarbeitung der Dissertation.\n\nDer Zyklus schließt mit dem akademischen Grad des Doktorates ab.\n\nArt. 75. § 1. Um sich in die Theologische Fakultät einschreiben zu können, ist erforderlich, dass man die im Art. 32 dieser Konstitution vorgeschriebenen Studien abgeschlossen hat.\n\n§ 2. Wo der erste Zyklus der Fakultät drei Jahre umfasst, muss der Student das Zeugnis eines zweijährigen Philosophiestudiums vorlegen, dass er an einer Philosophischen Fakultät oder einem anerkannten Institut abgeschlossen hat.\n\nArt. 76. § 1. Die Theologische Fakultät hat die besondere Aufgabe, die wissenschaftliche theologische Ausbildung jener zu gewährleisten, die auf das Priestertum zugehen sowie derjenigen, die sich auf die Übernahme von besonderen kirchlichen Aufgaben vorbereiten. Deshalb ist es notwendig, dass eine angemessene Anzahl der Dozenten Priester sind.\n\n§ 2. Zu diesem Zweck sollen auch spezielle, die Kandidaten des Priestertums bestimmte Disziplinen vorhanden sein; um die pastorale Ausbildung zu vervollständigen, kann je nach Zweckmäßigkeit sogar in der Fakultät selbst ein »Pastoraljahr« eingerichtet werden, das nach dem Abschluss der fünfjährigen Grundausbildung für die Priesteramtskandidaten verlangt wird und mit der Erteilung eines besonderen Diploms abgeschlossen werden kann.\n\nII.\n\nDie Kirchenrechtliche Fakultät\n\nArt. 77. Die Kirchenrechtliche Fakultät des lateinischen oder orientalischen Rechts hat das Ziel, die kirchenrechtlichen Disziplinen im Lichte des Gesetzes des Evangeliums zu pflegen und zu fördern und die Studenten hierin gründlich zu unterrichten, damit sie für Forschung und Lehrtätigkeit ausgebildet und auch für die Übernahme besonderer kirchlicher Aufgaben vorbereitet werden.\n\nArt. 78. Der Studiengang der Kirchenrechtlichen Fakultät umfasst:\n\na) den ersten Zyklus, der sich wenigstens über ein Jahr oder zwei Semester erstrecken soll; das Studium gilt in dieser Zeit den allgemeinen Grundlagen des Kirchenrechts und jenen Disziplinen, die für eine höhere juristische Ausbildung gefordert sind;\n\nb) den zweiten Zyklus, der sich über drei Jahre oder sechs Semester erstrecken soll; das Studium dient einem vertieften Studium der kanonischen Rechtsordnung in all ihren Ausdrucksformen, normativ, rechtssprechend, in der Lehre und in der Praxis, insbesondere des Kodex der lateinischen oder der orientalischen Kirche durch die vollständige Behandlung ihrer lehramtlichen und disziplinären Quellen. Hinzu kommt das Studium benachbarter Disziplinen.\n\nc) den dritten Zyklus, der eine angemessene Zeit dauern soll, während dessen die wissenschaftliche Ausbildung vervollkommnet wird, besonders dadurch, dass die Dissertation ausgearbeitet wird.\n\nArt. 79. § 1. Für die im ersten Zyklus vorgeschriebenen Disziplinen kann sich die Fakultät der Kurse bedienen, die in anderen Fakultäten gehalten werden und von ihr selbst als den eigenen Anforderungen entsprechend anerkannt worden sind.\n\n§ 2. Der zweite Zyklus schließt mit dem Lizentiat, der dritte mit dem Doktorat.\n\n§ 3. Die Studienordnung der Fakultät muss die besonderen Anforderungen für die Erlangung der einzelnen akademischen Grade festsetzen, wobei den Vorschriften der Kongregation für das Katholische Bildungswesen Rechnung zu tragen ist.\n\nArt. 80. Um sich in die Kirchenrechtliche Fakultät einschreiben zu können, ist es notwendig, die im Art. 32 dieser Konstitution vorgeschriebenen Studien abgeschlossen zu haben.\n\nIII.\n\nDie Philosophische Fakultät\n\nArt. 81.\n\n§ 1. Die kirchliche Philosophische Fakultät hat das Ziel, wissenschaftlich-methodisch die philosophischen Probleme zu erforschen und auf der Grundlage des bleibend gültigen philosophischen Erbes (vgl.: Optatam Totius, 15: AAS 58 [1966] 722) im Lichte der menschlichen Vernunft nach deren Lösungen zu suchen sowie ihren Zusammenhang mit dem christlichen Welt-, Menschen- und Gottesbild aufzuzeigen, wobei die Beziehungen der Philosophie mit der Theologie ins rechte Licht gerückt werden.\n\n§ 2. Sie setzt sich ferner zur Aufgabe, die Studenten zu unterweisen, dass sie befähigt werden, das Lehramt und andere entsprechende geistige Aktivitäten auszuüben, die kulturellen Werte zu fördern und mit den Menschen unserer Zeit einen fruchtbaren Dialog zu führen.\n\nArt. 82. Der Studiengang in der Philosophischen Fakultät umfasst:\n\na) den ersten Zyklus oder den Grundausbildungskurs, während dessen durch drei Jahre oder sechs Semester eine organische Darstellung der verschiedenen Bereiche der Philosophie geboten wird, die von der Welt, vom Menschen und von Gott wie auch von der Philosophiegeschichte handeln; zugleich soll eine Einführung in die Methode wissenschaftlicher Forschung erfolgen;\n\nb) den zweiten Zyklus, eine beginnende Spezialisierung, während dessen man sich für zwei Jahre oder vier Semester durch spezielle Disziplinen und Seminare auf irgendeinem Gebiet der Philosophie um eine vertiefte philosophische Reflexion bemüht;\n\nc) den dritten Zyklus, in dem für eine Periode von mindestens drei Jahren die philosophische Ausbildung vervollkommnet wird, insbesondere durch die Ausarbeitung der Dissertation.\n\nArt. 83. Der erste Zyklus schließt mit dem Bakkalaureat, der zweite mit dem spezialisierten Lizentiat und der dritte mit dem Doktorat ab.\n\nArt. 84. Um sich in die Philosophische Fakultät einschreiben zu können, ist erforderlich, die in Art. 32 dieser Konstitution vorgeschriebenen Studien abgeschlossen zu haben.\n\nJedem Studenten, der erfolgreich die vorgeschriebenen Kurse in Philosophie im ersten Zyklus einer Theologischen Fakultät abgeschlossen hat und danach die philosophischen Studien fortführen will, um ein Bakkalaureat einer kirchlichen Fakultät für Philosophie zu erwerben, sind die von ihm während des erwähnten Studiums besuchten Kurse anzurechnen.\n\nIV.\n\nAndere kirchliche Fakultäten\n\nArt. 85. Außer der Theologischen, Kirchenrechtlichen und Philosophischen Fakultät sind noch andere kirchliche Fakultäten kanonisch errichtet oder können unter Berücksichtigung der Erfordernisse der Kirche errichtet werden, um einige besondere Ziele zu erreichen, wie zum Beispiel:\n\na) eine gründlichere Forschung in einigen bedeutsameren Bereichen innerhalb der theologischen, rechtlichen, philosophischen und historischen Disziplinen;\n\nb) die Förderung anderer Wissenschaften, vor allem der Humanwissenschaften, die enger mit den theologischen Disziplinen oder dem Werk der Evangelisierung verbunden sind;\n\nc) die Pflege der Literatur, die in besonderer Weise hilft, die christliche Offenbarung besser zu verstehen und mit größerer Wirksamkeit das Werk der Evangelisierung durchzuführen;\n\nd) schließlich eine noch gründlichere Vorbereitung sowohl der Kleriker als auch der Laien, um einige besondere apostolische Aufgaben angemessen ausführen zu können.\n\nArt. 86. Es ist Aufgabe der Kongregation für das Katholische Bildungswesen, für diese Fakultäten gegebenenfalls spezielle Normen zu erlassen, wie es in den vorhergehenden Abschnitten für die Theologische, Kirchenrechtliche und Philosophische Fakultät geschehen ist.\n\nArt. 87. Auch die Fakultäten und Institute, für die noch keine speziellen Normen erlassen worden sind, müssen eigene Statuten verfassen, die mit den im ersten Teil dieser Konstitution aufgestellten allgemeinen Normen übereinstimmen und der besonderen Natur und eigenen Zielsetzung einer jeden Fakultät oder eines jeden Institutes Rechnung tragen sollen.\n\nSCHLUSSBESTIMMUNGEN\n\nArt. 88. Die vorliegende Konstitution findet Anwendung am ersten Tag des akademischen Jahres 2018/2019 oder des akademischen Jahres 2019, entsprechend dem Studienkalender der verschiedenen Gegenden.\n\nArt. 89. Die einzelnen Universitäten oder Fakultäten müssen die eigenen Statuten und Studienordnungen nach dieser Konstitution überarbeiten und bis zum 8.12.2019 der Kongregation für das Katholische Bildungswesen vorlegen. Etwaige Änderungen der Statuten oder der Studienordnung bedürfen der Approbation durch die Kongregation für das Katholische Bildungswesen.\n\nArt. 90. Gleichzeitig sollen in den einzelnen Fakultäten die Studien so geordnet werden, dass die Studenten die akademischen Grade nach den Normen dieser Konstitution erlangen können, wobei die von den Studenten bereits erworbenen Rechte bestehen bleiben.\n\nArt. 91. Die Statuten und die Studienordnungen der neuen Fakultäten müssen ad experimentum approbiert werden, so dass sie innerhalb von drei Jahren nach dieser Approbation noch weiter vervollkommnet werden können, um schließlich die endgültige Approbation zu erhalten.\n\nArt. 92. Die Fakultäten, die in einem Rechtsverhältnis mit der staatlichen Autorität stehen, können, wenn es notwendig sein wird, mit der Erlaubnis der Kongregation für das Katholische Bildungswesen für die Überarbeitung der Statuten über einen längeren Zeitraum verfügen.\n\nArt. 93.\n\n§ 1. Es wird Aufgabe der Kongregation für das Katholische Bildungswesen sein, wenn im Lauf der Zeit die Umstände es erfordern, Änderungen vorzuschlagen, die in diese Konstitution eingefügt werden sollen, damit die Konstitution selbst den neuen Anforderungen der kirchlichen Fakultäten stets angepasst werde.\n\n§ 2. Nur die Kongregation für das Katholische Bildungswesen kann von der Beachtung irgendeines Artikels dieser Konstitution oder der Ausführungsverordnung zu dieser Konstitution oder der einzelnen approbierten Statuten und Studienordnungen dispensieren.\n\nArt. 94. Außer Kraft gesetzt sind die Gesetze oder Gewohnheiten, die gegenwärtig Geltung haben, aber im Gegensatz zu dieser Konstitution stehen, seien sie allgemeiner oder spezieller Art, selbst wenn sie ganz besonderer Erwähnung würdig sind. Ebenso sind die Privilegien gänzlich abgeschafft, die physischen oder moralischen Personen vom Heiligen Stuhl bis heute gewährt worden sind und im Gegensatz zu den Vorschriften dieser Konstitution stehen.\n\nWas ich mit der vorliegenden Apostolischen Konstitution beschlossen habe, ordne ich an, dass es in allen seinen Teilen beachtet werde, ungeachtet allem, was dagegenstehen sollte, selbst wenn es besonders erwähnenswert wäre, und dass es im offiziellen Publikationsorgan der Acta Apostolicae Sedis veröffentlicht werde.\n\nGegeben zu Rom, bei Sankt Peter, am 8. Dezember 2017, dem Hochfest der ohne Erbsünde empfangenen Jungfrau Maria, im fünften Jahr des Pontifikats.\n\nFRANZISKUS\n\nANHANG I\n\nVorwort der Apostolischen Konstitution Sapientia christiana (1979)\n\nI.\n\nDIE CHRISTLICHE WEISHEIT, die die Kirche im Auftrag Gottes verkündet, regt die Gläubige beständig an, sich darum zu bemühen, alles menschliche Geschehen und Handeln mit den Werten unseres Glaubens in einen organischen Zusammenhang zu bringen. Im Licht dieses Glaubens sind ja alle Dinge dazu miteinander verbunden, um die Ehre Gottes zu verkünden und den allseitigen Fortschritt des Menschen zu fördern, der das Wohl des Leibes wie die Werte des Geistes umfaßt (Vgl.: Gaudium et Spes, 43ff.).\n\nDer besondere Verkündigungsauftrag der Kirche fordert nicht nur, daß das Evangelium in immer größeren geographischen Räumen und für wachsende Zahlen von Menschen gepredigt wird, sondern auch, daß die Kraft dieser Frohbotschaft die Denkweisen, die Maßstäbe des Urteils und die Handlungsnormen prägt; kurz gesagt, die gesamte Kultur des Menschen soll vom Evangelium durchdrungen werden (Vgl.: Paul VI., Evangelii Nuntiandi, 19-20).\n\nTatsächlich übt die kulturelle Umwelt, in welcher der Mensch lebt, einen großen Einfluß auf die Denkweise und somit auf das Verhalten aus. Daher bedeutet die Trennung von Glaube und Kultur eine nicht geringe Schwierigkeit für die Glaubensverkündigung. Hingegen begünstigt die christlich durchdrungene Kultur die Glaubensverbreitung.\n\nDas Evangelium, das sich an alle Völker in jedem Zeitalter und auf jedem Kontinent richtet, ist nicht ausschließlich an irgendeine Kulturform gebunden, sondern kann alle Kulturen durchdringen: es erleuchtet sie durch das Licht der göttlichen Offenbarung und läutert und erneuert in Christus\n\ndie Sitten der Menschen.\n\nAus diesem Grunde sucht die Kirche Christi ihre Botschaft an alle Schichten der Menschheit heranzutragen, um so die Menschen in ihrem personalen wie auch kollektiven Gewissen zur Bekehrung zu führen und mit dem Licht des Evangeliums ihr Handeln und Wirken, ihr ganzes Leben sowie auch die gesamte soziale Umwelt, in der sie stehen, zu durchdringen. Indem die Kirche ihren Verkündigungsauftrag erfüllt, bringt sie zugleich auch die menschliche Zivilisation voran (Vgl.: ebd., 18; Gaudium et Spes, 58).\n\nII.\n\nFür dieses Einwirken der Kirche auf den Bereich der Kultur haben die katholischen Universitäten immer schon eine besondere Bedeutung gehabt, und dies gilt auch heute noch: haben sie doch von ihrem Wesen her das Ziel, daß »der christliche Geist bei dem gesamten Bemühen um die Förderung einer höheren Kultur öffentlich, stetig und universal präsent« sei (Gravissimum Educationis, 10). In der Kirche entstanden - wie mein verehrter Vorgänger Papst Pius XI. in der Einleitung zu seiner Apostolischen Konstitution Deus Scientiarum Dominus in Erinnerung ruft - von Anfang an sogenannte didascaleia, die dazu dienten, die christliche Weisheit zu lehren, um in ihrem Licht Leben und Sitten zu gestalten. Aus diesen Zentren christlicher Weisheit bezogen die berühmtesten Väter und Kirchenlehrer, Geistesführer und kirchliche Schriftsteller ihr Wissen.\n\nIm Laufe der Jahrhunderte wurden auf Veranlassung vor allem der Bischöfe und der Orden im Bereich der Kathedralkirchen und Klöster Schulen gegründet, die sowohl die kirchliche Lehre wie auch die menschliche Kultur, beides als Einheit gesehen, vorantrieben. Aus solchen Schulen sind danach die Universitäten entstanden, jene ruhmreiche Einrichtung des Mittelalters, die die Kirche\n\nvon Anfang an in überaus liberaler Weise hegte und schützte.\n\nAls dann die staatlichen Autoritäten aus dem Bemühen um das Gemeinwohl darangingen, eigene Universitäten zu gründen und zu fördern, blieb die Kirche in Treue zu ihrem Wesen dabei, solche Zentren der Weisheit und Lehre einzurichten und zu unterstützen, wie die zahlreichen katholischen Universitäten beweisen, die in allen Teilen der Welt bis in die jüngste Zeit errichtet worden sind. Denn im Bewußtsein ihrer Heilssendung auf Weltebene tut die Kirche alles, um solche Stätten höherer Bildung zu ihrer besonderen Verfügung zu haben, und sie möchte, daß diese überall kraftvoll und erfolgreich wirken, damit das authentische Zeugnis Christi im Bereich menschlicher Kultur mehr und mehr präsent werde.\n\nDamit die katholischen Universitäten dieser Sinngebung besser entsprechen könnten, setzte sich mein Vorgänger Papst Pius XII. dafür ein, daß diese stärker zusammenarbeiten sollten. Hierfür gründete er mit einem Apostolischen Schreiben vom 27. Juli 1949 die Vereinigung Katholischer Universitäten, »welche alle Hochschulen umfassen solle, die entweder der Heilige Stuhl selbst in aller Welt rechtlich errichtet hat oder noch errichten wird oder bei denen er ausdrücklich anerkennt, daß sie gemäß den Normen katholischer Erziehung geleitet werden und völlig damit übereinstimmen« (AAS 42).\n\nDarum hat auch das II. Vatikanische Konzil ohne Zögern festgestellt, daß die Kirche den Hochschulen ihre besondere Sorge widmet, und mit Nachdruck dazu aufgerufen, »die katholischen Universitäten in einer sinnvollen Verteilung auf die verschiedenen Regionen der Welt zu fördern«, damit hierdurch »die Studenten zu Menschen herangebildet werden, die in ihrer Wissenschaft bestens bewandert, für wichtige Aufgaben im öffentlichen Leben gut vorbereitet sind und Zeugen des Glaubens vor der Welt sein können« (Gravissimum Educationis, 10). Die Kirche ist sich dessen sehr bewußt, daß »das Schicksal der Gesellschaft und der Kirche selbst mit der geistigen Entwicklung der Hochschulstudenten eng verbunden ist« (ebd.).\n\nIII.\n\nEs ist allerdings ganz natürlich, daß die Kirche im Bereich der katholischen Universitäten mit besonderem Einsatz die kirchlichen Fakultäten und Hochschulen gefördert hat, das heißt jene, die sich insbesonders mit der christlichen Offenbarung befassen und mit solchen Fragestellungen, die mit dieser verbunden sind und deshalb im engeren Sinne zum eigentlichen Verkündigungsauftrag der Kirche gehören.\n\nDiesen Fakultäten hat die Kirche vor allem die Aufgabe anvertraut, die eigenen Kandidaten mit besonderer Sorgfalt auf das Priesteramt, auf die Lehrtätigkeit im Bereich der Theologie und auf schwierigere apostolische Aufgaben vorzubereiten. Weiterhin haben diese Hochschulen den Auftrag, »die verschiedenen Gebiete der Theologie gründlicher zu erforschen, so daß das Verständnis der göttlichen Offenbarung sich mehr und mehr vertieft, das von den Vätern überkommene Erbe christlicher Weisheit sich immer besser erschließt, das Gespräch mit den getrennten Brüdern und den Nichtchristen gepflegt wird und die durch den Fortschritt der Wissenschaft aufgeworfenen Fragen eine Antwort finden« (Gravissimum Educationis, 11).\n\nDie neuen Wissenschaften und Entdeckungen führen in der Tat zu neuen Problemen, die die theologischen Wissenschaften herausfordern und auf Antwort warten. Wenn also die Fachleute der Glaubenswissenschaften ihre grundlegende Aufgabe erfüllen, mit Hilfe der theologischen Forschung eine vertiefte Erkenntnis der geoffenbarten Wahrheit zu erlangen, müssen sie dabei mit den Fachleuten der anderen Disziplinen in Verbindung bleiben, mit Gläubigen wie mit Nichtgläubigen, und deren Thesen zu verstehen, sie zu werten und im Licht der geoffenbarten Wahrheit zu beurteilen suchen (Vgl.: Gaudium et Spes, 62).\n\nDieser beständige Kontakt mit der Wirklichkeit regt die Theologen auch an, die geeignetste Methode zu suchen, um ihre Lehre den Menschen dieser Zeit weiterzugeben, die ja ganz verschiedenen Kulturen angehören: »Es muß ja unterschieden werden zwischen dem Depositum Fidei, den Wahrheiten, die in unserer Glaubenslehre enthalten sind, und der Weise, wie sie formuliert werden, unter Beibehaltung desselben Sinnes und derselben Bedeutung« (Vgl.: Johannes XXIII., Ansprache zur Eröffnung des II. Vatikanischen Konzils; Gaudium et Spes, 62).\n\nDies alles ist besonders wichtig dafür, daß im Volke Gottes Frömmigkeit und moralische Formung im gleichen Maße wie Wissenschaft und Technik vorankommen und die Gläubigen durch den pastoralen Dienst schrittweise zu einem klareren und reiferen Glaubensleben geführt werden. Einen Zusammenhang mit der kirchlichen Verkündigung kann es auch in den Fakultäten jener Wissenschaften geben, die zwar keine direkte Verbindung mit der christlichen Offenbarung haben, aber doch eine gute Hilfestellung bei der Aufgabe der Verkündigung geben können. Aus diesem Grunde werden sie von der Kirche geschätzt und als kirchliche Fakultäten errichtet, wodurch sie eine ganz spezielle Beziehung zum Hirtenamt der Kirche bekommen.\n\nIn Erfüllung seines Auftrages stellt der Heilige Stuhl also sein klares Recht und seine Verpflichtung\n\nfest, kirchliche Fakultäten zu errichten und zu fördern, die von ihm abhängen, sei es als eigenständige Einrichtungen oder auch innerhalb von Universitäten, offen für Kleriker und Laien, und gibt dem lebhaften Wunsche Ausdruck, daß das gesamte Volk Gottes unter der Führung seiner Hirten gemeinsam dabei helfe, daß diese Zentren der Weisheit wirksam zur Vertiefung des Glaubens und des christlichen Lebens beitragen.\n\nIV.\n\nDie kirchlichen Fakultäten sind für das kirchliche Gemeinwohl da und stellen für die ganze kirchliche Gemeinschaft einen Schatz dar. Daher müssen sie sich ihrer Bedeutung in der Kirche und ihrer Teilnahme am Dienst der Kirche bewußt sein. Jene Fakultäten, die sich näherhin mit der christlichen Offenbarung befassen, seien überdies des Auftrages eingedenk, den Christus, der höchste Lehrer, der Kirche bezüglich des Lehramtes mit diesen Worten gegeben hat: »Gehet und lehret alle Völker, tauft sie im Namen des Vaters und des Sohnes und des Heiligen Geistes und lehret sie alles halten, was ich euch aufgetragen habe« (Mt 28, 19-20). Aus der Erwägung all dessen folgt die bedingungslose Treue, in der die Fakultäten der ungeschmälerten Lehre Christi anhangen. Als deren authentischer Ausleger und Wächter ist im Laufe der Jahrhunderte immer das kirchliche Lehramt aufgetreten.\n\nDie Bischofskonferenzen der einzelnen Nationen und Regionen seien um die Fakultäten und ihren\n\nFortschritt ernsthaft besorgt. Gleichzeitig sollen sie unablässig die Treue zur Lehre der Kirche fördern, damit sie der ganzen Christenheit die völlige Hingabe an Christi Auftrag bezeugen.\n\nSowohl die Fakultät als solche wie auch alle ihre einzelnen Mitglieder müssen jederzeit dieses Zeugnis ablegen. Denn die kirchlichen Universitäten und Fakultäten sind für den Aufbau der Kirche und zum Fortschritt der Christgläubigen errichtet worden. Dies müssen sie immer als Prüfstein ihrer Tätigkeit vor Augen haben.\n\nVor allem die Dozenten seien gegenüber den Hörern und den übrigen Christen Zeugen der lebendigen christlichen Wahrheit sowie ein Beispiel der Treue zur Kirche. Denn sie tragen eine größere Verantwortung, weil sie einen besonderen Dienst am Wort Gottes ausüben und für die Studenten Lehrer des Glaubens sind. Es ist angebracht, an das schwerwiegende Wort Pauls VI. zu erinnern: »Der Lehrauftrag des Theologen wird zur Erbauung kirchlicher Gemeinsamkeit ausgeübt, damit das Volk Gottes in der Glaubenserfahrung wachse« (Paul VI.,, Brief vom 13. September 1975 an den Rector Magnificus der Katholischen Universität in Löwen, anläßlich ihrer Umsiedlung nach Louvain-la-Neuve; Vgl.: L'Osservatore Romano 22.-23.Sept. 1975; Vgl.: Johannes Paul II., Redemptor Hominis, 19).\n\nV.\n\nUm ihre Ziele zu erreichen, müssen die kirchlichen Hochschulen so organisiert werden, daß sie den neuen Anforderungen unserer Zeit gut entsprechen; deshalb hat das Konzil selbst schon beschlossen, daß die betreffenden Normen überarbeitet werden müßten (Gravissimum Educationis, 11). Gewiß hat schon die Apostolische Konstitution Deus Scientiarum Dominus, promulgiert durch meinen Vorgänger Pius XI. am 24. Mai 1931, seinerzeit erheblich dazu beigetragen, das kirchliche Hochschulstudium zu erneuern; wegen der neuen Lebensverhältnisse hat jene Konstitution jedoch entsprechende Anpassungen und Verbesserungen nötig.\n\nZweifellos sind im Verlauf der letzten fünfzig Jahre nicht nur im zivilen Leben, sondern auch in der\n\nKirche selbst große Veränderungen eingetreten. Bedeutsame Ereignisse haben stattgefunden - wie vor allem das II. Vatikanische Konzil -, die das Leben der Kirche nach innen wie auch deren Beziehungen nach außen beeinflußt haben und dies im Verhältnis zu den Christen anderer Kirchen wie auch zu Nichtchristen und Nichtgläubigen und zu allen, denen es um mehr Menschlichkeit auf dieser Welt geht.\n\nHinzukommt die Tatsache, daß die theologischen Wissenschaften eine zunehmende Beachtung nicht nur bei Klerikern, sondern auch bei Laien finden, die in wachsender Zahl theologische Hochschulen besuchen. Diese haben sich folglich in den letzten Jahren stark vergrößert.\n\nSchließlich wird immer deutlicher eine neue Mentalität sichtbar, die an die Struktur der Universität und der Fakultät rührt, im Staat wie in der Kirche: der Grund hierfür ist das berechtigte Verlangen nach einem Universitätsleben, das sich einer stärkeren Mitbestimmung öffnet. Und dies verlangen alle, die in irgendeiner Weise an der Universität beteiligt sind.\n\nAuch darf nicht die tiefgreifende Entwicklung übersehen werden, die die pädagogischen und didaktischen Methoden erfahren haben: auch von hieraus sind neue Kriterien für eine Studienordnung gefordert. Das gleiche ergibt sich aus der immer engeren Verbindung, die man zwischen den verschiedenen Wissenschaften und Einzeldisziplinen bemerken kann, sowie aus dem Wunsch nach einer stärkeren Zusammenarbeit im gesamten Bereich einer Universität.\n\nUm diesen neuen Anforderungen zu entsprechen, hat sich die Kongregation für das katholische Bildungswesen nach dem vom Konzil empfangenen Auftrag seit dem Jahre 1967 die Aufgabe gestellt, die Studienordnung im Geiste des Konzils zu erneuern; und am 20. Mai 1968 wurden von ihr »Normen zur Revision der Apostolischen Konstitution Deus Scientiarum Dominus über das kirchliche Hochschulstudium« in Kraft gesetzt, die sich in den letzten Jahren segensreich ausgewirkt haben.\n\nVI.\n\nJetzt ist es jedoch an der Zeit, diese Entwicklung mit einem neuen Gesetz zu ergänzen und zu ihrem Abschluß zu bringen. Das neue Gesetz wird die Apostolische Konstitution Deus Scientiarum Dominus zusammen mit den dort angefügten Verordnungen und jenen am 20. Mai 1968 von der Kongregation für das katholische Bildungswesen publizierten Normen außer Kraft setzen; es soll diejenigen Elemente, die aus den zitierten Dokumenten noch Wert besitzen, wieder aufnehmen und die neuen Normen festlegen, durch die jene schon gut begonnene Erneuerung fortgeführt und vervollständigt werden kann.\n\nSicher sind niemandem die Schwierigkeiten verborgen, die die Promulgation einer neuen Apostolischen Konstitution zu behindern scheinen. Da ist vor allem »der eilige Lauf der Zeit«, der solch schnelle Änderungen mit sich bringt, daß die Festlegung von etwas Endgültigem und Dauerhaftem unmöglich erscheinen könnte.\n\nDa sind ferner »die unterschiedlichen örtlichen Gegebenheiten«, die anscheinend einen solchen Pluralismus erfordern, daß die Festsetzung von allgemeinen Normen, die für alle Teile der Welt gültig sein sollen, wiederum fast unmöglich erscheint.\n\nWeil es jedoch in aller Welt kirchliche Hochschulen gibt, die vom Heiligen Stuhl errichtet und approbiert sind und die in seinem Namen akademische Titel verleihen, muß eine gewisse grundlegende Einheit beachtet werden, müssen die Bedingungen zur Erlangung der akademischen Grade eindeutig festgelegt werden und so überall den gleichen Wert erlangen.\n\nEs ist also dafür zu sorgen, daß durch Gesetz alle jene Dinge festgelegt werden, die unabdingbar sind und nach aller Voraussicht stabil bleiben werden, und gleichzeitig Sorge zu tragen, daß genügend Freiheit bleibt, um weitergehende Einzelbestimmungen in die Eigenstatuten der jeweiligen Hochschulen einzufügen, mit Rücksicht auf die verschiedenen örtlichen Gegebenheiten und die in jedem Gebiet bestehenden Gewohnheiten im Universitätsleben. Auf diese Weise wird der berechtigte Fortschritt im Bereich des akademischen Studiums weder verhindert noch eingeschränkt, sondern eher daraufhin ausgerichtet, daß er zu einem fruchtbareren Ergebnis führt; bei aller berechtigten Vielfalt unter den Hochschulen bleibt jedoch die Einheit der katholischen Kirche auch in diesen Zentren des Hochschulstudiums für alle klar ersichtlich.\n\nDarum hat die Kongregation für das katholische Bildungswesen im Auftrag meines Vorgängers Paul VI. vor allem die kirchlichen Universitäten und Hochschulen selbst um ihren Rat gefragt, ferner die Organe der römischen Kurie und andere daran interessierte Stellen; danach hat sie eine Fachkommission gebildet, die unter ihrer Leitung die Gesetzgebung im Bereich des kirchlichen Hochschulstudiums sorgfältig überarbeitet hat.\n\nNach dem guten Abschluß dieser Arbeit stand die Veröffentlichung der Konstitution bevor. Paul VI. wünschte dies sehnlich; indes wurde er abberufen. Gleicherweise verhinderte der unerwartete Tod Johannes Pauls I. die Veröffentlichung. Nachdem ich nun die Sache sorgfältig erwogen habe, verfüge und erlasse ich mit Apostolischer Autorität die folgenden Gesetze und Normen.\n\nORDINATIONES\n\nder Kongregation für das Katholische Bildungswesen zur richtigen Anwendung der Apostolischen Konstitution\n\nVERITATIS GAUDIUM\n\nDie Kongregation für das Katholische Bildungswesen legt, gemäß Art. 10 der Apostolischen Konstitution Veritatis gaudium, den kirchlichen Universitäten und Fakultäten die folgenden Ausführungsbestimmungen vor und bestimmt, dass sie gewissenhaft beachtet werden müssen.\n\nERSTER TEIL\n\nALLGEMEINE NORMEN\n\nI. Natur und Aufgabe kirchlicher Universitäten und Fakultäten\n\nArt. 1. § 1. Die Normen über die kirchlichen Universitäten und Fakultäten werden auch, unter Berücksichtigung auf ihre Besonderheit, congrua congruis referendo, auf jene Hochschuleinrichtungen angewandt, die vom Hl. Stuhl kanonisch errichtet oder anerkannt wurden und denen der Hl. Stuhl das Recht zur Verleihung akademischer Grade in seinem Namen erteilt hat.\n\n§ 2. Die kirchlichen Universitäten und Fakultäten, sowie die anderen Hochschuleinrichtungen, unterliegen in der Regel der Bewertung durch die Agentur des Heiligen Stuhls zur Beurteilung und Förderung der Qualität kirchlicher Universitäten und Fakultäten (AVEPRO).\n\nArt. 2. Zur Förderung der wissenschaftlichen Forschung werden besondere Studienzentren, regelmäßig erscheinende Zeitschriften, wissenschaftliche Sammlungen, wie auch wissenschaftliche Kongresse und alle anderen geeigneten Formen wissenschaftlicher Zusammenarbeit eindringlich empfohlen.\n\nArt. 3. Die Aufgaben, auf deren Erfüllung sich die Studenten vorbereiten, können rein wissenschaftlicher – wie Forschung und Lehrtätigkeit – oder beruflicher Natur sein. Dieser Tatsache ist bei der Erstellung der Studienordnung und bei der Festlegung der akademischen Grade entsprechend Rechnung zu tragen, wobei der wissenschaftliche Charakter immer zu wahren ist.\n\nArt. 4. Die Teilnahme an der Evangelisierungstätigkeit betrifft das Wirken der Kirche in der Seelsorge, im Ökumenismus und in den Missionen und zielt in erster Linie auf die Vertiefung, Verteidigung und Verbreitung des Glaubens ab; sie erstreckt sich ferner auf den gesamten Bereich der Kultur und der menschlichen Gesellschaft.\n\nArt. 5. Die Bischofskonferenzen, auch hierin mit dem Heiligen Stuhl verbunden, zeigen starkes Interesse hinsichtlich des Hochschulwesens:\n\n1. Zusammen mit den Großkanzlern fördern sie, unter Wahrung der Eigenständigkeit der Wissenschaft im Sinne des II. Vatikanischen Konzils, ihren Fortschritt und seien vor allem um ihre wissenschaftliche und kirchliche Natur besorgt.\n\n2. Bezüglich der gemeinsamen Fragen, die im eigenen Land auftauchen, unterstützen, inspirieren und koordinieren sie die Tätigkeit der Hochschuleinrichtungen.\n\n3. Immer unter Wahrung eines hohen wissenschaftlichen Niveaus und unter Berücksichtigung der Bedürfnisse der Kirche und des kulturellen Fortschritts des Landes, sorgen sie dafür, dass Hochschuleinrichtungen in entsprechender Zahl vorhanden seien.\n\n4. Um dies zu erreichen, errichten sie in ihr eine besondere Kommission, die von Fachleuten unterstützt wird.\n\nArt. 6. Einer Hochschuleinrichtung, welcher die Kongregation für das Katholische Bildungswesen das Recht zur Verleihung des akademischen Grades des zweiten und/oder des dritten Studienabschnitts verliehen hat, wird fakultätsähnliches Institut (institutum ad instar facultatis) genannt.\n\nArt. 7.\n\n§ 1. Bei der Vorbereitung der Statuten und der Studienpläne möge den in diesen Verordnungen enthaltenen Normen (Anhang I) Rechnung getragen werden.\n\n§ 2. Entsprechend der Modalitäten, die in den Statuten festgelegt sind, können die Universitäten und Fakultäten in eigener Autorität Ordnungen erlassen, die, unter Beachtung der Statuten, detaillierter das festlegt, was sich auf ihre Verfasstheit, ihre Leitungsstruktur und ihre Wirkungsweise bezieht.\n\nArt. 8\n\n§ 1. Die kanonische Gültigkeit eines akademischen Grades bedeutet, dass der betreffende Grad zur Übernahme kirchlicher Ämter befähigt, für die er erforderlich ist; das gilt insbesondere für den Unterricht in theologischen Fächern an den Fakultäten, den Priesterseminarien und den gleichrangigen Institutionen.\n\n§ 2. Die Bedingungen, die für die Anerkennung der einzelnen unter Art. 9 der Konstitution erwähnten Grade zu erfüllen sind, betreffen, nebst der Zustimmung der zuständigen örtlichen oder regionalen kirchlichen Autorität, in erster Linie den Lehrkörper, den Studienplan und die wissenschaftlichen Hilfsmittel.\n\n§ 3. Die nur für bestimmte kanonische Wirkungen anerkannten Grade sind niemals den akademischen kanonischen Graden schlechthin gleichzustellen.\n\nII.\n\nDie Universitätsgemeinschaft und ihre Leitungsorgane\n\nArt. 9. Dem Großkanzler obliegt es:\n\n1. für einen ständigen Fortschritt der Universität oder Fakultät Sorge zu tragen; die wissenschaftliche Tätigkeit sowie die kirchliche Identität zu fördern und über die Integrität des katholischen Lehrgutes sowie über die treue Beobachtung der Statuten und der vom Heiligen Stuhl erlassenen Normen zu wachen;\n\n2. enge Beziehungen zwischen allen Gliedern der akademischen Gemeinschaft zu fördern;\n\n3. der Kongregation für das Katholische Bildungswesen, gemäß Art. 18 der Konstitution, den Namen dessen vorzuschlagen, der als Rektor, als Präses oder als Dekan zu ernennen bzw. zu bestätigen ist, und ebenso die Namen der Dozenten, für die das „Nihil obstat“ einzuholen ist;\n\n4. die Professio Fidei des Rektors oder Präses entgegenzunehmen (vgl. can. 833, 7° CIC);\n\n5. den Normen der Konstitution entsprechend den Dozenten die Lehrerlaubnis oder „Missio canonica“ zu erteilen bzw. zu entziehen;\n\n6. die Kongregation für das Katholische Bildungswesen um das „Nihil obstat“ zur Verleihung der Ehrendoktorate zu bitten;\n\n7. die Kongregation für das Katholische Bildungswesen über die wichtigeren Ereignisse zu informieren und ihr alle fünf Jahre einen detaillierten Bericht über die Lehr- und sonstige Tätigkeit der Universität oder Fakultät sowie über ihre finanzielle Lage vorzulegen sowie einen strategischen Plan, zusammen mit der eigenen Stellungnahme, entsprechend dem von derselben Kongregation festgelegten Schema.\n\nArt. 10. Wenn die Universität oder Fakultät einer kollegialen Autorität (z. B. der Bischofskonferenz) untersteht, muss eine ihr angehörende Persönlichkeit mit dem Amt des Großkanzlers betraut werden.\n\nArt. 11. Sollte der Ortsordinarius, ohne Großkanzler zu sein, als Verantwortlicher für die Pastoral in seiner Diözese von Vorfällen an der Universität oder Fakultät Kenntnis erhalten, die der Lehre, der Moral oder der Disziplin der Kirche widersprechen, muss er davon den Großkanzler in Kenntnis setzen, damit er entsprechend einschreite; sollte der Großkanzler dies nicht tun, steht es ihm frei, sich an den Hl. Stuhl zu wenden, wobei seine Verpflichtung aufrecht bleibt, in besonders schwerwiegenden oder dringenden Fällen, die eine Gefahr für seine Diözese darstellen, direkt die nötigen Schritte zu unternehmen.\n\nArt. 12. Die Ernennung oder Bestätigung, entsprechend Art. 18 der Konstitution, ist auch für ein neues Mandat des jeweiligen Amtsträgers notwendig.\n\nArt. 13. Was unter Art. 19 der Konstitution ausgeführt wird, muss in den Statuten der Universität oder der einzelnen Fakultäten festgelegt werden, wobei den Umständen entsprechend entweder auf die persönliche oder auf die kollegiale Leitung größeres Gewicht gelegt werden kann, vorausgesetzt, dass beide Arten möglich bleiben, je nachdem, wie es den Gepflogenheiten der Universitäten der Region entspricht, in denen sich die betreffende Fakultät befindet, oder denen des Ordens oder der Kongregation, welcher die Fakultät zugehört.\n\nArt. 14. Außer dem akademischen Senat und dem Fakultätsrat – die beide, wenn auch unter anderem Namen, überall bestehen müssen – können die Statuten auch, wenn angebracht, andere besondere Räte oder Kommissionen zur Erledigung und Förderung der wissenschaftlichen, pädagogischen, disziplinären, wirtschaftlichen Belange usw. vorsehen.\n\nArt. 15.\n\n§ 1. Der Konstitution gemäß ist Rektor, wer der Universität, Präses, wer einem Institut oder einer Fakultät „sui iuris“; Dekan, wer einer Universitätsfakultät vorsteht und Direktor ist derjenige, der einem aggregierten oder inkorporierten akademischen Zentrum vorsteht.\n\n§ 2. In den Statuten ist der Zeitraum festzulegen, für den diese ernannt werden müssen, wie die Ernennung erfolgt und wie oft die Amtsträger bestätigt werden können.\n\nArt. 16. Dem Rektor oder Präses steht es zu:\n\n1. die gesamte Aktivität der akademischen Gemeinschaft zu leiten, zu fördern und zu koordinieren;\n\n2. die Universität, das Institut oder die Fakultät „sui iuris“ zu vertreten;\n\n3. den akademischen Senat, den Instituts- oder Fakultätsrat einzuberufen und in ihm den Statuten entsprechend den Vorsitz zu führen;\n\n4. die wirtschaftliche Verwaltung zu überwachen;\n\n5. den Großkanzler über die wichtigeren Ereignisse zu informieren;\n\n6. darüber zu wachen, dass jedes Jahr auf elektronischem Wege die aktualisierten Daten der Hochschuleinrichtung der Kongregation für das Katholische Bildungswesen übermittelt werden.\n\nArt. 17. Dem Dekan einer Fakultät kommt es zu:\n\n1. die gesamte Tätigkeit der Fakultät zu fördern und zu koordinieren, insbesondere was die Studien betrifft, und rechtzeitig für all ihre Erfordernisse Sorge zu tragen;\n\n2. den Fakultätsrat einzuberufen und bei seinen Versammlungen den Vorsitz zu führen;\n\n3. im Namen des Rektors die Studenten den Statuten gemäß zuzulassen oder auszuschließen;\n\n4. dem Rektor zu berichten, was sich an der Fakultät ereignet und was von ihr vorgeschlagen wird;\n\n5. dafür Sorge zu tragen, dass die Anordnungen der vorgesetzten Behörden befolgt werden;\n\n6. wenigstens einmal im Jahr auf elektronischem Wege die Daten der Hochschuleinrichtung in der Datenbank der Kongregation für das Katholische Bildungswesen zu aktualisieren.\n\nIII.\n\nLehrkörper\n\nArt. 18.\n\n§ 1. Die der Fakultät fest zugeteilten Dozenten sind in erster Linie jene, die dort definitiv angestellt wurden und für gewöhnlich als Ordinarien bezeichnet werden; ihnen kommen zunächst die außerordentlichen Professoren; darüber hinaus kann es nach den Gepflogenheiten der Universitäten, noch andere Kategorien geben.\n\n§ 2. Die Fakultäten müssen eine Mindestanzahl fest zugeteilter Dozenten haben: zwölf in der Theologische Fakultät (und ggf. zusätzlich mindestens drei mit den erforderlichen philosophischen Graden: vgl. Art. 57 OrdVG), sieben in der Philosophischen Fakultät und fünf in der Fakultät für Kirchenrecht, sowie fünf oder vier in den Hochschulen für religiöse Wissenschaften, je nachdem ob das Institut den ersten oder den zweiten Studienabschnitt anbietet. Die sonstigen Fakultäten müssen mindestens fünf fest zugeteilte Dozenten haben.\n\n§ 3. Außer dem definitiv angestellten Lehrkörper gibt es in der Regel noch andere Dozenten, die mit verschiedenen Namen bezeichnet werden, vor allem Gastprofessoren aus anderen Fakultäten.\n\n§ 4. Für die Erfüllung bestimmter Aufgaben im akademischen Bereich ist auch das Vorhandensein von Assistenten vorteilhaft, die über einen facheinschlägigen Titel verfügen müssen.\n\nArt. 19.\n\n§ 1. Als facheinschlägiges Doktorat bezeichnet man jenes, das der zu lehrenden Disziplin entspricht.\n\n§ 2. In der Theologischen Fakultät und in der Kirchenrechtlichen Fakultät ist, wenn es sich um ein theologisches oder ein mit einem solchen verbundenes Fach handelt, ein kanonisches Doktorat notwendig; andernfalls ist in der Regel mindestens das kanonische Lizentiat erforderlich.\n\n§ 3. In den übrigen Fakultäten, wenn ein Dozent weder im Besitz eines kanonischen Doktorats noch eines kanonischen Lizentiats ist, kann er nur unter der Bedingung als fest zugeteilter Dozent angestellt werden, dass seine Ausbildung mit der Identität einer kirchlichen Fakultät kohärent sei. In der Beurteilung der für die Lehre bestimmten Kandidaten muss man sich präsent halten, dass sich neben der notwenigen Kompetenz bezüglich der ihnen zugewiesenen Materie, hinsichtlich ihrer Veröffentlichungen und ihrer Lehrtätigkeit ihre Übereinstimmung und ihre Zustimmung zur im Glauben überlieferten Wahrheit zeigt.\n\nArt. 20.\n\n§ 1. Den Dozenten anderer Kirchen und kirchlicher Gemeinschaften, die nach den Normen der zuständigen Autorität ernannt wurden (vgl. Päpstlicher Rat zur Förderung der Einheit der Christen, Direktorium zur Anwendung der Prinzipien und der Normen über den Ökumenismus [1993], n.191 ff.: AAS 85 [1993] 1107 ff.), wird die Lehrbefugnis vom Großkanzler erteilt.\n\n§ 2. Die Dozenten der anderen Kirchen und kirchlichen Gemeinschaften können im Grundzyklus keine theologischen Kurse lehren, sondern andere Disziplinen (vgl. ebd., n. 192: AAS 85 [1993] 1107-1108). Im zweiten Studienzyklus können sie als Gastdozenten eingeladen werden (vgl. ebd., n. 195: AAS 85 [1993] 1109).\n\nArt. 21.\n\n§ 1. Die Statuten müssen festlegen, wann ein Auftrag als dauerhaft zu betrachten ist, und zwar im Hinblick auf das „Nihil obstat“, das gemäß Art. 27 der Konstitution verlangt wird.\n\n§ 2. Das „Nihil obstat“ des Hl. Stuhles ist die Erklärung, dass nach der Konstitution und den besonderen Statuten der vorgeschlagenen Ernennung nichts im Wege steht, was aber in sich nicht das Recht zu lehren beinhaltet. Sollte ein Hindernis bestehen, ist dieses dem Großkanzler mitzuteilen, der den betreffenden Dozenten über die Angelegenheit hören wird.\n\n§ 3. Sollten es besondere zeitliche oder örtliche Umstände nicht gestatten, das „Nihil obstat“ des Hl. Stuhles einzuholen, hat der Großkanzler mit der Kongregation für das Katholische Bildungswesen in Verbindung zu treten, um eine entsprechende Lösung zu finden.\n\n§ 4. Die Fakultäten, die besonderen, in einem Konkordat festgelegten Vereinbarungen unterstehen, haben dessen Normen zu beobachten und, sofern vorhanden, die besonderen Normen, die von der Kongregation für das Katholische Bildungswesen erlassen wurden.\n\nArt. 22. Der für die Beförderung erforderte Zeitabstand, der wenigstens drei Jahre betragen muss, ist in den Statuten festzulegen.\n\nArt. 23.\n\n§ 1. Die Dozenten, insbesondere die definitiv angestellten, sollen untereinander zusammenarbeiten. Darüber hinaus wird die Zusammenarbeit mit Dozenten anderer Fakultäten empfohlen, insbesondere mit solchen, die ähnliche oder miteinander in Verbindung stehende Fächer unterrichten.\n\n§ 2. Eine Lehrtätigkeit als festangestellter Dozent an mehreren Fakultäten gleichzeitig ist nicht möglich.\n\nArt. 24.\n\n§ 1. In den Statuten ist sorgfältig festzulegen, wie im Fall der Suspendierung oder Amtsenthebung eines Dozenten vorzugehen ist, insbesondere wenn es sich dabei um eine Maßnahme aus doktrinären Gründen handelt.\n\n§ 2. Dabei soll vor allem eine Regelung der Frage durch persönliches Einvernehmen zwischen dem Rektor oder Präses oder Dekan und dem betreffenden Dozenten versucht werden. Sollte auf diese Weise kein Einverständnis erzielt werden, möge die Angelegenheit in entsprechender Weise vom zuständigen Rat behandelt werden, damit die erste Überprüfung des Falles innerhalb der Universität oder Fakultät erfolge. Wenn das nicht genügt, möge der Fall dem Großkanzler überantwortet werden, der gemeinsam mit Experten der Universität oder Fakultät oder mit Außenstehenden den Fall zu prüfen hat, um die entsprechenden Maßnahmen zu ergreifen. Dabei ist immer das Recht des Dozenten sicherzustellen, den Sachverhalt und die Beweismittel zu kennen, sowie die eigene Sichtweise darzustellen sowie zu verteidigen. Das Recht eines Rekurses beim Hl. Stuhl für eine endgültige Beilegung des Falles bleibt jedoch offen (vgl. cann. 1732-1739 CIC; cann. 996-1006 CCEO; can. 1445, § 2 CIC; Johannes Paul II., Apost. Konst. Pastor bonus, Art. 123: AAS 80 [1988] 891-892).\n\n§ 3. Nichts desto weniger möge der Großkanzler in besonders schwerwiegenden oder dringenden Fällen zum Wohl der Studenten und der Gläubigen den Dozenten „ad tempus“ suspendieren, bis das ordentliche Verfahren abgeschlossen ist.\n\nArt. 25. Die Diözesankleriker und die Angehörigen aller Orden und Kongregationen sowie die ihnen rechtlich Gleichgestellten müssen, um in den Lehrkörper einer Fakultät aufgenommen zu werden und um dort verbleiben zu können, die Zustimmung ihres Ordinarius, Hierarchen oder Oberen erlangen, gemäß den hierfür von der zuständigen kirchlichen Behörde festgelegten Normen.\n\nIV.\n\nDie Studenten\n\nArt. 26.\n\n§ 1. Das in Art. 31 vorgeschriebene Zeugnis:\n\n1. wird, was die moralische Lebensführung betrifft, für die Kleriker, Seminaristen und Ordensleuten von ihrem Ordinarius oder Hierarchen, von ihrem Oberen oder seinem Beauftragten, die übrigen von einer kirchlichen Stelle ausgestellt;\n\n2. ist, was die bereits absolvierten Studien betrifft, das gemäß Art. 32 der Konstitution vorgeschriebene Diplom.\n\n§ 2. Da die für die Zulassung zur Universität vorgeschriebenen Studien je nach Nation verschieden sind, hat die Fakultät das Recht und die Pflicht zu ermitteln, ob alle für die betreffende Fakultät erforderlichen Gegenstände unterrichtet worden sind.\n\n§ 3. Für die theologischen Fakultäten ist eine entsprechende Kenntnis der lateinischen Sprache erforderlich, damit die Studenten in der Lage sind, die Quellen der theologischen Wissenschaften und die Dokumente der Kirche zu verstehen und zu verwenden (vgl. Optatam totius, 13: AAS 58 [1966] 721; Paul VI., Romani Sermonis: AAS 68 [1976] 481 ff.).\n\n§ 4. Sollten bestimmte Gegenstände nicht oder nur unzulänglich unterrichtet worden sein, muss die Fakultät ein rechtzeitiges Nachholstudium und die Ablegung einer Prüfung fordern.\n\nArt. 27. Neben den ordentlichen Studenten, die auf die Erlangung eines akademischen Grades abzielen, können, den in den Statuten festgelegten Normen entsprechend, auch außerordentliche Studenten zugelassen werden.\n\nArt. 28. Der Übertritt eines Studenten von einer Fakultät in eine andere kann nur zu Beginn des Studienjahres oder des Semesters erfolgen und nur nach eingehender Überprüfung seines akademischen und disziplinären Status. Auf keinen Fall kann zur Erlangung eines akademischen Grades zugelassen werden, wer nicht alle dafür erforderlichen Studien gemäß den Statuten und der Studienordnung der Fakultät entsprechend absolviert hat.\n\nArt. 29. Die Normen für die Suspendierung eines Studenten oder seinen Ausschluss aus der Fakultät sollen seinem Recht, sich zu verteidigen, Rechnung tragen.\n\nV. Die Angestellten in Leitung, Verwaltung und anderen Diensten\n\nentfällt\n\nVI.\n\nDie Studienordnung\n\nArt. 30. Die Studienordnung bedarf der Approbation durch die Kongregation für das Katholische Bildungswesen (vgl. can. 816, § 2 CIC; can. 650 CCEO).\n\nArt. 31. Die Studienordnung der einzelnen Fakultäten muss festlegen, welche Fächer (Haupt- und Nebenfächer) für alle verpflichtend sind und welche hingegen zur freien Wahl stehen.\n\nArt. 32. Ebenso muss die Studienordnung die Übungen und Seminare festlegen, an denen die Studenten nicht nur teilzunehmen, sondern gemeinsam mit den Kollegen aktiv sich zu beteiligen und für die sie schriftliche Seminararbeiten zu liefern haben.\n\nArt. 33.\n\n§ 1. Vorlesungen und Übungen mögen zeitlich so eingeteilt werden, dass privates Studium und persönliche Arbeit unter der Leitung der Dozenten die gebührende Förderung erfahren.\n\n§ 2. Ein Teil der Lehrveranstaltungen kann auch als Fernstudium vorgesehen werden, wenn die von der Kongregation für das Katholische Bildungswesen approbierte Studienordnung dies vorsieht und darüber hinaus hierfür die Voraussetzungen bestimmt, insbesondere was die Prüfungsmodalitäten betrifft.\n\nArt. 34.\n\n§ 1. Die Statuten oder die Ordnungen der Universität oder der Fakultät sollen auch festlegen, auf welche Weise die Prüfer ihr Urteil über die Kandidaten zum Ausdruck zu bringen haben.\n\n§ 2. Beim abschließenden Urteil über die Anwärter auf akademische Grade sollen auch die Noten der schriftlichen und mündlichen Prüfungen des gleichen Studienzyklus berücksichtigt werden.\n\n§ 3. Zu den Prüfungen für die Verleihung der akademischen Grade, insbesondere des Doktorats, kann es sich empfehlen, auch auswärtige Dozenten einzuladen.\n\nVII.\n\nDie akademischen Grade und andere Titel\n\nArt. 35. An den kanonisch errichteten oder anerkannten kirchlichen Universitäten oder Fakultäten werden die akademischen Grade in der Autorität des Heiligen Stuhls verliehen.\n\nArt. 36.\n\n§ 1. Die Statuten müssen die für die Ausarbeitung der Dissertation erforderlichen Bedingungen sowie die Normen für ihre öffentliche Verteidigung und Veröffentlichung festlegen.\n\n§ 2. Die elektronische Veröffentlichung ist möglich, wenn dies die Studienordnung vorsieht und die Bedingungen bestimmt, wie ihre dauerhafte Abrufbarkeit garantiert wird.\n\nArt. 37. Ein gedrucktes Exemplar der veröffentlichten Dissertation muss der Kongregation für das Katholische Bildungswesen vorgelegt werden. Darüber hinaus wird empfohlen, ein Exemplar an die kirchlichen Fakultäten – zumindest an die des gleichen Gebietes – zu senden, die sich mit demselben Wissenschaftszweig beschäftigen.\n\nArt. 38. Die authentischen Dokumente über die Verleihung der akademischen Grade sind den Statuten gemäß von den akademischen Autoritäten und außerdem vom Sekretär der Universität oder Fakultät zu unterschreiben; auch müssen sie das Siegel der Universität oder Fakultät tragen.\n\nArt. 39. In den Ländern, in denen es die vom Hl. Stuhl ratifizierten internationalen Vereinbarungen verlangen sowie in den Einrichtungen, in denen es die akademischen Autoritäten für nützlich erachten, ist den authentischen Dokumenten über die akademischen Grade auch ein Dokument beizufügen, das weitere Informationen über den absolvierten Studienverlauf enthält (z.B. ein Diploma Supplement).\n\nArt. 40. Ein Doktorat „honoris causa“ kann nicht ohne Zustimmung des Großkanzlers verliehen werden, der vorher das „Nihil obstat“ des Hl. Stuhles und die Meinung des Universitäts- oder Fakultätsrats einzuholen hat.\n\nArt. 41. Damit eine Fakultät, neben den akademischen Graden, die sie in der Autorität des Heiligen Stuhls verleiht, auch andere Titel verleihen kann, ist es notwendig:\n\n1. dass die Kongregation für das Katholische Bildungswesen zur Verleihung des jeweiligen Titels das „Nihil obstat“ erteilt hat;\n\n2. dass die entsprechende Studienordnung die Natur des Titels festlegt und zudem ausdrücklich angibt, dass es sich um keinen akademischen Grad handelt, der in der Autorität des Hl. Stuhls verliehen wird;\n\n3. dass das Zeugnis erklärt, dass es sich um keinen Titel handelt, der in der Autorität des Hl. Stuhls verliehen wird.\n\nVIII.\n\nLehrmittel\n\nArt. 42. Die Universität oder Fakultät muss über wirklich funktionelle und würdige Räumlichkeiten verfügen, die dem Unterricht in den verschiedenen Fächern und der Zahl der Studenten angepasst sind.\n\nArt. 43. Eine Bibliothek muss zur Verfügung stehen, in der sowohl die Studenten als auch die Dozenten in die wichtigsten, für ihre wissenschaftliche Arbeit nötigen Werke Einsicht nehmen können.\n\nArt. 44. Die für die Bibliothek aufgestellten Normen sollen Dozenten und Studenten den Zutritt und Gebrauch möglichst weitgehend erleichtern.\n\nArt. 45. Die Zusammenarbeit und Koordinierung mit den anderen Bibliotheken der gleichen Stadt oder Gegend soll gefördert werden.\n\nIX.\n\nDie betriebswirtschaftliche Verwaltung\n\nArt. 46.\n\n§ 1. Im Interesse einer reibungslosen Verwaltungsarbeit soll es die Leitung der Hochschule nicht unterlassen, sich regelmäßig über die finanzielle Lage zu informieren und diese zu festgesetzten Zeitpunkten einer genauen Kontrolle zu unterziehen.\n\n§ 2. Der Rektor oder der Präses legt dem Großkanzler jährlich einen Bericht über die wirtschaftliche Situation der Universität oder der Fakultät vor.\n\nArt. 47.\n\n§ 1. Auf entsprechende Weise ist dafür zu sorgen, dass Studiengebühren nicht jene Studenten, die aufgrund ihrer besonderen Begabung zur berechtigten Hoffnung Anlass geben, sie könnten von großem Nutzen für die Kirche werden, von der Erwerbung akademischer Grade abhält.\n\n§ 2. Deshalb ist für die Bereitstellung besonderer Studienbeihilfen, sei es kirchlicher, staatlicher oder privater Herkunft, die bedürftigen Studenten zugeteilt werden, Sorge zu tragen.\n\nX.\n\nPlanung und Zusammenarbeit der Fakultäten\n\nArt. 48.\n\n§ 1. Wenn eine neue Universität oder Fakultät errichtet werden soll, ist erforderlich, dass\n\na) eine Notwendigkeit oder wirkliche Nützlichkeit vorliegt, der nicht durch Affiliation, Aggregation oder Inkorporation Genüge getan werden kann;\n\nb) die notwendigen Voraussetzungen bestehen, deren wichtigste sind:\n\n1) eine der Natur und den Erfordernissen der Fakultät entsprechende Zahl\n\nfestangestellter und ausreichend qualifizierter Dozenten;\n\n2) eine genügende Anzahl von Studenten;\n\n3) eine Bibliothek, die anderen wissenschaftlichen Hilfsmittel und die\n\nerforderlichen Räumlichkeiten;\n\n4) die für eine Universität oder Fakultät wirklich ausreichenden finanziellen Mittel.\n\nc) Statuten und Studienordnung vorgelegt werden, die dieser Konstitution und den Durchführungsverordnungen entsprechen.\n\n§ 2. Die Kongregation für das Katholische Bildungswesen entscheidet – nachdem sie die Meinung der Bischofskonferenz sowie des Diözesan- oder Eparchialbischofs, vor allem was den pastoralen Gesichtspunkt, und von Experten insbesondere der nächstliegenden Fakultäten, was die wissenschaftlichen Aspekte betrifft, eingeholt hat –, ob eine solche Neugründung angebracht ist.\n\nArt. 49. Wenn es sich um die Approbation einer Universität oder Fakultät handelt, ist es notwendig:\n\na) dass die Zustimmung sowohl der Bischofskonferenz wie auch des Diözesan- oder Eparchialbischofs vorliegt;\n\nb) dass die im vorausgehenden Art. 48 § 1 b) und c) festgelegten Bedingungen erfüllt sind.\n\nArt. 50. Die für eine Affiliation erforderlichen Bedingungen betreffen vor allem die Zahl und Qualifizierung der Dozenten, die Studienordnung, die Bibliothek und die Verpflichtung der Fakultät, die diese Affiliierung vornimmt, das affiliierte Institut zu unterstützen; die affiliierende Fakultät und das affiliierte Institut sollen daher normalerweise derselben Nation oder dem gleichen Kulturkreis angehören.\n\nArt. 51.\n\n§ 1. Die Aggregation ist die Verbindung eines Instituts, das über den ersten und den zweiten Studienzyklus verfügen muss, mit einer Fakultät, damit durch diese Fakultät die Verleihung der entsprechenden akademischen Grade möglich werde.\n\n§ 2. Die Inkorporation hingegen ist die Einfügung eines Instituts, das den zweiten oder den dritten oder beide Zyklen umfasst, in eine Fakultät, damit durch diese Fakultät die Verleihung der entsprechenden akademischen Grade möglich werde.\n\n§ 3. Aggregation und Inkorporation sind nicht möglich, wenn das betreffende Institut für die Erlangung dieser akademischen Grade nicht eingerichtet ist; es muss vielmehr die Hoffnung bestehen, dass durch seine Verbindung mit der Fakultät wirklich der gewünschte Zweck erreicht wird.\n\nArt. 52.\n\n§ 1. Die Zusammenarbeit zwischen den kirchlichen Fakultäten ist zu fördern, sei es durch gegenseitige Einladung der Dozenten, sei es durch Bekanntgabe der eigenen wissenschaftlichen Tätigkeit, sei es durch gemeinsame Forschungen zum Wohl des Volkes Gottes.\n\n§ 2. Ebenso ist die Zusammenarbeit mit anderen Fakultäten, auch nichtkatholischen, zu fördern, wobei jedoch die eigene Identität sorgfältig zu bewahren ist.\n\nZWEITER TEIL\n\nBESONDERE NORMEN\n\nI.\n\nDie Theologische Fakultät\n\nArt. 53. Die theologischen Fächer sollen so unterrichtet werden, dass ihr innerer Zusammenhang klar hervortritt und die verschiedenen Dimensionen, die der Lehre der Kirche wesenhaft zu eigen sind – es handelt sich hier vor allem um die biblischen, patristischen, historischen, liturgischen und pastoralen Fächer –, ins rechte Licht gerückt werden. Darüber hinaus müssen die Studenten zu einem tiefen Verständnis des Gegenstandes und gleichzeitig zu einer persönlichen Synthese sowie zur Kenntnis der Methoden wissenschaftlicher Forschung hingeführt werden, damit sie lernen, die Lehre der Kirche gebührend darzulegen.\n\nArt. 54. Bei der Darlegung der Lehre beachte man die Normen, die in den Dokumenten des II. Vatikanischen Konzils (vgl. Dogmatische Konstitution über die göttliche Offenbarung, Dei Verbum: AAS 58 [1966] 817 ff.; Dekret über die Ausbildung der Priester, Optatam totius: AAS 58 [1966] 713 ff.) und in den jüngeren Dokumenten des Heiligen Stuhles enthalten sind (vgl. praesertim Paul VI, Brief Lumen Ecclesiae, de S. Thoma Aquinate, 20. November 1974: AAS [1974] 673 ff; Sacrae Congr. pro Institutione Catholica Litteras: De institutione theologica [22. Februar 1976]; De institutione canonistica [1 März 1975]; De institutione philosophica [20. Januar 1972]; De institutione liturgica [3. Juni 1979]; De institutione in mediis communicationis [19. März 1986]; De institutione in doctrina sociali Ecclesiae [30. Dezember 1988]; De patrum Ecclesiae studio [10. November 1989]; De institutione circa matrimonium et familiam [19. März 1995]), soweit sie auch die akademischen Studien betreffen.\n\nArt. 55. Die Pflichtfächer sind:\n\n1. im ersten Studienzyklus:\n\na) Die für das Studium der Theologie erforderlichen philosophischen Fächer, also vor allem die systematische Philosophie und die Philosophiegeschichte (antike, mittelalterliche, moderne, zeitgenössische). Die systematische Lehre soll, über eine allgemeine Einleitung hinaus, die grundlegenden Teile der Philosophie beinhalten: 1) Metaphysik (verstanden als Philosophie des Seins und der Theologia naturalis), 2) Naturphilosophie, 3) philosophische Anthropologie, 4) philosophische Ethik und politische Philosophie, 5) Logik und Erkenntnislehre.\n\nOhne die Humanwissenschaften sollen die streng philosophischen Disziplinen (vgl. OrdVG, Art. 66, Nr. 1a.) wenigstens 60 Prozent der Kreditpunkte in den ersten beiden Jahren ausmachen. In jedem einzelnen Jahr sollte eine angemessene Zahl von Kreditpunkten für ein volles universitäres Studienjahr vorgesehen werden.\n\nEs ist sehr zu bevorzugen, die Kurse in Philosophie in den ersten beiden Jahren der philosophisch-theologischen Ausbildung zusammen zu fassen. Diese Philosophiestudien, die im Hinblick auf das Theologiestudium absolviert werden, sollten im Laufe der ersten beiden Jahre mit den Einführungskursen in die Theologie verbunden werden.\n\nb) Die theologischen Fächer, also:\n\n- die Heilige Schrift: Einführung und Exegese;\n\n- die Fundamentaltheologie, unter Bezugnahme auf die Problematik des Ökumenismus, der nicht-christlichen Religionen, des Atheismus sowie der anderen Strömungen zeitgenössischen Denkens;\n\n- die dogmatische Theologie;\n\n- die Moraltheologie und Spiritualität;\n\n- die Pastoraltheologie;\n\n- die Liturgie;\n\n- die Kirchengeschichte, Patristik und Archäologie;\n\n- das Kirchenrecht.\n\nc) die Nebenfächer, d.h. einige Zweige der Humanwissenschaften, die lateinische Sprache, die biblischen Sprachen, soweit sie für die nachfolgenden Studienzyklen erforderlich sind.\n\n2. im zweiten Zyklus:\n\ndie zweckmäßig in Sektionen eingeteilten Spezialfächer, mit den entsprechenden Übungen und Seminaren, einschließlich einer schriftlichen Arbeit.\n\n3. im dritten Zyklus:\n\nDie Studienordnung der Fakultät soll festlegen, ob und welche besonderen Fächer unterrichtet werden sollen, mit den dazugehörigen Übungen und Seminaren und welche antike und moderne Sprachen der Student zu lesen beherrschen muss, um seine Dissertation ausarbeiten zu können.\n\nArt. 56. In den fünf grundlegenden Studienjahren des ersten Zyklus ist gewissenhaft dafür Sorge zu tragen, dass alle Fächer systematisch, ausführlich und mit eigener Methode unterrichtet werden, damit sie auf harmonische und wirksame Weise zu einer soliden, organischen und vollständigen theologischen Bildung der Studenten beitragen und diese somit befähigen, sowohl ihr Studium im zweiten Zyklus fortzusetzen als auch die ihnen übertragenen kirchlichen Aufgaben gut zu erfüllen.\n\nArt. 57. Die Zahl der Philosophie lehrenden Dozenten muss mindestens drei betragen, die auch mit den erforderlichen philosophischen Titeln ausgestattet sind (vgl. OrdVG, Art. 17 und 67 § 2). Sie müssen fest angestellt sein, das heißt sich in Vollzeit der Lehrtätigkeit in Philosophie und der Forschung auf diesem Gebiet widmen.\n\nArt. 58. Außer den Examen oder gleichwertigen Prüfungen in den einzelnen Fächern soll am Ende des ersten und zweiten Studienzyklus ein den ganzen Wissensstoff umfassendes Examen oder eine gleichwertige Prüfung stattfinden, durch die der Kandidat die Erlangung der in dem betreffenden Zyklus beabsichtigten vollständigen und wissenschaftlichen Ausbildung unter Beweis zu stellen hat.\n\nArt. 59. Es obliegt der Fakultät festzulegen, unter welchen Bedingungen Studenten, die ein philosophisch-theologisches Studium in einem Priesterseminar oder an einer anderen anerkannten Hochschule absolviert haben, zum zweiten Zyklus zugelassen werden können, wobei sorgfältig auf die bereits vollzogenen Studien Rücksicht zu nehmen und, wenn nötig, der Besuch besonderer Kurse und die Ablegung von Ergänzungsprüfungen vorzuschreiben ist.\n\nII.\n\nDie Kirchenrechtliche Fakultät\n\nArt. 60. Es ist die Aufgabe der Fakultät für lateinisches oder orientalisches Kirchenrecht, die Geschichte und die Texte der kirchlichen Gesetzgebung, ihr Wesen und ihren inneren Zusammenhang sowie ihre theologische Grundlegung wissenschaftlich darzustellen.\n\nArt. 61. Die Pflichtfächer sind:\n\n1. im ersten Studienzyklus:\n\na) Elemente der Philosophie: philosophische Anthropologie; Metaphysik; Ethik;\n\nb) Elemente der Theologie: Einleitung in die Hl. Schrift, Fundamentaltheologie: die göttliche Offenbarung, ihre Übermittlung und Glaubwürdigkeit, Trinitätstheologie, Christologie, Gnadenlehre, vor allem aber Ekklesiologie, allgemeine und besondere Sakramententheologie, allgemeine und besondere Moraltheologie;\n\nc) die Institutionen des kanonischen Rechts im Allgemeinen;\n\nd) Latein.\n\n2. im zweiten Studienzyklus:\n\na) der Codex des kanonischen Rechtes bzw. der Codex der Canones der orientalischen Kirchen in ihren Teilen und die anderen kanonischen Gesetze;\n\nb) die damit in Verbindung stehenden Fächer: Theologie des kanonischen Rechts; Rechtsphilosophie, die Institutionen des römischen Rechtes, Elemente des staatlichen Rechtes, Geschichte der kanonischen Institutionen, Geschichte der Quellen des kanonischen Rechts; Beziehungen zwischen Kirche und Staat; kanonische Verwaltungs- und Gerichtspraxis;\n\nc) für die Studierenden einer Fakultät des lateinischen kanonischen Rechts eine Einführung in den Codex der Canones der orientalischen Kirchen; für die Studierenden einer Fakultät des orientalischen kanonischen Rechts eine Einführung in den Codex des kanonischen Rechts;\n\nd) Latein;\n\ne) besondere Fächer, Übungen und Seminare entsprechend den Bestimmungen der jeweiligen Fakultät.\n\n3. im dritten Studienzyklus:\n\na) die lateinische Sprache des kanonischen Rechts;\n\nb) besondere Kurse oder Übungen entsprechend den Bestimmungen der jeweiligen Fakultät.\n\nArt. 62.\n\n§ 1. Wer die philosophisch-theologischen Studien in einem Priesterseminar oder an einer theologischen Fakultät absolviert hat, kann sofort zum zweiten Zyklus zugelassen werden, sofern es nicht notwendig oder angemessen scheint, einen vorausgehenden Kurs der lateinischen Sprache oder der Institutionen des kanonischen Rechts im Allgemeinen zu verlangen.\n\nWer nachweist, dass er bereits einige Fächer des ersten Zyklus an einer dazu geeigneten Fakultät oder einem Hochschulinstitut ordnungsgemäß studiert hat, kann von diesen dispensiert werden.\n\n§ 2. Wer bereits einen akademischen Grad im staatlichen Recht erworben hat, kann von einigen Kursen des zweiten Studienzyklus (z. B. dem römischen Recht und dem Zivilrecht) dispensiert werden, jedoch ohne ihn von der dreijährigen Dauer des Lizentiatsstudiums zu befreien.\n\n§ 3. Am Ende des zweiten Studienzyklus müssen die Studierenden die lateinische Sprache so gut kennen, dass sie den Codex des kanonischen Rechts und den Codex der Canones der orientalischen Kirchen gut verstehen; im dritten Studienzyklus müssen sie in der Lage sein, die Quellen des kanonischen Rechts angemessen auszulegen, aber auch andere Sprachen beherrschen, die zur Ausarbeitung der Dissertation notwendig sind.\n\nArt. 63. Außer den Examen oder gleichwertigen Prüfungen in den einzelnen Fächern soll am Ende des zweiten Studienzyklus ein den ganzen Wissensstoff umfassendes Examen oder eine gleichwertige Prüfung stattfinden, durch die der Kandidat die Erlangung der in diesem Zyklus beabsichtigten vollständigen und wissenschaftlichen Ausbildung unter Beweis zu stellen hat.\n\nIII.\n\nDie philosophische Fakultät\n\nArt. 64.\n\n§ 1. Forschung und Lehre der Philosophie an einer kirchlichen Fakultät für Philosophie müssen sich auf das „immer gültige philosophische Erbe” (vgl. can. 251 CIC und II. Vatikanisches Konzil, Dekret über die Ausbildung der Priester, Optatam totius) stützen, wie es sich im Laufe der Geschichte, insbesondere im Werk des heiligen Thomas von Aquin entwickelt hat. Gleichzeitig soll die an einer kirchlichen Fakultät gelehrte Philosophie offen sein für die Ergebnisse, die neuere Forschungen erbracht haben und weiterhin erbringen. Es ist dabei wichtig, die weisheitliche und metaphysische Dimension der Philosophie zu betonen.\n\n§ 2. Im ersten Zyklus muss die Philosophie so gelehrt werden, dass die Studenten im Lauf des grundlegenden Studienzyklus zu einem soliden und einheitlichen Gesamtbild des Lehrgebäudes gelangen, die verschiedenen philosophischen Systeme prüfen und beurteilen lernen und sich allmählich daran gewöhnen, selbst philosophisch zu denken.\n\n§ 3. Wenn die Studenten des ersten Zyklus der theologischen Studien die Kurse im ersten Zyklus einer Philosophischen Fakultät besuchen, soll darauf geachtet werden, dass die Besonderheit von Inhalt und Zweck eines jeden Ausbildungskurses gewahrt wird. Am Ende der philosophischen Ausbildung wird kein akademischer Titel in Philosophie verliehen (vgl. VG, Art. 74 Bst a). Die Studenten können jedoch eine Bescheinigung über die besuchten Kurse und die erreichten Kreditpunkte erbitten.\n\n§ 4. Die im ersten Zyklus erhaltene Ausbildung kann im folgenden Zyklus der beginnenden Spezialisierung durch eine größere Konzentration auf einen Teil der Philosophie und einen größeren Einsatz des Studenten im philosophischen Denken vervollständigt werden.\n\n§ 5. Es ist angebracht, eine klare Unterscheidung zwischen Studien an kirchlichen Fakultäten für Philosophie und dem philosophischen Kurs, der integraler Bestandteil der Studien an einer Theologischen Fakultät oder in einem Priesterseminar ist, zu treffen. Sollten sich in einer Institution nebeneinander sowohl eine kirchliche Fakultät für Philosophie als auch eine Fakultät für Theologie befinden, ist die entscheidende Instanz, die das Studienprogramm festlegt, wenn die Kurse für Philosophie als Teil des ersten Zyklus, also in den ersten fünf Jahren der Theologie in der Philosophischen Fakultät absolviert werden, der Dekan der Theologischen Fakultät. Dabei sind das geltende Recht zu beachten und die enge Kooperation mit der Philosophischen Fakultät zu würdigen.\n\nArt. 65. Bei der philosophischen Unterweisung müssen die sie betreffenden Normen beobachtet werden, die in den Dokumenten des II. Vatikanischen Konzils (vgl. Optatam totius: AAS [1966] 713 ff.; Gravissimum educationis: AAS 58 [1966] 728 ff.) sowie in den jüngeren Dokumenten des Heiligen Stuhles enthalten sind (vgl. Pauli VI Lumen Ecclesiae, de S. Thoma Aquinate, 20. Nov. 1974: AAS 66 [1974] 673 ff.; Sacrae Congr. pro Institutione Catholica Litteras de institutione philosophica [20. Januar 1972]; Johannes Paul II., Enzyklika Fides et ratio: AAS 91 [1999] 5 ff., Johannes Paul II., Enzyklika Veritatis splendor: AAS 85 [1993] 1133 ff.), soweit sie sich auf die akademischen Studien beziehen.\n\nArt. 66. Die Pflichtfächer der verschiedenen Zyklen sind:\n\n1. im ersten Zyklus:\n\na) die grundlegenden Pflichtfächer:\n\n- Eine generelle Einführung, die insbesondere darauf bedacht ist, die weisheitliche Dimension der Philosophie zu zeigen.\n\n- Die philosophischen Hauptfächer: 1) Metaphysik (verstanden als Philosophie des Seins und der Theologia naturalis), 2) Naturphilosophie, 3) philosophische Anthropologie, 4) philosophische Ethik und politische Philosophie, 5) Logik und Erkenntnislehre. Eine besondere Bedeutung gilt der Metaphysik. Diesem Umstand sollte eine ausreichende Zahl an Kreditpunkten entsprechen.\n\n- Die Philosophiegeschichte: antike, mittelalterliche, moderne und zeitgenössische. Das aufmerksame Studium der jüngeren philosophischen Richtungen mit größerem Einfluss, sollte wenn möglich von der Lektüre der Texte der bedeutenderen Autoren begleitet sein. Je nach Erfordernis sollte ein Studium der einheimischen Philosophien hinzugefügt werden.\n\nDie grundlegenden Pflichtfächer sollten wenigstens 60 % und nicht mehr als 70 % der Kreditpunkte des ersten Zyklus ausmachen.\n\nb) Die ergänzenden Pflichtfächer:\n\n- Das Studium des Verhältnisses von Vernunft und christlichem Glauben bzw. zwischen Philosophie und Theologie aus systematischer und historischer Sicht unter Wahrung sowohl der Autonomie beider Gebiete voneinander als auch ihrer Verbindung miteinander.\n\n- Lateinkenntnisse, die das Verständnis der philosophischen Werke (besonders der christlichen Autoren), die in dieser Sprache abgefasst sind, ermöglichen. Die Lateinkenntnisse sollen innerhalb der ersten beiden Jahre festgestellt werden.\n\n- Eine moderne Fremdsprache außer der eigenen Muttersprache. Die Kenntnisse sollen vor dem Ende des dritten Jahres festgestellt werden.\n\n- Eine Einleitung in die Methodologie des Studiums und das wissenschaftliche Arbeiten, die zum Gebrauch des Instrumentariums der Forschung und zum praktischen argumentativen Diskurs befähigen soll.\n\nc) Die ergänzenden Wahlfächer aus den Bereichen:\n\n- Literatur und Künste;\n\n- Human- oder Naturwissenschaft (z. B.: Psychologie, Soziologie, Geschichte, Biologie, Physik). Man achte darauf, dass insbesondere eine Verbindung zwischen den Wissenschaften und der Philosophie hergestellt wird.\n\n- Andere mögliche philosophische Wahlfächer: z. B.: Philosophie der Wissenschaften, Kulturphilosophie, Philosophie der Kunst, Philosophie der Technik, Sprachphilosophie, Rechtsphilosophie, Religionsphilosophie.\n\n2. im zweiten Zyklus:\n\n- Einige spezielle Fächer, die je nach den verschiedenen Spezialisierungen, einschließlich der Übungen und Seminare und einer schriftlichen Arbeit auf die verschiedenen Sektionen aufgeteilt werden.\n\n- Erlernen oder Vertiefen des klassischen Griechisch oder einer zweiten modernen Fremdsprache über die im ersten Zyklus geforderte hinaus oder deren Vertiefung.\n\n3. im dritten Zyklus:\n\nDie Studienordnung der Fakultät soll festlegen, ob und welche speziellen Fächer zu behandeln sind, einschließlich ihrer Übungen und Seminare. Das Erlernen einer weiteren Sprache oder die Vertiefung einer schon vorher erlernten Sprache ist notwendig.\n\nArt. 67. § 1. Die Fakultät muss wenigstens sieben ständige, ausreichend qualifizierte Dozenten beschäftigen, so dass diese die Lehre in allen grundlegenden Pflichtfächern gewährleisten können (vgl. OrdVG, Art. 66, Nr. 1.; Art. 48 § 1 Bst. b).\n\nInsbesondere der erste Zyklus muss wenigstens fünf fest angestellte Dozenten aufweisen, die in folgender Weise aufgeteilt sein sollen: jeweils ein Dozent für Metaphysik, Naturphilosophie, philosophische Anthropologie, philosophische Ethik und politische Philosophie, Logik und Erkenntnislehre.\n\nFür die anderen Fächer, ob verpflichtend oder freiwillig, kann die Fakultät andere Dozenten anfragen.\n\n§ 2. Ein Dozent ist zur Lehrtätigkeit in einer kirchlichen universitären Einrichtung befähigt, wenn er die entsprechenden akademischen Grade einer kirchlichen Fakultät für Philosophie vorweisen kann (vgl. OrdVG, Art. 19).\n\n§ 3. Ist der Dozent weder in Besitz eines kanonischen Doktorats noch eines kanonischen Lizentiats, kann er nur unter der Bedingung als fest angestellter Dozent aufgenommen werden, dass seine philosophische Ausbildung sowohl nach Inhalt als auch nach Methode mit jener übereinstimmt, die in einer kirchlichen Fakultät üblich ist. In der Bewertung der Kandidaten für die Lehre in einer kirchlichen Fakultät für Philosophie muss beachtet werden: die nötige Kompetenz in den von ihnen gelehrten Fächern; eine angemessene Offenheit für den Zusammenhang des Wissens; die Zustimmung in ihren Publikationen und ihrer didaktischen Tätigkeit zu der vom Glauben gelehrten Wahrheit; eine angemessen vertiefte Kenntnis des harmonischen Verhältnisses von Glaube und Vernunft.\n\n§ 4. Es soll sichergestellt sein, dass an einer kirchlichen Fakultät für Philosophie immer eine Mehrheit von fest angestellten Dozenten gewahrt wird, die ein kanonisches Doktorat in Philosophie besitzen, oder – falls das philosophische Doktorat durch eine nichtkirchliche Universität verliehen wurde – zumindest mit einem kirchlichen Lizentiat ausgestattet sind.\n\nArt. 68. Generell soll ein Student, um zum zweiten Zyklus in Philosophie zugelassen zu werden, das kirchliche Bakkalaureat in Philosophie erworben haben.\n\nWenn ein Student die philosophischen Studien an einer nichtkirchlichen Fakultät für Philosophie an einer katholischen Universität oder einer anderen Hochschule absolviert hat, kann er zum zweiten Zyklus nur zugelassen werden, nachdem er durch eine geeignete Prüfung gezeigt hat, dass seine Vorbildung mit jener vergleichbar ist, die von einer kirchlichen Fakultät für Philosophie geleistet wird und eventuelle Mängel in Bezug auf die Jahre und die für den ersten Zyklus auf der Basis der vorgesehenen Studienpläne entsprechend den vorliegenden Ordinationes behoben hat. Die Wahl der Kurse muss eine Synthese der gelehrten Fächer fördern (vgl. VG, Art. 82, a). Am Ende dieser Ergänzungsstudien wird der Student zum zweiten Zyklus zugelassen, jedoch ohne das kirchliche Bakkalaureat in Philosophie zu erhalten.\n\nArt. 69. § 1. Der Reform des ersten Zyklus von drei Jahren der kirchlichen Studien in Philosophie, die mit dem Bakkalaureat in Philosophie abschließen, Rechnung tragend soll bei einer Affiliation der Philosophie dies mit dem, was für den ersten Zyklus verfügt worden ist, sowohl hinsichtlich der Zahl der Jahre als auch des Studienplans übereinstimmen (vgl. OrdVG, Art. 66, 1); die Zahl der fest angestellten Dozenten mit entsprechender Qualifikation in einem affiliierten Institut soll wenigstens fünf betragen (vgl. OrdVG, Art. 67).\n\n§ 2. Der Reform des zweiten Zyklus von zwei Jahren der kirchlichen Studien in Philosophie, die mit dem Lizentiat in Philosophie abschließen, Rechnung tragend soll bei einer Aggregation der Philosophie dies mit dem, was für den ersten und den zweiten Zyklus verfügt worden ist, sowohl hinsichtlich der Zahl der Jahre als auch des Studienplans (vgl. VG, Art. 74 a und b; OrdVG, Art. 66) übereinstimmen; die Zahl der fest angestellten Dozenten mit entsprechender Qualifikation in einem aggregierten Institut soll wenigstens sechs betragen (vgl. OrdVG Art. 67).\n\n§ 3. Der Reform des Studienplans innerhalb des ersten philosophisch-theologischen Zyklus, der mit dem Bakkalaureat in Theologie abgeschlossen wird, Rechnung tragend soll die philosophische Ausbildung eines affiliierten Instituts in Theologie mit dem, was hinsichtlich des Studienplans verfügt worden ist (vgl. OrdVG, Art. 51, 1) übereinstimmen. Die Zahl der fest angestellten Dozenten soll wenigstens zwei betragen.\n\nIV.\n\nSonstige Fakultäten\n\nArt. 70. Um die Aufgaben zu erfüllen, die in Art. 85 der Konstitution dargelegt sind, sind schon folgende Fakultäten oder Institute ad instar facultatis errichtet worden und befähigt, akademische Grade in der Autorität des Hl. Stuhls zu verleihen:\n\n- Christliche Archäologie;\n\n- Bioethik;\n\n- Kommunikationswissenschaft;\n\n- Rechtswissenschaften;\n\n- Christliche und klassische Literatur;\n\n- Liturgiewissenschaft;\n\n- Missiologie;\n\n- Kirchenmusik;\n\n- Altorientalistik;\n\n- Psychologie;\n\n- Erziehungswissenschaften;\n\n- Religionswissenschaften;\n\n- Sozialwissenschaften;\n\n- Spiritualität;\n\n- Kirchengeschichte;\n\n- Arabische Studien und Islamistik;\n\n- Bibelwissenschaft;\n\n- Orientalistik;\n\n- Studien zu Ehe und Familie.\n\nSeine Heiligkeit Papst FRANZISKUS hat die vorliegenden Verordnungen genehmigt und deren Veröffentlichung angeordnet, ungeachtet aller gegenteilig lautenden Vorschriften.\n\nRom, am Sitz der Kongregation für das Katholische Bildungswesen, am 27. Dezember 2017, dem Fest des heiligen Apostel und Evangelisten Johannes.\n\nGiuseppe Card. VERSALDI\n\nPräfekt\n\nAngelo Vincenzo ZANI\n\nTitularerzbischof von Volturno\n\nSekretär\n\nANHANG I\n\nzu Art. 7 der Ordinationes\n\nNormen für die Abfassung der Statuten einer Universität oder Fakultät\n\nUnter Berücksichtigung alles dessen, was in der Apostolischen Konstitution und in den ihr beigefügten Verordnungen enthalten ist – wobei Dinge die mehr ins Einzelne gehen und leichter einer Veränderung unterliegen –, sollen die Statuten einer Universität oder Fakultät besonders die folgenden Punkte behandeln:\n\n1. Namen, Wesen und Zweck der Universität oder Fakultät (mit einer kurzen Geschichte im Vorwort).\n\n2. Leitung – Der Großkanzler; die akademischen Behörden sowohl als Einzelpersonen als auch kollegial, ihre genauen Aufgaben; Art und Weise ihrer Wahl sowie ihre Amtszeit; Art und Weise der Wahl der kollegialen Behörden oder der Mitglieder der Räte sowie ihre Amtszeit.\n\n3. Lehrkörper – Sein Mindestumfang in jeder einzelnen Fakultät; in welche Kategorien sowohl die fest- wie die nicht festangestellten Dozenten einzuteilen sind; welche Voraussetzungen sie erfüllen müssen; ihre Ernennung, Beförderung und Entlassung, wobei hier insbesondere die Gründe sowie das Verfahren hierzu festzulegen sind; ihre Pflichten und Rechte.\n\n4. Studenten – Die Voraussetzungen für ihre Inskription; ihre Pflichten und Rechte.\n\n5. Beamte und Angestellte – Ihre Pflichten und Rechte.\n\n6. Akademische Grade – Welche Grade an den einzelnen Fakultäten verliehen werden und unter welchen Bedingungen; andere Titel.\n\n7. Lehrmittel und EDV-Ausstattung – Die Bibliothek; wie ihre Erhaltung und Erweiterung vorgesehen ist; die anderen didaktischen Hilfsmittel und, wenn nötig, die Laboratorien.\n\n8. Betriebswirtschaftliche Verwaltung – Das Vermögen der Universität oder Fakultät und seine Verwaltung; die Normen betreffs der Gehälter für die akademischen Behörden, den Lehrkörper und die Beamten sowie betreffs der Studiengebühren einschließlich der Studienbeihilfen.\n\n9. Beziehungen zu anderen Fakultäten, Instituten, etc.\n\nStudienordnung\n\n1. Welche Studienordnung in jeder Fakultät gilt;\n\n2. Welche Studienzyklen vorgesehen sind;\n\n3. Welche Fächer unterrichtet werden: ihre Verbindlichkeit und Stundenzahl;\n\n4. Welche Seminare und Übungen vorgesehen sind;\n\n5. Welche Examen und Prüfungen;\n\n6. Eventuelle Modalitäten im Hinblick auf Fernstudien.\n\nANHANG II\n\nzu Art. 70 der Ordinationes\n\nSektoren kirchlicher Studien, wie sie derzeit (im Jahre 2020) in der akademischen Ordnung der Kirche vorhanden sind\n\nAuflistung:\n\nHinweis: die einzelnen Studiensektoren, die hier in alphabetischer Reihenfolge aufgelistet sind, bestehen derzeit. Unter ihnen sind die unterschiedlichen Spezialisierungen zusammengefasst.\n\nDie vorhandenen Spezialisierungen finden sich in der Datenbank der kirchlichen Hochschuleinrichtungen, die im Internet unter der Homepage www.educatio.va zugänglich ist.\n\nDarüber hinaus enthält die Datenbank alle von der Kongregation für das Katholische Bildungswesen errichteten oder approbierten Hochschuleinrichtungen, die Teil des Bildungssystems des Heiligen Stuhls sind.\n\n1. Christliche Archäologie;\n\n2. Bioethik;\n\n3. Kommunikationswissenschaft;\n\n4. Kirchenrecht;\n\n5. Rechtswissenschaften;\n\n6. Philosophie;\n\n7. Christliche und klassische Literatur;\n\n8Judaistik und Studien der Beziehungen Judentum-Christentum;\n\n9. Liturgiewissenschaft;\n\n10. Missiologie;\n\n11. Kirchenmusik;\n\n12. Altorientalistik;\n\n13. Psychologie;\n\n14. Erziehungswissenschaften;\n\n15. Religionswissenschaften;\n\n16. Sozialwissenschaften;\n\n17. Spiritualität;\n\n18. Kirchengeschichte;\n\n19. Arabische Studien und Islamistik;\n\n20. Bibelwissenschaften;\n\n21. Orientalische Studien;\n\n22. Studien zu Ehe und Familie;\n\n23. Studien in Friedenswissenschaften;\n\n24. Studien in ganzheitlicher Ökologie;\n\n25. Theologie.\n\n[1] Vgl. Augustinus, Bekenntnisse X,23.33; I,1,1.\n\n[2] Zweites Vatikanisches Konzil, Pastoralkonstitution Gaudium et spes, 22.\n\n[3] Apostolische Konstitution Sapientia christiana, Einleitung, III. (vgl. unten, Anhang I).\n\n[4] Videobotschaft anlässlich des Internationalen Theologischen Kongresses an der Päpstlichen Katholischen Universität von Argentinien „Santa Maria de los Buenos Aires“ (1.-3. September 2015).\n\n[5]Nr. 14.\n\n[6] Ebd., 16.\n\n[7] Ebd.\n\n[8] Vgl. ebd.\n\n[9] Ebd., 19.\n\n[10] Ebd., 20.\n\n[11] I.\n\n[12] Nr. 85.\n\n[13] Nr. 14.\n\n[14] Nr. 20.\n\n[15] Enzyklika Caritas in veritate, 42.\n\n[16] Vgl. ebd, 54; Zweites Vatikanisches Konzil, Dogmatische Konstitution Lumen gentium, 1.\n\n[17] Enzyklika Caritas in veritate, 33.\n\n[18] Ebd., 30.\n\n[19] Vgl. Apostolisches Schreiben Evangelii gaudium, Kap. 5.\n\n[20] Ebd., 30.\n\n[21] Vgl. Ansprache zum 5. Nationalen Kongress der Kirche in Italien (Florenz, 10. November 2015).\n\n[22] Vgl. Apostolisches Schreiben Evangelii gaudium, 55.\n\n[23] Vgl. Enzyklika Laudato si, 139.\n\n[24] Ebd., 61.\n\n[25] Vgl. ebd., 194.\n\n[26] Ebd., 53; vgl. Nr. 105.\n\n[27] Ebd., 114.\n\n[28] Ansprache an die Gemeinschaft der Päpstlichen Universität Gregoriana, des Päpstlichen Bibelinstituts und des Päpstlichen Ostkirchlichen Instituts (10. April 2014): AAS 106 (2014), 374.\n\n[29] Vgl. Apostolisches Schreiben Evangelii gaudium, 11; 34ff; 164-165.\n\n[30] Ebd. 165.\n\n[31] Vgl. Zweites Vatikanisches Konzil, Dogmatische Konstitution Lumen gentium, 1.\n\n[32] Apostolisches Schreiben Evangelii gaudium, 111.\n\n[33] Vgl. Verkündigungsbulle des außerordentlichen Jubiläums der Barmherzigkeit Misericordiae Vultus (11. April 2015).\n\n[34] Vgl. Apostolisches Schreiben Evangelii gaudium, 87 u. 272.\n\n[35] Ebd. 92.\n\n[36] Vgl. Enzyklika Laudato si, 49.\n\n[37] Apostolisches Schreiben Evangelii gaudium, 176; vgl. Kap. 4.\n\n[38] Päpstlicher Rat für Gerechtigkeit und Frieden, Kompendium der Soziallehre der Kirche, 52; vgl. Apostolisches Schreiben Evangelii gaudium, 178.\n\n[39] Apostolisches Schreiben Evangelii gaudium, 195.\n\n[40] Enzyklika Laudato si, 240.\n\n[41] Vgl. Apostolisches Schreiben Evangelii gaudium, 239.\n\n[42] Enzyklika Caritas in veritate, 4.\n\n[43] Einleitung III.; vgl. Zweites Vatikanisches Konzil, Pastoralkonstitution Gaudium et spes, 62.\n\n[44] Apostolisches Schreiben Evangelii gaudium, 74.\n\n[45] Nr. 31.\n\n[46] Vgl. Apostolisches Schreiben Evangelii gaudium, 134.\n\n[47] The Idea of a University, Discourse VII, 6.\n\n[48] Vgl. Delle cinque piaghe della Santa Chiesa, Kap. II., passim: Opere di Antonio Rosmini, a cura di A. Valle, vol. 56, Città Nuova Ed., Roma, 21998.\n\n[49] Nr. 164.\n\n[50] Ebd.\n\n[51] Videobotschaft anlässlich des Internationalen Theologischen Kongresses an der Päpstlichen Katholischen Universität von Argentinien „Santa Maria de los Buenos Aires“ (1.-3. September 2015).\n\n[52] Apostolisches Schreiben Evangelii gaudium, 236.\n\n[53] Johannes Paul II, Apostolisches Schreiben Novo Millennio ineunte (6. Januar 2001), 40\n\n[54] Ebd.\n\n[55] Apostolisches Schreiben Evangelii gaudium, 116.\n\n[56] Katechese bei der Generalaudienz , 26. April 2006.\n\n[57] Videobotschaft anlässlich des Internationalen Theologischen Kongresses an der Päpstlichen Katholischen Universität von Argentinien „Santa Maria de los Buenos Aires“ (1.-3. September 2015), hier mit Bezug auf das Apostolische Schreiben Evangelii gaudium, 115.\n\n[58] Brief an den Großkanzler der Päpstlichen Katholischen Universität von Argentinien zum 100. Jahrestag der Theologischen Fakultät (3. März 2015).\n\n[59] Apostolisches Schreiben Evangelii gaudium, 227-228.\n\n[60] Einleitung, III.\n\n[61] Apostolisches Schreiben Evangelii gaudium, 133.\n\n[62] Vgl. Enzyklika Laudato si’, 47; Apostolisches Schreiben Evangelii gaudium, 50.\n\n[63] Apostolisches Schreiben Evangelii gaudium, 45.\n\n[64] Ebd. 132.\n\n[65] Nr. 201.\n\n[66] Videobotschaft anlässlich des Internationalen Theologischen Kongresses an der Päpstlichen Katholischen Universität von Argentinien „Santa Maria de los Buenos Aires“ (1.-3. September 2015).\n\n[67]Enzyklika Laudato si’, 202.\n\n[68] Enzyklika Evangelii gaudium, 278.\n\nCopyright © Dikasterium für Kommunikation\n\nDer Heilige Stuhl\n\nDer Heilige Stuhl","witnesses":[{"sourceUrl":"https://www.vatican.va/content/francesco/de/apost_constitutions/documents/papa-francesco_costituzione-ap_20171208_veritatis-gaudium.html","sha256":"e4111129ec79445bb2c21acfceae1426a177abcc27313b6ea36c8e1de77b0b76","localUrl":"assets/docs/magisterium/source-corpus/papa-francesco-costituzione-ap-20171208-veritatis-gaudium-8ea99e8990/de.html","textUrl":"assets/docs/magisterium/source-corpus/papa-francesco-costituzione-ap-20171208-veritatis-gaudium-8ea99e8990/de.txt"}]},"en":{"code":"en","label":"English","contentFormat":"plain-text","text":"Apostolic Constitution Veritatis gaudium on Ecclesiastical Universities and Faculties (8 December 2017)\n\nThe Holy See\n\nEnglish\n\nFrançais\n\nEnglish\n\nItaliano\n\nPortuguês\n\nEspañol\n\nDeutsch\n\nPolski\n\nالعربيّة\n\n中文\n\nLatine\n\n×\n\nThe Holy See\n\nMagisterium\n\nCalendar\n\nLiturgical Celebrations\n\nTickets for Papal Audiences and Celebrations\n\nSupreme Pontiffs\n\nCollege of Cardinals\n\nRoman Curia and Other Organizations\n\nSynod\n\nPress Office\n\nVatican News - Radio Vaticana\n\nL'Osservatore Romano\n\nFrancis\n\nApostolic Constitutions\n\nA\n\nA\n\nA\n\nPDF generation in progress.....\n\nDE\n\n- EN\n\n- ES\n\n- FR\n\n- IT\n\n- LA\n\n- LV\n\n- PL\n\n- PT\n\nFRANCIS\n\nAPOSTOLIC CONSTITUTION\n\nVERITATIS GAUDIUM\n\nON ECCLESIASTICAL UNIVERSITIES AND FACULTIES\n\nFOREWORD\n\n1.The joy of truth (Veritatis Gaudium) expresses the restlessness of the human heart until it encounters and dwells within God’s Light, and shares that Light with all people.[1] For truth is not an abstract idea, but is Jesus himself, the Word of God in whom is the Life that is the Light of man (cf. Jn 1:4), the Son of God who is also the Son of Man. He alone, “in revealing the mystery of the Father and of his love, fully reveals humanity to itself and brings to light its very high calling”.[2]\n\nWhen we encounter the Living One (cf. Rev 1:18) and the firstborn among many brothers (cf. Rom 8:29), our hearts experience, even now, amid the vicissitudes of history, the unfading light and joy born of our union with God and our unity with our brothers and sisters in the common home of creation. One day we will experience that endless joy in full communion with God. In Jesus’ prayer to the Father – “that they may all be one; even as you, Father, are in me, and I in you, that they also may be in us” (Jn 17:21) – we find the secret of the joy that Jesus wishes to share in its fullness (cf. Jn 15:11). It is the joy that comes from the Father through the gift of the Holy Spirit, who is the Spirit of truth and of love, freedom, justice and unity.\n\nThis is the joy that the Church is impelled by Jesus to bear witness to and to proclaim in her mission, unceasingly and with ever renewed vigour. The People of God makes its pilgrim way along the paths of history, accompanying in solidarity the men and women of all peoples and cultures, in order to shed the light of the Gospel upon humanity’s journey towards the new civilization of love. Closely linked to the Church’s evangelizing mission, which flows from her very identity as completely committed to promoting the authentic and integral growth of the human family towards its definitive fullness in God, is the vast multidisciplinary system of ecclesiastical studies. This system has developed over the centuries from the wisdom of the People of God, under the guidance of the Holy Spirit and in dialogue with, and discernment of, the signs of the times and diverse cultural expressions.\n\nIt is not surprising then that the Second Vatican Council, in its decisive and prophetic effort to renew the Church’s life for a more effective mission in this moment of history, in its Decree Optatam Totius called for a faithful and creative review of ecclesiastical studies (cf. Nos. 13-22). That review, after careful study and prudent testing, led to the Apostolic Constitution Sapientia Christiana, promulgated by Saint John Paul II on 15 April 1979. The Constitution further encouraged and refined the Church’s efforts to support “Ecclesiastical Faculties and Universities, which is to say those concerned particularly with Christian revelation and questions connected therewith and which are therefore more closely connected with her mission of evangelization”, as well as with other disciplines which, “although lacking a special link with Christian revelation, can still help considerably in the work of evangelizing”.[3]\n\nAlmost forty years later, in fidelity to the spirit and directives of Vatican II and for its own timely application, the Apostolic Constitution urgently needs to be brought up to date. While remaining fully valid in its prophetic vision and its clarity of expression, the Constitution ought to include the norms and dispositions issued since its promulgation, and to take into account developments in the area of academic studies in these past decades. There is also a need to acknowledge the changed social-cultural context worldwide and to implement initiatives on the international level to which the Holy See has adhered.\n\nThis, then, is a good occasion to promote with thoughtful and prophetic determination the renewal of ecclesiastical studies at every level, as part of the new phase of the Church’s mission, marked by witness to the joy born of encountering Jesus and proclaiming his Gospel, that I set before the whole People of God as a programme in Evangelii Gaudium.\n\n2.The Apostolic Constitution Sapientia Christiana represented in every respect the mature fruit of the great work of reforming ecclesiastical studies initiated by the Second Vatican Council. In particular, it consolidated the progress made in this crucial area of the Church’s mission under the wise and prudent guidance of Blessed Paul VI, while at the same time heralding the contribution, in continuity with the past, which would be made by the magisterium of Saint John Paul II.\n\nAs I have had occasion to note, “one of the main contributions of the Second Vatican Council was precisely seeking a way to overcome this divorce between theology and pastoral care, between faith and life. I dare say that the Council has revolutionized to some extent the status of theology – the believer’s way of doing and thinking”.[4] It is precisely in this light that Optatum Totius strongly proposes that ecclesiastical studies “be more suitably aligned and… work harmoniously towards opening more and more the minds of the students to the mystery of Christ. For it is this mystery which affects the whole history of the human race, [and] continually influences the Church”.[5] In order to achieve this, the conciliar Decree urges joining meditation with the study of sacred Scripture, “the soul of all theology”,[6] together with assiduous and conscious participation in the sacred Liturgy, the “primary and indispensable source of the truly Christian spirit”,[7] and the systematic study of the living Tradition of the Church in dialogue with all people of our time, listening attentively to their concerns, their sufferings and their needs.[8] Consequently, Optatam Totius stresses, “pastoral concern… ought to permeate thoroughly the entire training of the students”,[9] so that they become accustomed to “transcending the limits of their own diocese, nation, or rite, and to helping the needs of the whole Church, [and] prepared in spirit to preach the Gospel everywhere”.[10]\n\nPope Paul VI’s Evangelii Nuntiandi and Populorum Progressio, and John Paul II’s Redemptoris Hominis, issued only a month before the promulgation of the Apostolic Constitution, are milestones along the way which led from these directives of Vatican II to Sapientia Christiana. The prophetic inspiration of Pope Paul’s Apostolic Exhortation on evangelization in the modern world is forcefully echoed in the Foreword of Sapientia Christiana. There we read that “the Church’s mission of spreading the Gospel not only demands that the Good News be preached ever more widely and to ever greater numbers of men and women, but that the very power of the Gospel should permeate thought patterns, standards of judgment, and norms of behaviour. In a word, it is necessary that the whole of human culture be steeped in the Gospel”.[11] John Paul II, for his part, especially in the Encyclical Fides et Ratio, reaffirmed and developed, with regard to the dialogue between philosophy and theology, the conviction underlying Vatican II’s teaching that “the human being can come to a unified and organic vision of knowledge. This is one of the tasks which Christian thought will have to take up through the next millennium of the Christian era”.[12]\n\nPopulorum Progressio likewise played a decisive role in the reordering of ecclesiastical studies in the light of Vatican II. The experience of the various local Churches has shown that it, together with Evangelii Nuntiandi, offered significant encouragement and concrete direction for the inculturation of the Gospel and the evangelization of culture in various regions of the world and in response to present-day challenges. This social Encyclical of Paul VI, in fact, incisively states that the development of peoples, essential for attaining justice and peace worldwide, “must be well rounded; it must foster the development of each man and of the whole man”.[13] It also speaks of the need for “wise men in search of a new humanism, one which will enable… [human persons to] find themselves”.[14] Populorum Progressio thus interprets with prophetic vision the social question as an anthropological question, one affecting the fate of the entire human family.\n\nThis is the distinct interpretative key that would inspire the Church’s subsequent social teaching, from Laborem Exercens to Sollicitudo Rei Socialis, to John Paul II’s Centesimus Annus, to Benedict XVI’s Caritas in Veritate and to Laudato Si’. Renewing the invitation to a new way of thinking proposed by Populorum Progressio, Pope Benedict XVI spoke of the urgent need “to experience and to steer the globalization of humanity in relational terms, in terms of communion and the sharing of goods”.[15] He emphasized that God wants to associate humanity to that ineffable mystery of communion that is the Blessed Trinity, of which the Church is a sign and instrument in Jesus Christ.[16] For this actually to take place, he invites us “to broaden the scope of reason” thus enabling it to understand and guide the powerful new forces troubling the human family, “animating them within the perspective of that ‘civilization of love’ whose seed God has planted in every people, in every culture”.[17] This in turn will “foster the interaction of the different levels of human knowledge”, theological and philosophical, social and scientific.[18]\n\n3. This rich legacy of analysis and direction has been tested and enriched, as it were, “on the ground” thanks to the persevering commitment to a social and cultural meditation on the Gospel undertaken by the People of God in different continental areas and in dialogue with diverse cultures. The time has now come for it to be consolidated and to impart to ecclesiastical studies that wise and courageous renewal demanded by the missionary transformation of a Church that “goes forth”.\n\nThe primary need today is for the whole People of God to be ready to embark upon a new stage of “Spirit-filled” evangelization.[19] This calls for “a resolute process of discernment, purification and reform”.[20] In this process, a fitting renewal of the system of ecclesiastical studies plays a strategic role. These studies, in fact, are called to offer opportunities and processes for the suitable formation of priests, consecrated men and women, and committed lay people. At the same time, they are called to be a sort of providential cultural laboratory in which the Church carries out the performative interpretation of the reality brought about by the Christ event and nourished by the gifts of wisdom and knowledge by which the Holy Spirit enriches the People of God in manifold ways – from the sensus fidei fidelium to the magisterium of the bishops, and from the charism of the prophets to that of the doctors and theologians.\n\nThis is essential for a Church that “goes forth”! All the more so because today we are not only living in a time of changes but are experiencing a true epochal shift[21], marked by a wide-ranging “anthropological”[22] and “environmental crisis”.[23] Indeed, we daily see “signs that things are now reaching a breaking point, due to the rapid pace of change and degradation; these are evident in large-scale natural disasters as well as social and even financial crises”.[24] In a word, this calls for “changing the models of global development” and “redefining our notion of progress”.[25] Yet “the problem is that we still lack the culture necessary to confront this crisis. We lack leadership capable of striking out on new paths”.[26]\n\nThis vast and pressing task requires, on the cultural level of academic training and scientific study, a broad and generous effort at a radical paradigm shift, or rather – dare I say – at “a bold cultural revolution”.[27] In this effort, the worldwide network of ecclesiastical universities and faculties is called to offer the decisive contribution of leaven, salt and light of the Gospel of Jesus Christ and the living Tradition of the Church, which is ever open to new situations and ideas.\n\nToday it is becoming increasingly evident that “there is need of a true evangelical hermeneutic for better understanding life, the world and humanity, not of a synthesis but of a spiritual atmosphere of research and certainty based on the truths of reason and of faith. Philosophy and theology permit one to acquire the convictions that structure and strengthen the intelligence and illuminate the will... but this is fruitful only if it is done with an open mind and on one’s knees. The theologian who is satisfied with his complete and conclusive thought is mediocre. The good theologian and philosopher has an open, that is, an incomplete, thought, always open to the maius of God and of the truth, always in development, according to the law that Saint Vincent of Lerins described in these words: annis consolidetur, dilatetur tempore, sublimetur aetate (Commonitorium primum, 23: PL 50, 668)”.[28]\n\n4. Against this vast new horizon now opening before us, what must be the fundamental criteria for a renewal and revival of the contribution of ecclesiastical studies to a Church of missionary outreach? Here we can identify at least four criteria that emerge from the Second Vatican Council’s teaching and the Church’s experience in these past decades of having received that teaching in attentive listening to the Holy Spirit and to the deepest needs and most pressing questions of the human family.\n\na) First, the most urgent and enduring criterion is that of contemplation and the presentation of a spiritual, intellectual and existential introduction to the heart of the kerygma, namely the ever fresh and attractive good news of the Gospel of Jesus Christ,[29] which continues to take flesh in the life of the Church and of humanity. [30] This is the mystery of salvation, of which the Church, in Christ, is a sign and instrument in the midst of all people.[31] The Church is “a mystery rooted in the Trinity, yet she exists concretely in history as a people of pilgrims and evangelizers, transcending any institutional expression, however necessary... [and her] ultimate foundation is in the free and gracious initiative of God”.[32]\n\nThis joyful and life-giving contemplation of the face of God, revealed in Jesus Christ as a Father rich in mercy (cf. Eph 2:4),[33] enables us to live in a liberating and responsible way the experience the Church as a “mystique” of living together.[34] This provides the leaven of that universal fraternity which is “capable of seeing the sacred grandeur of our neighbour, of finding God in every human being, of tolerating the nuisances of life in common by clinging to the love of God, of opening the heart to divine love and seeking the happiness of others just as their heavenly Father does”.[35] It is also the source of the imperative to allow our hearts and minds to heed the cry of the earth’s poor[36] and to give concrete expression to the social dimension of evangelization,[37] which is an integral part of the Church’s mission. For “God, in Christ, redeems not only the individual person but also the social relations existing between men”.[38] It is true that “we may not always be able to reflect adequately the beauty of the Gospel, but there is one sign which we should never lack: the option for those who are least, those whom society discards”.[39] This option must pervade the presentation and study of Christian truth.\n\nFrom this comes the particular feature, in the formation of a Christian culture, of discovering in the whole of creation the Trinitarian imprint that makes the cosmos in which we live a “network of relations” in which “it is proper to every living being to tend towards other things”. This in turn fosters “a spirituality of that global solidarity which flows from the mystery of the Trinity”.[40]\n\nb) A second guiding criterion, closely linked to and flowing from the first, is that of wide-ranging dialogue, not as a mere tactical approach, but as an intrinsic requirement for experiencing in community the joy of the Truth and appreciating more fully its meaning and practical implications. Today our proclamation of the Gospel and the Church’s doctrine are called to promote a culture of encounter,[41] in generous and open cooperation with all the positive forces that contribute to the growth of universal human consciousness. A culture, we might say, of encounter between all the authentic and vital cultures, thanks to a reciprocal exchange of the gifts of each in that luminous space opened up by God’s love for all his creatures.\n\nAs Pope Benedict XVI pointed out, “truth, in fact, is logos which creates dia-logos, and hence communication and communion”.[42] In this light, Sapientia Christiana, echoing Gaudium et Spes, urges dialogue with Christians of other Churches and Ecclesial Communities, and with those of other religious or humanistic convictions, maintaining “contact with scholars of other disciplines, whether these are believers or not”, in an effort to “evaluate and interpret the latter’s affirmations and judge them in the light of revealed truth”.[43]\n\nThis provides a positive and timely chance to review, from this standpoint and in this spirit, the structure and method of the academic curricula proposed by the system of ecclesiastical studies, in their theological foundations, in their guiding principles and in their various levels of disciplinary, pedagogical and didactical organization. This can be accomplished in a demanding but highly productive effort to rethink and update the aims and integration of the different disciplines and the teaching imparted in ecclesiastical studies within this specific framework and intentionality. Today, in fact, “what is called for is an evangelization capable of shedding light on these new ways of relating to God, to others and to the world around us, and inspiring essential values. It must reach the places where new narratives and paradigms are being formed.”[44]\n\nc) From this follows the third fundamental criterion that I would propose: inter-disciplinary and cross-disciplinary approaches carried out with wisdom and creativity in the light of Revelation. What distinguishes the academic, formative and research approach of the system of ecclesiastical studies, on the level of both content and method, is the vital intellectual principle of the unity in difference of knowledge and respect for its multiple, correlated and convergent expressions.\n\nThis entails offering, through the various programmes proposed by ecclesiastical studies, a variety of disciplines corresponding to the multifaceted richness of reality disclosed by the event of Revelation, yet harmoniously and dynamically converging in the unity of their transcendent source and their historical and metahistorical intentionality, which is eschatologically disclosed in Christ Jesus. In him, writes Saint Paul, “are hidden all the treasures of wisdom and knowledge (Col 2:3). This theological, anthropological, existential and epistemic principle takes on particular significance and is called to manifest all its effectiveness within the system of ecclesiastical studies by ensuring cohesion together with flexibility, and organicity together with dynamism. It must also show its effectiveness in relation to the fragmented and often disintegrated panorama of contemporary university studies and to the pluralism – uncertain, conflicting and relativistic – of current beliefs and cultural options.\n\nToday, as Benedict XVI noted in Caritas in Veritate, taking up the cultural insights expressed by Paul VI in Populorum Progressio, “there is a lack of wisdom and reflection, a lack of thinking capable of formulating a guiding synthesis”.[45] This is where the specific mission entrusted to the programme of ecclesiastical studies comes into play. The need for such a guiding synthesis not only makes clear the intrinsic purpose of the programme of ecclesiastical studies, but also demonstrates, especially today, its real cultural and humanizing importance. Today’s recovery of an interdisciplinary approach is certainly positive and promising,[46] even in its “weak” form as a simple multidisciplinary approach that favours a better understanding from several points of view of an object of study. It is all the more so in its “strong” form, as cross-disciplinary, situating and stimulating all disciplines against the backdrop of the Light and Life offered by the Wisdom streaming from God’s Revelation.\n\nIt follows that someone trained in the framework of the institutions promoted by the system of ecclesiastical studies – as Blessed John Henry Newman wished for – ought to know “just where he and his science stand; he has come to it, as it were, from a height; he has taken a survey of all knowledge”.[47] So too, in the nineteenth century, Blessed Antonio Rosmini called for a decisive reform in the area of Christian education, restoring the four pillars on which it firmly rested in the first centuries of the Christian era: “communion in learning, holy intercourse, habit of life, interchange of affection”. What is essential, he argued, is to restore the unity of content, perspective and aim of the science being taught, on the basis of the Word of God and its culmination in Christ Jesus, the Word of God made flesh. Without this living centre, science has “neither root nor coherence” and simply remains “as a mere matter of youthful memory”. Only in this way is it possible to overcome the “fatal separation of theory and practice”, for in the unity of science and holiness “we find the true spirit of that doctrine which is destined to save the world”. For the teaching of that doctrine, in ancient times, “did not end with the brief daily lesson; it was continued in the constant intercourse of the disciple with his master”.[48]\n\nd) A fourth and final criterion concerns the urgent need for “networking” between those institutions worldwide that cultivate and promote ecclesiastical studies, in order to set up suitable channels of cooperation also with academic institutions in the different countries and with those inspired by different cultural and religious traditions. At the same time, specialized centres of research need to be established in order to study the epochal issues affecting humanity today and to offer appropriate and realistic paths for their resolution.\n\nAs I noted in Laudato Si’, “beginning in the middle of the last century and in spite of many difficulties, there has been a growing conviction that our planet is a homeland and that humanity is one people living in a common home”.[49] Recognizing this interdependence “obliges us to think of one world with a common plan.[50] The Church, in particular, in a convinced and prophetic response to the summons to a renewed presence and mission in history issued by Vatican II, is called to realize that the very catholicity that makes her a leaven of unity in diversity and communion in freedom both demands and favours “the polarity between the particular and the universal, between the one and the many, between the simple and the complex. To annihilate this tension would be to go against the life of the Spirit”.[51] What is needed, then, is to practise a way of knowing and interpreting reality in the light of the “mind of Christ” (cf. 1 Cor 2:16), wherein the model for approaching and resolving problems “is not the sphere… where every point is equidistant from the centre, and there are no differences between them”, but rather “the polyhedron, which reflects the convergence of all its parts, each of which preserves its distinctiveness”.[52]\n\nIndeed, “the history of the Church shows that Christianity does not have simply one cultural expression, but rather, ‘remaining completely true to itself, with unswerving fidelity to the proclamation of the Gospel and the tradition of the Church, it will also reflect the different faces of the cultures and peoples in which it is received and takes root’.[53] In the diversity of peoples who experience the gift of God, each in accordance with its own culture, the Church expresses her genuine catholicity and shows forth ‘the beauty of her varied face’.[54] In the Christian customs of an evangelized people, the Holy Spirit adorns the Church, showing her new aspects of revelation and giving her a new face”.[55]\n\nThis way of seeing things clearly sets out a demanding task for theology just as, in their own specific areas of competence, for the other disciplines contemplated in ecclesiastical studies. With a fine image, Benedict XVI stated that the Church’s tradition “is not a transmission of things or of words, a collection of dead things. Tradition is the living river that links us to the origins, the living river in which the origins are ever present”.[56] “This river irrigates various lands, feeds various geographical places, germinating the best of that land, the best of that culture. In this way, the Gospel continues to be incarnated in every corner of the world, in an ever new way”.[57] Theology must doubtless be rooted and grounded in sacred Scripture and in the living tradition, but for this very reason it must simultaneously accompany cultural and social processes, and particularly difficult transitions. Indeed, “at this time theology must address conflicts: not only those that we experience within the Church but also those that concern the world as a whole”.[58] This involves “the willingness to face conflict head on, to resolve it and to make it a link in the chain of a new process”, thus acquiring “a way of making history in a life setting where conflicts, tensions and oppositions can achieve the diversified and life-giving unity. This is not to opt for a kind of syncretism, or for the absorption of one into the other, but rather for a resolution which takes place on a higher plane and preserves what is valid and useful on both sides”.[59]\n\n5. The revival of ecclesiastical studies entails the pressing need to give new impulse to the scientific research conducted in our ecclesiastical universities and faculties. The Apostolic Constitution Sapientia Christiana presented research as a “primary duty”, in constant “contact with reality… to communicate doctrine to [our] contemporaries in various cultures”.[60] Yet in today’s multicultural and multiethnic world, new social and cultural dynamics impose a broadening of these aims. Indeed, for the Church to carry out her saving mission, “it is not enough that evangelizers be concerned to reach each person… the Gospel is also proclaimed to the cultures as a whole”.[61] Ecclesiastical studies cannot be limited to passing on knowledge, professional competence and experience to the men and women of our time who desire to grow as Christians, but must also take up the urgent task of developing intellectual tools that can serve as paradigms for action and thought, useful for preaching in a world marked by ethical and religious pluralism. To do so calls not only for profound theological knowledge, but also the ability to conceive, design and achieve ways of presenting the Christian religion capable of a profound engagement with different cultural systems. All this calls for increased quality in scientific research and a gradual improvement in the level of theological studies and related sciences. It is not only a matter of extending the field of diagnosis and of adding to the mass of available data for interpreting reality,[62] but of a deeper study that seeks “to communicate more effectively the truth of the Gospel in a specific context, without renouncing the truth, the goodness and the light which it can bring wherever perfection is not possible”.[63]\n\nIt is to research conducted in ecclesiastical universities, faculties and institutes that I primarily entrust the task of developing that “creative apologetics” which I called for in Evangelii Gaudium, in order to “encourage greater openness to the Gospel on the part of all”.[64]\n\nIndispensable in this regard is the establishment of new and qualified centres of research where – as I proposed in Laudato Si’ – scholars from different religions and from different scientific fields can interact with responsible freedom and mutual transparency, thus entering into “dialogue among themselves for the sake of protecting nature, defending the poor, and building networks of respect and fraternity”. [65] In all countries, universities constitute the main centres of scientific research for the advancement of knowledge and of society; they play a decisive role in economic social and cultural development, especially in a time like our own, marked as it is by rapid, constant and far-reaching changes in the fields of science and technology. International agreements also take account of the vital responsibility of universities for research policies and the need to coordinate them by creating networks of specialized centres in order to facilitate, not least, the mobility of researchers.\n\nIn this regard, plans are under way for outstanding interdisciplinary centres and initiatives aimed at accompanying the development of advanced technologies, the best use of human resources and programmes of integration. Ecclesiastical studies, in the spirit of a Church that “goes forth”, are likewise called to develop specialized centers capable of deeper dialogue with the different scientific fields. Specifically, shared and converging research between specialists of different disciplines represents a particular service to the people of God, and especially to the Magisterium. It also supports the Church’s mission of proclaiming the good news of Christ to all, in dialogue with the different sciences and in the service of a deeper understanding and application of truth in the life of individuals and society.\n\nEcclesiastical studies will thus be poised to make their specific and unique contribution of inspiration and guidance, and will be able to articulate and express in a new, challenging and realistic way their proper task. So it has always been and so shall it ever be! Theology and Christian culture have lived up to their mission whenever they were ready to take risks and remain faithful on the borderline. “The questions of our people, their suffering, their battles, their dreams, their trials, their worries possess an interpretational value that we cannot ignore if we want to take the principle of the Incarnation seriously. Their wondering helps us to wonder ourselves, their questions question us. All this helps us to delve into the mystery of the Word of God, the Word that requires and asks that we dialogue, that we enter into communion”.[66]\n\n6. What is taking shape before us today is “a great cultural, spiritual and educational challenge, and it will demand that we set out on the long path of renewal”.[67] This is also the case for ecclesiastical faculties and universities.\n\nMay a joyful and unshaken faith in Jesus, crucified and risen, the centre and Lord of history, guide, enlighten and sustain us in these demanding and exciting times marked by commitment to a renewed and far-sighted overall configuration of ecclesiastical studies. Christ’s resurrection, with the superabundant gift of the Holy Spirit, “everywhere calls forth seeds of this new world; even if they are cut back, they grow again, for the resurrection is already secretly woven into the fabric of this history”.[68]\n\nMay Mary Most Holy, who at the message of the angel conceived with ineffable joy the Word of Truth, accompany our journey. May she obtain from the Father of all good things the blessing of light and of love that we await, with hope and childlike trust, from her Son and our Lord, Jesus Christ, in the joy of the Holy Spirit!\n\nPART ONE\n\nGENERAL NORMS\n\nSection I\n\nNature and Purpose of Ecclesiastical Universities and Faculties\n\nArticle 1. To carry out the ministry of evangelization given to the Church by Christ, the Church has the right and duty to erect and promote Universities and Faculties which depend upon herself.[69]\n\nArticle 2. § 1. In this Constitution the terms Ecclesiastical Universities and Faculties mean those institutions of higher education which have been canonically erected or approved by the Apostolic See, which foster and teach sacred doctrine and the sciences connected therewith, and which have the right to confer academic degrees by the authority of the Holy See.[70]\n\n§ 2. They can be an Ecclesiastical University or Faculty sui iuris; or an Ecclesiastical Faculty within a Catholic University,[71] or an Ecclesiastical Faculty within some other kind of University.\n\nArticle 3. The purpose of Ecclesiastical Faculties are:\n\n§ 1. through scientific research to cultivate and promote their own disciplines, i.e. those directly or indirectly connected with Christian revelation or which directly serve the mission of the Church, and therefore especially to deepen knowledge of Christian revelation and of matters connected with it, to enunciate systematically the truths contained therein, to consider in the light of revelation the most recent progress of the sciences, and to present them to the people of the present day in a manner adapted to various cultures;\n\n§ 2. to train the students to a level of high qualification in their own disciplines, according to Catholic doctrine, to prepare them properly to face their tasks, and to promote the continuing permanent education of the ministers of the Church;\n\n§ 3. to collaborate intensely, in accordance with their own nature and in close communion with the Hierarchy, with the local and the universal Church the whole work of evangelization.\n\nArticle 4. It is the duty of Bishops’ Conferences to follow carefully the life and progress of Ecclesiastical Universities and Faculties, because of their special ecclesial importance.\n\nArticle 5. The canonical erection or approval of Ecclesiastical Universities and Faculties is reserved to the Congregation for Catholic Education, which governs them according to law.[72]\n\nArticle 6. Only Universities and Faculties canonically erected or approved by the Holy See and ordered according to the norms of this present Constitution have the right to confer academic degrees which have canonical value,[73] with the exception of the special right of the Pontifical Biblical Commission.[74]\n\nArticle 7. The Statutes of each University or Faculty, which must be drawn up in accordance with the present Constitution, require approval by the Congregation for Catholic Education.[75]\n\nArticle 8. Ecclesiastical Faculties erected or approved by the Holy See in non-Ecclesiastical universities, which confer both canonical and civil academic degrees, must observe the prescriptions of the present Constitution, while respecting the bilateral and multilateral conventions signed by the Holy See with various nations or with the universities themselves.\n\nArticle 9. § 1. Faculties which have not been canonically erected or approved by the Holy See may not confer academic degrees having canonical value.\n\n§ 2. Academic degrees conferred by such Faculties, if they are to have value for some canonical effects only, require the recognition of the Congregation for Catholic Education.\n\n§ 3. For this recognition to be given for individual degrees for a special reason, the conditions laid down by the Congregation must be fulfilled.\n\nArticle 10. For the correct carrying out of the present Constitution, the Norms of Application issued by the Congregation for Catholic Education must be observed.\n\nSection II\n\nThe Academic Community and Its Government\n\nArticle 11. § 1. The University or Faculty is community of study, research and formation, which operates, on an official level, in pursuit of its primary aims, listed in article 3, in conformity with the principles of the evangelizing mission of the Church.\n\n§ 2. Within the academic community, all the people, either as individuals or as members of councils, are, each according to his or her own status, co-responsible for the common good and must strive to work for the same community’s goals.\n\n§ 3. Therefore, their rights and duties within the academic community must be accurately set down in the Statutes, to ensure that they are properly exercised within correctly established limits.\n\nArticle 12. The Chancellor represents the Holy See to the University or Faculty and equally the University or Faculty to the Holy See. He promotes the continuation and progress of the University or Faculty and he fosters its communion with the local and universal Church.\n\nArticle 13. § 1. The University or Faculty legally depends on the Chancellor, unless the Holy See has established otherwise.\n\n§ 2. Where conditions favour such a post, it is also possible to have a Vice-Chancellor, whose authority is determined in the Statutes.\n\nArticle 14. If the Chancellor is someone other than the local Ordinary, the statutory norms are to establish how the Ordinary and the Chancellor carry out their respective offices in mutual accord.\n\nArticle 15. The academic authorities are personal and collegial. Personal authorities are, in the first place, the Rector or President and the Dean. The collegial authorities are the various directive organisms or councils of both the University and Faculty.\n\nArticle 16. The Statutes of the University or Faculty must very carefully set out the names and offices of the academic authorities, determining the way they are designated and their term of office, taking into account both the canonical nature of the individual University or Faculty and the university practice in the local area.\n\nArticle 17. Those designed as academic authorities are to be people who are truly knowledgeable about university life and, usually, who come from among the teachers of some Faculty.\n\nArticle 18. The following office-holders are appointed, or at least confirmed, by the Congregation for Catholic Education:\n\n- the Rector of an Ecclesiastical University;\n\n- the President of an Ecclesiastical Faculty sui iuris;\n\n- the Dean of an Ecclesiastical Faculty that forms part of a University.\n\nArticle 19. § 1. The Statutes determine how the personal and the collegial authorities are to collaborate with each other, so that, carefully observing the principle of collegiality, especially in more serious matters and above all in those of an academic nature, the persons in authority will enjoy that exercise of power which really corresponds to their office.\n\n§ 2. This applies, in the first place, to the Rector, who has the duty to govern the entire University and to promote, in suitable ways, its unity, cooperation and progress.\n\nArticle 20. § 1. When Faculties are parts of an Ecclesiastical University or a Catholic University, their governance must be suitably coordinated through the Statutes with the governance of the entire University in such a way that the good of the single Faculties is assured at the same time that the good of the whole University is promoted, and the cooperation of all the Faculties with each other is favoured.\n\n§ 2. The canonical exigencies of Ecclesiastical Faculties must be safeguarded even when such Faculties are inserted into another kind of University.\n\nArticle 21. When a Faculty is joined to a major seminary or college, the Statutes, while always having due concern for cooperation in everything pertaining to the students’ good, must clearly and effectively provide that the academic direction and administration of the Faculty are correctly distinct from the governance and administration of the major seminary or college.\n\nSection III\n\nTeachers\n\nArticle 22. In each Faculty there must be a number of teachers, especially permanent ones, which corresponds to the importance and development of the individual disciplines as well as to the proper care and profit of the students.\n\nArticle 23. There must be various ranks of teachers, determined in the Statutes, according to their measure of preparation, their insertion into the Faculty, their permanence, and their responsibilities within the Faculty, taking into account the university practice of the local area.\n\nArticle 24. The Statutes are to define which authorities are responsible for hiring, naming, and promoting teachers, especially when it is a question of giving them a permanent position.\n\nArticle 25. § 1. To be legitimately hired as a permanent teacher in a Faculty, a person must:\n\n1) be distinguished by wealth of knowledge, witness of Christian and ecclesial life, and a sense of responsibility;\n\n2) have a suitable Doctorate or equivalent title or exceptional and singular scientific accomplishment;\n\n3) show documentary proof of suitability for doing scientific research, especially by a published dissertation;\n\n4) demonstrate teaching ability.\n\n§ 2. These requirements for taking on permanent teachers must be applied also, in proportionate measure, for hiring non-permanent ones.\n\n§ 3. In hiring teachers, the scientific requirements in current force in the university practice of the local area should be taken into account.\n\nArticle 26. § 1. All teachers of every rank must be marked by an upright life, integrity of doctrine, and devotion to duty, so that they can effectively contribute to the proper goals of an Ecclesiastical academic institution. Should any of these requirements subsequently cease to be, the teachers must be removed from their post, observing the established procedures.[76]\n\n§ 2. Those who teach matters touching on faith and morals are to be conscious of their duty to carry out their work in full communion with the authentic Magisterium of the Church, above all, with that of the Roman Pontiff.[77]\n\nArticle 27. § 1 Those who teach disciplines concerning faith or morals must receive, after making their profession of faith,[78] a canonical mission from the Chancellor or his delegate, for they do not teach on their own authority but by virtue of the mission they have received from the Church. The other teachers must receive permission to teach from the Chancellor or his delegate.\n\n§ 2. All teachers, before they are given a permanent post or before they are promoted to the highest category of teacher, or else in both cases, as the Statutes are to state, must receive a declaration of nihil obstat from the Holy See.\n\nArticle 28. Promotion to the higher ranks of teachers is to take place only after a suitable interval of time and with due reference to teaching skill, to research accomplished, to the publication of scientific works, to the spirit of cooperation in teaching and in research, and to commitment to the Faculty.\n\nArticle 29. The teachers, in order to carry out their tasks satisfactorily, must be free from other employment which cannot be reconciled with their duty to do research and to instruct, according to what the Statutes require for each rank of teacher.[79]\n\nArticle 30. The Statutes must state:\n\na) when and under which conditions a teaching post ends;\n\nb) for what reasons and in which ways a teacher can be suspended, removed, or even deprived of his post, so as to safeguard suitably the rights of the teachers, of the Faculty or University, and, above all, of the students and also of the ecclesial community.\n\nSection IV\n\nStudents\n\nArticle 31. Ecclesiastical Faculties are open to all who can legally give testimony to leading a moral life and to having completed the previous studies appropriate to enrolling in the Faculty.\n\nArticle 32. § 1. To enrol in a Faculty in order to obtain an academic degree, one must present that kind of study title which would be necessary to permit enrolment in a civil university of one’s own country or of the country where the Faculty is located.\n\n§ 2. The Faculty, in its own Statutes, should determine what, besides what is contained in § 1 above, is needed for entrance into its course of study, including ancient and modern language requirements.\n\n§ 3. The Faculty should also determine in its Statutes procedures for evaluating the ways to treat the cases of refugees, displaced persons and persons in a refugee-like situation who lack the normal documentation required.\n\nArticle 33. Students must faithfully observe the laws of the Faculty about the general programme and about discipline – in the first place about the Plan of Studies, class attendance, and examinations – as well as all that pertains to the life of the Faculty. For this reason, the University and the individual Faculties should arrange ways for the students to know the Statutes and Rule.\n\nArticle 34. The Statutes should define how the students, either individually or collectively, take part in the academic community life in those aspects in which they can contribute to the common good of the Faculty or University.\n\nArticle 35. The Statutes should equally determine how the students can, for serious reasons, be suspended from certain rights or be deprived of them or even be expelled from the Faculty, in such a way that the rights of the student, of the Faculty or University, and also of the ecclesial community are appropriately protected.\n\nSection V\n\nOfficials and Administrative and Service Personnel\n\nArticle 36. § 1. In governing and administering a University or Faculty, the authorities are to be assisted by officials trained for various tasks.\n\n§ 2. The officials are, first of all, the Secretary, the Librarian, the Financial Procurator, and others whom the institution considers necessary. Their rights and duties must be established in the Statutes or Rule.\n\nSection VI\n\nPlan of Studies\n\nArticle 37. § 1. In arranging the studies, the principles and norms which for different matters are contained in ecclesiastical documents, especially those of the Second Vatican Council, must be carefully observed. At the same time account must be taken of sound advances coming from scientific progress which can contribute to answering the questions being currently asked.\n\n§ 2. In the single Faculties let that scientific method be used which corresponds to the needs of the individual sciences. Up-to-date didactic and teaching methods should be applied in an appropriate way, in order to bring about the personal involvement of the students and their active participation in their studies.\n\nArticle 38. § 1. Following the norm of the Second Vatican Council, according to the nature of each Faculty:\n\n1) just freedom[80] should be acknowledged in research and teaching so that true progress can be obtained in learning and understanding divine truth.\n\n2) At the same time let it be clear that:\n\na) true freedom in teaching is necessarily contained within the limits of God’s Word, as this is constantly taught by the Church’s Magisterium;\n\nb) likewise, true freedom in research is necessarily based upon firm adherence to God’s Word and deference to the Church’s Magisterium, whose duty it is to interpret authentically the Word of God.\n\n§ 2. Therefore, in such a weighty matter one must proceed with trust, and without suspicion, but the same time with prudence and without rashness, especially in teaching; moreover, one must carefully harmonize the necessities of science with the pastoral needs of the People of God.\n\nArticle 39. In each Faculty the curriculum of studies is to be suitably organized in steps or cycles, adapted to the material. They are usually as follows:\n\na) first, a general instruction is imparted, covering a coordinated presentation of all the disciplines, along with an introduction into scientific methodology;\n\nb) next, one section of the disciplines is studied more profoundly, at the same time that the students practise scientific research more fully;\n\nc) finally, there is progress toward scientific maturity, especially through a piece of written work that truly makes a contribution to the advance of the science.\n\nArticle 40. § 1. The disciplines which are absolutely necessary for the Faculty to achieve its purposes should be determined. Those also should be set out which in a different way are helpful to these purposes and, therefore, how these are suitably distinguished one from another.\n\n§ 2. In each Faculty the disciplines should be arranged in such a way that they form an organic body, so as to serve the solid and coherent formation of the students and to facilitate collaboration by the teachers.\n\nArticle 41. Lectures, especially in the basic cycle, must be given, and the students must attend them, according to the norms to be determined in the Plan of Studies.\n\nArticle 42. Practical exercises and seminars, mainly in the specialization cycle, must be assiduously carried on under the direction of the teachers. These ought to be constantly complemented by private study and frequent discussions with the teachers.\n\nArticle 43. The Plan of Studies of the Faculty is to define which examinations or which equivalent tests the students are to take, whether written or oral, at the end of the semester or year, and especially of the cycle, so that their ability can be verified in regard to continuing in the Faculty and in regard to receiving academic degrees.\n\nArticle 44. Likewise the Statutes or Rule are to determine what value is to given for studies taken elsewhere, especially in regard to being dispensed from some disciplines or examinations or even in regard to reducing the curriculum, always, however, respecting the prescriptions of the Congregation for Catholic Education.\n\nSection VII\n\nAcademic Degrees and Other Awards\n\nArticle 45. § 1. After each cycle of the curriculum of studies, the suitable academic degree can be conferred, which must be established for each Faculty, with attention given to the duration of the cycle and to the disciplines taught in it.\n\n§ 2. Therefore, according to the general and special norms of this Constitution, all degrees conferred and the conditions under which they are conferred are to be determined in the Statutes of the individual Faculties.\n\nArticle 46. The academic degrees conferred by an Ecclesiastical Faculty are: Baccalaureate, Licentiate, and Doctorate.\n\nArticle 47. Academic degrees can be given different names in the Statutes of the individual Faculties, taking account of the university practice in the local area, indicating, however, with clarity the equivalence these have with the names of the academic degrees above and maintaining uniformity among the Ecclesiastical Faculties of the same area.\n\nArticle 48. Nobody can obtain an academic degree unless properly enrolled in a Faculty, completing the course of studies prescribed by the Plan of Studies, and successfully passing the examinations and possibly other means of testing.\n\nArticle 49. § 1. In order to be admitted to the Doctorate, one must first have obtained the Licentiate.\n\n§ 2. A requisite for obtaining a Doctorate, furthermore, is a doctoral dissertation that makes a real contribution to the progress of science, written under the direction of a teacher, publicly defended and collegially approved; the principal part, at least, must be published.\n\nArticle 50. § 1. The Doctorate is the academic degree which enables one to teach in a Faculty and which is therefore required for this purpose, the Licentiate is the academic degree which enables one to teach in a major seminary or equivalent institution and which is therefore required for this purpose.\n\n§ 2. The academic degrees which are required for filling various ecclesiastical posts are to be stated by the competent ecclesiastical authority.\n\nArticle 51. An honorary Doctorate can be conferred for special scientific or cultural merit in promoting the ecclesiastical sciences.\n\nArticle 52. As well as academic degrees, Faculties can also grant other degrees, according to the variety of Faculties and the Plan of Studies of the individual Faculties.\n\nSection VIII\n\nDidactic Facilities\n\nArticle 53. In order to achieve its proper purposes, especially in regard to scientific research, each University or Faculty must have an adequate library, in keeping with the needs of the teachers and students. It must be correctly organized and equipped with an appropriate catalogue.\n\nArticle 54. Through an annual allotment of money, the library must continually acquire books, old and new, as well as the principal reviews, so as to be able effectively to serve research, teaching of the disciplines, instructional needs, and the practical exercises and seminars.\n\nArticle 55. The library must be headed by a trained librarian, assisted by a suitable council. The librarian participates opportunely in the Council of the University or Faculty.\n\nArticle 56. § 1. The Faculty must also have information and technical audio-visual equipment, etc., to assist its didactic and research work.\n\n§ 2. In relationship to the special nature and purpose of a University or Faculty, research institutions and scientific laboratories should also be available, as well as other instruments needed for the accomplishment of its ends.\n\nSection IX\n\nFinancial Administration\n\nArticle 57. A University or Faculty must have enough money to achieve its purposes properly. Its financial endowments and its property rights are to be carefully described.\n\nArticle 58. The Statutes are to determine the duty of the Financial Officer as well as the part the Rector or President and the University or Faculty Council play in money matters, according to the norms of good economics and so as to preserve healthy administration.\n\nArticle 59. The teaching and non-teaching personnel are to be paid a suitable remuneration, taking account of the customs of the local area, and also taking into consideration pensions and insurance protection.\n\nArticle 60. Likewise, the Statutes are to determinate the general norms that will indicate the ways the students are to contribute to the expenses of the University or Faculty, by paying academic fees.\n\nSection X\n\nStrategic Planning and Cooperation of Faculties\n\nArticle 61. § 1. Great care must be given to what is called strategic planning, so as to provide for the preservation and progress of Universities and Faculties, as well as their suitable distribution in the various parts of the world.\n\n§ 2. To accomplish this end, the Congregation for Catholic Education is to be helped by advice from the Bishops’ Conferences and from a commission of experts.\n\nArticle 62. § 1. The erection or approval of a new University or Faculty is decided upon by the Congregation for Catholic Education[81] when all the requirements are fulfilled. In this the Congregation listens to the local Ordinary or Eparch, the Bishops’ Conference, and experts especially from neighbouring Faculties.\n\n§ 2. Four Ecclesiastical Faculties are needed to erect canonically an Ecclesiastical University; three Ecclesiastical Faculties for an Ecclesiastical Athenaeum.\n\n§ 3. An Ecclesiastical University and an Ecclesiastical Faculty sui iuris possess ipso iure public juridic personality.\n\n§ 4. It pertains to the Congregation for Catholic Education to grant by decree juridic personality to an Ecclesiastical Faculty that is part of a civil University.\n\nArticle 63. § 1. Affiliation of some institution with a Faculty for the purpose of being able to grant the Baccalaureate is approved by the Congregation for Catholic Education, after the conditions established by that same Congregation are fulfilled.\n\n§ 2. It is highly desirable that theological study centres, whether diocesan or religious, be affiliated to a Faculty of Theology.\n\nArticle 64. Aggregation to a Faculty and incorporation into a Faculty by an institution for the purposes of also granting higher academic degrees is decided upon by the Congregation for Catholic Education, after the conditions established by that same Congregation are fulfilled.\n\nArticle 65. The erection of a Higher Institute of Religious Sciences requires it to be linked with a Faculty of Theology, according to the particular norms published by the Congregation for Catholic Education.\n\nArticle 66. Cooperation between Faculties, whether of the same University or of the same region or of a wider territorial area, is to be diligently striven for.[82] In fact, such cooperation is of great help in promoting the scientific research of the teachers and a better formation of the students. It also fosters the advance of interdisciplinary collaboration, which appears to be ever more necessary, and it contributes to the development of complementarity among the various Faculties. In general, it also helps to bring about the diffusion of Christian wisdom throughout all culture.\n\nArticle 67. Whenever an Ecclesiastical University or Faculty no longer fulfils the conditions that were necessary for its erection or approval, it pertains to the Congregation for Catholic Education, having previously adverted the Chancellor and the Rector or President, according to the circumstances and after having heard the opinion of the diocesan or eparchial Bishop and of the Bishops’ Conference, to take the decision to suspend its academic rights, to revoke its approval as an Ecclesiastical University or Faculty, or to suppress the institute.\n\nPART TWO\n\nSPECIAL NORMS\n\nArticle 68. Besides the norms common to all Ecclesiastical Faculties, which are established in the first part of this Constitution, special norms are given here-under for certain of those Faculties, because of their particular nature and importance for the Church.\n\nSection I\n\nFaculty of Theology\n\nArticle 69. A Faculty of Theology has the aim of profoundly studying and systematically explaining, according to the scientific method proper to it, Catholic doctrine, derived with the greatest care from divine revelation. It has the further aim of carefully seeking the solution to human problems in the light of that same revelation.\n\nArticle 70. § 1. The study of Sacred Scripture is, as it were, the soul of Theology, which rests upon the written Word of God together with living Tradition, as its perpetual foundation.[83]\n\n§ 2. The individual theological disciplines are to be taught in such a way that, from their internal structure and from the proper object of each as well as from their connection with other disciplines, such as Canon Law and Philosophy as well as the anthropological sciences, the basic unity of theological instruction is quite clear, and in such a way that all the disciplines converge in a profound understanding of the mystery of Christ, so that this can be announced with greater effectiveness to the People of God and to all nations.[84]\n\nArticle 71. § 1. Revealed truth must be considered also in connection with the scientific accomplishments of evolving time, so that it can be seen “how faith and reason give harmonious witness to the unity of all truth.”[85] Also, its exposition is to be such that, without any change of the truth, there is adaptation to the nature and character of every culture, taking special account of the philosophy and the wisdom of various peoples. However, all syncretism and every kind of false particularism are to be excluded.[86]\n\n§ 2. The positive values in the various cultures and philosophies are to be sought out, carefully examined, and taken up. However, systems and methods incompatible with Christian faith must not be accepted.\n\nArticle 72. § 1. Ecumenical questions are to be carefully treated, according to the norms of competent Church authorities.[87]\n\n§ 2. Also to be carefully considered are relationships with non-Christian religions.\n\n§ 3. Problems arising from atheism and other currents of contemporary culture are to be scrupulously studied.\n\nArticle 73. In studying and teaching the Catholic doctrine, fidelity to the Magisterium of the Church is always to be emphasized. In the carrying out of teaching duties, especially in the basic cycle, those things are, above all, to be imparted which belong to the received patrimony of the Church. Hypothetical or personal opinions which come from new research are to be modestly presented as such.\n\nArticle 74. The curriculum of studies of the Faculty of Theology comprises:\n\na) the first cycle, fundamentals, which lasts for five years or ten semesters, or else, when a previous two-year Philosophy course is an entrance requirement, for three years or six semesters.\n\nThe first two years must be primarily dedicated to a solid philosophical formation, which is necessary for undertaking correctly the study of theology. The Baccalaureate obtained in an Ecclesiastical Faculty of Philosophy substitutes for first-cycle philosophy courses in theology Faculties. A Baccalaureate in Philosophy obtained in a non-Ecclesiastical Faculty does not give grounds for dispensing a student completely from the first-cycle philosophy courses in Theology Faculties.\n\nThe theological disciplines must be taught in such a way that what is presented is an organic exposition of the whole of Catholic doctrine, together with an introduction to theological scientific methodology.\n\nThe cycle ends with the academic degree of Baccalaureate or some other suitable degree as the Statutes of the Faculty determine.\n\nb) the second cycle, specialization, which lasts for two years or four semesters. In this cycle the particular disciplines are taught corresponding to the nature of the diverse specializations being undertaken. Also seminars and practical exercises are conducted for the acquisition of the ability to do scientific research.\n\nThe cycle concludes with the academic degree of specialized Licentiate.\n\nc) the third cycle, in which for a suitable period of time scientific formation is brought to completion, especially through the writing of a doctrinal dissertation.\n\nThe cycle concludes with the academic degree of Doctorate.\n\nArticle 75. § 1. To enrol in a Faculty of Theology, the student must have done the previous studies called for in accordance with article 32 of this Constitution.\n\n§ 2. Where the first cycle of the Faculty lasts for only three years, the student must submit proof of having properly completed a two-year course in philosophy at an Ecclesiastical Faculty of Philosophy or at an approved institution.\n\nArticle 76. § 1. A Faculty of Theology has the special duty of taking care of the scientific theological formation of those preparing for the priesthood and those who are preparing to hold some particular ecclesiastical office; therefore, it is necessary that there be a suitable number of priest teachers.\n\n§ 2. For this purpose, special courses suitable for seminarians should be offered. It is also appropriate for the Faculty itself to offer the “pastoral year” required for the priesthood, in addition to the five-year basic cycle. At the end of this year, a special Diploma may be conferred.\n\nSection II\n\nFaculty of Canon Law\n\nArticle 77. A Faculty of Canon Law, whether Latin or Oriental, has the aim of cultivating and promoting the juridical disciplines in the light of the law of the Gospel and of deeply instructing the students in these, so as to form researchers, teachers, and others who will be trained to hold special ecclesiastical posts.\n\nArticle 78. The curriculum of studies of a Faculty of Canon Law should include:\n\na) the first cycle, lasting for four semesters or two years, for those who have no previous training in philosophy or theology, including those who already hold an academic degree in civil law; in this cycle students should study the fundamental concepts of canon law and the philosophical and theological disciplines required for an advanced formation in canon law;\n\nb) the second cycle, lasting for six semesters or three years, during which the canon law in all its expressions – normative, jurisprudential, doctrinal, praxis, and especially the Code of the Latin Church or of the Oriental Churches – should be studied in depth, by way of the complete study of its sources, both magisterial and disciplinary, along with other disciplines having an affinity with it;\n\nc) the third cycle, lasting for a suitable period of time, in which students perfect the canon law training necessary for scholarly research in view of preparing a doctoral dissertation.\n\nArticle 79. § 1. With regard to the studies prescribed for the first cycle, the Faculty may make use of the studies done in another Faculty and which it can acknowledge as responding to its needs.\n\n§ 2. The second cycle concludes with the Licentiate and the third with the Doctorate.\n\n§ 3. The Plan of Studies of the Faculty is to define the special requirements for the conferring of the academic degrees, observing the prescriptions of the Congregation for Catholic Education.\n\nArticle 80. To enrol in a Faculty of Canon Law, the student must have done the previous studies called for in accordance with article 32 of this Constitution.\n\nSection III\n\nFaculty of Philosophy\n\nArticle 81. § 1. An Ecclesiastical Faculty of Philosophy has the aim of investigating philosophical problems according to scientific methodology, basing itself on a heritage of perennially valid philosophy.[88] It has to search for solutions in the light of natural reason and, furthermore, it has to demonstrate their consistency with the Christian view of the world, of man, and of God, placing in a proper light the relationship between philosophy and theology.\n\n§ 2. Then, the students are to be instructed so as to make them ready to teach and to fill other suitable intellectual posts as well as to prepare them to promote Christian culture and to undertake a fruitful dialogue with the people of our time.\n\nArticle 82. The curriculum of studies in an Ecclesiastical Faculty of Philosophy includes:\n\na) the first cycle, basics, in which for three years or six semesters an organic exposition of the various parts of philosophy is imparted, which includes treating the world, man, and God. It also includes the history of philosophy, together with an introduction into the method of scientific research;\n\nb) the second cycle, the beginning of specialization, in which for two years or four semesters through special disciplines and seminars a more profound consideration is imparted in some sector of philosophy;\n\nc) the third cycle, in which, for a period of at least three years, philosophical maturity is promoted, especially by means of writing a doctoral dissertation.\n\nArticle 83. The first cycle ends with the degree of Baccalaureate, the second with the specialized Licentiate, and the third with the Doctorate.\n\nArticle 84. To enrol in the first cycle of a Faculty of Philosophy, the student must have done the previous studies called for in accordance with article 32 of this Apostolic Constitution.\n\nIf a student, who has successfully completed the regular philosophy courses in the first cycle of a Theology Faculty, wants to continue philosophical studies in order to obtain the Baccalaureate in an Ecclesiastical Faculty of Philosophy, due account must be taken of the courses that the student has attended during the aforementioned studies.\n\nSection IV\n\nOther Faculties\n\nArticle 85. Besides the Faculties of Theology, Canon Law, and Philosophy, other Faculties have been or can be canonically erected, according to the needs of the Church and with a view to attaining certain goals, as for instance:\n\na) a more profound study of certain sciences which are of greater importance to the theological, juridical, philosophical and historical disciplines;\n\nb) the promotion of other sciences, first of all the humanities, which have a close connection with the theological disciplines or with the work of evangelization;\n\nc) the deeper cultivation of literature, so that it can provide a special help both for a better understanding of Christian revelation and for carrying on more efficaciously the work of evangelization;\n\nd) finally, a more accurate preparation both of clerics and laity so that they may worthily carry out some special duties of the apostolate.\n\nArticle 86. It belongs to the Congregation for Catholic Education to set out, in accordance with circumstances, special norms for these Faculties or Institutes, just as has been done in the above sections for the Faculties of Theology, Canon Law, and Philosophy.\n\nArticle 87. The Faculties and Institutes for which special norms have not yet been set out must also draw up their own Statutes. These must conform to the General Norms established in the first part of this Constitution, and they must take into account the special nature and purpose proper to each of these Faculties or Institutes.\n\nFinal Norms\n\nArticle 88. This present Constitution will come into effect on the first day of the 2018-2019 academic year or of the 2019 academic year, according to the academic calendar in use in various places.\n\nArticle 89. § 1. Each University or Faculty must, before December 8, 2019, present its Statutes and Plan of Studies, revised according to this Constitution, to the Congregation for Catholic Education.\n\n§ 2. Any modifications to the Statutes or Plan of Studies require the approval of the Congregation for Catholic Education.\n\nArticle 90. In each Faculty the studies must be arranged so that the students can acquire academic degrees according to the norms of this Constitution, preserving the students’ previously acquired rights.\n\nArticle 91. The Statutes and the Plan of Studies of new Faculties are to be approved ad experimentum so that, within the three-year period after approval, they may be perfected with a view to being approved definitively.\n\nArticle 92. Those Faculties which have a juridical connection with civil authorities may, if necessary, be given a longer period of time to revise their Statutes, with the permission of the Congregation for Catholic Education.\n\nArticle 93. § 1. It is the task of the Congregation for Catholic Education, when, with the passage of time, circumstances shall require it, to propose changes to be introduced into this Constitution, so that this same Constitution may be continuously adapted to the new needs of Ecclesiastical Faculties.\n\n§ 2. Only the Congregation for Catholic Education can dispense from observing any article of this Constitution or Norms of Application, or from the approved Statutes and Plan of Studies of each University or Faculty.\n\nArticle 94. All laws and customs presently obtaining which are in contradiction to this Constitution are abrogated, whether these are universal or local, even if they are worthy of special or individual mention. Likewise completely abrogated are all privileges hitherto granted by the Holy See to any person, whether physical or moral, if these are contrary to the prescriptions of this Constitution.\n\nAll that I have laid down in this Apostolic Constitution, I order be observed in full, anything whatsoever to the contrary notwithstanding, even if worthy of particular mention, and that it be published in the official gazette Acta Apostolicae Sedis.\n\nGiven in Rome, at Saint Peter’s, on 8 December, the Solemnity of the Immaculate Conception of the Blessed Virgin Mary, in the year 2017, the fifth of my Pontificate.\n\nFRANCISCUS\n\nAPPENDIX I\n\nForeword of the Apostolic Constitution Sapientia Christiana (1979)\n\nI\n\nChristian wisdom, which the Church teaches by divine authority, continuously inspires the faithful of Christ zealously to endeavour to relate human affairs and activities with religious values in a single living synthesis. Under the direction of these values all things are mutually connected for the glory of God and the integral development of the human person, a development that includes both corporal and spiritual well - being.[89]\n\nIndeed, the Church’s mission of spreading the Gospel not only demands that the Good News be preached ever more widely and to ever greater numbers of men and women, but that the very power of the Gospel should permeate thought patterns, standards of judgment, and norms of behaviour; in a word, it is necessary that the whole of human culture be steeped in the Gospel.[90]\n\nThe cultural atmosphere in which a human being lives has a great influence upon his or her way of thinking and, thus, of acting. Therefore, a division between faith and culture is more than a small impediment to evangelization, while a culture penetrated with the Christian spirit is an instrument that favours the spreading of the Good News.\n\nFurthermore, the Gospel is intended for all peoples of every age and land and is not bound exclusively to any particular culture. It is valid for pervading all cultures so as to illumine them with the light of divine revelation and to purify human conduct, renewing them in Christ.\n\nFor this reason, the Church of Christ strives to bring the Good News to every sector of humanity so as to be able to convert the consciences of human beings, both individually and collectively, and to fill with the light of the Gospel their works and undertakings, their entire lives, and, indeed, the whole of the social environment in which they are engaged. In this way the Church carries out her mission of evangelizing also by advancing human culture.[91]\n\nII\n\nIn this activity of the Church with regard to culture, Catholic universities have had and still have special importance. By their nature they aim to secure that “the Christian outlook should acquire a public, stable and universal influence in the whole process of the promotion of higher culture.”[92]\n\nIn fact, as my Predecessor Pope Pius XI recalled in the preface to the Apostolic Constitution Deus Scientiarum Dominus,[93] there arose within the Church, from her earliest period, didascaleia for imparting instruction in Christian wisdom so that people’s lives and conduct might be formed. From these houses of Christian wisdom the most illustrious Fathers and Doctors of the Church, teachers and ecclesiastical writers, drew their knowledge.\n\nWith the passing of centuries schools were established in the neighbourhood of cathedrals and monasteries, thanks especially to the zealous initiatives of bishops and monks. These schools imparted both ecclesiastical doctrine and secular culture, forming them into one whole. From these schools arose the universities, those glorious institutions of the Middle Ages which, from their beginning, had the Church as their most bountiful mother and patroness.\n\nSubsequently, when civil authorities, to promote the common good, began and developed their own universities, the Church, loyal to her very nature, did not desist from founding and favouring such kinds of centres of learning and institutions of instruction. This is shown by the considerable number of Catholic universities established in recent times in nearly all parts of the world. Conscious of her worldwide salvific mission, the Church wishes to be especially joined to these centres of higher learning and she desires that they flourish everywhere and work effectively to make Christ’s true message present in the field of human culture and to make it advance in that field.\n\nIn order that Catholic universities might better achieve this goal, my Predecessor Pope Pius XII sought to stimulate their united activity when, by his Apostolic Brief of July 27, 1949, he formally established the International Federation of Catholic Universities. It was “to include all Athenaea which the Holy See either has canonically erected or will in the future erect in the world, or will have explicitly recognized as following the norms of Catholic teaching and as completely in conformity with that teaching.”[94]\n\nThe Second Vatican Council, for this reason, did not hesitate to affirm that “the Church devotes considerable care to schools of higher learning,” and it strongly recommended that Catholic universities should “be established in suitable locations throughout the world” and that “the students of these institutions should be truly outstanding in learning, ready to shoulder duties of major responsibility in society and to witness to the faith before the world.”[95] As the Church well knows, “the future of society and of the Church herself is closely bound up with the development of young people engaged in higher studies.”[96]\n\nIII\n\nIt is not surprising, however, that among Catholic universities the Church has always promoted with special care Ecclesiastical Faculties and Universities, which is to say those concerned particularly with Christian revelation and questions connected therewith and which are therefore more closely connected with her mission of evangelization.\n\nIn the first place, the Church has entrusted to these Faculties the task of preparing with special care students for the priestly ministry, for teaching the sacred sciences, and for the more arduous tasks of the apostolate. It is also the task of these Faculties “to explore more profoundly the various areas of the sacred disciplines so that day by day a deeper understanding of sacred revelation will be developed, the heritage of Christian wisdom handed down by our ancestors will be more plainly brought into view, dialogue will be fostered with our separated brothers and sisters and with non - Christians, and solutions will be found for problems raised by doctrinal progress.”[97]\n\nIn fact, new sciences and new discoveries pose new problems that involve the sacred disciplines and demand an answer. While carrying out their primary duty of attaining through theological research a deeper grasp of revealed truth, those engaged in the sacred sciences should therefore maintain contact with scholars of other disciplines, whether these are believers or not, and should try to evaluate and interpret the latters’ affirmations and judge them in the light of revealed truth.[98]\n\nFrom this assiduous contact with reality, theologians are also encouraged to seek a more suitable way of communicating doctrine to their contemporaries working in other various fields of knowledge, for “the deposit of faith, or the truths contained in our venerable doctrine, is one thing; quite another is the way in which these truths are formulated, while preserving the same sense and meaning.”[99] This will be very useful so that among the People of God religious practice and uprightness of soul may proceed at an equal pace with the progress of science and technology, and so that, in pastoral work, the faithful may be gradually led to a purer and more mature life of faith.\n\nThe possibility of a connection with the mission of evangelization also exists in Faculties of other sciences which, although lacking a special link with Christian revelation, can still help considerably in the work of evangelizing. These are looked at by the Church precisely under this aspect when they are erected as Ecclesiastical Faculties. They therefore have a particular relationship with the Church’s Hierarchy.\n\nThus, the Apostolic See, in carrying out its mission, is clearly aware of its right and duty to erect and promote Ecclesiastical Faculties dependent on itself, either with a separate existence or as parts of universities, Faculties destined for the education of both ecclesiastical and lay students. This See is very desirous that the whole People of God, under the guidance of their Shepherds, should cooperate to ensure that these centres of learning contribute effectively to the growth of the faith and of Christian life.\n\nIV\n\nEcclesiastical Faculties – which are ordered to the common good of the Church and have a valuable relationship with the whole ecclesial community – ought to be conscious of their importance in the Church and of their participation in the ministry of the Church. Indeed, those Faculties which treat of matters that are close to Christian revelation should also be mindful of the orders which Christ, the Supreme Teacher, gave to His Church regarding this ministry: “Go therefore and make disciples of all nations, baptizing them in the name of the Father and of the Son and of the Holy Spirit, teaching them to observe all that I have commanded you” (Mt. 28:19 - 20). From this it follows that there must be in these Faculties that adherence by which they are joined to the full doctrine of Christ, whose authentic guardian and interpreter has always been through the ages the Magisterium of the Church.\n\nBishops’ Conferences in the individual nations and regions where these Faculties exist must diligently see to their care and progress, at the same time that they ceaselessly promote their fidelity to the Church’s doctrine, so that these Faculties may bear witness before the whole community of the faithful to their wholehearted following of the above-mentioned command of Christ. This witness must always be borne both by the Faculty as such and by each and every member of the Faculty. Ecclesiastical Universities and Faculties have been constituted in the Church for the building up and perfecting of Christ’s faithful, and they must always bear this in mind as a criterion in the carrying out of their work.\n\nTeachers are invested with very weighty responsibility in fulfilling a special ministry of the word of God and in being instructors of the faith for the young. Let them, above all, therefore be for their students, and for the rest of the faithful, witnesses of the living truth of the Gospel and examples of fidelity to the Church. It is fitting to recall the serious words of Pope Paul VI: “The task of the theologian is carried out with a view to building up ecclesial communion so that the People of God may grow in the experience of faith.”[100]\n\nV\n\nTo attain these purposes, Ecclesiastical Faculties should be organized in such a way as to respond to the new demands of the present day. For this reason, the Second Vatican Council stated that their laws should be subjected to revision.[101]\n\nIn fact, the Apostolic Constitution Deus Scientiarum Dominus, promulgated by my Predecessor Pope Pius XI on May 24, 1931, did much in its time renew higher ecclesiastical studies. However, as a result of changed circumstances, it now needs to be suitably adapted and altered.\n\nIn the course of nearly fifty years great changes have taken place not only in civil society but also in the Church herself. Important events, especially the Second Vatican Council, have occurred, events which have affected both the internal life of the Church and her external relationships with Christians of other churches, with non-Christians, and with non-believers, as well as with all those in favour of a more human civilization.\n\nIn addition, there is a steadily growing interest being shown in the theological sciences, not only among the clergy but also by lay people, who are attending theological schools in increasing numbers. These schools have, as a consequence, greatly multiplied in recent times.\n\nFinally, a new attitude has arisen about the structure of universities and Faculties, both civil and ecclesiastical. This is a result of the justified desire for a university life open to greater participation, a desire felt by all those in any way involved in university life.\n\nNor can one ignore the great evolution that has taken place in pedagogical and didactic methods, which call for new ways of organizing studies. Then too there is the closer connection that is being felt more and more between various sciences and disciplines, as well as the desire for greater cooperation in the whole university environment.\n\nTo meet these new demands, the Sacred Congregation for Catholic Education, responding to the mandate received from the Council, already in 1967 began to study the question of renewal along the lines indicated by the Council. On May 20, 1968, it promulgated the Normae quaedam ad Constitutionem Apostolicam “Deus Scientiarum Dominus” de studiis academicis ecclesiasticis recognoscendam, which has exercised a beneficial influence during recent years.\n\nVI\n\nNow, however, this work needs to be completed and perfected with a new law. This law, abrogating the Apostolic Constitution Deus Scientiarum Dominus and the Norms of Application attached to it, as well as the Normae quaedam published on May 20, 1968, by the Sacred Congregation for Catholic Education, includes some still valid elements from these documents, while laying down new norms whereby the renewal that has already successfully begun can be developed and completed.\n\nNobody is unaware of the difficulties that appear to impede the promulgation of a new Apostolic Constitution. In the first place, there is the “passage of time” which brings changes so rapidly that it seems impossible to lay down anything stable and permanent. Then there is the “diversity of places” which seems to call for a pluralism which would make it appear almost impossible to issue common norms, valid for all parts of the world.\n\nSince however there exist Ecclesiastical Faculties throughout the world, which are erected and approved by the Holy See and which grant academic degrees in its name, it is necessary that a certain substantial unity be respected and that the requisites for gaining academic degrees be clearly laid down and have universal value. Things which are necessary and which are foreseen as being relatively stable must be set down by law, while at the same time a proper freedom must be left for introducing into the Statutes of the individual Faculties further specifications, taking into account varying local conditions and the university customs obtaining in each region. In this way, legitimate progress in academic studies is neither hindered nor restricted, but rather is directed through right channels towards obtaining better results. Moreover, together with the legitimate differentiation of the Faculties, the unity of the Catholic Church in these centres of education will also be clear to everyone.\n\nTherefore, the Sacred Congregation for Catholic Education, by command of my Predecessor Pope Paul VI, has consulted first of all, the Ecclesiastical Universities and Faculties themselves, then, the departments of the Roman Curia and the other bodies interested. After this, it established a commission of experts who, under the direction of the same Congregation, have carefully reviewed the legislation covering ecclesiastical academic studies.\n\nThis work has now been successfully completed, and Pope Paul VI was about to promulgate this Constitution, as he so ardently desired to do, when he died; likewise Pope John Paul I was prevented by sudden death from doing so. After long and careful consideration of the matter, I decree and lay down, by my apostolic authority, the following laws and norms.\n\nNORMS OF APPLICATION\n\nOF THE CONGREGATION FOR CATHOLIC EDUCATION FOR THE CORRECT IMPLEMENTATION OF THE APOSTOLIC CONSTITUTION\n\nVERITATIS GAUDIUM\n\nThe Congregation for Catholic Education, according to article 10 of the Apostolic Constitution Veritatis Gaudium, presents to the Ecclesiastical Universities and Faculties the following Norms of Application and orders that they be faithfully observed.\n\nPART ONE\n\nGENERAL NORMS\n\nSection I\n\nNature and Purpose of Ecclesiastical Universities and Faculties\n\n(Apostolic Constitution, articles 1-10)\n\nArticle 1. § 1. The norms on Ecclesiastical Universities and Faculties are also to be applied to the other institutions of higher education, taking into account their particular nature, congrua congruis referendo, which have been canonically erected or approved by the Holy See with the right to confer academic degrees by the authority of the same See.\n\n§ 2. Ecclesiastical Universities and Faculties, as well as the other institutions of higher education, are normally subject to evaluation by the Holy See’s Agency for the Evaluation and Promotion of Quality in Ecclesiastical Universities and Faculties (AVEPRO).\n\nArticle 2. With a view to promoting scientific research, a strong recommendation is given for specialized research centres, scientific periodicals and collections, and meetings of learned societies, as well as all other suitable forms of scientific cooperation.\n\nArticle 3. The tasks for which students can be prepared can be either strictly scientific, such as research or teaching, or else pastoral. Account must be taken of this diversity in the curriculum of studies and in the determining of the academic degrees, while always preserving the scientific nature of the studies for both.\n\nArticle 4. Active participation in the ministry of evangelization concerns the action of the Church in pastoral work, in ecumenism, and in missionary undertakings. It also extends to the understanding, defence and diffusion of the faith. At the same time it extends to the whole context of culture and human society.\n\nArticle 5. Bishops’ Conferences, collaborating with the Apostolic See in these matters also, are thus to follow carefully both Universities and Faculties:\n\n1. together with the Chancellor they are to foster their progress and, while of course respecting the autonomy of science according to the mind of the Second Vatican Council, they are to be solicitous for their scientific and ecclesial condition;\n\n2. with regard to common problems which occur within the boundaries of their own region, they are to help, inspire, and harmonize their activity;\n\n3. while always maintaining a high scientific level, they are to take care that there is an adequate number of such academic institutions, corresponding to the needs of the Church and cultural progress in their own region;\n\n4. to do all this, they are to constitute among themselves a commission for this purpose, which should be helped by experts.\n\nArticle 6. An institution upon which the Congregation for Catholic Education has conferred the right to grant only academic degrees of the second and third cycle is called an “Institute ad instar Facultatis”.\n\nArticle 7. § 1. In preparing the Statutes and Plan of Studies, the norms in Appendix I of these Norms of Application must be kept in mind.\n\n§ 2. In accordance with the procedures established in the Statutes, Universities and Faculties can, on their own authority, establish By-Laws that, while following the Statutes, define in more detail matters relating to their constitution, governance and procedures.\n\nArticle 8. § 1. The canonical value of an academic degree means that such a degree enables one to assume an office in the Church for which a degree is required. This is, first of all, for teaching sacred sciences in Faculties, major seminaries, or equivalent institutions.\n\n§ 2. The conditions to be fulfilled for the recognition of individual degrees mentioned in article 9 of the Apostolic Constitution, besides the consent of the relevant local or regional ecclesiastical authorities, concern, first of all, the college of teachers, the Plan of Studies, and the means to support scientific work.\n\n§ 3. Degrees thus recognized, for certain canonical effects only, may never be considered simply as equal to academic canonical degrees.\n\nSection II\n\nThe Academic Community and Its Government\n\n(Apostolic Constitution, articles 11-21)\n\nArticle 9. The duties of the Chancellor are:\n\n1. to promote continually the progress of the University or Faculty, to advance its scientific progress and its ecclesiastical identity, to ensure that Catholic doctrine is integrally followed, and to enforce the faithful implementation of the Statutes and the prescriptions of the Holy See;\n\n2. to help ensure close relationships between all the different ranks and members of the community;\n\n3. to propose to the Congregation for Catholic Education the names of those who, according to the norm of art. 18 of the Apostolic Constitution, are to be nominated or confirmed as Rector, President or Dean, as well as the names of the teachers for whom a nihil obstat is to be requested;\n\n4. to receive the profession of faith of the Rector or President or Dean;[102]\n\n5. to give to or take away from the teachers the canonical mission or permission to teach, according to the norms of the Constitution;\n\n6. to request the nihil obstat of the Congregation for the conferral of honorary doctorates;\n\n7. to inform the Congregation for Catholic Education about more important matters and to send to that Congregation every five years a detailed report on the academic, moral, and economic condition of the University or Faculty, and its strategic plan, along with his own judgement, following the schema drawn up by the same Congregation.\n\nArticle 10. If the University or Faculty depends upon a collegial entity (for instance, on a Bishops’ Conference), one designated member of the group is to exercise the office of Chancellor.\n\nArticle 11. The local Ordinary, if he is not the Chancellor, since he has the pastoral responsibility for his Diocese, is, whenever something in the University or Faculty is known to be contrary to doctrine, morals, or ecclesiastical discipline, to take the matter to the Chancellor so that the latter may take action. In case the Chancellor does nothing, the Ordinary may have recourse to the Holy See, without prejudice to his own obligation to provide personally for action in those cases which are more serious or urgent and which carry danger for his Diocese.\n\nArticle 12. The appointment or confirmation mentioned in article 18 of the Apostolic Constitution is also required for a subsequent term of office for the office-holders cited.\n\nArticle 13. What is contained in article 19 of the Constitution must be explained further in the proper Statutes of the University or those of the individual Faculties, giving more weight, as the case may require, either to collegial or else to personal government, while always preserving both forms. Account should be taken of the university practice of the region where the Faculty is located or of the Religious Institute on which the Faculty may depend.\n\nArticle 14. Besides the University Council (Academic Senate) and the Faculty Council, both of which must everywhere exist even if under different names, the Statutes can suitably establish other special councils or commissions for directing and promoting various sectors: scientific, pedagogy, discipline, finances, etc.\n\nArticle 15. § 1. According to the Constitution, a Rector is one who presides over a University; a President is one who presides over an Institute or a Faculty sui iuris; a Dean is one who presides over a Faculty which is a part of a University; Director is one who presides over an academic institute that is aggregated or incorporated.\n\n§ 2. The Statutes are to fix a term of office for these offices and are to determine in what way and how many consecutive times their term can be renewed.\n\nArticle 16. It belongs to the office of the Rector or President:\n\n1. to direct, promote, and coordinate all the activity of the academic community;\n\n2. to be the representative of the University or of the Institute or Faculty sui iuris;\n\n3. to convoke the Council of the University or of the Institute or Faculty sui iuris and preside over the same according to the norms of the Statutes;\n\n4. to watch over the administration of temporalities;\n\n5. to refer more important matters to the Chancellor;\n\n6. to ensure that, every year, the institution’s data in the data-base of the Congregation for Catholic Education be updated electronically.\n\nArticle 17. The Dean of the Faculty is:\n\n1. to promote and coordinate all the activity of the Faculty, especially matters regarding studies, and to see to providing with due speed for their needs;\n\n2. to convoke the Faculty Council and preside over it;\n\n3. to admit or exclude students in the name of the Rector according to the norms of the Statutes;\n\n4. to refer to the Rector what is done or proposed by the Faculty;\n\n5. to see that the instructions of higher authorities are carried out;\n\n6. to update electronically, at least once a year, the institution’s data in the data-base of the Congregation for Catholic Education.\n\nSection III\n\nTeachers\n\n(Apostolic Constitution, articles 22-30)\n\nArticle 18. § 1. Teachers who are permanently attached to a Faculty are, in the first place, those who are assumed in full and firm right and who are called Ordinary Professors. Next come Extraordinary Professors. It can also be useful to have others, according to university practice.\n\n§ 2. Faculties must have a minimum number of permanent teachers: twelve for the Faculty of Theology (and, if necessary, at least three with the required degrees in philosophy, q.v. Norms of Application, article 57); seven for the Faculty of Philosophy; and five for the Faculty of Canon Law. Moreover, there must be either five or four in Higher Institutes of Religious Sciences, depending on whether the Institute has both the first and second cycle, or only the first cycle. All other Faculties must have at least five permanent teachers.\n\n§ 3. Besides permanent teachers, there are usually others who are designated by various titles, in the first place those invited from other Faculties.\n\n§ 4. Finally, to carry out certain academic functions it is also opportune to have Assistants, who must possess an appropriate degree.\n\nArticle 19. § 1. By a suitable Doctorate is meant one that corresponds to the discipline to be taught.\n\n§ 2. In the Faculties of Theology and Canon Law, if the discipline is sacred or connected with the sacred, the Doctorate must normally be canonical. In the event that the Doctorate is not canonical, at least the canonical Licentiate is required.\n\n§ 3. In all other Faculties, if the teacher has neither a canonical Doctorate nor a canonical Licentiate, he or she can be appointed as a permanent teacher only on condition that his or her formation is coherent with the identity of an Ecclesiastical Faculty. In evaluating candidates for teaching posts, it will be necessary to pay heed not only to their necessary expertise in the area to which they are being assigned to teach, but also to whether their publications and teaching are consonant with, and adhere to, the truth that is transmitted by the faith.\n\nArticle 20. § 1. Teachers belonging to other churches and ecclesial communities, co-opted according to the norms of competent ecclesiastical authority,[103] require permission to teach from the Chancellor.\n\n§ 2. Teachers belonging to other churches and ecclesial communities cannot teach doctrinal courses in the first cycle, but can teach other disciplines.[104] In the second cycle, they can be called upon as invited teachers.[105]\n\nArticle 21. § 1. The Statutes must establish when a permanent status is conferred in relationship with the obtaining of the nihil obstat that must be procured in accordance with article 27 of the Constitution.\n\n§ 2. The nihil obstat of the Holy See is the declaration that, in accordance with the Constitution and the special Statutes, there appears nothing to impede a nomination which is proposed, but it does not, of itself, confer a right to teach. If some impediment should exist, this will be communicated to the Chancellor who will listen to the teacher in regard to the matter.\n\n§ 3. If particular circumstances of time or place impede the requesting of the nihil obstat from the Holy See, the Chancellor is to take counsel with the Congregation for Catholic Education to find a suitable solution.\n\n§ 4. In Faculties which are under special concordat law the established norms are to be followed and, if they exist, those particular norms decreed by the Congregation for Catholic Education.\n\nArticle 22. The time interval between promotions, which must be at least three years, is to be set down in the Statutes.\n\nArticle 23. § 1. Teachers, first of all the permanent ones, are to seek to collaborate with each other. It is also recommended that there be collaboration with the teachers of other Faculties, especially those with subjects that have an affinity or some connection with those of the Faculty.\n\n§ 2. One cannot be at one and the same time a permanent teacher in more than one Faculty.\n\nArticle 24. § 1. The Statutes are to set out with care the procedure in regard to the suspension or removal of a teacher, especially in matters concerning doctrine.\n\n§ 2. Care must be taken that, first of all, these matters be settled between the Rector or President or Dean and the teacher himself. If they are not settled there, the matters should be dealt with by an appropriate Council or committee, so that the first examination of the facts be carried out within the University or Faculty itself. If this is not sufficient, the matters are to be referred to the Chancellor, who, with the help of experts, either of the University or the Faculty or from other places, must consider the matter and provide for a solution. The teacher must always be afforded the right to know the cause and the evidence, as well as the right to explain and defend his or her own reasons. The right remains for recourse to the Holy See for a definitive solution of the case.[106]\n\n§ 3. However, in more grave or urgent cases, for the good of the students and the faithful, the Chancellor can suspend the teacher for the duration of the regular procedure.\n\nArticle 25. Diocesan clerics and Religious or those equivalent to them, in order to be teachers in a Faculty and to remain as such, must have the consent of their proper Ordinary, Hierarch or Superior, following the norms established in these matters by competent Church authority.\n\nSection IV\n\nStudents\n\n(Apostolic Constitution, articles 31-35)\n\nArticle 26. § 1. The legitimate documentation, mentioned in article 31 of the Constitution:\n\n1. about the student’s moral life: for clergy, seminarians and Religious, this is to be given by their own Ordinary, Hierarch or Superior, or by one delegated by them; for all other persons, by some Church person;\n\n2. about previous studies: this is in the academic level required by the norm of article 32 of the Constitution.\n\n§ 2. Since the studies required before entry into a University differ from one country to another, the Faculty has the right and duty to investigate from the documentation whether all the disciplines have been studied which the Faculty itself considers necessary.\n\n§ 3. A suitable knowledge of the Latin language is required for the Faculties of the sacred sciences, so that the students can understand and use the sources of these sciences as well as the documents of the Church.[107]\n\n§ 4. If one of the disciplines has been found not to have been studied or to have been studied in an insufficient way, the Faculty is to require that this be made up at a suitable time and verified by an examination.\n\nArticle 27. Besides ordinary students, that is, those studying for academic degrees, extraordinary students can be allowed to attend the courses, according to the norms determined in the Statutes.\n\nArticle 28. The transfer of a student from one Faculty to another can take place only at the beginning of the academic year or semester, after a careful examination of his academic and disciplinary situation. But in any event nobody can be given an academic degree unless all the requirements for the degree are fulfilled as the Statutes and Plan of Studies demand.\n\nArticle 29. In the norms which determine the suspension or the expulsion of a student from a Faculty, the student’s right to defend himself or herself must be safeguarded.\n\nSection V\n\nOfficials and Administrative and Service Personnel\n\n(Apostolic Constitution, article 36)\n\nSection VI\n\nPlan of Studies\n\n(Apostolic Constitution, articles 37-44)\n\nArticle 30. The Plan of Studies requires the approval of the Congregation for Catholic Education.[108]\n\nArticle 31. The Plan of Studies of each Faculty must define which disciplines (principal and auxiliary) are obligatory and must be followed by all, and which are free or optional.\n\nArticle 32. Equally, the Plan of Studies is to determine the practical exercises and seminars in which the students must not only be present but also actively work together with their colleagues and produce their own written papers.\n\nArticle 33. § 1. The lectures and practical exercises are to be suitably distributed so as to foster private study and personal work under the guidance of the teachers.\n\n§ 2. Part of the courses can be realized by distance learning, if the Plan of Studies approved by the Congregation for Catholic Education foresees it and specifies its conditions, especially as regards the examinations.\n\nArticle 34. § 1. The Statutes or Rule of the University or of the Faculty are also to determine in what way the examiners are to make their judgments about candidates.\n\n§ 2. In the final judgment about the candidates for the individual academic degrees, account is to be taken of all the marks received in the various tests in the same cycle, whether written or oral.\n\n§ 3. In the examinations for the giving of degrees, especially the Doctorate, it is also useful to invite examiners from outside the Faculty.\n\nSection VII\n\nAcademic Degrees and Other Awards\n\n(Apostolic Constitution, articles 45-52)\n\nArticle 35. In Ecclesiastical Universities or Faculties which are canonically erected or approved, the academic degrees are given by authority of the Holy See.\n\nArticle 36. § 1. The Statutes are to establish the necessary requisites for the preparation of the doctoral dissertation and the norms for its public defence and publication.\n\n§ 2. Publishing the dissertation electronically is admissible, if the Plan of Studies foresees it and determines its conditions, in such a way that the dissertation be permanently accessible.\n\nArticle 37. A printed copy of the published dissertation must be sent to the Congregation for Catholic Education. It is recommended that copies also be sent to other Ecclesiastical Faculties, at least those of the same region, which deal with the same sciences.\n\nArticle 38. Authentic documents regarding the conferring of degrees are to be signed by the academic authorities, according to the Statutes, and then countersigned by the Secretary of the University or Faculty and have the appropriate seal affixed.\n\nArticle 39. In countries where the international conventions stipulated by the Holy See require it, and in institutions where the academic authorities deem it opportune, as well as the authentic documents of the academic degrees there is also to be a document with further information regarding the curriculum of studies completed (for example, the Diploma Supplement).\n\nArticle 40. Honorary doctorates are not to be conferred except with the consent of the Chancellor, who must first obtain the nihil obstat of the Holy See and listen to the opinion of the University or Faculty Council.\n\nArticle 41. So that a Faculty may grant other degrees, other than the academic degrees conferred by authority of the Holy See, it is necessary that:\n\n1. the Congregation for Catholic Education has given its nihil obstat for the conferral of the degree in question;\n\n2. the respective Plan of Studies establishes the nature of the degree, indicating expressly that it is not an academic degree conferred by authority of the Holy See;\n\n3. the Diploma itself declares that the degree is not conferred by authority of the Holy See.\n\nSection VIII\n\nDidactic Facilities\n\n(Apostolic Constitution, articles 53-56)\n\nArticle 42. The University or Faculty must have lecture halls which are truly functional and worthy and suited to the teaching of the various disciplines and to the number of students.\n\nArticle 43. There must be a library open for consultation, in which are available the principal works required for the scientific work of both teachers and students.\n\nArticle 44. Library norms are to be established in such a way that access and use are made particularly easy for teachers and students.\n\nArticle 45. Cooperation and coordination between libraries of the same city and region should be fostered.\n\nSection IX\n\nFinancial Administration\n\n(Apostolic Constitution, articles 57-60)\n\nArticle 46. § 1. To provide for continuous good administration, the academic authorities must inform themselves at set times about the financial situation and they must provide for careful, periodic audits.\n\n§ 2. The Rector or President is to transmit an annual report to the Chancellor on the economic situation of the University or Faculty.\n\nArticle 47. § 1. Suitable ways should be found so that tuition fees do not prevent access to academic degrees for intellectually gifted students who give good hope of one day being most useful to the Church.\n\n§ 2. Therefore care must be taken to set up for the students’ benefit particular forms of economic subsidy, funded by the Church, civil authorities or privately.\n\nSection X\n\nStrategic Planning and Cooperation of Faculties\n\n(Apostolic Constitution, articles 61-67)\n\nArticle 48. § 1. In order to undertake the erection of a new University or Faculty, it is necessary that:\n\na) a true need or usefulness can be demonstrated, which cannot be satisfied by affiliation, aggregation, or incorporation,\n\nb) the necessary prerequisites are present, which are mainly:\n\n1. permanently engaged teachers who in number and quality respond to the nature and demands of a Faculty;\n\n2. a suitable number of students;\n\n3. a library with instruments for scientific work, and lecture halls;\n\n4. economic means really sufficient for a University or Faculty;\n\nc) the Statutes, together with the Plan of Studies, be presented, which are to be in conformity with this Constitution and with these Norms of Application.\n\n§ 2. The Congregation for Catholic Education - after listening to the advice both of the Bishops’ Conference and of the diocesan or eparchial Bishop, mainly from the pastoral viewpoint, and next of experts, principally from nearby Faculties, mainly from the scientific viewpoint - will decide about the suitability of a new erection.\n\nArticle 49. When, on the other hand, the approval of a University or Faculty is undertaken, this is to be done:\n\na) after the consent of both the Bishops’ Conference and of the diocesan or eparchial Bishop has been obtained;\n\nb) after the conditions stated in article 48, § 1, under b) and c) are fulfilled.\n\nArticle 50. The conditions for affiliation regard, above all, the number and qualification of teachers, the Plan of Studies, the library, and the duty of the affiliating Faculty to help the institution being affiliated. Therefore, it is usually required that the affiliating Faculty and the affiliated Institute be in the same country or cultural region.\n\nArticle 51. § 1. Aggregation is the linking of some Institute with a Faculty, and embraces only the first and second cycles, for the purpose of granting the corresponding academic degrees through the Faculty.\n\n§ 2. Incorporation is the insertion of some Institute into a Faculty, which embraces either the second or third cycle or both, for the purpose of granting the corresponding academic degrees through the Faculty.\n\n§ 3. Aggregation and incorporation cannot be granted unless the Institute is adequately equipped to pursue those specific academic degrees, in such a way that there is a well-founded hope that, through the connection with the Faculty, the desired ends will be achieved.\n\nArticle 52. § 1. Cooperation is to be fostered among the Ecclesiastical Faculties themselves by means of teacher exchanges, mutual communication of scientific work, and the promoting of common research for the benefit of the People of God.\n\n§2. Cooperation with other Faculties, even non-Catholic ones, should be promoted, care always however being taken to preserve one’s own identity.\n\nPART TWO\n\nSPECIAL NORMS\n\nSection I\n\nFaculty of Theology\n\n(Apostolic Constitution, articles 69-76)\n\nArticle 53. The theological disciplines are to be taught in such a way that their organic connection is made clear and that light be shed upon the various aspects or dimensions that pertain intrinsically to the nature of sacred doctrine. The chief ones are the biblical, patristic, historical, liturgical, and pastoral dimensions. The students are to be led to a deep grasp of the material, at the same time as they are led to form a personal synthesis, to acquire a mastery of the method of scientific research, and thus to become able to explain sacred doctrine appropriately.\n\nArticle 54. In presenting doctrine, those norms are to be followed which are in the documents of the Second Vatican Council,[109] as well as those found in more recent documents of the Holy See[110] insofar as these pertain to academic studies.\n\nArticle 55. The obligatory disciplines are:\n\n1. In the first cycle:\n\na) - The philosophical disciplines needed for theology, which are above all systematic philosophy and the history of philosophy (ancient, medieval, modern, contemporary). Besides a general introduction, the systematic teaching must include the main areas of philosophy: 1) metaphysics (understood as philosophy of being and natural theology), 2) philosophy of nature, 3) philosophy of man, 4) moral and political philosophy, 5) logic and philosophy of knowledge.\n\n- Excluding the human sciences, the strictly philosophical disciplines (q.v. Norms of Appl., art. 66, 1, a) must constitute at least 60% of the number of credits in the first two years. Each year must include a number of credits suited to one year of full-time university studies.\n\n- It is highly preferable that the philosophy courses be concentrated in the first two years of philosophical-theological formation. Within this two-year period, these philosophical studies, which are undertaken in view of theology studies, will be integrated with the introductory theology courses.\n\nb) the theological disciplines, namely:\n\nSacred Scripture: introduction and exegesis;\n\nfundamental theology, which also includes reference to ecumenism, non-Christian religions, and atheism, as well as other currents of contemporary culture;\n\ndogmatic theology;\n\nmoral and spiritual theology;\n\npastoral theology;\n\nliturgy;\n\nChurch history, patrology, archaeology;\n\nCanon law.\n\nc) the auxiliary disciplines, namely, some of the sciences of man and, besides Latin, the biblical languages insofar as they are required for the following cycles.\n\n2. In the second cycle: the particular disciplines established in various sections, according to the diverse specializations offered, along with the practical exercises and seminars, including a special written dissertation.\n\n3. In the third cycle: the Plan of Studies is to determine if particular disciplines are to be taught and which ones, together with practical exercises and seminars, as well as what ancient and modern languages the student must be able to understand to be able to write his or her thesis.\n\nArticle 56. In the five-year basic cycle, diligent care must be exercised that all the disciplines are taught with order, fullness, and with correct method, so that the student receives harmoniously and effectively a solid, organic, and complete basic instruction in theology, which will enable him either to go on to the next cycle’s higher studies or to exercise some office in the Church.\n\nArticle 57. The number of professors who teach philosophy must be at least three, who have the required degrees in philosophy (q.v. Norms of Appl., art. 19 and 67 § 2). They must be permanent, i.e. dedicated full-time to the teaching of philosophy and to research in that field.\n\nArticle 58. Besides examinations or equivalent tests for each discipline, at the end of the first and of the second cycle there is to be a comprehensive examination or equivalent test, so that the student proves that he or she has fully achieved the scientific formation intended by the respective cycle.\n\nArticle 59. It belongs to the Faculty to determine under what conditions students who have completed the curriculum of studies in philosophy and theology in a major seminary or in some other approved institute of higher learning may be admitted into the second cycle, taking careful account of their previous studies and, where necessary, prescribing special courses and examinations.\n\nSection II\n\nFaculty of Canon Law\n\n(Apostolic Constitution, articles 77-80)\n\nArticle 60. In a Faculty of Canon Law, whether Latin or Oriental, there must be a careful setting forth both of the history and texts of ecclesiastical laws and of their disposition and connection, as well as their theological foundations.\n\nArticle 61. The following disciplines are obligatory:\n\n1. In the first cycle\n\na) elements of philosophy: philosophical anthropology, metaphysics, ethics;\n\nb) elements of theology: an introduction to Sacred Scripture; fundamental theology; the transmission and credibility of divine revelation; Trinitarian theology; Christology; divine grace; in a special way, ecclesiology; general and special sacramental theology; fundamental and special moral theology;\n\nc) fundamental canonical structures (institutiones generales) of canon law;\n\nd) Latin.\n\n2. In the second cycle\n\na) The books of the Code of Canon Law or the Code of Canons of the Eastern Churches, in all their parts, and the other norms in force;\n\nb) Related disciplines: the theology of canon law; the philosophy of law; fundamental concepts of Roman law; elements of civil law; the history of the fundamental canonical structures of canon law; the history of the sources of canon law; the relationship between the Church and civil society; canonical administrative and judicial praxis;\n\nc) an introduction to the Code of Canons of the Eastern Churches for students at a Latin Faculty of Canon Law; and introduction to the Code of Canon Law for students at an Oriental Faculty of Canon Law;\n\nd) Latin;\n\ne) the optional courses, exercises and seminars as required by each faculty.\n\n3. In the third cycle\n\na) canonical Latin\n\nb) optional courses or exercises as required by each faculty.\n\nArticle 62. § 1. Students who successfully completed the philosophical-theological curriculum in a major seminary or in a theological faculty can be admitted immediately into the second cycle, unless the Dean deems it necessary or opportune, prior to their admittance, to require that they take a preliminary course in Latin or in the fundamental concepts of canon law.\n\nStudents who prove they have studied some of the subjects of the first cycle at an appropriate faculty or university-level institute may be dispensed from them.\n\n§ 2. Students who hold an academic degree in civil law may be dispensed from some courses of the second cycle (such as Roman law and civil law), but may not be exempt from the three-year curriculum of studies for the Licentiate.\n\n§ 3. After completing the second cycle, students must know Latin in such a way as to be able to understand thoroughly the Code of Canon Law and the Code of Canons of the Eastern Churches, as well as the other canonical documents. In the third cycle, as well as the knowledge of Latin necessary so that they can interpret correctly the sources of law, they must also know the other languages necessary for writing their dissertation.\n\nArticle 63. Besides examinations or equivalent tests for each discipline, at the end of the second cycle there is to be a comprehensive examination or equivalent test, whereby the student proves that he or she has fully received the scientific formation demanded by the second cycle.\n\nSection III\n\nFaculty of Philosophy\n\n(Apostolic Constitution, articles 81-84)\n\nArticle 64. § 1. The research and teaching of philosophy in an Ecclesiastical Faculty of Philosophy must be rooted in the “philosophical patrimony which is perennially valid”,[111] which has developed throughout the history, with special attention being given to the work of Saint Thomas Aquinas. At the same time, the philosophy taught in an Ecclesiastical Faculty must be open to the contributions that more recent research has provided and continues to offer. One must emphasize the sapiential and metaphysical dimensions of philosophy.\n\n§ 2. In the first cycle, philosophy is to be taught in such a way that the students in the basic cycle will come to a solid and coherent synthesis of doctrine, will learn to examine and judge the different systems of philosophy, and will also gradually become accustomed to personal philosophical reflection.\n\n§ 3. If students of the first cycle of theological studies attend first-cycle courses in the Faculty of Philosophy, care must be taken to safeguard the specific nature of the content and purpose of each educational track. At the end of the philosophical formation, an academic degree in philosophy is not awarded (q.v. V.G., art. 74 a), but the students can ask for a certificate attesting to the courses they have attended and the credits they have obtained.\n\n§ 4. The formation acquired in the first cycle can be completed in the successive cycle, where one begins to specialize via greater concentration on one area of philosophy and greater dedication of the student to philosophical reflection.\n\n§ 5. It is appropriate to distinguish clearly between, on the one hand, studies in Ecclesiastical Faculties of Philosophy and, on the other hand, the philosophical courses that form an integral part of the studies in a Faculty of Theology or in a major seminary. In an institution which has, at the same time, both an Ecclesiastical Faculty of Philosophy and a Faculty of Theology, when the philosophy courses that are part of the five-year first-cycle of theology are taken at the Faculty of Philosophy, the authority who makes decisions regarding the programme is the Dean of the Faculty of Theology, who will make those decisions in conformity with the law in force, and while favouring close collaboration with the Faculty of Philosophy.\n\nArticle 65. In the teaching of philosophy, the relevant norms should be observed which are contained in the documents of the Second Vatican Council[112] and in other recent documents of the Holy See concerning academic studies[113] insofar as they also concern academic studies.\n\nArticle 66. The disciplines taught in various cycles are:\n\n1. In the first cycle:\n\na) The obligatory basic subjects:\n\n- A general introduction which aims, in particular, at showing the sapiential dimension of philosophy.\n\n- The main philosophical disciplines: 1) metaphysics (understood as philosophy of being and natural theology), 2) philosophy of nature, 3) philosophy of man, 4) moral and political philosophy, 5) logic and philosophy of knowledge. Given the particular importance of metaphysics, an adequate number of credits must be accorded to this discipline.\n\n- The history of philosophy: ancient, medieval, modern, and contemporary. Careful examination of the various currents of thought are to be accompanied, when possible, by the reading of texts of the more important authors. Depending on requirements, a study of local philosophies is to be added.\n\nThe obligatory basic subjects must constitute at least 60% and must not exceed 70% of the number of credits of the first cycle.\n\nb) The supplementary obligatory subjects:\n\n- A study of the relationship between reason and Christian faith – that is, between philosophy and theology – from a systematic and historical point of view, paying attention to safeguarding both the autonomy of each field as well as their interconnection.\n\n- Latin, so as to be able to understand the philosophical works (especially of Christian authors) written in that language. The student’s knowledge of Latin must be verified within the first two years.\n\n- A modern language other than one’s mother-tongue, the knowledge of which must be verified before the end of the third year.\n\n- An introduction to the methodology of study and of scientific research, which serves also as an introduction to the use of research tools and the practice of disputation.\n\nc) The optional additional subjects:\n\n- Principles of literature and the arts;\n\n- Principles of some of the human sciences or some of the natural sciences (for example, psychology, sociology, history, biology or physics). In a particular way, care must be taken to establish a connection between the sciences and philosophy.\n\n- Some other optional philosophical disciplines: for example, philosophy of science, philosophy of culture, philosophy of art, philosophy of technology, philosophy of language, philosophy of law or philosophy of religion.\n\n2. In the second cycle:\n\n- some special disciplines established in various sections, according to the diverse specializations offered, along with practical exercises and seminars, including special Licentiate dissertation.\n\n- Beginners or advanced ancient Greek, or a second modern language other than that required for the first cycle or an advanced study of the same.\n\n3° In the third cycle:\n\nThe Plan of Studies of the Faculty is to determine if special disciplines are to be taught and which ones, together with the practical exercises and seminars. It is necessary to acquire a knowledge of another language, or to acquire an advanced knowledge of one of the languages previously studied.\n\nArticle 67. § 1. The faculty must employ, on a full-time basis, at least seven duly qualified teachers, who thus can ensure the teaching of each of the obligatory basic subjects (q.v. Norms of Appl., art. 66, 1; art. 48, § 1, b).\n\nIn particular, the first cycle must have at least five permanent teachers allotted as follows: one in metaphysics, one in philosophy of nature, one in philosophy of man, one in moral philosophy and politics, one in logic and philosophy of knowledge.\n\nFor the other obligatory and optional subjects, the faculty can ask the help of other teachers.\n\n§ 2. A teacher is qualified to teach in an Ecclesiastical institution if he or she has obtained the necessary academic degrees from an Ecclesiastical Faculty of Philosophy (q.v. Norms of Appl., art. 19).\n\n§ 3. If the teacher possess neither a canonical Doctorate nor a canonical Licentiate, he or she may be appointed as permanent teacher only on the condition that his or her philosophical training is consistent with the content and method that is set forth in an Ecclesiastical Faculty. In evaluating candidates for teaching positions in an Ecclesiastical Faculty of Philosophy, the following must be considered: the necessary expertise in their assigned subject; an appropriate openness to the whole of knowledge; adherence, in their publications and teaching, to the truth taught by the faith; an adequately deepened knowledge of the harmonious relationship between faith and reason.\n\n§ 4. It is necessary to ensure always that, in an Ecclesiastical Faculty of Philosophy, the majority of permanent teachers holds an ecclesiastical Doctorate in philosophy, or else an ecclesiastical Licentiate in a sacred science together with a Doctorate in philosophy obtained in a non-Ecclesiastical University.\n\nArticle 68. In general, so that a student can be admitted to the second cycle in philosophy, it is necessary that he or she has obtained the Ecclesiastical Baccalaureate in philosophy.\n\nIf a student has studied philosophy in a non-Ecclesiastical Faculty of Philosophy at a Catholic University or in another Institute of Higher Studies, he or she can be admitted to the second cycle only after having demonstrated, by means of an appropriate examination, that his or her preparation is compatible with that which is set forth in an Ecclesiastical Faculty of Philosophy, and after having filled any gaps with respect to the years and curriculum foreseen for the first cycle as established in the present Norms of Application. The choice of courses must foster a synthesis of the subjects taught (q.v. V.G., art. 82, a). At the end of these supplementary studies, the student will be admitted to the second cycle without receiving the Ecclesiastical Baccalaureate in philosophy.\n\nArticle 69. § 1. Given the reform of the three-year first cycle of ecclesiastical philosophical studies, which concludes with the Baccalaureate in philosophy, the philosophical affiliation must be in conformity with what has been decreed for the first cycle regarding the number of years and the Plan of Studies (q.v. Norms of Appl., art. 66, 1). The number of permanent teachers in an affiliated Institute of philosophy must be at least five, with the required qualifications (q.v. Norms of Appl., art. 67).\n\n§ 2. Given the reform of the two-year second cycle of ecclesiastical philosophical studies, which concludes with the Licentiate in philosophy, the philosophical aggregation must be in conformity with what has been decreed for the first and second cycles regarding the number of years and the Plan of Studies (q.v. V.G., art. 74 a and b; Norms of Appl., art. 66). The number of permanent teachers in an aggregated Institute of philosophy must be at least six, with the required qualifications (q.v. Norms of Appl., art. 67).\n\n§ 3. Given the reform of the philosophy course as part of the first cycle of philosophy-theology studies, which concludes with the Baccalaureate in theology, the philosophy formation given in an affiliated Institute of theology must be in conformity with what has been decreed with regard to the Plan of Studies (q.v. Norms of Appl., art. 55, 1). The number of permanent teachers of philosophy must be at least two.\n\nSection IV\n\nOther Faculties\n\n(Apostolic Constitution, articles 85-87)\n\nArticle 70. In order to achieve the goals set down in art. 85 of the Apostolic Constitution, the following faculties or institutions “ad instar Facultatis” have already been erected and authorized to grant degrees by the Holy See itself:\n\n- Christian Archaeology\n\n- Bioethics\n\n- Social Communications\n\n- Law\n\n- Christian and Classical Letters\n\n- Liturgy\n\n- Missiology\n\n- Sacred Music\n\n- Ancient Near Eastern Studies\n\n- Psychology\n\n- Educational Sciences\n\n- Religious Sciences\n\n- Social Sciences\n\n- Spirituality\n\n- Church History\n\n- Arabic and Islamic Studies\n\n- Biblical Studies\n\n- Oriental Studies\n\n- Studies on Marriage and the Family\n\nHis Holiness Pope FRANCIS has approved and ordered to be published each and every one of these Norms of Application, anything to the contrary notwithstanding.\n\nRome, from the offices of the Congregation for Catholic Education, December 27, 2017, the Feast of Saint John, Apostle and Evangelist.\n\nGiuseppe Cardinal Versaldi\n\nPrefect\n\nAngelo Vincenzo Zani\n\nTitular Archbishop of Volturno\n\nSecretary\n\nAPPENDIX I\n\nRelating to Article 7 of the Norms of Application\n\nNorms for Drawing Up Statutes of a University or Faculty\n\nTaking into account what is contained in the Apostolic Constitution and in the attached Norms of Application – and leaving to their own internal regulations what is of a particular or changeable nature – the Statutes of a University or Faculty must mainly deal with the following points:\n\n1. The name, nature and purpose of the University or Faculty (with a brief history in the foreword).\n\n2. The governance: the Chancellor; the personal and collegial academic authorities and what their exact functions are; how the personal authorities are chosen and how long their term of office is; how the collegial authorities i.e. the members of the Councils are chosen and how long their term is.\n\n3. The teachers: what the minimum number of teachers is in each Faculty; into which ranks both the permanent and non-permanent are divided; what requisites they must have; how they are hired, appointed, promoted, and how they lose office (describing reasons needed and procedures); their duties and rights.\n\n4. The students: requisites for enrolment; reasons and procedures for their suspension; their duties and rights.\n\n5. Officials and administrative and service personnel: their duties and rights.\n\n6. Academic degrees: what degrees are given in each Faculty and under what conditions; other qualifications granted.\n\n7. Didactic and information facilities: the library, and how to provide for its maintenance and growth; other forms of didactic assistance and the scientific laboratories, if required.\n\n8. Financial administration: the financial endowment of the University or Faculty and its administration; norms for paying the leadership, teachers, administrative personnel; student fees; economic assistance for the students.\n\n9. Relationships with other Faculties and Institutes, etc.\n\nPlan of Studies\n\n1. What the Plan of Studies is for each Faculty.\n\n2. What cycles there are.\n\n3. What disciplines are taught: whether they are obligatory, and how often they are taught.\n\n4. What seminars and practical exercises there are.\n\n5. What examinations or equivalent tests there are.\n\n6. Distance learning, where applicable.\n\nAPPENDIX II\n\nRelating to Article 70 of the Norms of Application\n\nSectors of Ecclesiastical Studies according to their Current (2020) Academic Status in the Church\n\nLIST\n\nNote: These individual study Sectors, listed here alphabetically, are currently in existence. Under each of these headings is to be found a grouping of Specializations.\n\nExisting Specializations are to be found in the data-base of Ecclesiastical Institutions of Higher Education, accessible via the web-site www.educatio.va.\n\nFurthermore, the aforementioned data-base includes all Institutions of Higher Education erected or approved by the Congregation for Catholic Education as being part of the educational system of the Holy See.\n\n- Christian Archaeology\n\n- Bioethics\n\n- Social Communications\n\n- Canon Law\n\n- Law\n\n- Philosophy\n\n- Christian and Classical Letters\n\n- Holistic Ecology Studies\n\n- Judaic Studies and Jewish-Christian Relations\n\n- Liturgy\n\n- Missiology\n\n- Sacred Music\n\n- Ancient Near Eastern Studies\n\n- Psychology\n\n- Educational Sciences\n\n- Religious Sciences\n\n- Social Sciences\n\n- Spirituality\n\n- Church History\n\n- Arabic and Islamic Studies\n\n- Biblical Studies\n\n- Oriental Studies\n\n- Studies on Marriage and the Family\n\n- Studies in Peace Sciences\n\n- Theology\n\n- Studi in Scienze della Pace - Studies in Peace Sciences\n\n- Studi Giudaici e Relazioni Ebraico-Cristiane\n\n- Studi di Ecologia Integrale\n\n[1] Cf. Augustine, Conf. X, 23.33; I, 1, 1.\n\n[2] Second Vatican Ecumenical Council, Pastoral Constitution on the Church in the Modern World Gaudium et Spes, 22.\n\n[3] Sapientia Christiana, Foreword, III (cf. below, Appendix I).\n\n[4] Video Message to Participants in an International Theological Congress held at the Pontifical Catholic University of Argentina, 1-3 September 2015.\n\n[5] No. 14.\n\n[6] Ibid., 16.\n\n[7] Ibid.\n\n[8] Cf. ibid.\n\n[9] Ibid.,19.\n\n[10] Ibid., 20.\n\n[11] I.\n\n[12] No. 85.\n\n[13] No. 14.\n\n[14] No. 20.\n\n[15] Encyclical Letter Caritas in Veritate, 42.\n\n[16] Cf. ibid., 54; Second Vatican Ecumenical Council, Dogmatic Constitution on the Church Lumen Gentium, 1.\n\n[17] Encyclical Letter Caritas in Veritate, 33.\n\n[18] Ibid., 30.\n\n[19] Cf. Apostolic Exhortation Evangelii Gaudium, Ch. 5.\n\n[20] Ibid., 30.\n\n[21] Cf. Address to the Fifth National Convention of the Italian Church, Florence, 10 November 2015.\n\n[22] Cf. Apostolic Exhortation Evangelii Gaudium, 55.\n\n[23] Cf. Encyclical Letter Laudato Si’, 139.\n\n[24] Ibid., 61.\n\n[25] Cf. ibid., 194.\n\n[26] Ibid., 53; cf. No. 105.\n\n[27] Ibid., 114.\n\n[28] Address to the Community of the Pontifical Gregorian University, together with Members of the Pontifical Biblical Institute and the Pontifical Oriental Institute, 10 April 2014: AAS 106 (2014), 374.\n\n[29] Cf. Apostolic Exhortation Evangelii Gaudium, 11; 34ff.; 164-165.\n\n[30]Cf. ibid., 165.\n\n[31] Cf. SECOND VATICAN ECUMENICAL COUNCIL, Dogmatic Constitution on the Church Lumen Gentium, 1.\n\n[32] Apostolic Exhortation Evangelii Gaudium, 111.\n\n[33] Cf. Bull of Indiction of the Extraordinary Jubilee of Mercy Misericordiae Vultus, 11 April 2015.\n\n[34] Cf. Apostolic Exhortation Evangelii Gaudium, 87 and 272.\n\n[35] Ibid., 92.\n\n[36] Cf. Encyclical Letter Laudato Si’, 49.\n\n[37] Cf. Apostolic Exhortation Evangelii Gaudium, Ch. 4.\n\n[38] PONTIFICAL COUNCIL FOR JUSTICE AND PEACE,Compendium of the Social Doctrine of the Church, 52; cf. cf. Apostolic Exhortation Evangelii Gaudium, 178.\n\n[39] Apostolic Exhortation Evangelii Gaudium, 195.\n\n[40] Cf. Encyclical Letter Laudato Si’, 240.\n\n[41] Cf. Apostolic Exhortation Evangelii Gaudium, 239.\n\n[42] Encyclical Letter Caritas in Veritate, 4.\n\n[43] Foreword, III, cf. SECOND VATICAN ECUMENICAL COUNCIL, Pastoral Constitution on the Church in the Modern World Gaudium et Spes, 62.\n\n[44] Apostolic Exhortation Evangelii Gaudium, 74.\n\n[45] No. 31.\n\n[46] Cf. Apostolic Exhortation Evangelii Gaudium, 134.\n\n[47] The Idea of a University, Discourse VII, 6.\n\n[48] Cf. Delle cinque piaghe della Santa Chiesa, a cura di A. Valle, (Opere di Antonio Rosmini, vol 56) Città Nuova Ed., Roma 19982, Ch. II, passim.\n\n49] No. 164.\n\n[50] Ibid.\n\n[51] Video Message to the International Theological Congress held at the Pontifical Catholic University of Argentina “Santa Maria de los Buenos Aires”, 1-3 September 2015.\n\n[52] Apostolic Exhortation Evangelii Gaudium, 236.\n\n[53] JOHN PAUL II, Apostolic Letter Novo Millennio Ineunte, 6 January 2001, 40.\n\n[54] Ibid.\n\n[55] Apostolic Exhortation Evangelii Gaudium, 116.\n\n[56] Catechesis, 26 April 2006.\n\n[57] Video Message to the International Theological Congress held at the Pontifical Catholic University of Argentina “Santa Maria de los Buenos Aires”, 1-3 September 2015, with reference to Apostolic Exhortation Evangelii Gaudium, 115.\n\n[58] Letter to the Grand Chancellor of the Pontifical Catholic University of Argentina for the Hundredth Anniversary of the Faculty of Theology, 3 March 2015.\n\n[59] Apostolic Exhortation Evangelii Gaudium, 227-228.\n\n[60] Foreword, III.\n\n[61] Apostolic Exhortation Evangelii Gaudium, 133.\n\n[62] Cf. Encyclical Letter Laudato Si’, 47; Apostolic Exhortation Evangelii Gaudium, 50.\n\n[63] Apostolic Exhortation Evangelii Gaudium, 45.\n\n[64] Ibid., 132.\n\n[65] No. 201.\n\n[66] Video Message to the International Theological Congress held at the Pontifical Catholic University of Argentina “Santa Maria de los Buenos Aires”, 1-3 September 2015.\n\n[67] Encyclical Letter Laudato Si’, 202.\n\n[68] Apostolic Exhortation Evangelii Gaudium, 278.\n\n[69] Cf. CIC can. 815.\n\n[70] Cf. CIC can. 817; CCEO can. 648.\n\n[71] Cf. JOHN PAUL II, Apost. Const. Ex Corde Ecclesiae, art. 1, § 2: AAS 82 (1990) 1502.\n\n[72] Cf. CIC can. 816, § 1; CCEO can. 649; JOHN PAUL II, Apost. Const. Pastor Bonus, art. 116, § 2: AAS 80 (1988) 889.\n\n[73] Cf. CIC can. 817 and CCEO can. 648.\n\n[74] Cf. Motu Proprio Sedula Cura: AAS 63 (1971) 665ff. and also the Decree of the PONTIFICAL BIBLICAL COMMISSION Ratio Periclitandae Doctrinae: AAS 67 (1975) 153ff.\n\n[75] Cf. CIC can. 816 § 2; CCEO can. 650.\n\n[76] Cf. CIC cann. 810 § 1 and 818.\n\n[77] Cf. SECOND VATICAN ECUMENICAL COUNCIL, Dogmatic Constitution on the Church Lumen Gentium, 25 (November 21, 1965): AAS 57 (1965) 29-31; also CONGREGATION FOR THE DOCTRINE OF THE FAITH, Instruction on the Ecclesial Vocation of the Theologian Donum Veritatis (May 24, 1990): AAS 82 (1990), 1550-1570.\n\n[78] Cf. CIC can. 833, 7°.\n\n[79] Cf. CIC can. 152; CCEO can. 942.\n\n[80] Cf. SECOND VATICAN ECUMENICAL COUNCIL, Pastoral Constitution on the Church in the Modern World Gaudium et Spes, 59: AAS 58 (1966) 1080.\n\n[81] Cf. CIC can. 816 § 1; CCEO cann. 648-649.\n\n[82] Cf. CIC can. 820.\n\n[83] Cf. SECOND VATICAN ECUMENICAL COUNCIL, Dogmatic Constitution on Divine Revelation Dei Verbum 24: AAS 58 (1966) 827.\n\n[84] Cf. CONGREGATION FOR THE DOCTRINE OF THE FAITH, Instruction on the Ecclesial Vocation of the Theologian Donum Veritatis, May 24, 1990, AAS 82 (1990) 1552.\n\n[85] Cf. SECOND VATICAN ECUMENICAL COUNCIL, Declaration on Christian Education Gravissimum Educationis, 10: AAS 58 (1966) 737; cf. Encyclical Veritatis Splendor (August 6, 1993): AAS 85 (1993) 1133 ff.; Encyclical Fides et Ratio (September 14, 1998): AAS 91 (1999) 5 ff.\n\n[86] Cf. SECOND VATICAN ECUMENICAL COUNCIL, Decree on the Missionary Activity of the Church Ad Gentes, 22: AAS 58 (1966) 973ff.\n\n[87] Cf. Pontifical Council for Promoting Christian Unity, Directory for the Application of Principles and Norms on Ecumenism: AAS 85 (1993) 1039 ff.\n\n[88] Cf. SECOND VATICAN ECUMENICAL COUNCIL, Decree on Priestly Formation Optatam Totius, 15: AAS 58 (1966) 722.\n\n[89] Cf. SECOND VATICAN ECUMENICAL COUNCIL, Pastoral Constitution on the Church in the Modern World Gaudium et Spes, 43ff.: AAS 58 (1966) 1061ff.\n\n[90] Cf. Apostolic Exhortation Evangelii Nuntiandi, 19-20: AAS 68 (1976) 18f.\n\n[91] Cf. Ibid., 18: AAS 68 (1976) 17f., and also Pastoral Constitution on the Church in the Modern World Gaudium et Spes, 58: AAS 58 (1966) 1079.\n\n[92] SECOND VATICAN ECUMENICAL COUNCIL on Christian Education Gravissimum Educationis, 10: AAS 58 (1966) 737.\n\n[93] AAS 23 (1931) 241.\n\n[94] AAS 42 (1950) 387.\n\n[95] Declaration on Christian Education Gravissimum Educationis, 10: AAS 58 (1966) 737.\n\n[96] Ibid.\n\n[97] Ibid., 11: AAS 58 (1966) 738.\n\n[98] Cf. Pastoral Constitution on the Church in the Modern World Gaudium et Spes, 62: AAS 58 (1966) 1083.\n\n[99] Pope John XXIII, Allocution at the opening of the Second Vatican Ecumenical Council: AAS 54 (1962) 792; cf. also Pastoral Constitution on the Church in the Modern World Gaudium et Spes, 62: AAS 58 (1966) 1083.\n\n[100] POPE PAUL VI, Letter “Le transfert à Louvain - la – Neuve” to the Rector of the Catholic University of Louvain, September 13, 1975 (L’Osservatore Romano, September 22-23, 1975). Cf. POPE JOHN PAUL II, Encyclical Letter Redemptor Hominis, 19: AAS 71 (1979) 305ff.\n\n[101] Cf. Declaration on Christian Education Gravissimum Educationis, 11: AAS 58 (1966) 738.\n\n[102] Cf. CIC can. 833, 7°.\n\n[103] Cf. Pontifical Council for Promoting Christian Unity, Directory for the Application of Principles and Norms on Ecumenism (1993), nn. 191 ff.: AAS 85 (1993), 1107 ff.\n\n[104] Cf. Cf. Ibid., n. 192: AAS 85 (1993), 1107-8.\n\n[105] Cf. Ibid., n. 195: AAS 85 (1993), 1109.\n\n[106] Cf. CIC cann. 1732-1739; CCEO cann. 996-1006; CIC can. 1445 § 2; JOHN PAUL II, Apostolic Constitution Pastor Bonus art. 123, AAS 80 (1988) 891-892.\n\n[107] Cf. SECOND VATICAN ECUMENICAL COUNCIL, Decree on Priestly Formation Optatam Totius, 13: AAS 58 (1966), 721 and the Chirograph of POPE PAUL VI Romani Sermonis: AAS 68 (1976), 481ff.\n\n[108] Cf. CIC can. 816 § 2; CCEO can. 650.\n\n[109] See especially SECOND VATICAN ECUMENICAL COUNCIL, Dogmatic Constitution on Divine Revelation Dei Verbum: AAS 58 (1966) 817 ff.; Decree on Priestly Formation Optatam Totius: AAS 58 (1966), 713 ff.See especially SECOND VATICAN ECUMENICAL COUNCIL, Dogmatic Constitution on Divine Revelation Dei Verbum: AAS 58 (1966) 713ff.\n\n[110] See especially the Letter of POPE PAUL VI Lumen Ecclesiae, about St. Thomas Aquinas, of November 20, 1974: AAS 66 (1974) 673ff. Also see the circular letters of the CONGREGATION FOR CATHOLIC EDUCATION: on the Theological Formation of Future Priests, February 22, 1976, on Canon Law Studies in Seminaries, March 1, 1975; on Philosophical Studies, January 20, 1972; Instruction on Liturgical Formation, June 3, 1979; Instruction on the Means of Social Communication, March 19, 1986; on the Social Doctrine of the Church, December 30, 1988; on the Study of the Fathers of the Church, November 10, 1989; and on Education on Matters regarding Marriage and the Family, March 19, 1995.\n\n[111] Cf. CIC can. 251 and SECOND VATICAN ECUMENICAL COUNCIL, Decree on Priestly Formation Optatam Totius, n. 15: AAS 58 (1966), 722.\n\n112] See especially SECOND VATICAN ECUMENICAL COUNCIL, Decree on Priestly Formation Optatam Totius: AAS 58 (1966) 713ff., and the Declaration on Christian Education Gravissimum Educationis: AAS 58 (1966) 728ff.\n\n[113] See especially the letter of POPE PAUL VI to Fr. Vincent de Couesnongle on St. Thomas Aquinas Lumen Ecclesiae of November 20, 1974: AAS 66 (1974) 673ff.; the Circular letter of the CONGREGATION FOR CATHOLIC EDUCATION, On the Study of Philosophy in Seminaries, January 20, 1972; POPE JOHN PAUL II, Encyclical Letter Fides et Ratio: AAS 91 (1999) 5 ff.; id., Encyclical Letter Veritatis Splendor: AAS 85 (1993) 1133 ff.\n\nCopyright © Dicastery for Communication\n\nThe Holy See\n\nThe Holy See","witnesses":[{"sourceUrl":"https://www.vatican.va/content/francesco/en/apost_constitutions/documents/papa-francesco_costituzione-ap_20171208_veritatis-gaudium.html","sha256":"22405c04dabe718db61a39f3016279c1da4569e25a8228c3a502ccbb05c585ac","localUrl":"assets/docs/magisterium/source-corpus/papa-francesco-costituzione-ap-20171208-veritatis-gaudium-8ea99e8990/en.html","textUrl":"assets/docs/magisterium/source-corpus/papa-francesco-costituzione-ap-20171208-veritatis-gaudium-8ea99e8990/en.txt"}]},"es":{"code":"es","label":"Español","contentFormat":"plain-text","text":"Veritatis gaudium, sobre las Universidades y Facultades eclesiásticas (8 de diciembre de 2017)\n\nLa Santa Sede\n\nespañol\n\nFrançais\n\nEnglish\n\nItaliano\n\nPortuguês\n\nEspañol\n\nDeutsch\n\nPolski\n\nالعربيّة\n\n中文\n\nLatine\n\n×\n\nLa Santa Sede\n\nMagisterium\n\nCalendario\n\nCelebraciones Litúrgicas\n\nBilletes Audiencias y Celebraciones papales\n\nSumos Pontífices\n\nColegio Cardenalicio\n\nCuria Romana y otras organizaciones\n\nSínodo\n\nOficina de Prensa\n\nVatican News\n\nL'Osservatore Romano\n\nFrancisco\n\nConstituciones Apostólicas\n\nA\n\nA\n\nA\n\nGeneración de PDF en curso.....\n\nDE\n\n- EN\n\n- ES\n\n- FR\n\n- IT\n\n- LA\n\n- LV\n\n- PL\n\n- PT\n\nFRANCISCO\n\nCONSTITUCIÓN APOSTÓLICA\n\nVERITATIS GAUDIUM\n\nSOBRE LAS UNIVERSIDADES\n\nY FACULTADES ECLESIÁSTICAS\n\nPROEMIO\n\n1. La alegría de la verdad ― Veritatis gaudium― manifiesta el deseo vehemente que deja inquieto el corazón del hombre hasta que encuentre, habite y comparta con todos la Luz de Dios [1]. La verdad, de hecho, no es una idea abstracta, sino que es Jesús, el Verbo de Dios en quien está la Vida que es la Luz de los hombres (cf. Jn 1,4); el Hijo de Dios que es a la vez el Hijo del hombre. Sólo Él, «en la misma revelación del misterio del Padre y de su amor, manifiesta plenamente el hombre al propio hombre y le descubre la grandeza de su vocación» [2].\n\nEn el encuentro con Él, el Viviente (cf. Ap 1,18) y el Primogénito entre muchos hermanos (cf. Rm 8,29), el corazón del hombre experimenta ya desde ahora, en el claroscuro de la historia, la luz y la fiesta sin ocaso de la unión con Dios y de la unidad con los hermanos y hermanas en la casa común de la creación, de las que él gozará por siempre en la plena comunión con Dios. En la oración de Jesús al Padre: «para que todos sean uno, como tú, Padre, en mí, y yo en ti, que ellos también sean uno en nosotros» (Jn 17,21), se encierra el secreto de la alegría que Jesús nos quiere comunicar en plenitud (cf. 15,11) por parte del Padre con el don del Espíritu Santo: Espíritu de verdad y de amor, de libertad, justicia y unidad.\n\nJesús impulsa a la Iglesia para que en su misión testimonie y anuncie siempre esta alegría con renovado entusiasmo. El Pueblo de Dios peregrina a lo largo de los senderos de la historia, acompañado con sinceridad y solidaridad de los hombres y mujeres de todos los pueblos y de todas las culturas, para iluminar con la luz del Evangelio el camino de la humanidad hacia la nueva civilización del amor. El vasto y multiforme sistema de los estudios eclesiásticos ha florecido a lo largo de los siglos gracias a la sabiduría del Pueblo de Dios, que el Espíritu Santo guía a través del diálogo y discernimiento de los signos de los tiempos y de las diferentes expresiones culturales. Dicho sistema está unido estrechamente a la misión evangelizadora de la Iglesia y, más aún, brota de su misma identidad, que está consagrada totalmente a promover el crecimiento auténtico e integral de la familia humana hasta su plenitud definitiva en Dios.\n\nNo sorprende, pues, que el Concilio Vaticano II, promoviendo con vigor y profecía la renovación de la vida de la Iglesia, en vistas de una misión más incisiva en esta nueva época de la historia, haya recomendado en el Decreto Optatam totius una revisión fiel y creativa de los estudios eclesiásticos (cf. nn. 13-22). Esta tarea, después de un estudio atento y de una comprobación prudente, culminó en la Constitución Apostólica Sapientia christiana, promulgada por san Juan Pablo II el 15 de abril de 1979. Gracias a esta se promovió y se perfeccionó aún más el compromiso de la Iglesia en favor de «las Facultades y las Universidades Eclesiásticas, es decir, aquellas que se ocupan especialmente de la Revelación cristiana y de las cuestiones relacionadas con la misma y que, por tanto, están más estrechamente unidas con la propia misión evangelizadora», junto a todas las demás disciplinas que, «aunque no tengan un nexo particular con la Revelación cristiana, sin embargo pueden contribuir mucho a la labor de evangelización» [3].\n\nDespués de casi cuarenta años, hoy es urgente y necesaria una oportuna revisión y actualización de dicha Constitución Apostólica en fidelidad al espíritu y a las directrices del Vaticano II. Aunque sigue siendo plenamente válida en su visión profética y en sus lúcidas indicaciones, se ha visto necesario incorporar en ella las disposiciones normativas emanadas posteriormente, teniendo en cuenta, al mismo tiempo, el desarrollo de los estudios académicos de estos últimos decenios, y también el nuevo contexto socio-cultural a escala global, así como todo lo recomendado a nivel internacional en cuanto a la aplicación de las distintas iniciativas a las que la Santa Sede se ha adherido.\n\nEs un momento oportuno para impulsar con ponderada y profética determinación, a todos los niveles, un relanzamiento de los estudios eclesiásticos en el contexto de la nueva etapa de la misión de la Iglesia, caracterizada por el testimonio de la alegría que brota del encuentro con Jesús y del anuncio de su Evangelio, como propuse programáticamente a todo el Pueblo de Dios con la Evangelii gaudium.\n\n2. La Constitución apostólica Sapientia christiana supuso el fruto maduro de la gran reforma de los estudios eclesiásticos, que fue puesta en marcha por el Concilio Vaticano II. Supo recoger, en particular, los logros alcanzados en este ámbito crucial de la misión de la Iglesia bajo la guía sabia y prudente del beato Pablo VI y, al mismo tiempo, preanunciaba la aportación que el magisterio de san Juan Pablo II ofrecería inmediatamente después, siguiendo esa continuidad.\n\nComo tuve ocasión de destacar: «Buscar superar este divorcio entre teología y pastoral, entre fe y vida, ha sido precisamente uno de los principales aportes del Concilio Vaticano II. Me animo a decir que ha revolucionado en cierta medida el estatuto de la teología, la manera de hacer y del pensar creyente» [4]. La Optatam totius se sitúa en esta perspectiva cuando invita con fuerza a que los estudios eclesiásticos «contribuyan en perfecta armonía a descubrir cada vez más a las inteligencias de los alumnos el misterio de Cristo, que afecta a toda la historia de la humanidad, e influye constantemente en la Iglesia» [5]. Para alcanzar este objetivo, el Decreto conciliar exhorta a conjugar la meditación y el estudio de la Sagrada Escritura, en cuanto «alma de toda la teología» [6], junto con la participación asidua y consciente en la Sagrada Liturgia, «la fuente primera y necesaria del espíritu verdaderamente cristiano» [7], y el estudio sistemático de la Tradición viva de la Iglesia en diálogo con los hombres de su tiempo, en escucha profunda de sus problemas, sus heridas y sus necesidades [8]. De este modo —subraya la Optatam totius— «la preocupación pastoral debe estar presente en toda la formación de los alumnos» [9], para que se acostumbren a «superar las fronteras de su propia diócesis, nación o rito y ayudar a las necesidades de toda la Iglesia, con el ánimo dispuesto a predicar el Evangelio por todas partes» [10].\n\nLas etapas principales de este camino, que van desde las orientaciones del Vaticano II hasta la Sapientia christiana, son en modo particular: la Evangelii nuntiandi y la Populorum progressio de Pablo VI, así como la Redemptor hominis de Juan Pablo II, que fue publicada sólo un mes antes de la promulgación de la Constitución Apostólica. El soplo profético de la Exhortación apostólica sobre la evangelización en el mundo contemporáneo del Papa Montini resuena con fuerza en el Proemio de la Sapientia christiana, donde se afirma que «la misión de evangelizar, que es propia de la Iglesia, exige no sólo que el Evangelio se predique en ámbitos geográficos cada vez más amplios y a grupos humanos cada vez más numerosos, sino también que sean informados por la fuerza del mismo Evangelio el sistema de pensar, los criterios de juicio y las normas de actuación; en una palabra, es necesario que toda la cultura humana sea henchida por el Evangelio» [11]. Juan Pablo II, por su parte, sobre todo en la Encíclica Fides et ratio, dentro del marco del diálogo entre filosofía y teología, ha reiterado y profundizado la convicción que vertebra la enseñanza del Vaticano II según la cual «el hombre es capaz de llegar a una visión unitaria y orgánica del saber. Este es uno de los cometidos que el pensamiento cristiano deberá afrontar a lo largo del próximo milenio de la era cristiana» [12].\n\nTambién la Populorum progressio ha jugado un papel decisivo en la reconfiguración de los estudios eclesiásticos a la luz del Vaticano II, y ha ofrecido junto con la Evangelii nuntiandi —como se corrobora por la trayectoria de las diversas iglesias locales— importantes impulsos y orientaciones concretas para la inculturación del Evangelio y para la evangelización de las culturas en las diversas regiones del mundo, respondiendo así a los desafíos del presente. De hecho, esta encíclica social de Pablo VI subraya incisivamente que el desarrollo de los pueblos —clave imprescindible para fomentar la justicia y la paz a nivel mundial— «debe ser integral, es decir, promover a todos los hombres y a todo el hombre» [13], y recuerda la necesidad de «pensadores de reflexión profunda que busquen un humanismo nuevo, el cual permita al hombre moderno hallarse a sí mismo» [14]. La Populorum progressio interpreta con visión profética la cuestión social como un tema antropológico que afecta al destino de toda la familia humana.\n\nEsta es la clave fundamental de lectura que inspiró el sucesivo magisterio social de la Iglesia, desde la Laborem exercens hasta la Sollecitudo rei socialis, desde la Centesimus annus de Juan Pablo II, pasando por la Caritas in veritate de Benedicto XVI, hasta la Laudato si’. El Papa Benedicto XVI retomó la invitación de la Populorum progressio para impulsar una nueva etapa de pensamiento y explicó la necesidad urgente de «vivir y orientar la globalización de la humanidad en términos de relación, comunión y participación» [15], destacando que Dios quiere asociar la humanidad a ese misterio inefable de comunión que es la Santísima Trinidad, del que la Iglesia es en Jesucristo, signo e instrumento [16]. Para alcanzar de manera realista este fin, invita a «ensanchar la razón» para hacerla capaz de conocer y orientar las nuevas e imponentes dinámicas que atormentan a la familia humana, «animándolas en la perspectiva de esa “civilización del amor”, de la cual Dios ha puesto la semilla en cada pueblo y en cada cultura» [17] y haciendo que «los diferentes ámbitos del saber humano sean interactivos»: el teológico, el filosófico, el social y el científico [18].\n\n3. Ha llegado el momento en el que los estudios eclesiásticos reciban esa renovación sabia y valiente que se requiere para una transformación misionera de una Iglesia «en salida» desde ese rico patrimonio de profundización y orientación, que ha sido confrontado y enriquecido —por así decir— «sobre el terreno» del esfuerzo perseverante de la mediación cultural y social del Evangelio, que ha sido realizada a su vez por el Pueblo de Dios en los distintos continentes y en diálogo con las diversas culturas.\n\nEn efecto, la tarea urgente en nuestro tiempo consiste en que todo el Pueblo de Dios se prepare a emprender «con espíritu» [19] una nueva etapa de la evangelización. Esto requiere «un proceso decidido de discernimiento, purificación y reforma» [20]. Y, dentro de ese proceso, la renovación adecuada del sistema de los estudios eclesiásticos está llamada a jugar un papel estratégico. De hecho, estos estudios no deben sólo ofrecer lugares e itinerarios para la formación cualificada de los presbíteros, de las personas consagradas y de laicos comprometidos, sino que constituyen una especie de laboratorio cultural providencial, en el que la Iglesia se ejercita en la interpretación de la performance de la realidad que brota del acontecimiento de Jesucristo y que se alimenta de los dones de Sabiduría y de Ciencia, con los que el Espíritu Santo enriquece en diversas formas a todo el Pueblo de Dios: desde el sensus fidei fidelium hasta el magisterio de los Pastores, desde el carisma de los profetas hasta el de los doctores y teólogos.\n\nY esto tiene un valor indispensable para una Iglesia «en salida», puesto que hoy no vivimos sólo una época de cambios sino un verdadero cambio de época [21], que está marcado por una «crisis antropológica» [22] y «socio-ambiental» [23] de ámbito global, en la que encontramos cada día más «síntomas de un punto de quiebre, a causa de la gran velocidad de los cambios y de la degradación, que se manifiestan tanto en catástrofes naturales regionales como en crisis sociales o incluso financieras» [24]. Se trata, en definitiva, de «cambiar el modelo de desarrollo global» y «redefinir el progreso» [25]: «El problema es que no disponemos todavía de la cultura necesaria para enfrentar esta crisis y hace falta construir liderazgos que marquen caminos» [26].\n\nEsta enorme e impostergable tarea requiere, en el ámbito cultural de la formación académica y de la investigación científica, el compromiso generoso y convergente que lleve hacia un cambio radical de paradigma, más aún —me atrevo a decir— hacia «una valiente revolución cultural» [27]. En este empeño, la red mundial de las Universidades y Facultades eclesiásticas está llamada a llevar la aportación decisiva de la levadura, de la sal y de la luz del Evangelio de Jesucristo y de la Tradición viva de la Iglesia, que está siempre abierta a nuevos escenarios y a nuevas propuestas.\n\nCada día es más evidente la «necesidad de una auténtica hermenéutica evangélica para comprender mejor la vida, el mundo, los hombres, no de una síntesis sino de una atmósfera espiritual de búsqueda y certeza basada en las verdades de razón y de fe. La filosofía y la teología permiten adquirir las convicciones que estructuran y fortalecen la inteligencia e iluminan la voluntad... pero todo esto es fecundo sólo si se hace con la mente abierta y de rodillas. El teólogo que se complace en su pensamiento completo y acabado es un mediocre. El buen teólogo y filósofo tiene un pensamiento abierto, es decir, incompleto, siempre abierto al maius de Dios y de la verdad, siempre en desarrollo, según la ley que san Vicente de Lerins describe así: “ annis consolidetur, dilatetur tempore, sublimetur aetate” ( Commonitorium primum, 23: PL 50,668)» [28].\n\n4. En este horizonte amplio e inédito que se abre ante nosotros, ¿cuáles deben ser los criterios fundamentales con vistas a una renovación y a un relanzamiento de la aportación de los estudios eclesiásticos a una Iglesia en salida misionera? Podemos enunciar aquí al menos cuatro, siguiendo la enseñanza del Vaticano II y la experiencia que la Iglesia ha adquirido en estos decenios de aprendizaje, escuchando al Espíritu Santo y las necesidades más profundas y los interrogantes más agudos de la familia humana.\n\na) En primer lugar, el criterio prioritario y permanente es la contemplación y la introducción espiritual, intelectual y existencial en el corazón del kerygma, es decir, la siempre nueva y fascinante buena noticia del Evangelio de Jesús [29], «que se va haciendo carne cada vez más y mejor» [30] en la vida de la Iglesia y de la humanidad. Este es el misterio de la salvación del que la Iglesia es en Cristo signo e instrumento en medio de los hombres [31]: «Un misterio que hunde sus raíces en la Trinidad, pero tiene su concreción histórica en un pueblo peregrino y evangelizador, lo cual siempre trasciende toda necesaria expresión institucional […] que tiene su fundamento último en la libre y gratuita iniciativa de Dios» [32].\n\nDesde esta concentración vital y gozosa del rostro de Dios, que ha sido revelado como Padre rico de misericordia en Jesucristo (cf. Ef 2,4) [33], desciende la experiencia liberadora y responsable que consiste en la «mística de vivir juntos» [34] como Iglesia, que se hace levadura de aquella fraternidad universal «que sabe mirar la grandeza sagrada del prójimo, que sabe descubrir a Dios en cada ser humano, que sabe tolerar las molestias de la convivencia aferrándose al amor de Dios, que sabe abrir el corazón al amor divino para buscar la felicidad de los demás como la busca su Padre bueno» [35]. De ahí que el imperativo de escuchar en el corazón y de hacer resonar en la mente el grito de los pobres y de la tierra [36], concretice la «dimensión social de la evangelización» [37], como parte integral de la misión de la Iglesia; porque «Dios, en Cristo, no redime solamente la persona individual, sino también las relaciones sociales entre los hombres» [38]. Es cierto que «la belleza misma del Evangelio no siempre puede ser adecuadamente manifestada por nosotros, pero hay un signo que no debe faltar jamás: la opción por los últimos, por aquellos que la sociedad descarta y desecha» [39]. Esta opción debe impregnar la presentación y la profundización de la verdad cristiana.\n\nDe aquí que, en la formación de una cultura cristianamente inspirada, el acento principal esté en descubrir la huella trinitaria en la creación, pues hace que el cosmos en el que vivimos sea «una trama de relaciones», y en el que «es propio de todo ser viviente tender hacia otra cosa», favoreciendo «una espiritualidad de la solidaridad global que brota del misterio de la Trinidad» [40].\n\nb) Un segundo criterio inspirador, que está íntimamente relacionado con el anterior y que es fruto de ese, es el diálogo a todos los niveles, no como una mera actitud táctica, sino como una exigencia intrínseca para experimentar comunitariamente la alegría de la Verdad y para profundizar su significado y sus implicaciones prácticas. El Evangelio y la doctrina de la Iglesia están llamados hoy a promover una verdadera cultura del encuentro [41], en una sinergia generosa y abierta hacia todas las instancias positivas que hacen crecer la conciencia humana universal; es más, una cultura —podríamos afirmar— del encuentro entre todas las culturas auténticas y vitales, gracias al intercambio recíproco de sus propios dones en el espacio de luz que ha sido abierto por el amor de Dios para todas sus criaturas.\n\nComo subrayó el Papa Benedicto XVI, «la verdad es “lógos” que crea “diá-logos” y, por tanto, comunicación y comunión» [42]. En esta luz, la Sapientia christiana, remitiéndose a la Gaudium et spes, deseaba que se favoreciera el diálogo con los cristianos pertenecientes a otras Iglesias y comunidades eclesiales, así como con los que tienen otras convicciones religiosas o humanísticas, y que también se mantuviera una relación «con los que cultivan otras disciplinas, creyentes o no creyentes», tratando de «valorar e interpretar sus afirmaciones y juzgarlas a la luz de la verdad revelada» [43].\n\nDe esto deriva que se revise, desde esta óptica y desde este espíritu, la conveniencia necesaria y urgente de la composición y la metodología dinámica del currículo de estudios que ha sido propuesto por el sistema de los estudios eclesiásticos, en su fundamento teológico, en sus principios inspiradores y en sus diversos niveles de articulación disciplinar, pedagógica y didáctica. Esta conveniencia se concreta en un compromiso exigente pero altamente productivo: repensar y actualizar la intencionalidad y la organización de las disciplinas y las enseñanzas impartidas en los estudios eclesiásticos con esta lógica concreta y según esta intencionalidad específica. Hoy, en efecto, «se impone una evangelización que ilumine los nuevos modos de relación con Dios, con los otros y con el espacio, y que suscite los valores fundamentales. Es necesario llegar allí donde se gestan los nuevos relatos y paradigmas» [44].\n\nc) De aquí el tercer criterio fundamental que quiero recordar: la inter- y la trans-disciplinariedad ejercidas con sabiduría y creatividad a la luz de la Revelación. El principio vital e intelectual de la unidad del saber en la diversidad y en el respeto de sus expresiones múltiples, conexas y convergentes es lo que califica la propuesta académica, formativa y de investigación del sistema de los estudios eclesiásticos, ya sea en cuanto al contenido como en el método.\n\nSe trata de ofrecer, a través de los distintos itinerarios propuestos por los estudios eclesiásticos, una pluralidad de saberes que correspondan a la riqueza multiforme de lo verdadero, a la luz proveniente del acontecimiento de la Revelación, que sea al mismo tiempo recogida armónica y dinámicamente en la unidad de su fuente trascendente y de su intencionalidad histórica y metahistórica, desplegada escatológicamente en Cristo Jesús: «En Él —escribe el apóstol Pablo—, están encerrados todos los tesoros de la sabiduría y del conocimiento» (Col 2,3). Este principio teológico y antropológico, existencial y epistémico, tiene un significado especial y está llamado a mostrar toda su eficacia no sólo dentro del sistema de los estudios eclesiásticos, garantizándole cohesión y flexibilidad, organicidad y dinamismo, sino también en relación con el panorama actual, fragmentado y no pocas veces desintegrado, de los estudios universitarios y con el pluralismo ambiguo, conflictivo o relativista de las convicciones y de las opciones culturales.\n\nHoy —como afirmó Benedicto XVI en la Caritas in veritate, profundizando el mensaje cultural de la Populorum progressio de Pablo VI— hay «una falta de sabiduría, de reflexión, de pensamiento capaz de elaborar una síntesis orientadora» [45]. Aquí está en juego, en concreto, la misión que se le ha confiado al sistema de estudios eclesiásticos. Esta orientadora y precisa hoja de ruta no sólo expresa el significado intrínseco de verdades del sistema de los estudios eclesiásticos, sino que también resalta, sobre todo hoy, su efectiva importancia humana y cultural. En este sentido, es sin duda positivo y prometedor el redescubrimiento actual del principio de la interdisciplinariedad [46]: No sólo en su forma «débil», de simple multidisciplinariedad, como planteamiento que favorece una mejor comprensión de un objeto de estudio, contemplándolo desde varios puntos de vista; sino también en su forma «fuerte», de transdisciplinariedad, como ubicación y maduración de todo el saber en el espacio de Luz y de Vida ofrecido por la Sabiduría que brota de la Revelación de Dios.\n\nDe tal manera que, quien se forme en el marco de las instituciones promovidas por el sistema de los estudios eclesiásticos —como deseaba el beato J. H. Newman— sepa «dónde colocar a sí mismo y la propia ciencia, a la que llega, por así decirlo, desde una cumbre, después de haber tenido una visión global de todo el saber» [47]. También el beato Antonio Rosmini, entorno al año 1800, invitaba a una reforma seria en el ámbito de la educación cristiana, restableciendo los cuatro firmes pilares sobre los que se apoyaba durante los primeros siglos de la era cristiana: «La unicidad de la ciencia, la comunicación de santidad, la costumbre de vida, la reciprocidad de amor». Lo esencial —sostenía él— es devolver la unidad de contenido, de perspectiva, de objetivo, a la ciencia que se imparte desde la Palabra de Dios y desde su culmen en Cristo Jesús, Verbo de Dios hecho carne. Si no existe este centro vivo, la ciencia no tiene «ni raíz ni unidad» y sigue siendo simplemente «atacada y, por así decir, entregada a la memoria juvenil». Sólo de este modo será posible superar la «nefasta separación entre teoría y práctica», porque en la unidad entre ciencia y santidad «consiste propiamente la índole verdadera de la doctrina destinada a salvar el mundo», cuyo «adiestramiento [en los tiempos antiguos] no terminaba en una breve lección diaria, sino que consistía en una continua conversación que tenían los discípulos con los maestros» [48].\n\nd) Un cuarto y último criterio se refiere a la necesidad urgente de «crear redes» entre las distintas instituciones que, en cualquier parte del mundo, cultiven y promuevan los estudios eclesiásticos, y activar con decisión las oportunas sinergias también con las instituciones académicas de los distintos países y con las que se inspiran en las diferentes tradiciones culturales y religiosas; al mismo tiempo, establecer centros especializados de investigación que promuevan el estudio de los problemas de alcance histórico que repercuten en la humanidad de hoy, y propongan pistas de resolución apropiadas y objetivas.\n\nComo señalé en la Laudato si’, «desde mediados del siglo pasado, y superando muchas dificultades, se ha ido afirmando la tendencia a concebir el planeta como patria y la humanidad como pueblo que habita una casa de todos» [49]. La toma de conciencia de esta interdependencia «nos obliga a pensar en un solo mundo, en un proyecto común» [50]. La Iglesia, en particular —en sintonía convencida y profética con el impulso que le ha dado el Vaticano II hacia su presencia renovada y su misión en la historia—, está llamada a experimentar cómo la catolicidad, que la califica como fermento de unidad en la diversidad y de comunión en la libertad, exige para sí misma y propicia «esa polaridad tensional entre lo particular y lo universal, entre lo uno y lo múltiple, entre lo simple y lo complejo. Aniquilar esta tensión va contra la vida del Espíritu» [51]. Se trata, pues, de practicar una forma de conocimiento y de interpretación de la realidad a la luz del «pensamiento de Cristo» (cf. 1 Co 2,16), en el que el modelo de referencia y de resolución de problemas «no es la esfera […] donde cada punto es equidistante del centro y no hay diferencias entre unos y otros», sino «el poliedro, que refleja la confluencia de todas las parcialidades que en él conservan su originalidad» [52].\n\nEn realidad, «como podemos ver en la historia de la Iglesia, el cristianismo no tiene un único modo cultural, sino que, “permaneciendo plenamente uno mismo, en total fidelidad al anuncio evangélico y a la tradición eclesial, llevará consigo también el rostro de tantas culturas y de tantos pueblos en que ha sido acogido y arraigado” [53]. En los diferentes pueblos que experimentan el don de Dios según la propia cultura, la Iglesia manifiesta su genuina catolicidad y muestra “la belleza de este rostro pluriforme” [54]. En las manifestaciones cristianas de un pueblo evangelizado, el Espíritu Santo embellece a la Iglesia, mostrándole nuevos aspectos de la Revelación y regalándole un nuevo rostro» [55].\n\nEsta perspectiva —evidentemente— traza una tarea exigente para la Teología, así como para las demás disciplinas contempladas en los estudios eclesiásticos según sus específicas competencias. Benedicto XVI, refiriéndose con una bella imagen a la Tradición de la Iglesia, afirmó que «no es transmisión de cosas o de palabras, una colección de cosas muertas. La Tradición es el río vivo que se remonta a los orígenes, el río vivo en el que los orígenes están siempre presentes» [56]. «Este río va regando diversas tierras, va alimentando diversas geografías, haciendo germinar lo mejor de esa tierra, lo mejor de esa cultura. De esta manera, el Evangelio se sigue encarnando en todos los rincones del mundo de manera siempre nueva» [57]. No hay duda de que la Teología debe estar enraizada y basada en la Sagrada Escritura y en la Tradición viva, pero precisamente por eso debe acompañar simultáneamente los procesos culturales y sociales, de modo particular las transiciones difíciles. Es más, «en este tiempo, la teología también debe hacerse cargo de los conflictos: no sólo de los que experimentamos dentro de la Iglesia, sino también de los que afectan a todo el mundo» [58]. Se trata de «aceptar sufrir el conflicto, resolverlo y transformarlo en el eslabón de un nuevo proceso», adquiriendo «un modo de hacer la historia, en un ámbito viviente donde los conflictos, las tensiones y los opuestos pueden alcanzar una unidad pluriforme que engendra nueva vida. No es apostar por un sincretismo ni por la absorción de uno en el otro, sino por la resolución en un plano superior que conserva en sí las virtualidades valiosas de las polaridades en pugna» [59].\n\n5. Al relanzar los estudios eclesiásticos, se advierte la viva necesidad de dar un nuevo impulso a la investigación científica llevada a cabo en nuestras Universidades y Facultades eclesiásticas. La Constitución Apostólica Sapientia christiana introducía la investigación como un «deber fundamental» en «contacto asiduo con la misma realidad […] para comunicar la doctrina a los hombres contemporáneos, empeñados en diversos campos culturales» [60]. Pero las nuevas dinámicas sociales y culturales imponen una ampliación de estos fines en nuestra época, marcada por la condición multicultural y multiétnica. Para cumplir la misión salvífica de la Iglesia «no basta la preocupación del evangelizador por llegar a cada persona, y el Evangelio también se anuncia a las culturas en su conjunto» [61]. Los estudios eclesiásticos no pueden limitarse a transmitir a los hombres y mujeres de nuestro tiempo, deseosos de crecer en su conciencia cristiana, conocimientos, competencias, experiencias, sino que deben adquirir la tarea urgente de elaborar herramientas intelectuales que puedan proponerse como paradigmas de acción y de pensamiento, y que sean útiles para el anuncio en un mundo marcado por el pluralismo ético-religioso. Esto no sólo exige una profunda conciencia teológica, sino también la capacidad de concebir, diseñar y realizar sistemas de presentación de la religión cristiana que sean capaces de profundizar en los diversos sistemas culturales. Todo esto pide un aumento en la calidad de la investigación científica y un avance progresivo del nivel de los estudios teológicos y de las ciencias que se le relacionan. No se trata sólo que se amplíe el ámbito del diagnóstico, ni que se enriquezca el conjunto de datos a disposición para leer la realidad [62], sino que se profundice para «comunicar mejor la verdad del Evangelio en un contexto determinado, sin renunciar a la verdad, al bien y a la luz que pueda aportar cuando la perfección no es posible» [63].\n\nEncomiendo entonces, en primer lugar, a las Universidades, Facultades e Institutos eclesiásticos la misión de desarrollar en su labor de investigación esa «original apologética» que indiqué en la Evangelii gaudium, para que ellas ayuden «a crear las disposiciones para que el Evangelio sea escuchado por todos» [64].\n\nEn este contexto, es indispensable la creación de nuevos y cualificados centros de investigación en los que estudiosos procedentes de diversas convicciones religiosas y de diferentes competencias científicas puedan interactuar con responsable libertad y transparencia recíproca —según mi deseo expresado en la Laudato si’—, a fin de «entrar en un diálogo entre ellas orientado al cuidado de la naturaleza, a la defensa de los pobres, a la construcción de redes de respeto y de fraternidad» [65]. En todos los países, las Universidades constituyen la sede principal de investigación científica para el progreso del conocimiento y de la sociedad, y desempeñan un papel determinante para el desarrollo económico, social y cultural, sobre todo en un tiempo, como el nuestro, caracterizado por rápidos, constantes y evidentes cambios en el campo de la ciencia y la tecnología. También en los acuerdos internacionales se subraya la responsabilidad central de la Universidad en las políticas de investigación y la necesidad de coordinarlas, creando redes de centros especializados para facilitar, entre otras cosas, la movilidad de los investigadores.\n\nEn este sentido, se están proyectando polos de excelencia interdisciplinares e iniciativas destinadas a acompañar la evolución de las tecnologías avanzadas, la cualificación de los recursos humanos y los programas de integración. También los estudios eclesiásticos, en el espíritu de una Iglesia «en salida», están llamados a dotarse de centros especializados que profundicen en el diálogo con los diversos ámbitos científicos. La investigación compartida y convergente entre especialistas de diversas disciplinas constituye un servicio cualificado al Pueblo de Dios y, en particular, al Magisterio, así como un apoyo a la misión de la Iglesia que está llamada a anunciar la Buena Nueva de Cristo a todos, dialogando con las diferentes ciencias al servicio de una cada vez más profunda penetración y aplicación de la verdad en la vida personal y social.\n\nAsí, los estudios eclesiásticos serán capaces de dar su contribución específica e insustituible, inspiradora y orientadora, y podrán dilucidar y expresar su tarea de modo nuevo, interpelante y real. ¡Siempre ha sido y siempre será así! La Teología y la cultura de inspiración cristiana han estado a la altura de su misión cuando han sabido vivir con riesgo y fidelidad en la frontera. «Las preguntas de nuestro pueblo, sus angustias, sus peleas, sus sueños, sus luchas, sus preocupaciones poseen valor hermenéutico que no podemos ignorar si queremos tomar en serio el principio de encarnación. Sus preguntas nos ayudan a preguntarnos, sus cuestionamientos nos cuestionan. Todo esto nos ayuda a profundizar en el misterio de la Palabra de Dios, Palabra que exige y pide dialogar, entrar en comunicación» [66].\n\n6. Esto que hoy emerge ante nuestros ojos es «un gran desafío cultural, espiritual y educativo que supondrá largos procesos de regeneración» [67], también para las Universidades y Facultades eclesiásticas.\n\nQue la fe gozosa e inquebrantable en Jesús crucificado y resucitado, centro y Señor de la historia, nos guíe, nos ilumine y nos sostenga en este tiempo arduo y fascinante, que está marcado por el compromiso en una renovada y clarividente configuración del planteamiento de los estudios eclesiásticos. Su resurrección, con el don sobreabundante del Espíritu Santo, «provoca por todas partes gérmenes de ese mundo nuevo; y aunque se los corte, vuelven a surgir, porque la resurrección del Señor ya ha penetrado la trama oculta de esta historia» [68].\n\nQue María Santísima, quien a través del anuncio del Ángel concibió con gran alegría al Verbo de la Verdad, acompañe nuestro camino obteniendo del Padre de toda gracia la bendición de luz y de amor que, con la confianza de hijos, aguardamos en la esperanza de su Hijo y Nuestro Señor Jesucristo, en la alegría del Espíritu Santo.\n\nPrimera Parte\n\nNORMAS COMUNES\n\nTítulo I\n\nNaturaleza y finalidad de las Universidades y Facultades Eclesiásticas\n\nArtículo 1. Para cumplir el ministerio de la evangelización, confiado por Cristo a la Iglesia católica, ésta tiene el derecho y el deber de erigir y organizar Universidades y Facultades dependientes de ella misma [69].\n\nArtículo 2 . § 1. En esta Constitución se da el nombre de Universidades y Facultades eclesiásticas a aquellas instituciones de educación superior que, canónicamente erigidas o aprobadas por la Santa Sede, se dedican al estudio y a la enseñanza de la doctrina sagrada y de las ciencias con ella relacionadas, gozando del derecho de conferir grados académicos con la autoridad de la Santa Sede [70].\n\n§ 2. Dichas instituciones pueden ser una Universidad o Facultad eclesiástica sui iuris, una Facultad eclesiástica en el seno de una Universidad Católica [71] o también una Facultad eclesiástica en el seno de otra Universidad.\n\nArtículo 3. Las finalidades de las Facultades eclesiásticas son:\n\n§ 1. cultivar y promover, mediante la investigación científica, las propias disciplinas, es decir, aquellas que directa o indirectamente están relacionadas con la Revelación cristiana o que sirven de un modo directo a la misión de la Iglesia y, por ende, y, ante todo, ahondar cada vez más en el conocimiento de la Revelación cristiana y de lo relacionado con ella, estudiar a fondo sistemáticamente las verdades que en ella se contienen, reflexionar a la luz de la Revelación sobre las cuestiones que plantea cada época, y presentarlas a los hombres contemporáneos de manera adecuada a las diversas culturas;\n\n§ 2. dar una formación superior a los alumnos en las propias disciplinas según la doctrina católica, prepararlos convenientemente para el ejercicio de los diversos cargos y promover la formación continua o permanente de los ministros de la Iglesia;\n\n§ 3. prestar su valiosa colaboración, según la propia índole y en estrecha comunión con la jerarquía, a las Iglesias particulares y a la Iglesia universal en toda la labor de evangelización.\n\nArtículo 4. Es un deber de las Conferencias Episcopales, dada la peculiar importancia eclesial de las Universidades y Facultades eclesiásticas, promover con solicitud su vida y su progreso.\n\nArtículo 5. La erección canónica o la aprobación canónica de las Universidades y de las Facultades eclesiásticas están reservada a la Congregación para la Educación Católica, que las gobierna conforme a derecho [72].\n\nArtículo 6. Solamente las Universidades y las Facultades canónicamente erigidas o aprobadas por la Santa Sede, y organizadas según las normas de esta Constitución, tienen derecho a conferir grados académicos con valor canónico [73], quedando a salvo el derecho peculiar de la Pontificia Comisión Bíblica [74].\n\nArtículo 7. Los estatutos de toda Universidad o Facultad, que han de redactarse en conformidad con las normas de esta Constitución, deben ser aprobados por la Congregación para la Educación Católica [75].\n\nArtículo 8. Las Facultades eclesiásticas erigidas o aprobadas por la Santa Sede dentro de Universidades no eclesiásticas, que confieren grados académicos tanto canónicos como civiles, deben observar las prescripciones de esta Constitución, respetando los acuerdos bilaterales y multilaterales que hayan sido estipulados por la Santa Sede con las distintas Naciones o con las mismas Universidades.\n\nArtículo 9. § 1. Las Facultades, que no hayan sido canónicamente erigidas o aprobadas por la Santa Sede, no pueden conferir grados académicos que tengan valor canónico.\n\n§ 2. Para que los grados conferidos en estas Facultades puedan tener valor en orden a algunos efectos canónicos, necesitan el reconocimiento de la Congregación para la Educación Católica.\n\n§ 3. Para obtener este reconocimiento, además de requerirse para cada uno de los grados alguna causa especial, deberán cumplirse las condiciones establecidas por la misma Congregación.\n\nArtículo 10. Para la recta ejecución de esta Constitución, se deben observar las Normas dadas por la Congregación para la Educación Católica.\n\nTítulo II\n\nLa comunidad académica y su gobierno\n\nArtículo 11. § 1. La Universidad o la Facultad es una comunidad de estudio, de investigación y de formación que obra institucionalmente para alcanzar los fines primarios contemplados en el art. 3, en conformidad con los principios de la misión evangelizadora de la Iglesia.\n\n§ 2. En la comunidad académica, todas las personas, tanto singularmente como reunidas en consejos, son corresponsables del bien común y cooperan en el ámbito de sus respectivas competencias para alcanzar los fines de la misma comunidad.\n\n§ 3. Consiguientemente se han de determinar cuidadosamente en los Estatutos cuáles son sus derechos y deberes en el ámbito de la comunidad académica, a fin de que se ejerzan convenientemente dentro de los límites legítimamente definidos.\n\nArtículo 12. El Gran Canciller representa a la Santa Sede ante la Universidad o Facultad e igualmente a ésta ante la Santa Sede, él promueve su conservación y progreso y fomenta la comunión con la Iglesia particular y universal.\n\nArtículo 13. § 1. La Universidad o la Facultad dependen jurídicamente del Gran Canciller, a no ser que la Sede Apostólica disponga otra cosa.\n\n§ 2. Donde lo aconsejen las circunstancias, se puede nombrar también un Vice-Gran Canciller, cuya autoridad deber ser determinada en los estatutos.\n\nArtículo 14. Si el Gran Canciller es una persona distinta del Ordinario del lugar, se establezcan normas para que ambos puedan cumplir concordemente la propia misión.\n\nArtículo 15. Las Autoridades académicas son personales y colegiales. Son autoridades personales en primer lugar el rector o presidente y el decano. Autoridades colegiales son los distintos organismos directivos, como los consejos de Universidad o de Facultad.\n\nArtículo 16. Los estatutos de la Universidad o Facultad deben determinar con toda claridad los nombres y la competencia de las autoridades académicas, las modalidades de su designación y el tiempo de su duración en el cargo, teniendo en cuenta tanto la naturaleza canónica de la Universidad o Facultad, como la costumbre de las Universidades de la propia región.\n\nArtículo 17. Las autoridades académicas serán elegidas de entre las personas que sean verdaderamente conocedoras de la vida universitaria y, como norma, de entre los profesores de alguna Facultad.\n\nArtículo 18. El nombramiento o al menos la confirmación de los titulares de los siguientes oficios compete a la Congregación para la Educación Católica:\n\n― El Rector de una Universidad eclesiástica;\n\n― El Presidente de una Facultad eclesiástica sui iuris;\n\n― El Decano de una Facultad eclesiástica en seno a una Universidad.\n\nArtículo 19. § 1. Determinen los estatutos cómo deben cooperar entre sí las autoridades personales y las colegiales, de manera que, observando fielmente el sistema colegial sobre todo en los asuntos más importantes, particularmente los académicos, las autoridades personales gocen verdaderamente de la potestad que corresponde a su oficio.\n\n§ 2. Esto se ha de decir en primer lugar si se trata del rector, el cual tiene la misión de gobernar toda la Universidad y de promover por los medios adecuados su unidad, cooperación y progreso.\n\nArtículo 20. § 1. Allí donde las Facultades formen parte de una Universidad eclesiástica o de una Universidad católica, los estatutos han de proveer para que su gobierno se coordine debidamente con el gobierno de toda la Universidad, de manera que se promueva convenientemente el bien tanto de cada una de las Facultades como de la Universidad y se fomente la cooperación de todas las Facultades entre sí.\n\n§ 2. Las exigencias canónicas de una Facultad eclesiástica han de salvaguardarse incluso cuando ésta forme parte de otra Universidad no eclesiástica.\n\nArtículo 21. Si la Facultad está unida con algún seminario mayor o colegio sacerdotal, quedando a salvo la debida cooperación en todo lo que atañe al bien de los alumnos, los estatutos tomen clara y eficazmente precauciones para que la dirección académica y la administración de la Facultad se distingan debidamente del gobierno y administración del seminario mayor o colegio sacerdotal.\n\nTítulo III\n\nEl profesorado\n\nArtículo 22. En toda Facultad debe existir un número de profesores, especialmente estables, que corresponda a la importancia y al desarrollo de las disciplinas, así como a la debida asistencia y al aprovechamiento de los alumnos.\n\nArtículo 23. Debe haber distintas clases de profesores, especificadas en los estatutos según el grado de preparación, inserción, estabilidad y responsabilidad en la Facultad, teniendo oportunamente en cuenta la costumbre de las Universidades de la región.\n\nArtículo 24. Los estatutos deben precisar a qué autoridades compete la asunción, el nombramiento y la promoción de los profesores, sobre todo cuando se trata de conferirles un oficio estable.\n\nArtículo 25. § 1. Para que uno pueda ser legítimamente asumido entre los profesores estables de la Facultad, se requiere:\n\n1) que sea persona distinguida por su preparación doctrinal, su testimonio de vida y su sentido de responsabilidad;\n\n2) que tenga el doctorado congruente, un título equivalente o méritos científicos del todo singulares;\n\n3) que haya probado su idoneidad para la investigación científica de manera documentalmente segura, sobre todo mediante la publicación de trabajos científicos;\n\n4) que demuestre tener aptitud didáctica para la enseñanza.\n\n§ 2. Estos requisitos, que valen para la asunción de profesores estables, se han de aplicar proporcionalmente a los profesores no estables.\n\n§ 3. Para la asunción de los profesores se deben tener presentes los requisitos científicos vigentes en la práctica universitaria de la región.\n\nArtículo 26. § 1. Todos los profesores de cualquier grado deben distinguirse siempre por su honestidad de vida, su integridad doctrinal y su diligencia en el cumplimiento del deber, de manera que puedan contribuir eficazmente a conseguir los fines de una institución académica eclesiástica. Si llegara a faltar cualquiera de estos requisitos, los profesores deberán ser removidos de su encargo, observando el procedimiento previsto [76].\n\n§ 2. Los que enseñan materias concernientes a la fe y costumbres, deben ser conscientes de que tienen que cumplir esta misión en plena comunión con el Magisterio de la Iglesia, en primer lugar con el del Romano Pontífice [77].\n\nArtículo 27. § 1. Los que enseñan materias concernientes a la fe y costumbres, deben recibir la misión canónica del Gran Canciller o de su delegado, después de haber hecho la profesión de fe [78], ya que no enseñan con autoridad propia sino en virtud de la misión recibida de la Iglesia. Los demás profesores deben recibir el permiso para enseñar del Gran Canciller o de su delegado.\n\n§ 2. Todos los profesores, antes de recibir un encargo estable o antes de ser promovidos al supremo orden didáctico, o en ambos casos, según lo definan los estatutos, necesitan la declaración nihil obstat de la Santa Sede.\n\nArtículo 28. La promoción a los grados superiores se hace, después de un oportuno intervalo de tiempo, teniendo en cuenta la capacidad para enseñar, las investigaciones llevadas a cabo, los trabajos científicos publicados, el espíritu de colaboración demostrado en la enseñanza y en la investigación y el empeño puesto en la dedicación a la Facultad.\n\nArtículo 29. Para que puedan cumplir su oficio, los profesores estarán libres de otros cargos no compatibles con su deber de investigar y enseñar de la manera que se exija en los estatutos a cada una de las clases de profesores [79].\n\nArtículo 30. Se ha de determinar en los estatutos:\n\na) cuándo y en qué condiciones cesan los profesores en su oficio;\n\nb) por qué razones y con qué procedimiento se les puede suspender, cesar o privar del oficio, de manera que se tutelen adecuadamente los derechos tanto del profesor como de la Facultad o Universidad, en primer lugar de sus alumnos, como también de la misma comunidad eclesial.\n\nTítulo IV\n\nLos alumnos\n\nArtículo 31. Las Facultades eclesiásticas estén abiertas a todos aquellos, eclesiásticos o seglares, que, presentando certificado válido de buena conducta y de haber realizado los estudios previos, sean idóneos para inscribirse en la Facultad.\n\nArtículo 32. § 1. Para que uno pueda ser inscripto en la Facultad con el fin de conseguir grados académicos, debe presentar el título de estudio que se requiera para ser admitido en la Universidad civil de la propia nación o de la región donde está la Facultad.\n\n§ 2. La Facultad determine en sus estatutos lo que eventualmente sea necesario, además de lo establecido en el §1, para iniciar los propios estudios, incluso en lo que se refiere al conocimiento de las lenguas tanto antiguas como modernas.\n\n§ 3. La Facultad determine en sus estatutos los procedimientos para evaluar las modalidades de tratamiento en el caso de refugiados, personas desplazadas o personas asimiladas a los refugiados desprovistos de la regular documentación exigida.\n\nArtículo 33. Los alumnos deben observar fielmente las normas de la Facultad en todo lo referente al ordenamiento general y a la disciplina —en primer lugar lo referente al propio plan de estudios, asistencia a clase, exámenes— así como en todo lo que atañe a la vida de la Facultad. Por este motivo, la Universidad y cada Facultad dispongan los modos para que los estudiantes conozcan los Estatutos y los Reglamentos.\n\nArtículo 34. Los estatutos deben definir el modo cómo los alumnos, tanto en particular como asociados, tomarán parte en la vida de la comunidad académica, en todo aquello que pueden aportar al bien común de la Facultad o Universidad.\n\nArtículo 35. Determinen igualmente los estatutos cómo, por razones graves, se puede suspender o privar de algunos derechos a los alumnos o incluso excluirlos de la Facultad, con el fin de proveer así a la tutela de los derechos tanto del alumno, tanto de la Facultad o Universidad, como también de la misma comunidad eclesial.\n\nTítulo V\n\nLos oficiales y el personal administrativo y de servicio\n\nArtículo 36. § 1. En el gobierno y la administración de la Universidad o Facultad, las autoridades sean ayudadas por oficiales, convenientemente preparados en el propio oficio.\n\n§ 2. Son oficiales en primer lugar el secretario, el bibliotecario y el ecónomo y otros que la institución retenga oportunos. Los derechos y los deberes de todo este personal deben ser establecidos en los Estatutos y en los reglamentos.\n\nTítulo VI\n\nEl plan de estudios\n\nArtículo 37. § 1. Al hacer el plan de estudios, se observen cuidadosamente los principios y las normas que, según la diversidad de la materia, se contienen en los documentos eclesiásticos, sobre todo en los del Concilio Vaticano II; se tengan en cuenta al mismo tiempo los aportes seguros, que provienen del progreso científico y que contribuyen en particular a resolver las cuestiones hoy discutidas.\n\n§ 2. En las distintas Facultades se adopte el método científico correspondiente a las exigencias propias de las distintas ciencias. Asimismo se apliquen oportunamente los recientes métodos didácticos y pedagógicos, aptos para promover mejor el empeño personal de los alumnos y su participación activa en los estudios.\n\nArtículo 38. § 1. Según la norma del Concilio Vaticano II y teniendo presente la índole propia de cada Facultad:\n\n1º se reconozca una justa libertad [80] de investigación y de enseñanza, para que se pueda lograr un auténtico progreso en el conocimiento y en la comprensión de la verdad divina;\n\n2º al mismo tiempo sea claro:\n\na) que la verdadera libertad de enseñanza está contenida necesariamente dentro de los confines de la Palabra de Dios, tal como es enseñada constantemente por el Magisterio vivo de la Iglesia;\n\nb) igualmente que la verdadera libertad de investigación se apoya necesariamente en la firme adhesión a la Palabra de Dios y en la actitud de aceptación del Magisterio de la Iglesia, al cual ha sido confiado el deber de interpretar auténticamente la Palabra de Dios.\n\n§ 2. Consiguientemente, en materia tan importante y que requiere tanta prudencia, se debe proceder con confianza y sin sospechas, pero también con juicio y sin temeridad, sobre todo en el campo de la enseñanza; se deben armonizar además cuidadosamente las exigencias científicas con las necesidades pastorales del Pueblo de Dios.\n\nArtículo 39. En toda Facultad se ordene convenientemente el plan de estudios, a través de diversos grados o ciclos según las exigencias de la materia; de manera que generalmente:\n\na) se ofrezca en primer lugar una información general, mediante la exposición coordinada de todas las disciplinas, junto con la introducción al uso del método científico;\n\nb) sucesivamente se aborde con mayor profundidad el estudio de un sector particular de las disciplinas y al mismo tiempo se ejercite más de lleno a los alumnos en el uso del método de investigación científica;\n\nc) finalmente, se vaya llegando progresivamente a la madurez científica, en particular mediante la elaboración de un trabajo escrito, que contribuya efectivamente al adelanto de la ciencia.\n\nArtículo 40. § 1. Se determinen las disciplinas que se requieren necesariamente para lograr el fin de la Facultad, como también aquellas que, de diverso modo, ayudan a conseguir tal finalidad, y se indique consiguientemente cómo se distinguen entre sí.\n\n§ 2. Se ordenen las disciplinas en cada Facultad, de manera que formen un cuerpo orgánico, sirvan para la sólida y armoniosa formación de los alumnos y hagan más fácil la mutua colaboración de los profesores.\n\nArtículo 41. Las lecciones, sobre todo en el ciclo institucional, deben darse obligatoriamente, debiendo asistir a ellas los alumnos según las normas que determinará el plan de estudios.\n\nArtículo 42. Las ejercitaciones y los seminarios, sobre todo en el ciclo de especialización, deben ser dirigidos asiduamente bajo la guía de los profesores e integrados continuamente mediante el estudio privado y el coloquio frecuente con los profesores.\n\nArtículo 43. Defina el plan de estudios de la Facultad cuáles exámenes o pruebas equivalentes, escritos u orales, deben darse al final de cada semestre o año y sobre todo al final del ciclo, con el fin de que sea posible verificar su aprovechamiento en orden a la continuación de los estudios en la Facultad y a la consecución de los grados académicos.\n\nArtículo 44. Asimismo los estatutos o los reglamentos determinarán en qué consideración deben tomarse los estudios hechos en otro sitio, sobre todo por lo que se refiere a la concesión de dispensas para algunas disciplinas o también a la reducción del mismo plan de estudios, respetando por lo demás las disposiciones de la Congregación para la Educación Católica.\n\nTítulo VII\n\nLos grados académicos y otros títulos\n\nArtículo 45. § 1. Al final de cada ciclo del plan de estudios, puede conferirse el conveniente grado académico, que debe ser establecido para cada Facultad, teniendo en cuenta la duración del ciclo y las disciplinas en él enseñadas.\n\n§ 2. Por tanto, en los Estatutos de cada Facultad deben determinarse cuidadosamente, según las normas comunes y particulares de la presente Constitución, todos los grados que son conferidos y cuáles condiciones se requieren.\n\nArtículo 46. Los grados académicos, que se confieren en una Facultad eclesiástica, son: el bachillerato, la licenciatura, el doctorado.\n\nArtículo 47. En los Estatutos de cada Facultad, los grados académicos pueden ser expresados con otras denominaciones, teniendo en cuenta la costumbre de las Universidades de la región, mientras se indique claramente su equivalencia con los grados académicos arriba mencionados y se salvaguarde la uniformidad entre las Facultades eclesiásticas de la misma región.\n\nArtículo 48. Nadie puede conseguir un grado académico si no se ha inscripto regularmente en la Facultad, y no ha terminado el plan de estudios prescritos por los planes de estudio y no ha superado positivamente los relativos exámenes y algunas otras eventuales modalidad de pruebas.\n\nArtículo 49. § 1. Para ser admitido al doctorado se requiere haber conseguido previamente la licenciatura.\n\n§ 2. Para conseguir el doctorado se requiere además una disertación doctoral que contribuya efectivamente al progreso de la ciencia, que haya sido elaborada bajo la guía de un profesor, discutida públicamente, aprobada colegialmente y publicada al menos en su parte principal.\n\nArtículo 50. § 1. El doctorado es el grado académico que habilita, y se requiere, para enseñar en una Facultad; la licenciatura por su parte habilita, y se requiere, para enseñar en un seminario mayor o en una institución equivalente.\n\n§ 2. Los grados académicos necesarios para desempeñar los distintos oficios eclesiásticos son establecidos por la competente autoridad eclesiástica.\n\nArtículo 51. Concurriendo especiales méritos científicos o culturales adquiridos en la promoción de las ciencias eclesiásticas, se puede conceder a alguno el Doctorado honoris causa.\n\nArtículo 52. Además de los grados académicos, las Facultades pueden conceder otros títulos, según la diversidad de las Facultades y sus respectivos planes de estudios.\n\nTítulo VIII\n\nCuestiones didácticas\n\nArtículo 53. Para la consecución de los propios fines específicos, y en particular para llevar a cabo la investigación científica, en cada Universidad o Facultad habrá una biblioteca adecuada, que responda a las necesidades de los profesores y alumnos, convenientemente ordenada y dotada de oportunos catálogos.\n\nArtículo 54. Mediante la asignación anual de una congrua suma de dinero, la biblioteca se enriquezca constantemente con libros antiguos y modernos, y también con las principales revistas, de manera que pueda servir eficazmente tanto para investigar y enseñar las disciplinas, como para aprenderlas, lo mismo que para las ejercitaciones y seminarios.\n\nArtículo 55. Al frente de la biblioteca debe estar un perito en la materia, el cual será ayudado por un consejo adecuado y participará oportunamente en los consejos de Universidad o Facultad.\n\nArtículo 56. § 1. La Facultad debe disponer además de medios informáticos, técnicos, audiovisuales, etc., que sirvan de ayuda para la enseñanza y la investigación.\n\n§ 2. En correspondencia con la naturaleza y la finalidad peculiares de la Universidad o Facultad haya también institutos de investigación y laboratorios científicos, así como otros medios necesarios para conseguir el fin que les es propio.\n\nTítulo IX\n\nCuestión económica\n\nArtículo 57. La Universidad o Facultad debe disponer de medios económicos necesarios para la conveniente consecución de su finalidad específica. Deberá hacerse una descripción exacta del estado patrimonial y de los derechos de propiedad.\n\nArtículo 58. Los estatutos determinen, según las normas de la recta economía, la función del ecónomo, así como las competencias del rector o presidente y de los consejos en la gestión económica de la Universidad o de la Facultad, con el fin de asegurar una sana administración.\n\nArtículo 59. Al personal docente y no, se les dé una congrua retribución, teniendo en cuenta las costumbres vigentes en el territorio, incluso en lo que se refiere a la asistencia y a la seguridad social.\n\nArtículo 60. Los Estatutos determinen igualmente las normas generales sobre los modos de participación de los estudiantes en los gastos de la Universidad o Facultad, mediante el pago de tasas académicas.\n\nTítulo X\n\nPlanificación y cooperación entre las facultades\n\nArtículo 61. § 1. Debe ser cuidada diligentemente la llamada planificación, con el fin de proveer tanto a la conservación y al progreso de las Universidades o Facultades, como a su conveniente distribución en las diversas partes del mundo.\n\n§ 2. Para conseguir este fin, la Congregación para la Educación Católica será ayudada, con sus sugerencias, por las Conferencias Episcopales y por una comisión de expertos.\n\nArtículo 62. § 1. La erección o aprobación de una nueva Universidad o Facultad debe ser decidida por la Congregación para la Educación Católica [81], cuando se esté seguro de su necesidad o utilidad real y cuando se cumplan todos los requisitos, después de oír también el parecer del Obispo diocesano o eparquial, de la Conferencia Episcopal y de los expertos, especialmente de las Facultades más próximas.\n\n§ 2. Para erigir canónicamente una Universidad eclesiástica son necesarias cuatro Facultades eclesiásticas, para un Ateneo eclesiástico tres Facultades eclesiásticas.\n\n§ 3. La Universidad eclesiástica y la Facultad eclesiástica sui iuris gozan ipso iure de personalidad jurídica pública.\n\n§ 4. Compete a la Congregación para la Educación Católica conceder mediante un decreto la personalidad jurídica a una Facultad eclesiástica que esté en el seno de una Universidad civil.\n\nArtículo 63. § 1. La afiliación de un instituto a una Facultad para la consecución del bachillerato será decretada por la Congregación para la Educación Católica, cuando se cumplan las condiciones establecidas por el mismo Dicasterio.\n\n§ 2. Es muy de desear que los centros teológicos, sea de las diócesis, sea de los institutos religiosos, se afilien a alguna Facultad teológica.\n\nArtículo 64. La agregación y la incorporación de un instituto a una Facultad para conseguir también grados académicos superiores serán decretadas por la Congregación para la Educación Católica, cuando se cumplan las condiciones establecidas por el mismo Dicasterio.\n\nArtículo 65. Para la erección de un Instituto Superior de Ciencias Religiosas se requiere el patrocinio de una Facultad de Teología según las normas peculiares, emanadas por la Congregación para la Educación Católica.\n\nArtículo 66. La colaboración entre Facultades, bien sea de una misma Universidad, bien de una misma región o de un territorio más amplio, deberá ser promovida diligentemente [82]. En efecto, ello será de gran ayuda para fomentar la investigación científica de los profesores y la mejor formación de los alumnos, así como para conseguir la comúnmente llamada «relación interdisciplinar», que se hace cada vez más necesaria; igualmente para desarrollar la «complementariedad» entre las distintas Facultades; en general, para lograr la penetración de la sabiduría cristiana en toda la cultura.\n\nArtículo 67. Cuando una Universidad o una Facultad eclesiástica no esté cumpliendo las condiciones que fueron requeridas para su erección o aprobación, compete a la Congregación para la Educación Católica, notificado previamente al Gran Canciller, y al Rector o Presidente según las circunstancias, y luego de tener el parecer del Obispo diocesano o eparquial y de la Conferencia Episcopal, tomar la decisión sobre la suspensión de los derechos académicos, sobre la revocación de la aprobación como Universidad o Facultad eclesiástica o sobre la supresión definitiva de la institución.\n\nSegunda Parte\n\nNORMAS ESPECIALES\n\nArtículo 68. Además de las normas comunes a todas las Facultades eclesiásticas, establecidas en la primera parte de esta Constitución, se dan aquí las normas especiales para algunas Facultades, teniendo en cuenta su peculiar naturaleza e importancia dentro de la Iglesia.\n\nTítulo I\n\nLa Facultad de Teología\n\nArtículo 69. La Facultad de Teología tiene como finalidad profundizar y estudiar sistemáticamente con su propio método la doctrina católica, sacada de la divina Revelación con máxima diligencia; y también el de buscar diligentemente las soluciones de los problemas humanos a la luz de la misma Revelación.\n\nArtículo 70. § 1. El estudio de la Sagrada Escritura debe ser como el alma de la Teología, la cual se basa, como fundamento perenne, sobre la Palabra de Dios escrita junto con la Tradición viva [83].\n\n§ 2. Todas las disciplinas teológicas deben ser enseñadas de modo que, de las razones internas del objeto propio de cada una y en conexión con las demás disciplinas de la Facultad, como el derecho canónico y la filosofía, incluso con las ciencias antropológicas, resulte bien clara la unidad de toda la enseñanza teológica; y todas las disciplinas converjan hacia el conocimiento íntimo del misterio de Cristo, para que así pueda ser anunciado más eficazmente al Pueblo de Dios y a todas las gentes [84].\n\nArtículo 71. § 1. La Verdad revelada debe ser considerada también en conexión con los adelantos científicos del tiempo presente, para que se comprenda claramente «cómo la fe y la razón se encuentran en la única verdad» [85] y su exposición sea tal, que, sin mutación de la verdad, se adapte a la naturaleza y a la índole de cada cultura, teniendo especialmente en cuenta la filosofía y la sabiduría de los pueblos, excluyendo no obstante cualquier forma de sincretismo o de falso particularismo [86].\n\n§ 2. Se deben investigar, escoger y tomar con cuidado los valores positivos que se encuentran en las distintas filosofías y culturas; pero no se deben aceptar sistemas y métodos que no puedan conciliarse con la fe cristiana.\n\nArtículo 72. § 1. Las cuestiones ecuménicas deben ser tratadas cuidadosamente según las normas emanadas de la competente autoridad eclesiástica [87].\n\n§ 2. Las relaciones con las religiones no cristianas hay que considerarlas con atención.\n\n§ 3. Serán examinados con escrupulosa diligencia los problemas que nacen del ateísmo y de otras corrientes de la cultura contemporánea.\n\nArtículo 73. En el estudio y la enseñanza de la doctrina católica aparezca bien clara la fidelidad al Magisterio de la Iglesia. En el cumplimiento de la misión de enseñar, especialmente en el ciclo institucional, se impartan ante todo las enseñanzas que se refieren al patrimonio adquirido de la Iglesia. Las opiniones probables y personales que derivan de las nuevas investigaciones sean propuestas modestamente como tales.\n\nArtículo 74. El plan de estudios de las Facultades de Teología comprende:\n\na) el primer ciclo, institucional, que dura un quinquenio o diez semestres, o también un trienio o seis semestres, si anteriormente se ha exigido un bienio de filosofía.\n\nLos primeros dos años han de ser dedicados, en mayor manera, a una sólida formación filosófica, necesaria para afrontar adecuadamente el estudio de la teología. El Bachillerato obtenido en una Facultad eclesiástica de Filosofía sustituye a los cursos de filosofía del primer ciclo en las Facultades teológicas. El Bachillerato en Filosofía, obtenido en una Facultad no eclesiástica, no supone un motivo para dispensar completamente a un estudiante de los cursos filosóficos del primer ciclo en las Facultades teológicas.\n\nLas disciplinas teológicas deben ser enseñadas de modo que se ofrezca una exposición orgánica de toda la doctrina católica junto con la introducción al método de la investigación científica.\n\nEl ciclo se concluye con el grado académico del Bachillerato o con otro grado similar tal como se precisará en los Estatutos de la Facultad.\n\nb) el segundo ciclo, de especialización, dura un bienio o cuatro semestres.\n\nEn él se enseñan las disciplinas peculiares según la diversa índole de la especialización y se tienen seminarios y ejercitaciones para conseguir práctica en la investigación científica.\n\nEl ciclo se concluye con el grado académico de la Licenciatura especializada;\n\nc) el tercer ciclo en el cual, durante un período de tiempo congruo, se perfecciona la formación científica, especialmente a través de la elaboración de la tesis doctoral.\n\nEl ciclo se concluye con el grado académico del Doctorado.\n\nArtículo 75. § 1. Para que uno pueda inscribirse válidamente en la Facultad de Teología es necesario que haya terminado los estudios precedentes, exigidos a norma del art. 32 de esta Constitución.\n\n§ 2. Allí donde el primer ciclo de la Facultad es trienal, el alumno debe presentar el certificado del bienio filosófico, regularmente cursado en una Facultad filosófica o instituto aprobados.\n\nArtículo 76. § 1. La Facultad de Teología tiene la misión particular de cuidar la científica formación teológica de aquellos que se preparan al presbiterado y de aquellos que se preparan para desempeñar cargos eclesiásticos especiales. Por ello es necesario que exista un congruo número de profesores presbíteros.\n\n§ 2. Con este fin, deben darse también disciplinas adaptadas a los seminaristas: es más, puede instituirse oportunamente por la misma Facultad el «Año de pastoral», que se exige, después de haber terminado el quinquenio institucional, para el presbiterado, y puede concluirse con la concesión de un diploma especial.\n\nTítulo II\n\nLa Facultad de Derecho Canónico\n\nArtículo 77. La Facultad de Derecho Canónico, latino u oriental, tiene como finalidad estudiar y promover las disciplinas canónicas a la luz de la ley evangélica e instruir a fondo en las mismas a los alumnos para que estén formados para la investigación y la enseñanza y estén también preparados para desempeñar especiales cargos eclesiásticos.\n\nArtículo 78. El currículo de estudios de una Facultad de derecho canónico comprende:\n\na) el primer ciclo, que debe durar cuatro semestres o un bienio, para los que no tienen una formación filosófico-teológica, sin excepción alguna para los que ya tienen un título académico en derecho civil; en este ciclo se han de dedicar al estudio de las instituciones de derecho canónico y a las disciplinas filosóficas y teológicas que se requieren para una formación jurídica superior;\n\nb) el segundo ciclo, que debe durar seis semestres o un trienio, está dedicado a un estudio más profundo del Código en todas sus expresiones, normativas, de jurisprudencia, doctrinales y de praxis, y, principalmente de los Códigos de la Iglesia Latina o de las Iglesias Orientales, a través del estudio de sus fuentes, tanto magisteriales como disciplinares, añadiendo el estudio de materias afines;\n\nc) el tercer ciclo, que abarca un período congruo de tiempo, en el que se perfecciona la formación jurídica necesaria para la investigación científica encaminada a la elaboración de la disertación doctoral.\n\nArtículo 79. § 1. Para las disciplinas prescritas en el primer ciclo, la Facultad puede servirse de los cursos tenidos en otras Facultades, siempre que sean reconocidos por ella como correspondientes a las propias exigencias.\n\n§ 2. El segundo ciclo se concluye con la licenciatura y el tercero con el doctorado.\n\n§ 3. El plan de estudios de la Facultad debe definir los requisitos particulares para la consecución de los grados académicos, habida cuenta de las prescripciones de la Congregación para la Educación Católica.\n\nArtículo 80. Para que uno pueda inscribirse en la Facultad de Derecho Canónico es necesario que haya terminado los estudios exigidos, a tenor del art. 32 de esta Constitución.\n\nTítulo III\n\nLa Facultad de Filosofía\n\nArtículo 81. § 1. La Facultad eclesiástica de Filosofía tiene como finalidad investigar con método científico los problemas filosóficos y, basándose en “el patrimonio filosófico perennemente válido” [88], buscar su solución a la luz natural de la razón, y demostrar su coherencia con la visión cristiana del mundo, del hombre y de Dios, poniendo de relieve las relaciones de la filosofía con la teología.\n\n§ 2. Se propone asimismo instruir a los alumnos en orden a hacerlos idóneos para la enseñanza y para desarrollar convenientemente otras actividades intelectuales, así como para promover la cultura cristiana y entablar un fructuoso diálogo con los hombres de nuestro tiempo.\n\nArtículo 82. El currículum de los estudios de la Facultad de Filosofía comprende:\n\na) el primer ciclo institucional, durante el cual a lo largo de un trienio o seis semestres, se hace una exposición orgánica de las distintas partes de la filosofía que tratan del mundo, del hombre y de Dios, como también de la historia de la filosofía, juntamente con la introducción al método de investigación científica;\n\nb) el segundo ciclo, en el cual se inicia la especialización y durante el cual, por espacio de un bienio o cuatro semestres y mediante el estudio de disciplinas especiales y seminarios, se abre camino a una reflexión más profunda sobre alguna parte de la filosofía;\n\nc) el tercer ciclo, en el cual, durante un período de al menos tres años, se promueve la madurez filosófica, especialmente a través de la elaboración de la tesis doctoral.\n\nArtículo 83. El primer ciclo se concluye con el bachillerato, el segundo con la licenciatura especializada, el tercero con el doctorado.\n\nArtículo 84. Para que uno pueda inscribirse al primer ciclo de la Facultad de Filosofía es necesario que haya terminado antes los estudios requeridos a tenor del art. 32 de esta Constitución Apostólica.\n\nDado el caso de un estudiante, que habiendo completado con éxito los cursos regulares de filosofía del primer ciclo en una Facultad Teológica, quisiera proseguir los estudios filosóficos para obtener el Bachillerato en una Facultad eclesiástica de Filosofía, se deberá tener en cuenta los cursos aprobados durante el mencionado ciclo.\n\nTítulo IV\n\nOtras facultades\n\nArtículo 85. Además de las Facultades de Teología, de Derecho Canónico y de Filosofía, han sido erigidas o pueden ser erigidas canónicamente otras Facultades eclesiásticas, teniendo en cuenta las necesidades de la Iglesia, con objeto de conseguir algunas finalidades particulares, como por ejemplo:\n\na) un conocimiento profundo en algunas disciplinas de mayor importancia entre las disciplinas teológicas, jurídicas, filosóficas e históricas;\n\nb) la promoción de otras ciencias, en primer lugar las ciencias humanas, que tengan más estrecha conexión con las disciplinas teológicas o con la labor de evangelización;\n\nc) el estudio profundo de las letras, que ayuden de modo especial tanto a comprender mejor la Revelación cristiana, como a desarrollar con mayor eficacia la tarea de evangelización;\n\nd) finalmente, una más cuidada preparación tanto de los clérigos como de los seglares para desempeñar dignamente algunas funciones apostólicas especiales.\n\nArtículo 86. Será incumbencia de la Congregación para la Educación Católica emanar oportunamente normas especiales para estas Facultades o institutos, al igual que se ha dicho en los títulos precedentes para las Facultades de Teología, Derecho Canónico y Filosofía.\n\nArtículo 87. También las Facultades y los Institutos para los cuales no han sido dadas aún normas especiales, deben redactar los propios estatutos en conformidad con las normas comunes establecidas en la primera parte de esta Constitución y teniendo en cuenta la naturaleza particular y las finalidades específicas de cada Facultad o Instituto.\n\nNormas finales\n\nArtículo 88. La presente Constitución entrará en vigor el primer día del año académico 2018-2019 o del año académico 2019, según el calendario académico de las distintas regiones.\n\nArtículo 89. § 1. Todas las Universidades o Facultades deben presentar los propios Estatutos y los Planes de estudio de cada Facultad, revisados conforme a esta Constitución, en la Congregación para la Educación Católica antes del día 8 de diciembre de 2019.\n\n§ 2. Para eventuales modificaciones de los Estatutos o de los Planes de estudio se deberá contar siempre con la aprobación de la Congregación para la Educación Católica.\n\nArtículo 90. En todas las Facultades deben ordenarse los estudios, de manera que los alumnos puedan conseguir los grados académicos según las normas de esta Constitución, quedando a salvo los derechos anteriormente adquiridos por los mismos estudiantes.\n\nArtículo 91. Los Estatutos y los Planos de estudio de las nuevas Facultades deberán ser aprobados ad experimentum, de modo que, tres años después de la aprobación, puedan ser perfeccionados para obtener la aprobación definitiva.\n\nArtículo 92. Las Facultades que tienen vinculación jurídica con las autoridades civiles podrán, si es necesario, disponer de un período más largo de tiempo para revisar los estatutos, con la aprobación de la Congregación para la Educación Católica.\n\nArtículo 93. § 1. Será incumbencia de la Congregación para la Educación Católica, cuando pasando el tiempo lo pidan las circunstancias, proponer los cambios que se deban introducir en esta Constitución, a fin de que la misma se adapte continuamente a las nuevas exigencias de las Facultades eclesiásticas.\n\n§ 2. Solo la Congregación para la Educación Católica podrá dispensar sobre la observancia de cualquier artículo de esta Constitución o de las Ordinationes, como también de los Estatutos y de los Planes de estudio aprobados por una Universidad o por una Facultad.\n\nArtículo 94. Las leyes o las costumbres actualmente en vigor, pero que están en contraste con esta Constitución, bien sean universales, bien sean particulares, aunque sean dignas de especialísima y particular mención, quedan abrogadas. Asimismo los privilegios concedidos hasta ahora por la Santa Sede a personas físicas o morales y que están en contraste con las prescripciones de esta misma Constitución, quedan totalmente abrogados.\n\nTodo lo que he deliberado con la presente Constitución Apostólica ordeno que se observe en todas sus partes, no obstante cualquiera disposición contraria, aunque fuera digna de mención especial, y establezco que se publique en el comentario oficial Acta Apostolicæ Sedis.\n\nDado en Roma, en San Pedro, el día 8 de diciembre, Solemnidad de la Inmaculada Concepción de la Santísima Virgen María, año 2017, V de mi Pontificado.\n\nFRANCISCUS\n\nAPÉNDICE I\n\nPROEMIO DE LA CONSTITUCIÓN APOSTÓLICA SAPIENTIA CHRISTIANA (1979)\n\nLa sabiduría cristiana, que por mandato divino enseña la Iglesia, estimula continuamente a los fieles para que se esfuercen por lograr una síntesis vital de los problemas y de las actividades humanas con los valores religiosos, bajo cuya ordenación todas las cosas están unidas entre sí para la gloria de Dios y para el desarrollo integral del hombre en cuanto a los bienes del cuerpo y del espíritu [89].\n\nEn efecto, la misión de evangelizar, que es propia de la Iglesia, exige no sólo que el Evangelio se predique en ámbitos geográficos cada vez más amplios y a grupos humanos cada vez más numerosos, sino también que sean informados por la fuerza del mismo Evangelio el sistema de pensar, los criterios de juicio y las normas de actuación; en una palabra, es necesario que toda la cultura humana sea henchida por el Evangelio [90].\n\nPorque el medio cultural en el cual vive el hombre ejerce una gran presión sobre su modo de pensar y consecuentemente sobre su manera de obrar; por lo cual la división entre la fe y la cultura es un impedimento bastante grave para la evangelización, como, por el contrario, una cultura imbuida de verdadero espíritu cristiano es un instrumento que favorece la difusión del Evangelio.\n\nAdemás, el Evangelio, en cuanto destinado a los pueblos de cualquier edad y región, no está vinculado exclusivamente con ninguna cultura particular, sino que es capaz de penetrar todas las culturas de tal forma que las ilumina con la luz de la divina Revelación, purifica las costumbres de los hombres y las restaura en Cristo.\n\nPor eso la Iglesia de Cristo se esfuerza en llevar el Evangelio a todo el género humano, de tal forma que pueda aquél transformar la conciencia de cada uno y de todos los hombres en general, y bañar con su luz sus obras, sus proyectos, su vida entera y todo el contexto social en que se desenvuelven. De este modo, al promover también la cultura humana, cumple su propia misión evangelizadora [91] .\n\nII\n\nEn esta acción de la Iglesia respecto a la cultura tuvieron particular importancia y siguen teniéndola las Universidades Católicas, las cuales por su naturaleza tienden a esto: que «se haga, por decirlo así, pública, estable y universal la presencia del pensamiento cristiano en todo esfuerzo encaminado a promover la cultura superior» [92].\n\nEfectivamente, en la Iglesia —como bien recuerda mi predecesor Pío XI, de feliz memoria, en el proemio de la Constitución Apostólica Deus scientiarum Dominus [93]— aparecieron ya en sus primeros tiempos los didascaleia, con el fin de enseñar la sabiduría cristiana destinada a imbuir la vida y las costumbres humanas. En estos centros de sabiduría cristiana bebieron su ciencia los más ilustres Padres y Doctores de la Iglesia, los maestros y los escritores eclesiásticos.\n\nCon el correr de los tiempos, gracias al solícito empeño de los obispos y de los monjes, se fundaron cerca de las iglesias catedrales y de los monasterios las escuelas, que promovían tanto la doctrina eclesiástica como la cultura profana, como un todo único. De tales escuelas surgieron las Universidades, gloriosa institución de la Edad Media que desde su origen tuvo a la Iglesia como madre y protectora generosísima.\n\nCuando más adelante las autoridades civiles, solícitas del bien común, comenzaron a crear y promover universidades propias, la Iglesia, según exigencias de su misma naturaleza, no cesó de crear y fomentar estos centros de sabiduría cristiana e institutos de enseñanza, como lo demuestran no pocas Universidades Católicas erigidas, incluso en época reciente, en casi todas las partes del mundo. En efecto la Iglesia, consciente de su misión salvífica en el mundo, desea tener particularmente vinculados a sí estos centros de instrucción superior y quiere que sean florecientes y eficaces por doquier para que hagan presente y hagan también progresar el auténtico mensaje de Cristo en el campo de la cultura humana.\n\nCon el fin de que las Universidades Católicas consiguieran mejor esta finalidad, mi predecesor Pío XII, trató de estimular su común colaboración cuando, con el Breve Apostólico del 27 de julio de 1949, constituyó formalmente la Federación de las Universidades Católicas, la cual «pueda abarcar todos los ateneos que o bien la misma Santa Sede erigió o erigirá canónicamente en el mundo o bien haya reconocido explícitamente como orientados según los principios de la educación católica y del todo conformes con ella» [94].\n\nDe ahí que el Concilio Vaticano II no haya dudado en afirmar que «la Iglesia católica sigue con mucha atención estas escuelas de grado superior», recomendando vivamente «que se promuevan Universidades Católicas convenientemente distribuidas en todas las partes de la tierra» para que en ellas «los alumnos puedan formarse como hombres de auténtico prestigio por su doctrina, preparados para desempeñar las funciones más importantes en la sociedad y atestiguar en el mundo su propia fe» [95]. En efecto, la Iglesia sabe muy bien que la «suerte de la sociedad y de la misma Iglesia está íntimamente unida con el aprovechamiento de los jóvenes dedicados a los estudios superiores» [96].\n\nIII\n\nSin embargo no es de extrañar que, entre las Universidades Católicas, la Iglesia haya promovido siempre con empeño particular las Facultades y las Universidades Eclesiásticas, es decir, aquellas que se ocupan especialmente de la Revelación cristiana y de las cuestiones relacionadas con la misma y que por tanto están más estrechamente unidas con la propia misión evangelizadora.\n\nA estas Facultades ha confiado ante todo la importantísima misión de preparar con cuidado particular a sus propios alumnos para el ministerio sacerdotal, la enseñanza de las ciencias sagradas y las funciones más arduas del apostolado. Concierne asimismo a estas Facultades «el investigar más a fondo los distintos campos de las disciplinas sagradas, de forma que se logre una inteligencia cada día más profunda de la sagrada Revelación, se abra acceso más amplio al patrimonio de la sabiduría cristiana legado por nuestros mayores, se promueva el diálogo con los hermanos separados y con los no cristianos y se responda a los problemas suscitados por el progreso de las ciencias» [97].\n\nEn efecto, las nuevas ciencias y los nuevos inventos plantean nuevos problemas, que piden solución a las disciplinas sagradas. Consiguientemente es necesario que las personas dedicadas a las ciencias sagradas, al mismo tiempo que cumplen el deber fundamental de conseguir mediante la investigación teológica un conocimiento más profundo de la verdad revelada, fomenten el intercambio con los que cultivan otras disciplinas, creyentes o no creyentes, y traten de valorar e interpretar sus afirmaciones y juzgarlas a la luz de la verdad revelada [98].\n\nPor este contacto asiduo con la misma realidad, también los teólogos son estimulados a buscar el método más adecuado para comunicar la doctrina a los hombres contemporáneos, empeñados en diversos campos culturales; en efecto, «una cosa es el depósito mismo de la fe, es decir, las verdades contenidas en nuestra venerable doctrina, y otra cosa es el modo como son formuladas, conservando no obstante el mismo sentido y el mismo significado» [99]. Todo esto será de gran ayuda para que en el pueblo de Dios el culto religioso y la rectitud moral vayan al paso con el progreso de la ciencia y de la técnica y para que en la acción pastoral los fieles sean conducidos gradualmente a una vida de fe más pura y más madura.\n\nLa posibilidad de conexión con la misión evangelizadora existe también en las Facultades de aquellas ciencias que, aunque no tengan un nexo particular con la Revelación cristiana, sin embargo pueden contribuir mucho a la labor de evangelización; las cuales, consideradas por la Iglesia precisamente bajo este aspecto, son erigidas como Facultades eclesiásticas y tienen por tanto una relación peculiar con la Jerarquía.\n\nDe ahí que la Sede Apostólica, para cumplir su misión, sienta claramente su derecho y su deber de crear y promover Facultades eclesiásticas, que dependan de ella, bien sea como entidades separadas, bien sea formando parte de alguna universidad, destinadas a los eclesiásticos y a los seglares; y desea vivamente que todo el Pueblo de Dios, bajo la guía de los Pastores, colabore a que estos centros de sabiduría contribuyan eficazmente al incremento de la fe y de la vida cristiana.\n\nIV\n\nLas Facultades eclesiásticas —ordenadas al bien común de la Iglesia y que deben considerarse como algo precioso para toda la comunidad eclesial— deben formarse una conciencia clara de su importancia en la Iglesia y de la parte que les corresponde en el ministerio de ésta. En particular, aquellas que tratan específicamente de la Revelación cristiana, recuerden también el mandato que Cristo, Supremo Maestro, dio a la Iglesia acerca de este ministerio, con estas palabras: «Id, pues, y enseñad a todas las gentes, bautizándolas en el nombre del Padre y del Hijo y del Espíritu Santo, enseñándolas a practicar todo cuanto os he mandado» (Mt 28, 19-20).\n\nConsiderando todo lo cual, se sigue la intrínseca relación que une estas Facultades a la íntegra doctrina de Cristo, cuyo auténtico intérprete y custodio ha sido siempre en el correr de los siglos el Magisterio de la Iglesia.\n\nLas Conferencias Episcopales, existentes en las diversas naciones y regiones, sigan con asiduo cuidado su desarrollo, fomentando al mismo tiempo en ellas la fidelidad hacia la doctrina de la Iglesia, para que den a toda la comunidad de los fieles el testimonio de un espíritu completamente entregado al mencionado mandato de Cristo. Este testimonio deben hacerlo patente constantemente ya la Facultad en cuanto tal, ya todos y cada uno de sus miembros; porque las Universidades y las Facultades eclesiásticas están constituidas para la edificación de la Iglesia y el bien de los fieles: lo cual han de tener siempre presente como criterio de su importante labor.\n\nLos profesores principalmente, sobre los que recae una gran responsabilidad, en cuanto que desempeñan un peculiar ministerio de la Palabra de Dios y son maestros de la fe de sus alumnos, sean para éstos y para todos los fieles de Cristo, testigos de la verdad viva del Evangelio y modelos de fidelidad a la Iglesia. Conviene recordar a este propósito aquellas ponderadas palabras del Papa Pablo VI: «El oficio de teólogo se ejercita para la edificación de la comunión eclesial y a fin de que el Pueblo de Dios crezca en la práctica de la fe» [100].\n\nV\n\nPara conseguir sus propios fines es necesario que las Facultades eclesiásticas se organicen de tal modo que respondan convenientemente a las nuevas exigencias del tiempo presente; por esto, el Concilio mismo estableció que sus leyes debían ser revisadas [101].\n\nEn efecto, la Constitución Apostólica Deus scientiarum Dominus, promulgada por mi predecesor Pío XI, el 24 de mayo de 1931, contribuyó notablemente en su tiempo a la renovación de los estudios eclesiásticos superiores; pero, a causa de las nuevas circunstancias de vida, exige oportunas adaptaciones e innovaciones.\n\nEn realidad, en el transcurso de casi cincuenta años, se han producido grandes cambios no sólo en la sociedad civil, sino también en la misma Iglesia. Efectivamente, se han verificado grandes acontecimientos -como, en primer lugar, el Concilio Vaticano II- que han influido tanto en la vida interna de la Iglesia como en sus relaciones externas, ya con los cristianos de otras Iglesias, ya con los no cristianos y con los no creyentes, y en general con cuantos son protagonistas de una civilización más humana.\n\nAñádase a esto el hecho de que se vuelva cada vez más la atención a las ciencias teológicas no sólo por parte de los eclesiásticos, sino también de los seglares, los cuales asisten en número cada día más creciente a las escuelas de teología que, en consecuencia, se han ido multiplicando en los últimos años.\n\nPor último, está aflorando una nueva mentalidad que afecta a la estructura misma de la Universidad y de la Facultad, tanto civil como eclesiástica, a causa del justo deseo de una vida universitaria abierta a mayor participación; deseo que anima a cuantos de cualquier modo forman parte de ella.\n\nNo hay que olvidar tampoco la gran evolución que se ha llevado a cabo en los métodos pedagógicos y didácticos, que exigen nuevos criterios en la programación de los estudios; como también la más estrecha conexión que se va notando cada vez más entre las diversas ciencias y disciplinas y el deseo de una mayor colaboración en el mundo universitario.\n\nCon el fin de satisfacer estas nuevas exigencias, la Congregación para la Educación Católica, haciéndose eco del mandato recibido del Concilio, afrontó desde el año 1967 la cuestión de la renovación siguiendo la línea conciliar; el 20 de mayo de 1968 promulgó «Algunas Normas para la revisión de la Constitución Apostólica Deus scientiarum Dominus sobre los estudios académicos eclesiásticos» que han ejercido una saludable influencia durante estos años.\n\nVI\n\nPero ahora se hace necesario completar y perfeccionar la obra con una nueva ley que —abrogando la Constitución Apostólica Deus scientiarum Dominus, las Normas anejas y las mencionadas Normas publicadas el 20 de mayo de 1968 por la Congregación para la Educación Católica— recoja los elementos que se consideran todavía válidos en tales documentos y establezca las nuevas normas, conforme a las cuales se desarrolle y complete la renovación ya felizmente iniciada.\n\nA nadie ciertamente se le ocultan las dificultades que parecen oponerse a la promulgación de una nueva Constitución Apostólica. Existe ante todo «el correr del tiempo» que lleva consigo cambios tan rápidos que parece que no se pueda establecer nada definitivo y permanente; existe además la «diversidad de lugares» que parece exigir tal pluralismo que haría casi imposible emanar normas comunes válidas para todas las partes del mundo.\n\nSin embargo, dado que en todo el mundo existen Facultades eclesiásticas creadas o aprobadas por la Santa Sede y que dan los mismos títulos académicos en nombre de la Sede Apostólica, es necesario que se guarde una cierta unidad sustancial y se determinen claramente y valgan en todas partes los mismos requisitos para conseguir dichos grados académicos. Ciertamente, se debe procurar que se determinen por ley las cosas que se crean necesarias y que probablemente tendrán bastante estabilidad, y, al mismo tiempo, que se deje suficiente libertad para que en los respectivos estatutos de cada Facultad se hagan ulteriores especificaciones, teniendo en cuenta las diversas circunstancias locales y las costumbres universitarias vigentes en cada lugar. De este modo no se impide ni se coarta el legítimo progreso de los estudios académicos, sino al contrario, se le orienta por el recto camino para que pueda obtener frutos más abundantes; pero al mismo tiempo, dentro de la legítima diversidad de las Facultades, aparecerá clara a todos la unidad de la Iglesia Católica incluso en estos centros de instrucción superior.\n\nPor consiguiente, la Congregación para la Educación Católica, por mandato de mi predecesor Pablo VI, consultó en primer lugar a las mismas Universidades y Facultades eclesiásticas, así como a los dicasterios de la Curia Romana y otras entidades interesadas en ello; sucesivamente constituyó una comisión de expertos, los cuales, bajo la dirección de la misma Congregación, han revisado atentamente la legislación relativa a los estudios académicos eclesiásticos.\n\nFelizmente llevado a término cuanto he dicho, todo estaba a punto para la promulgación de esta Constitución por parte de Pablo VI, como ardientemente deseaba, cuando le sobrevino la muerte; e igualmente una muerte improvisa impidió que llevase a cabo el mismo propósito Juan Pablo I. Por eso, Yo, después de haberlo considerado todo de nuevo detenida y cuidadosamente, con mi Autoridad Apostólica decreto y establezco las siguientes leyes y normas.\n\nNORMAS APLICATIVAS DE LA CONGREGACIÓN PARA LA EDUCACIÓN CATÓLICA\n\nEN ORDEN A LA RECTA EJECUCIÓN\n\nDE LA CONSTITUCIÓN APOSTÓLICA VERITATIS GAUDIUM\n\nLa Congregación para la Educación Católica, a tenor del art. 10 de la Constitución Apostólica Veritatis gaudium, presenta a las Universidades y Facultades Eclesiásticas las siguientes Normas y prescribe que sean observadas fielmente.\n\nPRIMERA PARTE\n\nNORMAS COMUNES\n\nTítulo I\n\nNATURALEZA Y FINALIDAD DE LAS UNIVERSIDADES Y\n\nFACULTADES ECLESIÁSTICAS\n\n(Const. Apost., art. 1-10)\n\nArt. 1. § 1. Las normas sobre las Universidades y Facultades eclesiásticas se aplican, teniendo en cuenta su peculiaridad, congrua congruis referendo, incluyendo las otras instituciones de educación superior que hayan sido canónicamente erigidas o aprobadas por la Santa Sede, con derecho de conferir grados académicos con la autoridad de la misma Santa Sede.\n\n§ 2. Las Universidades y Facultades eclesiásticas, además de las otras instituciones de educación superior, están por norma sujetas a la evaluación de la Agencia de la Santa Sede para la Evaluación y la Promoción de la Calidad de las Universidades y Facultades eclesiásticas (AVEPRO).\n\nArt. 2. Con el fin de fomentar el trabajo científico, se recomiendan vivamente los centros especiales de investigación, las revistas y colecciones científicas, así como los congresos científicos y cualquier otra forma idónea de colaboración científica.\n\nArt. 3. Los cometidos para los cuales se preparan los alumnos pueden ser o propiamente científicos, como la investigación y la enseñanza, o también pastorales. Habrá que tener debidamente en cuenta esta diversidad para ordenar el plan de estudios y para determinar los grados académicos, salvaguardando siempre su carácter científico\n\nArt. 4. La colaboración en la obra de evangelización se refiere a la acción de la Iglesia en la tarea pastoral, ecuménica y misionera y está encaminada en primer lugar a la comprensión profunda, a la defensa y a la difusión de la fe; se extiende además a todo el ámbito de la cultura y de la sociedad humana.\n\nArt. 5. Las Conferencias Episcopales, también en esta materia en unión con la Santa Sede, tendrán especial solicitud por las Universidades y las Facultades; y por tanto:\n\n1° fomentarán, en unión con el Gran Canciller, su progreso y, salva la autonomía de la ciencia según la mente del Concilio Vaticano II, se mostrarán solícitas ante todo por su condición científica y eclesial;\n\n2° ayudarán a la actividad de las Facultades, la inspirarán y coordinarán convenientemente en cuanto se refiere a las cuestiones comunes dentro de los límites de la propia región;\n\n3° salvaguardando siempre el alto nivel científico, teniendo en cuenta las necesidades de la Iglesia y el progreso cultural de la propia región, procurarán la elección de las mismas en un número adecuado;\n\n4° para todo esto constituirán una Comisión con miembros pertenecientes a la Conferencia, asistida por un grupo de expertos;\n\nArt. 6. Una institución a la cual la Congregación para la Educación Católica haya conferido el derecho de otorgar solo el grado académico del segundo y/o del tercer ciclo se le denomina Instituto ad instar Facultatis.\n\nArt. 7. § 1. En la preparación de los Estatutos y del Plan de estudios se han de tener presentes las normas contenidas en el Apéndice I.\n\n§ 2. Según la modalidad establecida en los Estatutos, las Universidades y las Facultades pueden por su propia autoridad instituir Reglamentos que, en observancia con los Estatutos, definan más detalladamente lo que está relacionado con la constitución, con la conducción y con el modo de actuar.\n\nArt. 8. § 1. El valor canónico de un grado académico significa que tal grado habilita para desempeñar las funciones eclesiásticas para las que es requerido, en particular modo para enseñar las ciencias sagradas en las Facultades, en los Seminarios mayores y en las Instituciones equivalentes.\n\n§ 2. Las condiciones necesarias para el reconocimiento de cada uno de los grados, de que se trata en el art. 9 de la Constitución Apostólica se refieren, además del consentimiento de la Autoridad eclesiástica local o regional competente, sobre todo al cuerpo docente, al Plan de estudios y a los subsidios científicos.\n\n§ 3. Los grados reconocidos para determinados efectos canónicos no se equiparen nunca por completo a los grados académicos canónicos.\n\nTítulo II\n\nLA COMUNIDAD ACADÉMICA Y SU GOBIERNO\n\n(Const. Apost., art. 11-21)\n\nArt. 9. Corresponde al Gran Canciller:\n\n1° hacer progresar constantemente la Universidad o Facultad; promover el quehacer científico y la identidad eclesiástica; procurar que se mantenga íntegra la doctrina católica y se observen fielmente los Estatutos y las normas dictadas por la Santa Sede;\n\n2° favorecer estrechas relaciones entre todos los miembros de la comunidad académica;\n\n3° proponer a la Congregación para la Educación Católica el nombre de aquellos que, de acuerdo al art. 18 de la Constitución, deba ser nombrado o confirmado sea como Rector, Presidente o Decano, sea como de los profesores para los cuales se requiere el «nihil obstat»;\n\n4° recibir la profesión de fe del Rector o Presidente o del Decano [102];\n\n5° conferir o retirar el permiso de enseñar o la misión canónica a los profesores, según las normas de la Constitución;\n\n6° solicitar a la Congregación para la Educación Católica el «nihil obstat» para otorgar el doctorado honoris causa;\n\n7° informar a la Congregación para la Educación Católica acerca de los asuntos más importantes y enviar a la misma cada cinco años una relación detallada sobre la situación académica, moral y económica de la Universidad o Facultad. Junto a ello, enviar el plan estratégico según el esquema establecido por la misma Congregación, anexando su parecer.\n\nArt. 10. En caso de que la Universidad o Facultad dependan de una autoridad colegial (como por ejemplo, de la Conferencia Episcopal), deberá ser nombrada una persona perteneciente a la misma para desempeñar las funciones de Gran Canciller.\n\nArt. 11. El Ordinario del lugar que no sea Gran Canciller, como tiene la responsabilidad de la vida pastoral de su diócesis, en caso de que venga a saber que en la Universidad o Facultad se verifican hechos contrarios a la sana doctrina, a la moral o a la disciplina eclesiástica, deberá informar al Gran Canciller para que provea; si el Gran Canciller no tomase providencias, podrá recurrir a la Santa Sede, salvo la obligación de proveer directamente en los casos más graves o urgentes que constituyan un peligro para la propia diócesis.\n\nArt. 12. El nombramiento o la confirmación de todos aquellos que son nombrados en el art. 18 de la Constitución son necesarios también para un nuevo mandato.\n\nArt. 13. Cuanto ha sido establecido en el art. 19 de la Constitución, debe ser precisado en los Estatutos de la Universidad así como también en los de cada Facultad, dando mayor importancia, según los casos, al sistema colegial o al gobierno personal, con tal de que se mantengan una y otra modalidad, teniendo en cuenta la costumbre de las Universidades de la región en que se halla la Facultad, o del Instituto religioso al que pertenece.\n\nArt. 14. Además del Consejo de Universidad (Senado Académico) y del Consejo de Facultad —que existen en todas partes, aunque con nombres diversos—, los Estatutos pueden establecer también oportunamente otros Consejos o Comisiones especiales para la dirección y promoción del sector científico, pedagógico, disciplinar, económico, etc.\n\nArt. 15. § 1. Según la Constitución, Rector es el que está al frente de la Universidad; Presidente el que está al frente de un Instituto o de una Facultad sui iuris; Decano el que está al frente de una Facultad que forma parte de una Universidad; Director es el que está al frente de un Centro académico agregado o incorporado.\n\n§ 2. En los Estatutos se ha de fijar por cuánto tiempo están nombrados, cómo y cuántas veces consecutivas pueden ser confirmados en su cargo.\n\nArt. 16. Al cargo de Rector o de Presidente corresponde:\n\n1° dirigir, promover y coordinar toda la actividad de la comunidad académica;\n\n2° representar a la Universidad, al Instituto o a la Facultad sui iuris;\n\n3° convocar los Consejos de Universidad, Instituto o Facultad sui iuris y presidirlos a norma de los Estatutos;\n\n4° vigilar la administración temporal;\n\n5° informar al Gran Canciller sobre los hechos más importantes;\n\n6° vigilar para que todos los años sean actualizados de forma electrónica los datos de la institución, presentes en el Banco de datos de la Congregación para la Educación Católica.\n\nArt. 17. Al Decano de Facultad corresponde:\n\n1° promover y coordinar toda la actividad de la Facultad, especialmente en lo que se refiere a los estudios, y proveer oportunamente a sus necesidades;\n\n2° convocar el Consejo de Facultad y presidirlo;\n\n3° admitir o excluir a los alumnos, en nombre del Rector, a norma de los Estatutos;\n\n4° informar al Rector de lo que se hace o se propone la Facultad;\n\n5º ejecutar todo cuanto ha sido establecido por las Autoridades superiores;\n\n6° actualizar de forma electrónica al menos una vez al año los datos de la institución, presentes en el Banco de datos de la Congregación para la Educación Católica.\n\nTítulo III\n\nLOS PROFESORES\n\n(Const. Apost., art. 22-30)\n\nArt. 18. § 1. Son Profesores establemente adscritos a la Facultad, en primer lugar, aquellos que han sido asumidos con derecho pleno y firme y suelen ser designados con el nombre de Ordinarios; les siguen de cerca los Extraordinarios; pueden además admitirse útilmente otros, según el uso de las Universidades.\n\n§ 2. Las Facultades deben tener un número mínimo de Profesores estables: 12 para la Facultad de Teología (eventualmente 3 de Filosofía), 7 para la Facultad de Filosofía y 5 para la Facultad de Derecho Canónico, de igual modo, 5 o 4 para un Instituto Superior de Ciencias Religiosas, según posea el 1° y 2° ciclo o solamente el 1°. Las otras Facultades deben tener al menos 5 Profesores estables.\n\n§ 3. Además de los Profesores estables, suele haber otros que llevan diversos nombres, en primer lugar los que son invitados de otras Facultades.\n\n§ 4. En fin, oportunamente pueden existir Profesores Asistentes para desempeñar peculiares cargos académicos, los cuales deberán tener un título congruente.\n\nArt. 19. § 1. Se entiende por Doctorado congruente el que tiene relación con la disciplina que se ha de enseñar.\n\n§ 2. En las Facultades de Teología y de Derecho Canónico, si se trata de una disciplina sagrada o conexa con ella, ordinariamente se requiere el Doctorado canónico; si el Doctorado no es canónico, se requiere al menos la Licenciatura canónica.\n\n§ 3. En las demás Facultades, si el Profesor no posee ni un Doctorado canónico ni una Licencia canónica, podrá ser Profesor estable solo con la condición de que su formación sea coherente con la identidad de una Facultad eclesiástica. Para evaluar los candidatos para la enseñanza se deberá tener presente, además de la necesaria competencia en la materia asignada, también la consonancia y la adhesión en sus publicaciones y en su actividad didáctica con la verdad transmitida por la fe.\n\nArt. 20. § 1. A los Profesores de otras Iglesias y comunidades eclesiales, asumidos según las normas de la competente Autoridad Eclesiástica [103] el permiso de enseñar les es dado por el Gran Canciller.\n\n§ 2. Los Profesores de otras Iglesias o comunidades eclesiales no pueden enseñar los cursos de doctrina en el primer ciclo pero pueden enseñar otras disciplinas [104]. En el segundo ciclo, ellos pueden ser llamados como Profesores invitados [105].\n\nArt. 21. § 1. Los Estatutos deben establecer cuándo se confiere el oficio estable, y esto a los efectos de pedir la declaración «nihil obstat» a norma del art. 27 de la Constitución.\n\n§ 2. El «nihil obstat» de la Santa Sede es la declaración de que, a norma de la Constitución y de los Estatutos particulares, no resulta ningún impedimento al nombramiento propuesto, lo que de por sí no comporta un derecho para enseñar. Si hubiese algún impedimento, se deberá comunicar al Gran Canciller, el cual oirá sobre el mismo al Profesor.\n\n§ 3. Si circunstancias particulares de tiempo o lugar impidiesen la petición del «nihil obstat» a la Santa Sede, el Gran Canciller se pondrá en contacto con la Congregación para la Educación Católica con el fin de encontrar una solución oportuna.\n\n§ 4. Las Facultades que estén bajo un particular régimen concordatario, observen las normas en él establecidas y, si existieran, aquellas particulares emanadas por la Congregación para la Educación Católica.\n\nArt. 22. El espacio de tiempo necesario para una promoción, que debe ser por lo menos de un trienio, deberá establecerse en los Estatutos.\n\nArt. 23. § 1. Los Profesores, sobre todo los estables, traten de colaborar entre sí. Se recomienda también la colaboración con los Profesores de otras Facultades, especialmente en materias afines o relacionadas entre sí.\n\n§ 2. No se puede ser contemporáneamente Profesor estable en varias Facultades.\n\nArt. 24. § 1. Se defina con precisión en los Estatutos el modo de proceder en casos de suspensión o de cesamiento del Profesor, especialmente por razones doctrinales.\n\n§ 2. Ante todo, se debe tratar de arreglar la cuestión privadamente entre el Rector, o el Presidente o el Decano, y el mismo Profesor. Si no se llega a un acuerdo, la cuestión sea tratada oportunamente por el Consejo o Comisión competente, de manera que el primer examen del caso se haga dentro de la Universidad o de la Facultad. Si esto no es suficiente, elévese la cuestión al Gran Canciller, el cual, junto con personas expertas de la Universidad o de la Facultad, o de fuera de ellas, examinará el asunto para proveer de modo oportuno. Se debe siempre asegurar al Profesor el derecho de conocer la causa y las pruebas, además de exponer y defender las propias razones. Queda abierta el derecho de recurso a la Santa Sede para una solución definitiva del caso [106].\n\n§ 3. No obstante, en los casos más graves o urgentes) con el fin de proveer al bien de los alumnos y de los fieles, el Gran Canciller podrá suspender «ad tempus» al Profesor, hasta que se concluya el procedimiento ordinario.\n\nArt. 25. Los clérigos diocesanos y los religiosos o equiparados a ellos en el derecho, para llegar a ser profesores de una Facultad y para permanecer en ella como tales, deben tener el consentimiento del propio Ordinario diocesano, Jerarca o del Superior, según las normas establecidas a este respecto por la competente Autoridad eclesiástica.\n\nTítulo IV\n\nLOS ALUMNOS\n\n(Const. Apost., art. 31-35)\n\nArt. 26. § 1. El certificado exigido, a norma del art. 31 de la Constitución:\n\n1° de buena conducta, para los clérigos, los seminaristas y los consagrados, es dado por el Ordinario o del Jerarca, o del Superior o su delegado; para todos los demás por una persona eclesiástica;\n\n2° de estudios previos, es el título de estudios exigido a norma del art. 32 de la Constitución.\n\n§ 2. Dado que difieren entre sí los estudios necesarios requeridos en las distintas naciones para ingresar en la Universidad, la Facultad tiene el derecho y el deber de examinar si se han cursado todas las disciplinas consideradas necesarias por la misma Facultad.\n\n§ 3. En las Facultades de Ciencias Sagradas se requiere un conocimiento suficiente de la lengua latina, para que los alumnos puedan comprender y utilizar las fuentes de tales ciencias y los documentos de la Iglesia [107].\n\n§ 4. Si una disciplina no ha sido cursada o lo ha sido de manera insuficiente, la Facultad ofrezca modo de complementar durante el tiempo oportuno los estudios que faltan y se haga examen de ellos.\n\nArt. 27. Además de los alumnos ordinarios, es decir, aquellos que aspiran a conseguir grados académicos, pueden ser admitidos también alumnos extraordinarios, según las normas establecidas en los Estatutos\n\nArt. 28. El paso del alumno de una Facultad a otra se puede hacer solamente al comienzo del año académico o del semestre, una vez examinado cuidadosamente su expediente académico y disciplinar; en todo caso, ninguno puede ser admitido a un grado académico, si antes no ha completado todo lo necesario para conseguir tal grado, según los Estatutos de la Facultad y del plan de estudios.\n\nArt. 29. Al determinar las normas para suspensión o exclusión de un alumno de la Facultad, sea tutelado el derecho que tiene él de defenderse.\n\nTítulo V\n\nLOS OFICIALES Y EL PERSONAL AUXILIAR\n\n(Const. Apost., art. 36)\n\nTítulo VI\n\nEL PLAN DE ESTUDIOS\n\n(Const. Apost., art. 37-44)\n\nArt. 30. El Plan de estudios necesita de la aprobación de la Congregación para la Educación Católica [108].\n\nArt. 31 El plan de estudio de cada Facultad debe establecer qué disciplinas (principales o auxiliares) son obligatorias, cuáles deben ser frecuentadas por todos y cuáles en cambio son libres u opcionales.\n\nArt. 32. Asimismo los planes de estudio deben establecer las ejercitaciones y seminarios a los cuales los alumnos deben no solamente asistir, sino también participar activamente colaborando con los compañeros y preparando los propios trabajos.\n\nArt. 33. § 1. Se organice racionalmente la distribución de las clases y de las ejercitaciones, de manera que se fomente seriamente el estudio privado y el trabajo personal bajo la guía de los profesores.\n\n§ 2. Una parte de los cursos pueden ser impartidos en la modalidad de enseñanza a distancia, si el plan de estudios, aprobado por la Congregación para la Educación Católica, lo prevé y determina las condiciones, en modo particular lo relacionado con los exámenes.\n\nArt. 34. § 1. Determinen también los Estatutos o los Reglamentos de la Universidad o de cada Facultad de qué modo los examinadores deben expresar el juicio sobre los candidatos.\n\n§ 2. En el voto final sobre los candidatos a los diversos grados, se tengan en cuenta todas las calificaciones conseguidas en los distintos exámenes del mismo ciclo, tanto orales como escritos.\n\n§ 3. En los exámenes para la concesión de grados, especialmente del Doctorado, será muy útil invitar también a profesores externos.\n\nTítulo VII\n\nLOS GRADOS ACADÉMICOS\n\n(Const. Apost., art. 45-52)\n\nArt. 35. En las Universidades o Facultades eclesiásticas, canónicamente erigidas o aprobadas, los grados académicos son conferidos por autoridad de la Santa Sede.\n\nArt. 36. § 1. Los Estatutos establezcan los requisitos necesarios para la preparación de la tesis doctoral y las normas para su defensa pública y su edición.\n\n§ 2. La publicación de la tesis doctoral en forma electrónica es admisible, siempre y cuando el plan de los estudios lo prevea y se determinen las condiciones para que sea garantizada la permanente accesibilidad a dicha tesis.\n\nArt. 37. Un ejemplar impreso de las disertaciones publicadas será enviado a la Congregación para la Educación Católica. Se aconseja enviar también un ejemplar a las Facultades Eclesiásticas, al menos a las de la propia región, que se ocupan de las mismas ciencias.\n\nArt. 38. Los documentos auténticos de los grados académicos conferidos serán firmados por las Autoridades Académicas, según los Estatutos, y además por el Secretario de la Universidad o de la Facultad; póngase también en ellos el sello de la misma.\n\nArt. 39. En los países en donde los convenios internacionales establecidos por la Santa Sede lo requieran y en las instituciones en donde las autoridades académicas lo retengan oportuno, los documentos auténticos de los grados académicos serán acompañados por un documento con informaciones ulteriores, relacionadas con el itinerario de estudios (por ejemplo el Diploma Supplement).\n\nArt. 40. No se conceda el Doctorado «honoris causa» sin el consentimiento del Gran Canciller, el cual a su vez debe obtener previamente el «nihil obstat» de la Santa Sede y oír el parecer del Consejo de Universidad o Facultad.\n\nArt. 41. Para que una Facultad pueda conferir otros títulos, más allá de los grados académicos establecidos, es necesario:\n\n1° que la Congregación para la Educación Católica haya concedido el nulla obstat para que se otorguen dichos títulos;\n\n2° que el respectivo plan de estudios establezca la naturaleza del título, indicando expresamente que no se trata de un grado académico concedido por autoridad de la Santa Sede;\n\n3° que el mismo Diploma declare que el título académico no ha sido conferido por autoridad de la Santa Sede.\n\nTítulo VIII\n\nCUESTIONES DIDÁCTICAS\n\n(Const. Apost., art. 53-56)\n\nArt. 42. La Universidad o Facultad debe tener aulas verdaderamente funcionales y decorosas, adecuadas a las exigencias de la enseñanza de las distintas disciplinas y al número de alumnos.\n\nArt. 43. Debe haber a disposición una Biblioteca para consultas, en la que se encuentren las obras principales necesarias para el trabajo científico tanto de los profesores como de los alumnos.\n\nArt. 44. Se establezcan normas para la Biblioteca, de manera que se facilite el acceso y el uso, particularmente a los profesores y a los alumnos.\n\nArt. 45. Se fomente también la colaboración y la coordinación entre las bibliotecas de la misma ciudad o región.\n\nTítulo IX\n\nCUESTIONES ECONÓMICAS\n\n(Const. Apost., art. 57-60)\n\nArt. 46. § 1. Para la buena marcha de la administración, procuren las Autoridades académicas informarse, en fechas determinadas, de la situación económica, sometiéndola periódicamente a un cuidadoso control.\n\n§ 2. Anualmente el Rector o el Presidente transmitan una relación sobre el estado económico de la Universidad o de la Facultad al Gran Canciller.\n\nArt. 47. § 1. Se provea de modo oportuno a que el pago de las tasas académicas no impida el acceso a los grados académicos a aquellos alumnos que, por las cualidades intelectuales de que están dotados, dan esperanzas de ser muy útiles a la Iglesia en el futuro.\n\n§ 2. Se ha de procurar por tanto que se creen para los estudiantes, particulares ayudas económicas, de proveniencia eclesial, civil o privada, destinadas a ayudarles.\n\nTítulo X\n\nPLANIFICACIÓN Y COOPERACIÓN ENTRE LAS FACULTADES\n\n(Const. Apost., art. 61-67)\n\nArt. 48. § 1. Cuando se trate de crear una nueva Universidad o Facultad, es necesario:\n\na) demostrar una necesidad o verdadera utilidad, que no pueda satisfacerse por la afiliación, o la agregación o la incorporación;\n\nb) presentar los requisitos necesarios, de los cuales los principales son:\n\n1° el número de Profesores estables y su titulación, de acuerdo con la naturaleza y las exigencias de la Facultad;\n\n2° un conveniente número de alumnos;\n\n3° la biblioteca, los demás subsidios científicos y las aulas;\n\n4° recursos económicos realmente suficientes para la Universidad o Facultad;\n\nc) presentar los Estatutos, junto con el plan de estudios, que estén en conformidad con la presente Constitución y con estas Normas aplicativas.\n\n§ 2. La Congregación para la Educación Católica — oído el parecer tanto de la Conferencia Episcopal, del Obispo diocesano o eparquial, principalmente por lo que se refiere al aspecto pastoral, como de los peritos, en particular los de las Facultades más próximas, más bien bajo el aspecto científico — determinará sobre la oportunidad de proceder a la nueva erección.\n\nArt. 49. Cuando se trate de aprobar una Universidad o Facultad, se requiere:\n\na) el consentimiento tanto de la Conferencia Episcopal como del Obispo diocesano o eparquial;\n\nb) que se cumplan las condiciones establecidas en el artículo 48, § 1, b) c).\n\nArt. 50. Las condiciones de la afiliación se refieren sobre todo al número y a la calidad de los profesores, al plan de estudios, a la biblioteca y al deber de la Facultad afiliante de asistir al Instituto afiliado; esto exige normalmente que la Facultad afiliante y el Instituto afiliado se encuentren en la misma nación o región cultural.\n\nArt. 51. § 1. La agregación es la unión con una Facultad de un Instituto, que solamente abarque el primero y el segundo ciclo, con el fin de conseguir a través de la Facultad los correspondientes grados académicos.\n\n§ 2. La incorporación en cambio, es la inserción en una Facultad de un Instituto que abarque el segundo o tercer ciclo o también entrambos, con el fin de conseguir median te la Facultad los correspondientes grados académicos.\n\n§ 3. La agregación y la incorporación no pueden concederse si el Instituto no está adecuadamente equipado para la consecución de los correspondientes grados académicos, de manera que se tenga fundada esperanza de que la conexión con la Facultad pueda llevar realmente a la finalidad deseada.\n\nArt. 52. § 1. Se ha de fomentar la cooperación entre las Facultades Eclesiásticas, bien sea mediante la recíproca invitación de los profesores, la comunicación de las propias actividades científicas, o bien mediante la promoción de investigaciones comunes orientadas a la utilidad del pueblo de Dios.\n\n§ 2. Se debe promover también la cooperación con las demás Facultades aun no católicas, pero conservando fielmente la propia identidad.\n\nPARTE SEGUNDA\n\nNORMAS ESPECIALES\n\nTítulo I\n\nLA FACULTAD DE TEOLOGÍA\n\n(Const. Apost., art. 68-76)\n\nArt. 53. Las disciplinas teológicas sean enseñadas de manera que aparezca claramente su conexión orgánica y se pongan de relieve sus varias dimensiones, intrínsecamente pertenecientes a la índole propia de la doctrina sagrada cuales son ante todo la bíblica, la patrística, la histórica, la litúrgica y la pastoral. Los alumnos serán orientados a una profunda asimilación de la materia y al mismo tiempo a la formación de una síntesis personal, con el fin de hacer propio el método de la investigación científica y de prepararse idóneamente a la exposición adecuada de la doctrina sagrada.\n\nArt. 54. En la enseñanza han de observarse las normas contenidas en los documentos del Concilio Vaticano II [109], y también en los documentos más recientes de la Santa Sede [110], en cuanto se refieren a los estudios académicos.\n\nArt. 55. Las disciplinas obligatorias son:\n\nLas disciplinas obligatorias son:\n\n1° En el primer ciclo:\n\na) Las disciplinas filosóficas que se requieren para la Teología, como son en primer lugar la filosofía sistemática y la historia de la filosofía (antigua, medieval, moderna, contemporánea). La enseñanza sistemática, además de una introducción general, deberá comprender las partes principales de la filosofía: 1) metafísica (entendida como filosofía del ser y teología natural), 2) filosofía de la naturaleza, 3) filosofía del hombre, 4) filosofía moral y política, 5) lógica y filosofía del conocimiento.\n\n- Excluidas las ciencias humanas, las disciplinas estrictamente filosóficas (cf. Ord., Art. 66, 1º a) deben constituir al menos el 60% del número de los créditos de los dos primeros años. Cada año deberá prever un número de créditos adecuados a un año de estudios universitarios a tiempo completo.\n\n- Es en gran manera recomendable que los cursos de filosofía estén concentrados en los dos primeros años de la formación filosófico-teológica. Estos estudios de filosofía, realizados en razón de los estudios de teología, estarán unidos en el arco de este bienio, a los cursos introductorios de la teología.\n\nb) Las disciplinas teológicas, a saber:\n\n— la Sagrada Escritura: introducción y exégesis;\n\n— la Teología fundamental, con referencia a las cuestiones sobre el ecumenismo, las religiones no cristianas, el ateísmo y las otras corrientes de la cultura contemporánea;\n\n— la Teología dogmática;\n\n— la Teología moral y espiritual;\n\n— la Teología pastoral;\n\n— la Liturgia;\n\n— la Historia de la Iglesia, la Patrología y la Arqueología;\n\n— el Derecho canónico.\n\nc) Las disciplinas auxiliares, esto es, algunas ciencias humanas y, además de la lengua latina, las lenguas bíblicas en la medida en que se requieren para los ciclos siguientes.\n\n2° En el segundo ciclo: las disciplinas especiales, oportunamente establecidas en las diversas secciones, según las distintas especialidades, con seminarios y ejercitaciones propias, comprendiendo también algún trabajo escrito.\n\n3° En el tercer ciclo: el plan de estudios de Facultad determinará si se deben enseñar disciplinas peculiares con los relativos seminarios y ejercitaciones y cuáles lenguas antiguas y modernas debe comprender el estudiante para la elaboración de la tesis doctoral.\n\nArt. 56. En el quinquenio institucional hay que procurar con diligencia que todas las disciplinas sean explicadas con orden, amplitud y método propio, de manera que concurran armónica y eficazmente al objeto de ofrecer a los alumnos una formación sólida, orgánica y completa en materia teológica, gracias a la cual se les capacite para proseguir los estudios superiores del segundo ciclo, así como para ejercer convenientemente determinados oficios eclesiásticos.\n\nArt. 57. El número de profesores que enseñen filosofía debe ser de al menos tres, provistos de los títulos filosóficos requeridos (cf. Ord., Art. 19 y 67, 2). Deben ser estables, es decir, dedicados a tiempo completo a la enseñanza de la filosofía y a la investigación en este campo.\n\nArt. 58. Además de los exámenes o pruebas equivalentes de cada disciplina, al final del primero y del segundo ciclo se haga o un examen global de todas las disciplinas o una prueba equivalente, en el cual el alumno demuestre que ha adquirido la plena formación científica requerida por el ciclo en cuestión.\n\nArt. 59. Corresponde a la Facultad determinar en qué condiciones los alumnos, que hayan terminado regularmente el currículo filosófico-teológico en un Seminario mayor o en otro Instituto superior aprobado, pueden ser admitidos al segundo ciclo, teniendo cuidadosamente en cuenta los estudios ya hechos y, según el caso, prescribiendo también cursos y exámenes especiales.\n\nTítulo II\n\nLA FACULTAD DE DERECHO CANÓNICO\n\n(Const. Apost., art. 77-80)\n\nArt. 60. En la Facultad de Derecho Canónico, Latino u Oriental, se ha de procurar enseñar científicamente tanto la historia y los textos de las leyes eclesiásticas, tanto su sentido y conexión, como sus fundamentos teológicos.\n\nArt. 61. Las disciplinas obligatorias son:\n\n1) En el primer ciclo:\n\na) elementos de filosofía: antropología filosófica, metafísica y ética;\n\nb) elementos de teología: introducción a la sagrada Escritura; teología fundamental: revelación divina, su transmisión y credibilidad; teología trinitaria; cristología; tratado sobre la gracia; de modo particular, eclesiología; teología sacramental general y especial; teología moral fundamental y especial;\n\nc) instituciones generales de derecho canónico;\n\nd) lengua latina.\n\n2) En el segundo ciclo:\n\na) el Código de derecho canónico o el Código de cánones de las Iglesias orientales en todas sus partes y las demás leyes canónicas vigentes;\n\nb) disciplinas conexas: teología del derecho canónico; filosofía del derecho; instituciones del derecho romano; elementos de derecho civil; historia de las instituciones canónicas; historia de las fuentes del derecho canónico; relaciones entre la Iglesia y la sociedad civil; praxis canónica administrativa y judicial;\n\nc) introducción al Código de cánones de las Iglesias orientales para los estudiantes de una Facultad de derecho canónico latino; introducción al Código de derecho canónico para los estudiantes de una Facultad de derecho canónico oriental;\n\nd) lengua latina;\n\ne) cursos opcionales, ejercitaciones y seminarios prescritos por cada Facultad.\n\n3) En el tercer ciclo:\n\na) latinidad canónica;\n\nb) cursos opcionales o ejercitaciones prescritas por cada Facultad.\n\nArt. 62. § 1. Pueden ser admitidos directamente al segundo ciclo los estudiantes que hayan completado el currículo filosófico-teológico en un seminario mayor o en una Facultad teológica, a no ser que el decano considere necesario u oportuno exigir un curso previo de lengua latina o de instituciones generales de derecho canónico.\n\nQuienes demuestren que ya han estudiado algunas materias del primer ciclo en una Facultad o instituto universitario idóneos, pueden ser dispensados de ellas.\n\n§ 2. Quienes hayan conseguido un grado académico en derecho civil pueden ser dispensados de algunos cursos del segundo ciclo (como derecho romano y derecho civil), pero no podrán ser eximidos del trienio de licenciatura.\n\n§ 3. Al concluir el segundo ciclo, los estudiantes deben conocer de tal manera la lengua latina, que puedan entender bien el Código de derecho canónico y el Código de cánones de las Iglesias orientales, así como los demás documentos canónicos; esa obligación se mantiene también en el tercer ciclo, de modo que puedan interpretar correctamente las fuentes del derecho así como también las otras lenguas necesarias para la elaboración de la disertación.\n\nArt. 63. Además de los exámenes o pruebas equivalentes sobre cada una de las disciplinas, al final del segundo ciclo se hará un examen de conjunto o una prueba equivalente, donde el alumno demuestre haber adquirido la plena madurez científica requerida por dicho ciclo.\n\nTítulo III\n\nLA FACULTAD DE FILOSOFÍA\n\n(Const. Apost., art. 81-84)\n\nArt. 64. § 1. La investigación y la enseñanza de la filosofía en una Facultad eclesiástica de Filosofía deben basarse “en el patrimonio filosófico perennemente válido” [111], que se ha desarrollado a lo largo de la historia, teniendo en cuenta particularmente la obra de Santo Tomás de Aquino. Al mismo tiempo, la filosofía enseñada en una Facultad eclesiástica deberá estar abierta a las contribuciones que las investigaciones más recientes han aportado y continúan aportando. Se requerirá subrayar la dimensión sapiencial y metafísica de la filosofía.\n\n§ 2. En el primer ciclo, la Filosofía se enseñe de manera que los alumnos del ciclo institucional logren una síntesis doctrinal, sólida y coherente, aprendan a examinar y a juzgar los diversos sistemas filosóficos y se acostumbren gradualmente a una mentalidad filosófica personal.\n\n§ 3. Si los estudiantes del primer ciclo de los estudios teológicos frecuentan los cursos del primer ciclo de la Facultad de Filosofía, se preste atención a que sea salvaguardada la especificidad del contenido y del objetivo de cada proceso formativo. Al terminar la formación filosófica, no será entregado ningún título académico en filosofía (cfr VG, art. 74 a), pero los estudiantes podrán solicitar un certificado que reconozca los cursos frecuentados y los créditos obtenidos.\n\n§ 4. La formación obtenida en el primer ciclo podrá ser perfeccionada en el ciclo sucesivo de inicio de especialización mediante la mayor concentración sobre una parte de la filosofía y un mayor empeño por parte del estudiante en la reflexión filosófica.\n\n§ 5. Es oportuno hacer una clara distinción entre los estudios de las Facultades eclesiásticas de Filosofía y el recorrido filosófico que forma parte integrante de los estudios en una Facultad de Teología o en un Seminario mayor. En una institución donde se hallen contemporáneamente tanto una Facultad eclesiástica de Filosofía como una Facultad de Teología, cuando los cursos de filosofía que forman parte del primer ciclo quinquenal de teología se realizan en la Facultad de Filosofía, la autoridad que decide el programa es el Decano de la Facultad de Teología, respetando la ley vigente y valorando la colaboración estrecha con la Facultad de Filosofía.\n\nArt. 65. En la enseñanza de la Filosofía se deben observar las normas que le atañen y que se contienen en los documentos del Concilio Vaticano II [112] y en otros documentos más recientes de la Santa Sede [113], en lo que hacen referencia a los estudios académicos.\n\nArt. 66. Las disciplinas enseñadas en los diversos ciclos son:\n\n1° En el primer ciclo:\n\na) Las materias obligatorias fundamentales:\n\n— Una introducción general que pretenderá, en modo particular, mostrar la dimensión sapiencial de la filosofía.\n\n— Las disciplinas filosóficas principales: 1) metafísica (entendida como filosofía del ser y teología natural), 2) filosofía de la naturaleza, 3) filosofía del hombre, 4) filosofía moral y política, 5) lógica y filosofía del conocimiento. Dada la importancia particular de la metafísica, a esta disciplina le deberá corresponder un adecuado número de los créditos.\n\n— La historia de la filosofía: antigua, medieval, moderna y contemporánea. El examen atento de las corrientes que han tenido mayor influencia, será acompañado, cuando sea posible, de una lectura de textos de los autores más significativos. Se añadirá, en función de las necesidades, un estudio de filosofías locales.\n\nLas materias obligatorias fundamentales deben constituir al menos el 60% y no superar el 70% del número de los créditos del primer ciclo.\n\nb) Las materias obligatorias complementarias:\n\n— El estudio de las relaciones entre razón y fe cristiana, o sea, entre filosofía y teología, desde un punto de vista sistemático e histórico, con la atención puesta en salvaguardar, tanto la autonomía de los propios campos como su vinculación mutua.\n\n— El latín, en modo de poder comprender las obras filosóficas (especialmente de los autores cristianos) redactadas en dicha lengua. Un tal conocimiento del latín se debe verificar en el arco de los primeros dos años.\n\n— Una lengua moderna diferente de la propia lengua madre, cuyo conocimiento se debe verificar antes de finalizar el tercer año.\n\n— Una introducción a la metodología de estudio y del trabajo científico que favorezca el uso de los instrumentos de la investigación y la práctica del discurso argumentativo.\n\nc) Las materias complementarias opcionales:\n\n— Elementos de literatura y de las artes.\n\n— Elementos de alguna ciencia humana y de alguna ciencia natural (por ejemplo: psicología, sociología, historia, biología, física). Se controle, de manera particular, que se establezca una conexión entre las ciencias y la filosofía.\n\n— Alguna otra disciplina filosófica opcional, por ejemplo: filosofía de las ciencias, filosofía de la cultura, filosofía del arte, filosofía de la técnica, filosofía del lenguaje, filosofía del derecho, filosofía de la religión.\n\n2° En el segundo ciclo:\n\n— Algunas disciplinas especiales que serán distribuidas oportunamente en las varias secciones según las diversas especializaciones, con las respectivas ejercitaciones y seminarios, incluyendo también una tesina escrita.\n\n— El conocimiento o la profundización del griego antiguo, o de una segunda lengua moderna, además de aquella exigida en el primer ciclo o la profundización de esta última.\n\n3° En el tercer ciclo:\n\nEl Plan de estudios de la Facultad determinará si se deben enseñar disciplinas especiales y cuáles son éstas, con sus ejercitaciones y seminarios. Será necesario el aprendizaje de otra lengua o la profundización de algunas de las lenguas estudiadas precedentemente.\n\nArt. 67. § 1. La Facultad debe emplear de modo estable al menos siete docentes debidamente cualificados de modo que puedan asegurar la enseñanza de cada una de las materias obligatorias fundamentales (cf. Ord., art. 66, 1°; art. 48, § 1, b).\n\nEn particular: el primer ciclo debe tener al menos cinco docentes estables distribuidos del siguiente modo: uno en metafísica; uno en filosofía de la naturaleza; uno en filosofía del hombre; uno en filosofía moral y política; uno en lógica y en filosofía del conocimiento.\n\nPara el resto de las materias, obligatorias y opcionales, la Facultad puede pedir la ayuda de otros docentes.\n\n§ 2. Un docente queda habilitado para enseñar en una Institución eclesiástica si ha conseguido los grados académicos requeridos en el seno de una Facultad eclesiástica de Filosofía (cf. Ord., art. 19).\n\n§ 3. Si el docente no está en posesión ni de un Doctorado canónico ni de una Licencia canónica, podrá ser contado como docente estable sólo con la condición que su formación filosófica sea coherente con el contenido y el método que se propone en una Facultad eclesiástica. Al valorar los candidatos a la enseñanza en una Facultad eclesiástica de Filosofía se deberá considerar: la necesaria competencia en la materia asignada; una oportuna apertura a la visión de conjunto del saber; la adhesión en sus publicaciones y en sus actividades didácticas a la verdad enseñada por la fe; un conocimiento adecuadamente profundizado de la armoniosa relación entre fe y razón.\n\n§ 4. Se necesitará, garantizar que una Facultad eclesiástica de Filosofía tenga siempre una mayoría de docentes estables en posesión de un Doctorado eclesiástico en Filosofía, o de una Licencia eclesiástica en una ciencia sagrada junto a un Doctorado en Filosofía conseguido en una Universidad no eclesiástica.\n\nArt. 68. En general, para que un estudiante pueda ser admitido en el segundo ciclo de filosofía, es necesario que haya obtenido el Bachillerato eclesiástico en Filosofía.\n\nSi un estudiante ha hecho estudios filosóficos en una Facultad no eclesiástica de Filosofía, en una Universidad católica o en otro Instituto de Estudios superiores, puede ser admitido al segundo ciclo sólo después de haber demostrado, con un examen apropiado, que su preparación es conciliable con aquella propuesta por una Facultad eclesiástica de Filosofía y haber completado eventuales lagunas en relación a los años y al plan de estudio previsto para el primer ciclo en base a las presentes Ordinationes. La elección de los cursos deberá favorecer una síntesis de las materias recibidas (cf. VG, art. 82, a). Al terminar estos estudios integrativos, el estudiante será admitido en el segundo ciclo, sin recibir el Bachillerato eclesiástico en Filosofía.\n\nArt. 69. § 1 Teniendo en cuenta la reforma del primer ciclo de tres años de los estudios eclesiásticos de filosofía que se concluye con el Bachillerato en Filosofía, la afiliación filosófica debe estar en conformidad con todo lo que ha sido decretado para el primer ciclo, en cuanto al número de años y al programa de los estudios (cf. Ord., art. 66, 1°); el número de los docentes estables en un instituto filosófico afiliado debe ser al menos de cinco con las cualificaciones requeridas (cf. Ord., art. 67).\n\n§ 2. Teniendo en cuenta la reforma del segundo ciclo de dos años de los estudios eclesiásticos de filosofía que se concluyen con la Licencia en filosofía, la agregación filosófica debe estar en conformidad con aquello que ha sido decretado para el primer y para el segundo ciclo, en cuanto al número de años y al plan de estudios (cf. VG, art. 74 a y b; Ord., art. 66); el número de docentes estables en un instituto filosófico agregado debe ser de al menos seis con las cualificaciones requeridas (cf. Ord. art. 67).\n\n§ 3. Teniendo en cuenta la reforma de los estudios filosóficos incluidos en el primer ciclo filosófico-teológico que se concluye con el Bachillerato en Teología, la formación filosófica de un Instituto afiliado en Teología debe estar en conformidad con aquello que ha sido decretado en cuanto al plan de estudios (cf. Ord., art 55, 1º); el número de docentes estables en Filosofía debe ser de al menos dos.\n\nTítulo IV\n\nOTRAS FACULTADES\n\n(Const. Apost., art. 85-87)\n\nArt. 70. Para conseguir los fines expuestos en el artículo 85 de la Constitución Apostólica, han sido ya erigidas y habilitadas para conferir grados académicos con autoridad de la Santa Sede, las siguientes Facultades o Institutos ad instar Facultatis:\n\n— de Arqueología Cristiana,\n\n― de Bioética,\n\n— de Ciencias de la Educación o Pedagogía,\n\n— de Ciencias Religiosas,\n\n— de Ciencias Sociales,\n\n― de Comunicación Social,\n\n― de Espiritualidad,\n\n— de Estudios Árabes y de Islamología,\n\n― de Estudios Bíblicos,\n\n— de Estudios Orientales,\n\n— de Estudios Medievales,\n\n― de Estudios sobre Matrimonio y Familia,\n\n— de Historia Eclesiástica,\n\n— de Literatura Cristiana y Clásica,\n\n— de Liturgia,\n\n— de Misionología,\n\n— de Música Sacra,\n\n― de Oriente Antiguo,\n\n— de Psicología.\n\nSu Santidad el Papa Francisco ha aprobado y ha mandado publicar todas y cada una de las presentes Normas Aplicativas, no obstante cualquier disposición contraria.\n\nRoma, en la sede de la Congregación para la Educación Católica, el día 27 de diciembre, fiesta de San Juan Apóstol y Evangelista, del año 2017.\n\nGIUSEPPE CARD. VERSALDI\n\nPREFECTO\n\nANGELO VINCEZO ZANI\n\nArzobispo titular de Volturno\n\nSECRETARIO\n\nAPÉNDICE I\n\nAL ART. 7 DE LAS NORMAS APLICATIVAS\n\nNORMAS PARA LA REDACCIÓN DE LOS ESTATUTOS Y DE LOS PLANES DE ESTUDIO DE UNA UNIVERSIDAD\n\nO DE UNA FACULTAD ECLESIÁSTICAS\n\nTeniendo en cuenta lo dispuesto en la Constitución Apostólica y en las Normas aplicativas — y dejando a los propios reglamentos internos lo que es de índole más peculiar y mudable — los Estatutos de la Universidad o de la Facultad tratarán principalmente los temas siguientes:\n\n1. El nombre, la naturaleza y la finalidad de la Universidad o Facultad (con una breve información histórica en el proemio),\n\n2. El Gobierno — El Gran Canciller; las Autoridades académicas, personales y colegiales: cuáles son sus competencias concretas; cómo han de ser elegidas las Autoridades personales y cuánto tiempo dura su mandato; cómo se eligen las Autoridades colegiales o los miembros de los Consejos y cuánto tiempo deben permanecer en el cargo,\n\n3. Los Profesores — Cuál debe ser su número mínimo en cada Facultad; qué categorías se han de distinguir tanto entre los profesores estables como entre los no estables; qué requisitos se les deben exigir; cómo deben ser asumidos, nombrados, promovidos y cómo deben cesar en sus funciones, describiendo los motivos y los procedimientos; sus deberes y sus derechos.\n\n4. Los alumnos — Los requisitos para su inscripción; sus deberes y sus derechos; motivos y procedimiento para su suspensión.\n\n5. Los oficiales y el personal administrativo y de servicio — Sus deberes y sus derechos.\n\n6. Los grados académicos — Qué grados se conferirán en cada Facultad y bajo qué condiciones; otros títulos.\n\n7. El material didáctico e informático — La Biblioteca; cómo se piensa proveer a su conservación y a su incremento; los demás instrumentos didácticos, informáticos y los laboratorios científicos, si son necesarios.\n\n8. Los aspectos económicos — El patrimonio de la Universidad o de la Facultad y su administración; las normas acerca de los honorarios de las autoridades, profesores, oficiales y sobre las tasas de los alumnos, comprendiendo las ayudas económicas destinadas a ellos.\n\n9. Las relaciones con las otras Facultades, Institutos, etc.\n\nTeniendo en cuenta lo dispuesto en la Constitución Apostólica y en las Normas aplicativas, el Plan de estudios que deberá ser presentado a la Congregación para la Educación Católica para su aprobación contendrá:\n\n1. El respectivo Plan de estudios en cada Facultad;\n\n2. Cuántos ciclos comprende;\n\n3. Las disciplinas que serán enseñadas; especificando su obligatoriedad o no;\n\n4. Seminarios y ejercitaciones;\n\n5. Exámenes y pruebas;\n\n6. Eventual modalidad a distancia.\n\nAPÉNDICE II\n\nAL ART. 70 DE LAS NORMAS\n\nSECTORES DE ESTUDIOS ECLESIÁSTICOS EN EL PRESENTE (A. 2020) ORDENAMIENTO DE LA IGLESIA\n\nAdvertencia — Cada uno de los Sectores de estudio, enumerados aquí siguiendo el orden alfabético y en cursiva, está vigente actualmente. Cada Sector contiene diversas especializaciones.\n\nLas especializaciones existentes se encuentran en el Banco de Datos de las Instituciones de Estudios Superiores Eclesiásticos, accesibles mediante la página web www.educatio.va\n\nEn el mencionado Banco de Datos se incluyen todas las Instituciones de Estudios Superiores erigidas o aprobadas por la Congregación para la Educación Católica como parte del sistema educativo de la Santa Sede.\n\n— Estudios Árabes y de Islamología.\n\n— Estudios de Arqueología Cristiana.\n\n— Estudios Bíblicos.\n\n— Estudios de Bioética.\n\n— Estudios de Ciencias de la Educación.\n\n— Estudios de Ciencias de la Paz\n\n— Estudios de Ciencias Religiosas.\n\n— Estudios de Ciencias Sociales.\n\n— Estudios de Comunicación Social.\n\n— Estudios de Derecho.\n\n— Estudios de Derecho Canónico.\n\n— Estudios de Ecología Integral\n\n— Estudios de Espiritualidad.\n\n— Estudios de Filosofía.\n\n— Estudios de Historia de la Iglesia.\n\n— Estudios Judíos y Relaciones Hebraico - Cristianas\n\n— Estudios de Literatura Clásica y Cristiana.\n\n— Estudios de Liturgia.\n\n— Estudios de Matrimonio y Familia.\n\n— Estudios de Misionología.\n\n— Estudios de Música Sacra.\n\n— Estudios Orientales.\n\n— Estudios de Oriente Antiguo.\n\n— Estudios de Psicología.\n\n— Estudios de Teología.\n\n[1] Cf. San Agustín, Confesiones, X, 23.33; I,1,1.\n\n[2] Conc. Ecum. Vat. II, Constitución pastoral Gaudium et spes, n. 22.\n\n[3] Sapientia christiana, Proemio, III; cf. infra, Apéndice, I.\n\n[4] Videomensaje al Congreso Internacional de Teología organizado por la Pontificia Universidad Católica Argentina «Santa María de los Buenos Aires», 1-3 de septiembre de 2015.\n\n[5] Optatam totius, n. 14.\n\n[6] Ibíd., n. 16.\n\n[7] Ibíd.\n\n[8] Cf. ibíd.\n\n[9] Ibíd., 19.\n\n[10] Ibíd., 20.\n\n[11] Proemio n. I.\n\n[12] Fides et ratio, n. 85.\n\n[13] n. 14.\n\n[14] n. 20.\n\n[15] Carta Encíclica Caritas in veritate, n. 42.\n\n[16] Cf. ibíd., 54; Conc. Ecum. Vat. II, Constitución dógmatica. Lumen gentium, n. 1.\n\n[17] Carta Encíclica Caritas in veritate, n. 33.\n\n[18] Ibíd., n. 30.\n\n[19] Cf. Exhortación Apostólica Evangelii gaudium, cap. 5.\n\n[20] Ibíd., n. 30.\n\n[21] Cf. Discurso al V Convenio nacional de la Iglesia italiana, Florencia, 10 de noviembre de 2015.\n\n[22] Cf. Exhortación Apostólica Evangelii gaudium, n. 55.\n\n[23] Cf. Carta Encíclica Laudato si’, n. 139.\n\n[24] Ibíd., n. 61.\n\n[25] Cf. ibíd., n. 194.\n\n[26] Ibíd., n. 53; cf. n. 105.\n\n[27] Ibíd., 114.\n\n[28] Discurso a la Comunidad de la Pontificia Universidad Gregoriana y a los miembros de los asociados Pontificio Instituto Bíblico y Pontificio Instituto Oriental, 10 de abril de 2014,: AAS 106 (2014), pág. 374.\n\n[29] Cf. Exhortación Apostólica Evangelii gaudium, nn. 11; 34ss.; 164-165.\n\n[30] Ibíd., n. 165.\n\n[31] Cf. Conc. Ecum. Vat. II, Constitución dogmática Lumen gentium, n. 1.\n\n[32] Exhortación Apostólica Evangelii gaudium, n. 111.\n\n[33] Cf. Bula de convocación del Jubileo Extraordinario de la Misericordia, Misericordiae Vultus (11 abril 2015).\n\n[34] Cf. Exhortación Apostólica Evangelii gaudium, nn. 87 y 272.\n\n[35] Ibíd., n. 92.\n\n[36] Cf. Carta encíclica Laudato si’, n. 49.\n\n[37] Cf. Exhortación Apostólica Evangelii gaudium, cap. 4.\n\n[38] Consejo Pontificio Justicia y Paz, Compendio de la Doctrina Social de la Iglesia, 52; cf. Exhortación Apostólica Evangelii gaudium, n. 178.\n\n[39] Exhortación Apostólica Evangelii gaudium, n. 195.\n\n[40] Cf. Carta Encíclica Laudato si’, n. 240.\n\n[41] Cf. Exhortación Apostólica Evangelii gaudium, n. 239.\n\n[42] Carta Encíclica Caritas in veritate, n. 4.\n\n[43] Proemio, III; cf. Conc. Ecum. Vat. II, Constitución pastoral Gaudium et spes, n. 62.\n\n[44] Exhortación Apostólica Evangelii gaudium, n. 74.\n\n[45] n. 31.\n\n[46] Cf. Exhortación Apostólica Evangelii gaudium, n. 134.\n\n[47] L’Idea di Università, VII, Vita e Pensiero, Milano (1976), pág. 201.\n\n[48] Cf. Delle cinque piaghe della Santa Chiesa, en Opere di Antonio Rosmini, vol. 56, ed. Ciudad Nueva, Roma (19982), cap. II, Passim.\n\n[49] Laudato si’, n. 164.\n\n[50] Ibíd.\n\n[51] Videomensaje al Congreso Internacional de Teología organizado por la Pontificia Universidad Católica Argentina «Santa María de los Buenos Aires», 1-3 de septiembre de 2015.\n\n[52] Exhortación Apostólica Evangelii gaudium, n. 236.\n\n[53] Juan Pablo II, Carta Apostólica Novo Millennio ineunte, 6 de enero de 2001, n. 40.\n\n[54] Ibíd.\n\n[55] Exhortación Apostólica Evangelii gaudium, n. 116.\n\n[56] Catequesis, 26 de abril de 2006.\n\n[57] Videomensaje al Congreso Internacional de Teología organizado por la Pontificia Universidad Católica Argentina «Santa María de los Buenos Aires», 1-3 de septiembre de 2015, en referencia a la Exhortación apostólica Evangelii gaudium, n. 115.\n\n[58] Carta al Gran Canciller de la Pontificia Universidad Católica Argentina en el Centenario de la Facultad de Teología, 3 de marzo de 2015.\n\n[59] Exhortación Apostólica Evangelii gaudium, nn. 227-228.\n\n[60] Proemio, n. III.\n\n[61] Exhortación Apostólica Evangelii gaudium, n. 133.\n\n[62] Cf. Carta Encíclica Laudato si’, n. 47; Exhortación Apostólica Evangelii gaudium, n. 50.\n\n[63] Exhortación Apostólica Evangelii gaudium, n. 45.\n\n[64] Ibíd., n. 132.\n\n[65] n. 201.\n\n[66] Videomensaje al Congreso Internacional de Teología organizado por la Pontificia Universidad Católica Argentina «Santa María de los Buenos Aires», 1-3 de septiembre de 2015.\n\n[67] Carta Encíclica Laudato si’, n. 202.\n\n[68] Exhortación Apostólica Evangelii gaudium, n. 278.\n\n[69] Cf. can. 815 CIC.\n\n[70] Cf. can. 817 CIC; can. 648 CCEO.\n\n[71] Cf. Juan Pablo II, Constitución Apostólica Ex corde Ecclesiæ, art. 1, §2: AAS 82 [1990] pág. 1502.\n\n[72] Cf. Constitución Apostólica Regimini Ecclesiae universae, 78: AAS 59 (1967), pág. 914; can. 816, § 1 CIC; can. 649 CCEO; Juan Pablo II, Constitución Apostólica Pastor bonus, art. 116, § 2: AAS 80 [1988] pág. 889.\n\n[73] Cf. can. 817 CIC; can. 648 CCEO.\n\n[74] Cf. Motu proprio Sedula cura: AAS 63 (1971) págs. 665 ss., y Decreto de la Pont. Comisión Bíblica Ratio periclitandae doctrinae: AAS 67 (1975), págs. 153 ss.\n\n[75] Cf. can. 816, § 2 CIC; can. 650 CCEO.\n\n[76] Cf. cann. 810 § 1 y 818 CIC.\n\n[77] Cf. Conc. Ecum. Vat. II, Constitución dogmática sobre la Iglesia Lumen gentium, 25, 21 de noviembre de 1965: AAS 57 [1965] 29-31; Congregación para la Doctrina de la Fe, Instrucción sobre la vocación eclesial del Teólogo, Donum veritatis, 24 de mayo de 1990: AAS 82 [1990] págs.1550-1570.\n\n[78] Cf. can. 833, n. 7.\n\n[79] Cf. can. 152 CIC; can. 942 CCEO.\n\n[80] Cf. Constitución pastoral sobre la Iglesia en el mundo contemporáneo Gaudium et spes, 59: AAS 58 (1966), pág. 1080.\n\n[81] Cf. can. 816 § 1 CIC; cann. 648-649 CCEO.\n\n[82] Cf. can. 820 CIC.\n\n[83] Cf. Conc. Ecum. Vat. II, Constitución dogmática sobre la Divina Revelación Dei Verbum, 24: AAS 58 (1966), pág. 827.\n\n[84] Cf. Congregación para la Doctrina de la Fe, Instrucción sobre la vocación eclesial del Teólogo, Donum veritatis, 24 de mayo de 1990: AAS 82 [1990] pág. 1552.\n\n[85] Cf. Declaración sobre la Educación Católica Gravissimum educationis, 10: AAS 58 (1966), pág. 737; Juan Pablo II, Veritatis splendor, 6 de agosto de 1993: AAS 85 [1993] págs. 1133 ss.; Id., Fides et ratio, 4 de septiembre de 1998: AAS 91 [1999] págs. 5 ss.\n\n[86] Cf. Conc. Ecum. Vat. II, Decreto sobre la actividad misionera de la Iglesia Ad gentes, 22: AAS 58 (1966), págs. 973 ss.\n\n[87] Cf. Pontificio Consejo para la Promoción de la Unidad de los Cristianos, Directorio para la Aplicación de los principios y las normas del Ecumenismo: AAS 85 [1993] págs. 1039 ss.\n\n[88] Cf. Decreto sobre la formación sacerdotal Optatam totius, 15: AAS 58 [1966], 72288\n\n[89] Cf. Conc. Ecum. Vat. II, Constitución pastoral sobre la Iglesia en el mundo contemporáneo Gaudium et spes, 43 ss: AAS 58 (1966), págs. 1061 ss.\n\n[90] Cf. Exhort. Apost. Evangelii nuntiandi, 19-20: AAS 68 (1976), págs. 18 s.\n\n[91] Cf. Conc. Vat. II, Exhort. Apost. Evangelii nuntiandi, 18: AAS 68 (1976), págs. 17 s., y Const. past. sobre la Iglesia en el mundo contemporáneo Gaudium et spes, n. 58: AAS 58 (1966), pág. 1079.\n\n[92] Cf. Conc. Vat. II, Declaración sobre la educación cristiana Gravissimum educationis, n. 10: AAS 58 (1966), pág. 737.\n\n[93] Cf. AAS 23 (1931), pág. 241.\n\n[94] Cf. AAS 42 (1950), pág. 387.\n\n[95] Cf. Declaración sobre la Educación cristiana Gravissimum educationis, 10: AAS (1966), pág. 737.\n\n[96] Ibíd.\n\n[97] Ibíd., 11.\n\n[98] Cf. Const. past. sobre la Iglesia en el mundo contemporáneo Gaudium et spes, 62: AAS 58 (1966), págs. 1082-1084.\n\n[99] Cf. Juan XXIII, Alocución inaugural del Con. Ecum. Vaticano II: AAS 54 (1962), pág. 792; Const. past. sobre la Iglesia en el mundo contemporáneo Gaudium et spes, 62: AAS 58 (1966), pág. 1083.\n\n[100] Pablo VI, Epist. Le transfert à Louvain-la-Neuve, ad Magnificum Rectorem Universitatis Catholicae Lovaniensis, d. 13 de septiembre de 1975 (Cf. L'Osservatore Romano, 22-23 de septiembre de 1975); Juan Pablo II, Encíclica Redemptor hominis, 19: AAS 71 (1979), págs. 305 ss.\n\n[101] Cf. Declaración sobre la Educación cristiana Gravissimum educationis, 11: AAS 58 (1966), pág. 738.\n\n[102] Cf. can. 833, 7° CIC.\n\n[103] Directorio para la Aplicación de los Principios y de las Normas del Ecumenismo [1993], n 191 ss.: AAS 85 [1993] págs. 1107 ss..\n\n[104] Cf. Ibíd., n. 192: AAS 85 (1993), 1107-1108.\n\n[105] Cf. Ibíd., n. 195: AAS 85 (1993), 1109..\n\n[106] Cf. cann. 1732-1739 CIC; cann. 996-1006 CCEO; can. 1445, § 2 CIC; Juan Pablo II, Pastor bonus art. 123, AAS 80 [1988] págs. 891-892.\n\n[107] Cf. Conc. Ecum. Vat. II, Decreto sobre la formación sacerdotal Optatam totius, 13; Pablo VI, Quirógrafo Romani Sermonis: AAS 68 (1976), 481 ss.\n\n[108] Cf. can. 816 § 2 CIC; can. 650 CCEO.\n\n[109] Cf. especialmente Constitución dogmática sobre la divina Revelación Dei Verbum: AAS 58 (1966), págs. 817 ss., y el Decreto sobre la formación sacerdotal Optatam totius: AAS 58 (1966), págs. 713 ss.\n\n[110] Cf. especialmente Pablo VI, Carta Apostólica sobre S. Tomás de Aquino Lumen Ecclesiae, al P. Vicente de Couesnongle, O.P., del 20 de noviembre de 1974: AAS 66 (1974), págs. 673 ss., y los Documentos de la Congregación para la Educación Católica sobre la formación teológica, del 22 de febrero de 1976, sobre la formación canonística, del 1 de marzo de 1975 y sobre la formación filosófica, del 20 de enero de 1972; De institutione liturgica [3 de junio de 1979]; De institutione in mediis communicationis [19 de marzo de 1986]; De institutione in doctrina social Ecclesiæ studio [10 de noviembre de 1989]; De institutione circa matrimonium et familiam [19 de marzo de 1995].\n\n[111] Cf. can. 251 CIC; Concilio Ecuménico Vaticano II, Decreto Optatam totius, n. 15.\n\n[112] Cf. especialmente Conc. Ecum. Vat. II, Decreto sobre la formación sacerdotal Optatam totius y Declaración sobre la Educación Cristiana Gravissimum educationis.\n\n[113] Cf. especialmente Pablo VI, Carta Apostólica sobre S. Tomás de Aquino Lumen Ecclesiae, al P. Vicente de Couesnongle, O.P., del 20 de noviembre de 1974: AAS 66 [1974] págs. 673 ss; Sacrae Congr. Pro Institutione Catholica Literas de institutione philosophica 20 ian. 1972; Juan Pablo II, Encíclica Fides et ratio: AAS 91 [1999] págs. 5 ss; Id., Encíclica Veritatis splendor: AAS 85 [1993] págs. 1133 ss.\n\nCopyright © Dicasterio para la Comunicación\n\nLa Santa Sede\n\nLa Santa Sede","witnesses":[{"sourceUrl":"https://www.vatican.va/content/francesco/es/apost_constitutions/documents/papa-francesco_costituzione-ap_20171208_veritatis-gaudium.html","sha256":"c1e65c1cccac5de5346111e3fe05ba561a5716fb920fcf74d121f0780368741b","localUrl":"assets/docs/magisterium/source-corpus/papa-francesco-costituzione-ap-20171208-veritatis-gaudium-8ea99e8990/es.html","textUrl":"assets/docs/magisterium/source-corpus/papa-francesco-costituzione-ap-20171208-veritatis-gaudium-8ea99e8990/es.txt"}]},"fr":{"code":"fr","label":"Français","contentFormat":"plain-text","text":"Veritatis gaudium, sur les Universités et les Facultés ecclésiastiques (8 décembre 2017)\n\nLe Saint-Siège\n\nfrançais\n\nFrançais\n\nEnglish\n\nItaliano\n\nPortuguês\n\nEspañol\n\nDeutsch\n\nPolski\n\nالعربيّة\n\n中文\n\nLatine\n\n×\n\nLe Saint-Siège\n\nMagisterium\n\nCalendrier\n\nCélébrations liturgiques\n\nBillets pour les audiences et les célébrations papales\n\nSouverains Pontifes\n\nCollège Cardinalice\n\nCurie Romaine et autres Organisations\n\nSynode\n\nBureau de presse\n\nVatican News - Radio Vaticana\n\nL'Osservatore Romano\n\nFrançois\n\nConstitutions Apostoliques\n\nA\n\nA\n\nA\n\nGénération du PDF en cours.....\n\nDE\n\n- EN\n\n- ES\n\n- FR\n\n- IT\n\n- LA\n\n- LV\n\n- PL\n\n- PT\n\nFRANÇOIS\n\nCONSTITUTION APOSTOLIQUE\n\nVERITATIS GAUDIUM\n\nSUR LES UNIVERSITÉS\n\nET LES FACULTÉS ECCLÉSIASTIQUES\n\nPRÉAMBULE\n\n1. La joie de la vérité ( Veritatis gaudium) exprime le désir poignant qui rend le cœur de tout homme inquiet tant qu’il ne trouve, n’habite et ne partage avec tous la Lumière de Dieu. [1] La vérité, en effet, n’est pas une idée abstraite, mais c’est Jésus, le Verbe de Dieu en qui se trouve la Vie qui est la Lumière des hommes (cf. Jn 1, 4), le Fils de Dieu qui est en même temps Fils de l’Homme. Lui seul « dans la révélation même du mystère du Père et de son amour, manifeste pleinement l’homme à lui-même et lui découvre la sublimité de sa vocation ». [2]\n\nDans la rencontre avec lui, le Vivant (cf. Ap. 1, 18) et l’ainé d’une multitude de frères (cf. Rm 8, 29), le cœur de l’homme expérimente déjà dès maintenant, dans le clair-obscur de l’histoire, la lumière et la fête sans couchant de l’union avec Dieu et de l’unité avec les frères et les sœurs dans la maison commune de la création dont il jouira sans fin dans la pleine communion avec Dieu. Dans la prière de Jésus au Père : « afin que tous soient un, comme toi, Père, tu es en moi et moi en toi, qu’eux aussi soient en nous » (Jn 17, 21) est contenu le secret de la joie que Jésus veut nous communiquer en plénitude (cf. 15, 11) de la part du Père par le don de l’Esprit Saint : Esprit de vérité et d’amour, de liberté, de justice et d’unité.\n\nC’est cette joie que l’Église est encouragée par Jésus à attester et à annoncer dans sa mission, sans arrêt et avec une passion toujours nouvelle. Le Peuple de Dieu est en pèlerinage le long des chemins de l’histoire, en sincère et solidaire compagnie des hommes et des femmes de tous les peuples et de toutes les cultures, pour éclairer de la lumière de l’Évangile la marche de l’humanité vers la nouvelle civilisation de l’amour. Étroitement relié à la mission évangélisatrice de l’Église – mieux, jaillissant de son identité même, toute employée à promouvoir la croissance authentique et intégrale de la famille humaine jusqu’à sa plénitude définitive en Dieu – le système vaste et multiforme des études ecclésiastiques a fleuri de la sagesse du Peuple de Dieu au cours des siècles, sous la conduite de l’Esprit Saint et dans le dialogue et le discernement des signes des temps et des diverses expressions culturelles.\n\nIl n’est donc pas surprenant que le Concile Vatican II, en promouvant avec vigueur et prophétiquement le renouvellement de la vie de l’Église pour une mission plus incisive en ce nouveau moment de l’histoire, ait recommandé, dans le Décret Optatam totius, une révision fidèle et créative des études ecclésiastiques (cf. nn. 13-22). Cette tâche, après une étude attentive et une sage expérimentation, a trouvé son expression dans la Constitution Apostolique Sapientia christiana, promulguée par saint Jean-Paul II, le 15 avril 1979. Grâce à elle, a ensuite été promu et perfectionné l’engagement de l’Église en faveur des « Facultés et des Universités Ecclésiastiques, autrement dit celles qui s’occupent particulièrement de la Révélation chrétienne et des questions qui lui sont connexes, et qui sont donc reliées plus étroitement à sa propre mission évangélisatrice », et de toutes les autres disciplines qui, « sans avoir un rapport particulier avec la Révélation chrétienne, peuvent toutefois apporter un concours appréciable à l’œuvre de l’évangélisation ». [3]\n\nA presque quarante ans de distance, en fidélité à l’esprit et aux orientations de Vatican II et pour son opportune actualisation, une mise à jour de cette Constitution Apostolique est aujourd’hui nécessaire et urgente. En effet, tout en restant pleinement valide dans sa vision prophétique et dans son contenu lucide, elle demande à être intégrée aux dispositions normatives qui sont sorties entre-temps, en tenant compte du développement des études universitaires qui a eu lieu ces dernières décennies, comme du changement de contexte socio-culturel au niveau planétaire, ainsi que de tout ce qui est recommandé au niveau international pour la mise en œuvre des diverses initiatives auxquelles le Saint-Siège a adhéré.\n\nL’occasion est favorable pour procéder, avec une détermination réfléchie et prophétique, à la promotion, à tous les niveaux, d’une relance des études ecclésiastiques dans le contexte de la nouvelle étape de la mission de l’Église, marquée par le témoignage de la joie qui jaillit de la rencontre avec Jésus et de l’annonce de son Évangile que j’ai proposé comme programme à tout le Peuple de Dieu dans Evangelii gaudium.\n\n2. La Constitution Apostolique Sapientia christiana a représenté, à tous les effets, le fruit mûr du grand travail de réforme des études ecclésiastiques mis en mouvement par le Concile Vatican II. Elle recueille, en particulier, les résultats obtenus dans ce domaine crucial de la mission de l’Église, sous la conduite sage et prudente du bienheureux Paul VI, et annonce en même temps l’apport qui, en continuité avec ceux-ci, sera ensuite offert par le magistère de saint Jean-Paul II.\n\nComme j’ai eu l’occasion de le souligner, « l’une des contributions principales du Concile Vatican II a été précisément de chercher à dépasser ce divorce entre théologie et pastorale, entre foi et vie. J’ose dire qu’il a révolutionné, dans une certaine mesure, le statut de la théologie, la manière de faire et de penser croyante ». [4] C’est justement dans cette lumière qu’ Optatam totius invite vigoureusement les études ecclésiastiques à « contribuer de concert à ouvrir de plus en plus l’esprit des étudiants au mystère du Christ. Celui-ci, en effet, concerne l’histoire entière du genre humain, se prolonge sans cesse dans l’Église ». [5] Pour atteindre cet objectif, le Décret conciliaire exhorte à joindre la méditation à l’étude de la Sainte Écriture qui est « l’âme de toute la théologie » [6], avec la participation, appliquée et consciente, à la Liturgie sacrée qui est « la source première et nécessaire de l’esprit authentiquement chrétien » [7], avec l’étude systématique de la Tradition vivante de l’Église en dialogue avec les hommes de son temps, dans l’écoute profonde de leurs problèmes, de leurs blessures et de leurs requêtes. [8] De cette manière – souligne Optatam totius – « le souci pastoral doit imprégner absolument toute la formation des étudiants » [9] pour les habituer « à dépasser les limites de leur propre diocèse, nation et rite, pour subvenir aux besoins de l’Église entière, prêts au fond du cœur à prêcher l’Évangile jusqu’aux extrémités de la terre ». [10]\n\nLes pierres miliaires sur le chemin qui, de ces orientations de Vatican II, conduit à Sapientia christiana sont, en particulier, Evangelii nuntiandi et Populorum progressio de Paul VI et, un mois seulement avant la promulgation de la Constitution Apostolique, Redemptor hominis de Jean-Paul II. Le souffle prophétique de l’Exhortation Apostolique sur l’évangélisation dans le monde contemporain du Pape Montini résonne vigoureusement dans le Préambule de Sapientia christiana où l’on affirme que « la mission d’Évangélisation, qui est propre à l’Église, exige non seulement que l’Évangile soit prêché dans des étendues géographiques toujours plus vastes et à des multitudes d’hommes de plus en plus nombreuses, mais aussi que la force de cet Évangile imprègne les modes de pensée, les critères de jugement, les normes d’action ; en un mot, il est nécessaire que toute la culture de l’homme soit pénétrée de l’Évangile ». [11] Jean-Paul II, de son côté, surtout dans l’Encyclique Fides et ratio, a rappelé et approfondi dans le domaine du dialogue entre philosophie et théologie la conviction qui innerve l’enseignement de Vatican II selon laquelle « l’homme est capable de parvenir à une conception unifiée et organique du savoir. C’est là l’une des tâches dont la pensée chrétienne devra se charger au cours du prochain millénaire de l’ère chrétienne ». [12]\n\nDe même, Populorum progressio a joué un rôle décisif dans la reconfiguration, à la lumière de Vatican II, des études ecclésiastiques, en offrant avec Evangelii nuntiandi – comme l’atteste le chemin des diverses Églises locales – des impulsions significatives et des orientations concrètes pour l’inculturation de l’Évangile et pour l’évangélisation des cultures dans les diverses régions du monde, en réponse aux défis du présent. Cette encyclique sociale de Paul VI, en effet, souligne de manière incisive que le développement des peuples, clé incontournable pour réaliser la justice et la paix au niveau mondial, « doit être intégral, c’est-à-dire promouvoir tout homme et tout l’homme » [13], et rappelle la nécessité « d’hommes de pensée capables de réflexion profonde, à la recherche d’un humanisme nouveau qui permette à l’homme moderne de se retrouver lui-même». [14] Populorum progressio interprète donc, avec une vision prophétique, la question sociale comme question anthropologique qui engage le destin de la famille humaine tout entière.\n\nC’est la clé de lecture déterminante qui inspirera le magistère social de l’Eglise qui suivra, depuis Laborem exercens jusqu’à Sollicitudo rei socialis et Centesimus annus de Jean-Paul II, à Caritas in veritate de Benoît XVI, et à Laudato sì. Reprenant l’invitation à la dynamique vers une époque nouvelle de pensée faite par Populorum progressio, le Pape Benoît XVI a montré la nécessité pressante de « vivre et d’orienter la mondialisation de l’humanité en termes de relationnalité, de communion et de partage » [15], soulignant que Dieu veut associer l’humanité à cet ineffable mystère de communion qu’est la Très Sainte Trinité dont l’Église est, en Jésus-Christ, le signe et l’instrument. [16] Pour atteindre avec réalisme ce but, il invite à « élargir la raison » pour la rendre capable de comprendre et d’orienter les nouvelles dynamiques de grande ampleur qui travaillent la famille humaine « en les animant dans la perspective de cette civilisation de l’amour dont Dieu a semé le germe dans chaque peuple et dans chaque culture» [17] : dynamiques théologique et philosophique, sociale et scientifique. [18]\n\n3. Le moment est venu où ce riche patrimoine d’approfondissements et d’orientations – vérifié et enrichi pour ainsi dire sur “le terrain” du persévérant engagement à la médiation culturelle et sociale de l’Évangile mis en acte par le Peuple de Dieu sur les divers continents et en dialogue avec les diverses cultures – doit converger pour imprimer aux études ecclésiastiques ce renouvellement sage et courageux qui est demandé par la transformation missionnaire d’une Église « en sortie ».\n\nL’exigence prioritaire aujourd’hui à l’ordre du jour est, en effet, que tout le Peuple de Dieu se prépare à entreprendre « avec esprit » [19] une nouvelle étape de l’évangélisation. Cela demande « un processus résolu de discernement, de purification et de réforme ». [20] Et, dans ce processus, un renouvellement correct du système des études ecclésiastiques est appelé à jouer un rôle stratégique. En effet, celles-ci ne sont pas seulement appelées à offrir des lieux et des parcours de formation qualifiée des prêtres, des personnes consacrées et des laïcs engagés, mais elles constituent une sorte de laboratoire culturel providentiel où l’Église fait un exercice d’interprétation performative de la réalité qui jaillit de l’événement de Jésus Christ et qui se nourrit des dons de la Sagesse et de la Science dont le Saint Esprit enrichit sous des formes variées tout le Peuple de Dieu : du sensus fidei fidelium au magistère des Pasteurs, du charisme des prophètes à celui des docteurs et des théologiens.\n\nEt cela est d’une incontournable valeur pour une Église « en sortie » ! D’autant plus qu’aujourd’hui nous ne vivons pas seulement une époque de changements mais un véritable changement d’époque [21], marqué par une « crise anthropologique » [22] et « socio-environnementale » [23] globale dans laquelle nous rencontrons chaque jour davantage « des symptômes d’un point de rupture à cause de la rapidité des changements et de la dégradation qui se manifestent tant dans les catastrophes naturelles régionales que dans les crises sociales ou même financières ». [24] Il s’agit en définitive de « convertir le modèle de développement global » et de « redéfinir le progrès » [25] : « Le problème est que nous n’avons pas encore la culture nécessaire pour faire face à cette crise, et il faut des leaderships qui tracent des chemins ». [26]\n\nCette tâche considérable et qui ne peut pas être reportée demande, au niveau culturel de la formation universitaire et de la recherche scientifique, l’engagement généreux et convergent vers un changement radical de paradigme, et même – je me permets de le dire – vers une « révolution culturelle courageuse ». [27] Dans cet engagement, le réseau mondial des Universités et des Facultés ecclésiastiques est appelé à apporter la contribution décisive du levain, du sel et de la lumière de l’Évangile de Jésus Christ et de la Tradition vivante de l’Église toujours ouverte à de nouveaux scénarios et de nouvelles propositions.\n\nIl est aujourd’hui toujours plus évident qu’« il y a besoin d’une véritable herméneutique évangélique pour mieux comprendre la vie, le monde et les hommes ; non pas une synthèse, mais une atmosphère spirituelle de recherche et de certitude basée sur les vérités de la raison et de la foi. La philosophie et la théologie permettent d’acquérir les convictions qui structurent et fortifient l’intelligence et éclairent la volonté… mais tout ceci n’est fécond que si on le fait dans un esprit ouvert et à genoux. Le théologien qui se satisfait de sa pensée complète et achevée est un médiocre. Le bon théologien et philosophe a une pensée ouverte, c’est-à-dire incomplète, toujours ouverte au maius de Dieu et de la vérité, toujours en développement, selon la loi que saint Vincent de Lérins décrit ainsi : “ annis consolidetur, dilatetur tempore, sublimetur aetate” ( Commonitorium primum, 23 : pl 50, 668) ». [28]\n\n4. Devant cet horizon vaste et inédit qui s’ouvre devant nous, quels doivent être les critères de fond pour un renouvellement et une relance de la contribution des études ecclésiastiques à une Église en sortie missionnaire ? Nous pouvons en énoncer ici au moins quatre, dans le sillage de l’enseignement de Vatican II et de l’expérience de l’Église mûrie ces dernières décennies à son école, dans l’écoute de l’Esprit Saint et des exigences les plus profondes et des interrogations les plus pénétrantes de la famille humaine.\n\na) Avant tout, le critère prioritaire et permanent est celui de la contemplation et de l’introduction spirituelle, intellectuelle et existentielle au cœur du kérygme, c’est-à-dire de la nouvelle et fascinante joyeuse annonce de l’Évangile de Jésus [29] « qui se fait chair toujours plus et toujours mieux » [30] dans la vie de l’Église et de l’humanité. C’est le mystère du salut dont l’Église est, dans le Christ, signe et instrument au milieu des hommes [31] : « un mystère qui plonge ses racines dans la Trinité, mais qui a son caractère concret historique dans un peuple pèlerin et évangélisateur, qui transcende toujours toute expression institutionnelle […] qui a son fondement ultime dans la libre et gratuite initiative de Dieu ». [32]\n\nDe cette concentration vitale et joyeuse sur le visage de Dieu révélé en Jésus Christ comme Père riche en miséricorde (cf. Ep 2, 4) [33] découle l’expérience, libératrice et responsable, de vivre comme Église la « mystique du nous » [34] qui se fait levain de cette fraternité universelle « qui sait regarder la grandeur sacrée du prochain, découvrir Dieu en chaque être humain, qui sait supporter les désagréments du vivre ensemble en s’accrochant à l’amour de Dieu, qui sait ouvrir le cœur à l’amour divin pour chercher le bonheur des autres comme le fait leur Père qui est bon ». [35] D’où l’impératif d’écouter dans le cœur et de faire résonner dans l’esprit le cri des pauvres et de la terre [36], pour rendre concrète la « dimension sociale de l’évangélisation » [37] qui fait partie intégrante de la mission de l’Église : car « Dieu, dans le Christ ne rachète pas seulement l’individu mais aussi les relations sociales entre les hommes ». [38] Il est vrai, en effet, que « nous ne pouvons pas toujours manifester adéquatement la beauté de l’Évangile mais nous devons toujours manifester ce signe : l’option pour les derniers, pour ceux que la société rejette et met de côté». [39] Cette option doit imprégner la présentation et l’approfondissement de la vérité chrétienne.\n\nD’où encore l’accent particulier, dans la formation à une culture inspirée chrétiennement, sur la découverte dans toute la création de l’empreinte trinitaire qui fait du cosmos où nous vivons « un tissu de relations » dans lequel « c’est le propre de tout être vivant de tendre à son tour vers autre chose » rendant propice « une spiritualité de la solidarité globale qui jaillit du mystère de la Trinité ». [40]\n\nb) Un deuxième critère d’inspiration, intimement cohérent avec le précédent et qui en est la conséquence, est celui du dialogue dans tous les domaines : non pas comme une simple attitude tactique, mais comme une exigence intrinsèque pour faire l’expérience communautaire de la joie de la Vérité et pour en approfondir la signification et les implications pratiques. Ce que l’Évangile et la doctrine de l’Église sont aujourd’hui appelés à promouvoir – dans une généreuse synergie avec toutes les instances qui fermentent la croissance de la conscience humaine universelle – c’est une authentique culture de la rencontre [41], bien plus, une culture, pouvons-nous dire, de la rencontre entre toutes les cultures authentiques et vivantes, grâce à l’échange réciproque des dons respectifs de chacun dans l’espace de lumière entrouvert par l’amour de Dieu pour toutes ses créatures.\n\nComme l’a souligné le Pape Benoît XVI, « la vérité est logos qui crée un dia-logos et donc une communication et une communion». [42] Sous cet éclairage, Sapientia christiana, se réclamant de Gaudium et spes, invite à favoriser le dialogue avec les chrétiens qui appartiennent à d’autres Églises et communautés ecclésiales et avec ceux qui adhèrent à d’autres convictions religieuses ou humanistes, et à favoriser « les échanges avec les hommes, croyants ou non croyants, versés dans les autres sciences », cherchant « à bien voir la valeur et le sens de leurs affirmations et à en juger à la lumière de la vérité révélée ». [43]\n\nDe là dérive l’heureuse et urgente opportunité de revoir, dans cette optique et dans cet esprit, l’architecture et la dynamique méthodique des curricula d’études proposés par le système des études ecclésiastiques dans leur origine théologique, dans leurs principes inspirateurs et à leurs divers niveaux d’articulations disciplinaire, pédagogique et didactique. Cette opportunité s’explicite dans un engagement exigeant mais hautement productif : repenser et mettre à jour l’intention et l’organisation des disciplines et des enseignements donnés dans les études ecclésiastiques, dans cette logique spécifique et selon cette intention spécifique. Aujourd’hui, en effet, « une évangélisation qui éclaire les nouvelles manières de se mettre en relation avec Dieu, avec les autres et avec l’environnement, et qui suscite les valeurs fondamentales devient nécessaire». [44]\n\nc) D’où le troisième critère fondamental que je veux rappeler : l’inter- et la transdisciplinarité exercée avec sagesse et créativité à la lumière de la Révélation. Ce qui qualifie la proposition académique, formative et de recherche du système des études ecclésiastiques, au niveau tant du contenu que de la méthode, est le principe vital et intellectuel de l’unité du savoir dans la distinction et dans le respect de ses multiples expressions, corrélées et convergentes.\n\nIl s’agit d’offrir, à travers les divers parcours proposés par les études ecclésiastiques, une pluralité de savoirs correspondant à la richesse multiforme du réel à la lumière entrouverte par l’événement de la Révélation, qui soit en même temps harmoniquement et dynamiquement recueillie dans l’unité de sa source transcendante et de son intentionnalité historique et métahistorique, laquelle est déployée eschatologiquement dans le Christ Jésus : « En lui – écrit l’apôtre Paul –, sont cachés tous les trésors de la sagesse et de la connaissance » (Col 2, 3). Ce principe théologique et anthropologique, existentiel et épistémique, revêt une signification particulière et est appelé à produire toute son efficacité non seulement à l’intérieur du système des études ecclésiastiques : en lui assurant à la fois cohésion et flexibilité, caractères organique et dynamique ; mais aussi par rapport au panorama, aujourd’hui morcelé et souvent désintégré, des études universitaires, et au pluralisme incertain, conflictuel ou relativiste des convictions et des options culturelles.\n\nAujourd’hui – comme l’a répété Benoît XVI dans Caritas in veritate, en approfondissant le message culturel de Populorum progressio de Paul VI – « il y a un manque de sagesse, de réflexion, de pensée capable de réaliser une synthèse directrice ». [45] Se joue ici, de manière spécifique, la mission qui est confiée au système des études ecclésiastiques. Cette feuille de route, précise et qui donne l’orientation, n’explicite pas seulement la signification intrinsèque de vérité du système des études ecclésiastiques, mais en fait ressortir aussi, surtout aujourd’hui, l’effective importance culturelle et humanisante. En ce sens, la redécouverte aujourd’hui du principe d’interdisciplinarité est, sans aucun doute, positive et prometteuse [46] : non pas tant dans sa forme « faible » de simple multidisciplinarité, comme approche qui favorise une meilleure compréhension de plusieurs points de vue d’un objet d’étude, que plutôt dans sa forme « forte » de transdisciplinarité, c’est-à-dire comme disposition et fermentation de tous les savoirs dans l’espace de Lumière et de Vie, offert par la Sagesse qui émane de la Révélation de Dieu.\n\nEn sorte que celui qui est formé dans le cadre des institutions promues par le système des études ecclésiastiques – comme l’espérait le bienheureux J. H. Newman – sache « où se situer soi-même ainsi que sa propre science à laquelle il parvient, pour ainsi dire, depuis un sommet, après avoir eu une vision globale de la totalité du savoir ». [47] Le bienheureux Antonio Rosmini également, dès le XIX e siècle, invitait à une réforme résolue dans le domaine de l’éducation chrétienne, en rétablissant les quatre piliers sur lesquels celle-ci reposait solidement dans les premiers siècles de l’ère chrétienne : « l’unicité de la science, la communication de la sainteté, l’habitude de la vie, la réciprocité de l’amour ». L’essentiel – argumentait-il – est de redonner une unité de contenu, de perspective, d’objectif, à la science qui découle de la Parole de Dieu et de son sommet dans le Christ Jésus, Verbe de Dieu fait chair. S’il n’y a pas ce centre vivant, la science n’a « ni racine ni unité » et reste simplement « collée et pour ainsi dire en suspens dans la mémoire juvénile ». C’est seulement ainsi qu’il devient possible de vaincre la « néfaste séparation entre théorie et pratique », car dans l’unité entre science et sainteté « se trouve justement la nature authentique de la doctrine destinée à sauver le monde » dont « l’instruction [dans les temps anciens] n’était pas achevée par une brève leçon quotidienne, mais consistait en une continuelle conversation entre disciples et maîtres ». [48]\n\nd) Un quatrième et dernier critère concerne la nécessité urgente de « faire réseau » entre les diverses institutions qui, partout dans le monde, cultivent et promeuvent les études ecclésiastiques, en activant avec détermination les synergies opportunes – y compris avec les institutions académiques des divers pays et avec celles qui s’inspirent des diverses traditions culturelles et religieuses – donnant vie, en même temps à des centres spécialisés de recherche ayant pour fin l’étude des problèmes de notre époque qui assaillent aujourd’hui l’humanité, en arrivant à proposer d’opportunes et réalistes pistes de résolution.\n\nComme je l’ai souligné dans Laudato si’, « depuis la moitié du siècle dernier, après avoir surmonté beaucoup de difficultés, on a eu de plus en plus tendance à concevoir la planète comme une patrie, et l’humanité comme un peuple qui habite une maison commune ». [49] La prise de conscience de cette interdépendance « nous oblige à penser à un monde unique, à un projet commun ». [50] L’Église, notamment, en syntonie convaincue et prophétique avec l’impulsion vers une présence renouvelée et une mission dans l’histoire promue par Vatican II, est appelée à faire l’expérience que la catholicité, qui la qualifie comme ferment d’unité dans la diversité et de communion dans la liberté, demande pour elle et favorise « la polarité dans une tension entre le particulier et l’universel, entre l’un et le multiple, entre le simple et le complexe. Annihiler cette tension va contre la vie de l’Esprit ». [51] Il s’agit par conséquent de pratiquer une forme de connaissance et d’interprétation de la réalité, à la lumière de la « pensée du Christ » (cf. 1Co 2, 16) dont le modèle de référence et de résolution des problèmes « n’est pas la sphère […] où chaque point est équidistant du centre et où il n’y a pas de différence entre un point et un autre », mais « le polyèdre qui reflète la confluence de tous les éléments partiels qui, en lui, conservent leur originalité ». [52]\n\nEn réalité, « comme nous pouvons le voir dans l’histoire de l’Église, le christianisme n’a pas un modèle culturel unique, mais, “tout en restant pleinement lui-même, dans l’absolue fidélité à l’annonce évangélique et à la tradition ecclésiale, il revêtira aussi le visage des innombrables cultures et des innombrables peuples où il est accueilli et enraciné”. [53] Dans les divers peuples qui expérimentent le don de Dieu selon leur propre culture, l’Église exprime sa catholicité authentique et montre “la beauté de ce visage multiforme”. [54] Dans les expressions chrétiennes d’un peuple évangélisé, l’Esprit Saint embellit l’Église en lui indiquant de nouveaux aspects de la Révélation et en lui donnant un nouveau visage ». [55]\n\nCette perspective – c’est évident – assigne une tâche exigeante à la théologie ainsi que, dans leurs compétences spécifiques, aux autres disciplines prévues dans les études ecclésiastiques. Avec une belle image, Benoît XVI, faisant référence à la Tradition de l’Église, a affirmé que celle-ci « n’est pas une transmission de choses ou de paroles, une collection de choses mortes. La Tradition est le fleuve vivant qui nous relie aux origines, le fleuve vivant dans lequel les origines sont toujours présentes ». [56] « Ce fleuve irrigue diverses terres, alimente différentes géographies, en faisant germer le meilleur de cette terre, le meilleur de cette culture. De cette manière, l’Évangile continue à s’incarner dans tous les lieux du monde, de manière toujours nouvelle ». [57] La théologie, il n’y a pas de doute, doit être enracinée et fondée sur la Sainte Écriture et dans la Tradition vivante, mais cela justement doit accompagner simultanément les processus culturels et sociaux, en particulier les transitions difficiles. Bien plus, « à notre époque, la théologie doit prendre aussi en charge les conflits : non seulement ceux qui apparaissent dans l’Église, mais aussi ceux qui touchent le monde entier ». [58] Il s’agit d’«accepter de supporter le conflit, de le résoudre et de le transformer en un maillon d’un nouveau processus » acquérant « une manière de faire l’histoire, un domaine vital où les conflits, les tensions, et les oppositions peuvent atteindre une unité multiforme, unité qui engendre une nouvelle vie. Il ne s’agit pas de viser au syncrétisme ni à l’absorption de l’un dans l’autre, mais de la résolution à un plan supérieur qui conserve, en soi, les précieuses potentialités des polarités en opposition ». [59]\n\n5. Dans la relance des études ecclésiastiques, on perçoit la vive exigence d’imprimer une nouvelle impulsion à la recherche scientifique menée dans nos Universités et nos Facultés ecclésiastiques. La Constitution Apostolique Sapientia christiana établissait la recherche comme un « devoir fondamental » dans un constant « rapport avec la réalité elle-même […] pour communiquer la doctrine aux hommes de leur temps dans la diversité des cultures ». [60] Mais à notre époque, marquée par des conditions multiculturelles et multiethniques, les nouvelles dynamiques sociales et culturelles imposent un élargissement de ces buts. En effet, pour accomplir la mission salvifique de l’Église, « la préoccupation de l’évangélisateur de rejoindre toute personne ne suffit pas […] l’Évangile doit aussi être annoncé aux cultures dans leur ensemble ». [61] Les études ecclésiastiques ne peuvent pas se limiter à transmettre des connaissances, des compétences, des expériences, aux hommes et aux femmes de notre temps désireux de grandir dans leur conscience chrétienne, mais elles doivent développer la tâche urgente d’élaborer des instruments intellectuels capables d’être proposés comme paradigmes d’action et de pensée, utiles à l’annonce dans un monde marqué par le pluralisme éthique et religieux. Cela demande non seulement une connaissance théologique approfondie, mais aussi la capacité de concevoir, indiquer et réaliser des systèmes de représentation de la religion chrétienne capables d’entrer profondément dans les différents systèmes culturels. Tout cela demande une amélioration de la qualité de la recherche scientifique et une évolution progressive du niveau des études théologiques et des sciences associées. Il ne s’agit pas seulement d’élargir le champ du diagnostic, d’enrichir l’ensemble des données à disposition pour interpréter la réalité [62], mais d’approfondir pour « communiquer la vérité de l’Évangile dans un contexte déterminé, sans renoncer à la vérité, au bien et à la lumière qu’il peut apporter quand la perfection n’est pas possible ». [63]\n\nJe confie en premier lieu à la recherche menée dans les Universités, les Facultés et les Instituts ecclésiastiques la tâche de développer cette « apologétique originale » que j’ai indiquée dans Evangelii gaudium, afin qu’elle aide « à créer les dispositions pour que l’Évangile soit écouté par tous ». [64]\n\nDans ce contexte, il devient indispensable de créer de nouveaux centres de recherche compétents dans lesquels les chercheurs, provenant de différents univers religieux et ayant des compétences scientifiques diverses, puissent dialoguer dans une liberté responsable et une ouverture réciproque – comme je l’ai souhaité dans Laudato si’ –, de façon à « entrer dans un dialogue en vue de la sauvegarde de la nature, de la défense des pauvres, de la construction de réseaux de respect et de fraternité ». [65] Dans tous les pays, les Universités constituent le lieu principal de la recherche scientifique pour le progrès des connaissances et de la société, remplissant un rôle déterminant pour le développement économique, social et culturel, surtout à une époque comme la nôtre marquée par les changements rapides, constants et considérables dans le domaine des sciences et des technologies. Dans les accords internationaux aussi doit être mise en évidence la responsabilité centrale de l’Université dans les politiques de recherche et la nécessité de les coordonner en créant des réseaux de centres spécialisés afin de faciliter, notamment, la mobilité des chercheurs.\n\nDans ce sens, on doit élaborer des pôles d’excellence interdisciplinaires et des initiatives visant à accompagner l’évolution des technologies avancées, la qualification des ressources humaines et les programmes d’intégration. Les études ecclésiastiques, dans l’esprit d’une Église « en sortie », sont appelées à se doter de centres spécialisés qui approfondissent le dialogue avec les différents milieux scientifiques. En particulier, la recherche partagée et convergente entre les spécialistes des différentes disciplines constitue un service qualifié pour le Peuple de Dieu, et notamment pour le Magistère, mais aussi un soutien de la mission de l’Église d’annoncer la bonne nouvelle du Christ à tous, en dialoguant avec les différentes sciences au service d’une pénétration toujours plus profonde et d’une mise en œuvre de la vérité dans la vie personnelle et sociale.\n\nLes études ecclésiastiques seront ainsi en mesure d’apporter leur contribution spécifique et irremplaçable, inspiratrice et orientatrice, et elles pourront dégager et exprimer dans une forme nouvelle, interpellante et réaliste leur propre mission. Cela a toujours été et ce sera toujours ainsi ! La théologie et la culture d’inspiration chrétienne ont été à la hauteur de leur mission quand elles ont su vivre de façon risquée et avec fidélité sur les frontières. « Les questions de notre peuple, ses peines, ses combats, ses rêves, ses luttes, ses préoccupations, possèdent une valeur herméneutique que nous ne pouvons ignorer si nous voulons prendre au sérieux le principe de l’Incarnation. Ses questions nous aident à nous interroger, ses interrogations nous interrogent. Tout cela nous aide à approfondir le mystère de la Parole de Dieu, Parole qui exige et demande à ce que l’on dialogue, que l’on entre en communion ». [66]\n\n6. Ce qui aujourd’hui apparaît sous nos yeux, c’est « le grand défi culturel, spirituel et éducatif, qui supposera de longs processus de régénération » [67], aussi pour les Universités et les Facultés ecclésiastiques.\n\nCe qui nous guide, ce qui nous éclaire, ce qui nous soutient dans cette période stimulante et fascinante, marquée par l’engagement à une configuration renouvelée et clairvoyante des études ecclésiastiques, c’est la foi joyeuse et inébranlable en Jésus crucifié et ressuscité, centre et Seigneur de l’histoire. Sa résurrection, avec le don surabondant de l’Esprit Saint, « produit partout les germes de ce monde nouveau ; et même s’ils venaient à être taillés, ils poussent de nouveau, car la résurrection du Seigneur a déjà pénétré la trame cachée de cette histoire ». [68]\n\nQue Sainte Marie qui, à l’annonce de l’Ange, a conçu avec une joie ineffable le Verbe de Vérité, accompagne notre chemin en obtenant du Père de toute grâce la bénédiction de lumière et d’amour que nous attendons, avec la confiance des enfants, dans l’espérance de son Fils et de notre Seigneur Jésus Christ, dans la joie de l’Esprit Saint !\n\nPREMIÈRE PARTIE\n\nNORMES COMMUNES\n\nTitre I\n\nNature et finalités des Universités et Facultés ecclésiastiques\n\nArt. 1. Pour accomplir le ministère d’évangélisation que le Christ lui a confié, l’Église a le droit et le devoir d’ériger et de promouvoir des Universités et Facultés qui dépendent d’elle (cf. can. 815 CIC).\n\nArt. 2. § 1. Dans la présente Constitution, on entend sous le nom d’Universités et de Facultés ecclésiastiques les Institutions d’enseignement supérieur qui, canoniquement érigées ou approuvées par le Siège Apostolique, étudient et enseignent la doctrine sacrée et les sciences qui ont un lien avec elle, et qui ont le droit de conférer les grades académiques par l’autorité du Saint-Siège (cf. can. 817 CIC ; can. 648 CCEO).\n\n§ 2. Elles peuvent être soit une Université ou une Faculté ecclésiastique sui iuris, soit une Faculté ecclésiastique au sein d’une Université catholique (cf. Jean-Paul II, Const. Apost. Ex corde Ecclesiae, art. 1, § 2, AAS 82 (1990) 1502), soit une Faculté ecclésiastique au sein d’une autre Université.\n\nArt. 3. Les finalités des Facultés ecclésiastiques sont :\n\n§ 1. Cultiver et promouvoir, grâce à la recherche scientifique, les disciplines qui leur sont propres, c’est-à-dire celles qui sont directement ou indirectement connexes à la Révélation chrétienne ou qui servent directement à la mission de l’Église, dégager de façon systématique les vérités qu’elle contient, considérer à sa lumière les questions nouvelles qui surgissent au cours du temps, les présenter d’une manière adaptée aux hommes d’aujourd’hui dans les diverses cultures ;\n\n§ 2. Former à un haut niveau de qualification les étudiants dans leurs propres disciplines, selon la doctrine catholique, les préparer convenablement à affronter leurs tâches et promouvoir la formation continue ou permanente des ministres de l’Église ;\n\n§ 3. Apporter un concours généreux, selon leur nature propre et en étroite communion avec la hiérarchie, aussi bien aux Églises particulières qu’à l’Église universelle, dans toute l’œuvre d’évangélisation.\n\nArt. 4. Les Conférences épiscopales ont la charge de vouer un grand soin à la vie et au progrès des Universités et des Facultés ecclésiastiques en raison de leur importance ecclésiale particulière.\n\nArt. 5. L’érection ou l’approbation canonique des Universités et des Facultés ecclésiastiques est réservée à la Congrégation pour l’Éducation Catholique qui en assure la haute direction selon les normes du droit (cf. can. 816, § 1 CIC ; can. 649 CCEO ; Jean-Paul II, Const. Apost. Pastor bonus, art. 116, § 2, AAS 80 (1988) 889).\n\nArt. 6. C’est seulement aux Universités et Facultés canoniquement érigées ou approuvées par le Saint-Siège et organisées selon les normes de cette Constitution qu’appartient le droit de conférer les grades académiques ayant une valeur canonique (cf. can. 817 CIC et can. 648 CCEO) restant sauf le droit particulier de la Commission Biblique Pontificale (cf. Paul VI, Sedula Cura, AAS 63 (1971) 665 s. ; Commission Biblique Pontificale, Ratio Periclitandae Doctrinae, AAS 67 (1975) 153 s.).\n\nArt. 7. Les statuts de chaque Université ou Faculté, qui doivent être rédigés selon les normes de la présente Constitution, ont besoin de l’approbation de la Congrégation pour l’Éducation Catholique (cf. can. 816, § 2 CIC ; can. 650 CCEO).\n\nArt. 8. Les Facultés ecclésiastiques érigées ou approuvées par le Saint-Siège dans les Universités non ecclésiastiques, qui confèrent des grades académiques canoniques et civils, doivent observer les prescriptions de cette Constitution, en respectant les conventions bilatérales et multilatérales passées par le Saint-Siège avec les diverses nations ou avec ces mêmes Universités.\n\nArt. 9. § 1. Les Facultés qui n’ont pas été érigées ou approuvées canoniquement par le Saint-Siège ne peuvent pas conférer de grades académiques ayant valeur canonique.\n\n§ 2. Les grades académiques conférés par ces Facultés, pour qu’ils puissent valoir en vue de certains effets canoniques seulement, ont besoin d’une reconnaissance de la part de la Congrégation pour l’Éducation Catholique.\n\n§ 3. Une telle reconnaissance, qui ne sera accordée qu’au cas par cas et pour des motifs particuliers, requiert que soient remplies les conditions établies par la même Congrégation.\n\nArt. 10. Pour mettre à exécution comme il convient la présente Constitution, on observera les ordonnances de la Congrégation pour l’Éducation Catholique.\n\nTitre II\n\nLa communauté académique et son gouvernement\n\nArt. 11. § 1. L’Université ou la Faculté est une communauté d’étude, de recherche et de formation qui œuvre institutionnellement pour que soient atteintes les fins principales dont il est question à l’article 3, conformément aux principes de la mission évangélisatrice de l’Église.\n\n§ 2. Dans la communauté académique, toutes les personnes, prises individuellement ou réunies en conseils, sont responsables du bien commun et concourent, dans le cadre de leurs compétences respectives, à la réalisation des fins de ladite communauté.\n\n§ 3. En conséquence, leurs droits et leurs devoirs au sein de la communauté académique doivent être déterminés avec soin dans les statuts, afin qu’ils soient convenablement exercés dans les limites fixées.\n\nArt. 12. Le Grand Chancelier représente le Saint-Siège auprès de l’Université ou de la Faculté et il représente également celles-ci auprès du Saint-Siège, il veille à leur maintien et à leur progrès, il favorise leur communion avec l’Église particulière et l’Église universelle.\n\nArt. 13. § 1. L’Université ou la Faculté dépendent juridiquement du Grand Chancelier, à moins que le Siège Apostolique en ait décidé autrement.\n\n§ 2. Là où les circonstances le suggèrent, il peut y avoir aussi un Vice-Grand Chancelier, dont l’autorité devra être déterminée dans les statuts.\n\nArt. 14. Si le Grand Chancelier est différent de l’Ordinaire du lieu, on établira des normes leur permettant à tous deux de remplir leur charge respective en bon accord.\n\nArt. 15. Les autorités académiques sont personnelles et collégiales. Sont autorités personnelles, en premier lieu, le Recteur ou le Président, et le Doyen. Sont autorités collégiales les divers organismes de direction, autrement dit les Conseils de l’Université ou de la Faculté.\n\nArt. 16. Les statuts de l’Université ou de la Faculté doivent déterminer avec précision les noms et les fonctions des autorités académiques, ainsi que les modalités de leur désignation et la durée de leur charge, compte tenu aussi bien de la nature canonique de l’Université ou de la Faculté que de la pratique universitaire de la région en question.\n\nArt. 17. Les autorités académiques seront choisies parmi les personnes vraiment expertes en matière de vie universitaire et, en règle générale, parmi les enseignants de Faculté.\n\nArt. 18. La nomination ou, au moins, la confirmation des titulaires des offices suivants revient à la Congrégation pour l’Éducation Catholique :\n\n- Le Recteur d’une Université ecclésiastique ;\n\n- Le Président d’une Faculté ecclésiastique sui iuris ;\n\n- Le Doyen d’une Faculté ecclésiastique au sein d’une Université.\n\nArt. 19. § 1. Les statuts détermineront les modalités de collaboration entre les autorités personnelles et les autorités collégiales de manière que, tout en respectant scrupuleusement le principe de collégialité, surtout dans les questions les plus importantes, et notamment dans les questions universitaires, les autorités personnelles jouissent du pouvoir qui convient effectivement à leur charge.\n\n§ 2. Cela vaut avant tout pour le Recteur, lui qui a la charge de diriger l’ensemble de l’Université et d’en promouvoir par les moyens appropriés l’unité, la collaboration, le progrès.\n\nArt. 20. § 1. Quand les Facultés font partie d’une Université ecclésiastique ou d’une Université catholique, on doit veiller dans les statuts à bien coordonner leur gouvernement avec celui de l’ensemble de l’Université, de manière à promouvoir comme il convient le bien de chacune des Facultés comme celui de l’Université, et à favoriser la collaboration de toutes les Facultés entre elles.\n\n§ 2. Les exigences canoniques des Facultés ecclésiastiques doivent être sauvegardées, même quand celles-ci sont insérées dans une Université non ecclésiastique.\n\nArt. 21. Si la Faculté est reliée à un Grand Séminaire ou à un Collège sacerdotal, les statuts doivent, de façon claire et efficace, tout en sauvegardant la collaboration qui s’impose en tout ce qui concerne le bien des étudiants, pourvoir à ce que la direction universitaire et l’administration de la Faculté soient convenablement distinguées du gouvernement et de l’administration du Grand Séminaire ou du Collège.\n\nTitre III\n\nLes enseignants\n\nArt. 22. Dans chaque Faculté, il doit y avoir un nombre d’enseignants, et notamment d’enseignants stables, qui corresponde à l’importance et au développement des disciplines, ainsi qu’aux nécessités du service des étudiants et de leur profit.\n\nArt. 23. Il doit y avoir divers ordres d’enseignants, à déterminer dans les statuts en fonction de leur degré de préparation, d’insertion, de stabilité et de responsabilité dans la Faculté, en tenant compte comme il convient de la pratique suivie dans les Universités de la région.\n\nArt. 24. Les statuts doivent préciser à quelles autorités reviennent la cooptation, la nomination, la promotion des enseignants, surtout lorsqu’il s’agit de leur conférer une charge stable.\n\nArt. 25. § 1. Pour que quelqu’un puisse être légitimement coopté parmi les enseignants stables d’une Faculté, il est requis que :\n\n1. Il se distingue par la richesse de ses connaissances, le témoignage de sa vie chrétienne et ecclésiale, et son sens des responsabilités ;\n\n2. Qu’il possède le doctorat convenable ou un titre académique équivalent, ou qu’il soit doté de mérites scientifiques vraiment insignes ;\n\n3. Qu’il ait fait la preuve, surtout par des livres et des travaux publiés, de son aptitude à la recherche scientifique ;\n\n4. Qu’il ait fait preuve d’une réelle capacité pédagogique à l’enseignement.\n\n§ 2. Ces conditions requises pour engager des enseignants stables doivent être appliquées, toutes proportions gardées, pour les enseignants non stables.\n\n§ 3. On prendra en juste considération les conditions scientifiques requises pour la cooptation des enseignants par la pratique universitaire en vigueur dans une région donnée.\n\nArt. 26. § 1. Tous les enseignants, de quelque ordre qu’ils soient, doivent toujours se distinguer par leur honnêteté de vie, par leur intégrité doctrinale, par leur attachement au devoir, de manière à pouvoir efficacement contribuer à la réalisation de la finalité propre à une Institution universitaire ecclésiastique. Si une de ces conditions vient à manquer, les enseignants doivent être écartés de leur charge, en respectant la procédure prévue (cf. can. 810, § 1 et 818 CIC).\n\n§ 2. Ceux qui enseignent des matières concernant la foi ou les mœurs seront conscients qu’une telle charge doit être accomplie en pleine communion avec le Magistère authentique de l’Église et, principalement, du Pontife romain (cf. Lumen Gentium, 25, 21 novembre 1965, AAS 57 (1965) 29-31 ; Congrégation pour la Doctrine de la Foi, Instruction sur la vocation ecclésiale du théologien, Donum veritatis, 24 mai 1990, AAS 82 (1990) 1550-1570).\n\nArt. 27. § 1. Ceux qui enseignent les disciplines concernant la foi et les mœurs doivent recevoir, après avoir émis la profession de foi (cf. can. 833, n. 7 CIC), la mission canonique de la part du Grand Chancelier ou de son délégué ; c’est qu’ils n’enseignent pas de leur propre autorité, mais en vertu de la mission reçue de l’Église. Quant aux autres enseignants, ils doivent recevoir la permission d’enseigner du Grand Chancelier ou de son délégué.\n\n§ 2. Tous les enseignants, avant que ne leur soit conférée une charge stable ou avant qu’ils ne soient promus à l’ordre académique le plus élevé, ou dans les deux cas, selon les précisions qui figurent dans les statuts, ont besoin du nihil obstat du Saint-Siège.\n\nArt. 28. La promotion aux ordres supérieurs d’enseignement se fait après l’intervalle de temps qui convient, en fonction de la capacité à enseigner, des recherches accomplies, des travaux scientifiques publiés, de l’esprit de collaboration dans l’enseignement et dans la recherche, du dévouement manifesté à la Faculté.\n\nArt. 29. Pour pouvoir s’acquitter de leur charge, les enseignants devront être libres de toute obligation qui ne serait pas compatible avec leurs devoirs de recherche et d’enseignement, conformément à ce qui est requis, dans les statuts, de chaque ordre d’enseignants (cf. can. 152 CIC ; can. 942 CCEO).\n\nArt. 30. Les statuts doivent déterminer :\n\na) À quel moment et à quelles conditions les enseignants laissent leur office ;\n\nb) Pour quels motifs et selon quelle procédure ils peuvent être suspendus ou révoqués ou même privés de leur office, de manière à assurer convenablement la sauvegarde des droits de l’enseignant, de la Faculté ou de l’Université, et d’abord de leurs étudiants, et aussi de la communauté ecclésiale.\n\nTitre IV\n\nLes étudiants\n\nArt. 31. Les Facultés ecclésiastiques sont ouvertes à tous ceux qui sont munis d’une attestation légitime et que leur conduite morale et leurs études accomplies précédemment rendent aptes à être inscrits à la Faculté.\n\nArt. 32. § 1. Pour que quelqu’un puisse s’inscrire dans une Faculté en vue d’obtenir les grades académiques, il doit présenter le titre d’études nécessaire à l’admission dans une Université civile de son propre pays ou de la région où se trouve la Faculté.\n\n§ 2. La Faculté déterminera dans ses statuts les autres conditions éventuellement requises, en plus de celles fixées au § 1, qui sont nécessaires pour être admis à suivre son propre cycle d’études, y compris quant à la connaissance des langues anciennes ou modernes.\n\n§ 3. La Faculté déterminera aussi dans ses statuts les procédures d’évaluation des modalités de traitement des cas de réfugiés, de personnes déplacées et de personnes assimilées aux réfugiés, dépourvus des documents régulièrement requis.\n\nArt. 33. Les étudiants doivent observer fidèlement les normes de la Faculté relatives à l’organisation générale et à la discipline – d’abord en ce qui concerne le programme d’études, l’assistance aux cours, les examens – ainsi que toutes les autres dispositions concernant la vie de la Faculté. Pour cette raison, l’Université et les Facultés prévoiront les façons de faire connaître les statuts et les règlements aux étudiants.\n\nArt. 34. Les statuts doivent définir de quelle façon les étudiants, individuellement ou associés, participent à la vie de la communauté universitaire dans les secteurs où ils peuvent contribuer au bien commun de la Faculté ou de l’Université.\n\nArt. 35. Les statuts doivent également déterminer de quelle manière les étudiants peuvent, pour de graves motifs, être suspendus de certains droits ou en être privés, ou même être exclus de la Faculté, de façon à assurer convenablement la sauvegarde des droits de l’étudiant, de la Faculté ou de l’Université, et aussi de la communauté ecclésiale.\n\nTitre V\n\nLes officiers, le personnel administratif et de service\n\nArt. 36. § 1. Dans le gouvernement et dans l’administration de l’Université ou de la Faculté, les autorités seront aidées par des officiers possédant la compétence qui convient à leurs fonctions.\n\n§ 2. Les principaux officiers sont le Secrétaire, le Bibliothécaire, l’Econome et d’autres que l’Institution estime opportuns. Leurs droits et devoirs doivent être établis dans les statuts ou dans les règlements.\n\nTitre VI\n\nLe programme d’études\n\nArt. 37. § 1. Dans le programme d’études, on observera avec soin les principes et les normes qui se trouvent, pour chaque matière, dans les documents ecclésiastiques, surtout dans ceux du Concile Vatican II ; cependant, on tiendra compte, en même temps, des acquis éprouvés qui résultent du progrès scientifique et qui contribuent notamment à résoudre les questions aujourd’hui en discussion.\n\n§ 2. Dans chaque Faculté, on adoptera la méthode scientifique correspondant aux exigences propres à chaque science. On appliquera aussi de façon opportune les récentes méthodes didactiques et pédagogiques aptes à mieux promouvoir l’engagement personnel des étudiants et leur participation active aux études.\n\nArt. 38. § 1. Conformément au Concile Vatican II, et selon le caractère propre de chaque Faculté :\n\n1. On reconnaîtra une juste liberté (cf. Gaudium et spes, 59, AAS 58 (1966), 1080) de recherche et d’enseignement qui permette d’obtenir un authentique progrès dans la connaissance et dans l’intelligence de la vérité divine ;\n\n2. En même temps, il doit être clair :\n\na) Que la vraie liberté d’enseignement est nécessairement contenue dans les limites de la Parole de Dieu, telle qu’elle est constamment enseignée par le Magistère vivant de l’Église ;\n\nb) Pareillement, que la vraie liberté de recherche s’appuie nécessairement sur la ferme adhésion à la Parole de Dieu et sur une attitude de respect envers le Magistère de l’Église, auquel a été confiée la charge d’interpréter authentiquement la Parole de Dieu.\n\n§ 2. En conséquence, dans une matière aussi importante et si délicate, on doit procéder avec confiance et sans suspicion, mais aussi avec discernement et sans témérité, surtout dans l’enseignement. On doit aussi concilier soigneusement les exigences scientifiques avec les nécessités pastorales du peuple de Dieu.\n\nArt. 39. Dans chaque Faculté, on organisera comme il convient le déroulement des études selon des degrés successifs ou cycles, en les adaptant aux exigences de la matière, de telle sorte qu’habituellement :\n\na) On commence par offrir une formation générale grâce à un exposé cohérent de toutes les disciplines, en même temps qu’une introduction à l’utilisation de la méthode scientifique ;\n\nb) On entreprenne ensuite une étude plus approfondie dans un domaine restreint des mêmes disciplines, et qu’en même temps on exerce plus complètement les étudiants à l’utilisation de la méthode de recherche scientifique ;\n\nc) On amène enfin les étudiants à une vraie maturité scientifique, grâce surtout à un travail écrit qui apporte une véritable contribution au progrès scientifique.\n\nArt. 40. § 1. On déterminera les disciplines qui sont nécessairement exigées pour atteindre la fin spécifique de la Faculté, celles aussi qui, de diverses façons, sont utiles pour atteindre cette fin, en sorte que leur distribution apparaisse comme il convient.\n\n§ 2. Dans chaque Faculté, les disciplines seront distribuées de manière à former un corps organique, à garantir aux étudiants une formation solide et bien structurée, à rendre plus facile la collaboration mutuelle des enseignants.\n\nArt. 41. Les cours magistraux, surtout dans le cycle institutionnel, sont indispensables et les étudiants devront obligatoirement les fréquenter, selon les normes que le programme d’études aura soin de fixer.\n\nArt. 42. Des travaux pratiques et des séminaires, surtout dans le cycle de spécialisation, doivent être conduits avec assiduité sous la direction des enseignants, et ils seront continuellement complétés par l’étude personnelle et des échanges fréquents avec les enseignants.\n\nArt. 43. Le programme d’études de la Faculté définira les examens ou les épreuves équivalentes que les étudiants devront passer, soit par écrit, soit par oral, à la fin du semestre ou de l’année, et surtout à la fin du cycle, afin qu’on puisse vérifier leur capacité à poursuivre les études dans la Faculté et à obtenir les grades académiques.\n\nArt. 44. Les statuts ou les règlements doivent également déterminer comment tenir compte, le cas échéant, des études accomplies ailleurs, notamment pour concéder la dispense de certaines disciplines ou de certains examens, ou encore en vue de la réduction de la durée du cycle d’études, restant sauves les dispositions de la Congrégation pour l’Éducation Catholique.\n\nTitre VII\n\nLes grades académiques et les autres titres\n\nArt. 45. § 1. Au terme de chaque cycle d’études, on peut conférer le grade académique correspondant, qui doit être déterminé pour chaque Faculté, compte tenu et de la durée du cycle et des disciplines qui y sont enseignées.\n\n§ 2. En conséquence, dans les statuts de chaque Faculté, on doit déterminer avec soin, selon les normes communes et spéciales de la présente Constitution, tous les grades qui sont conférés et à quelles conditions ils le sont.\n\nArt. 46. Les grades académiques qui sont conférés par une Faculté ecclésiastique sont : le baccalauréat, la licence, le doctorat.\n\nArt. 47. Dans les statuts de chaque Faculté, les grades académiques peuvent recevoir aussi d’autres dénominations, compte tenu de la pratique des Universités de la région, pourvu que soit indiquée clairement leur équivalence avec les grades académiques ci-dessus mentionnés et que soit sauvegardée l’uniformité entre les Facultés ecclésiastiques d’une même région.\n\nArt. 48. Personne ne peut obtenir un grade académique s’il n’a pas été inscrit régulièrement à la Faculté, s’il n’a pas terminé le cycle des études prescrites par le programme d’études et s’il n’a pas réussi les examens et les éventuelles autres épreuves.\n\nArt. 49. § 1. Pour pouvoir être admis au doctorat, il faut avoir obtenu la licence.\n\n§ 2. Pour obtenir le doctorat, on exige en outre une dissertation de doctorat qui contribue vraiment au progrès de la science, qui ait été élaborée sous la direction d’un enseignant, soutenue en public, approuvée collégialement et publiée au moins pour sa partie principale.\n\nArt. 50. § 1. Le doctorat est le grade académique qui habilite à l’enseignement dans une Faculté, et qui est donc requis à cet effet. La licence est le grade qui habilite à l’enseignement dans un Grand Séminaire ou dans une Institution équivalente ; elle est donc requise à cet effet.\n\n§ 2. Les grades académiques requis pour remplir les diverses charges ecclésiastiques sont fixés par l’autorité ecclésiastique compétente.\n\nArt. 51. On peut décerner le doctorat honoris causa au candidat qui s’est signalé par des mérites scientifiques ou culturels particuliers dans la promotion des sciences ecclésiastiques.\n\nArt. 52. En plus des grades académiques, les Facultés peuvent conférer d’autres titres, selon la diversité des Facultés et leur programme d’études.\n\nTitre VIII\n\nLes instruments didactiques\n\nArt. 53. Pour atteindre ses fins propres et surtout pour la recherche scientifique, chaque Université ou Faculté doit avoir une bibliothèque adéquate, répondant aux besoins des enseignants et des étudiants, tenue en ordre et munie de catalogues.\n\nArt. 54. Moyennant l’affectation annuelle d’une somme d’argent convenable, la bibliothèque sera constamment enrichie de livres, anciens et récents, comme aussi des principales revues, de manière à ce qu’elle puisse efficacement servir aussi bien à l’approfondissement et à l’enseignement des disciplines qu’à leur apprentissage, et de même aux travaux pratiques et aux séminaires.\n\nArt. 55. La bibliothèque doit avoir à sa tête une personne compétente, qui sera aidée par un Conseil adéquat et qui participera opportunément aux Conseils de l’Université ou de la Faculté.\n\nArt. 56. § 1. La Faculté doit pouvoir disposer par ailleurs d’un équipement informatique, technique, audio-visuel, etc., au bénéfice de l’enseignement et de la recherche.\n\n§ 2. En rapport avec la nature et la finalité particulières de l’Université ou de la Faculté, il y aura des Instituts de recherche et des laboratoires scientifiques, ainsi que d’autres moyens nécessaires à l’obtention d’une fin spécifique.\n\nTitre IX\n\nL’administration économique\n\nArt. 57. L’Université ou la Faculté doit disposer des ressources économiques nécessaires pour réaliser convenablement sa finalité. On doit avoir la description exacte du patrimoine et des droits de propriété.\n\nArt. 58. Les statuts détermineront, selon les normes, la fonction de l’Econome, ainsi que les compétences du Recteur ou du Président et des Conseils dans la gestion économique de l’Université ou de la Faculté, de manière à assurer une saine administration.\n\nArt. 59. En tenant compte de ce qui se fait dans la région, il faut attribuer au personnel, enseignant ou pas, un juste salaire, ainsi que la sécurité et les assurances sociales.\n\nArt. 60. Les statuts détermineront aussi les normes générales concernant la manière dont les étudiants participeront au budget de l’Université ou de la Faculté, moyennant le paiement des droits d’inscription universitaires.\n\nTitre X\n\nLa planification des Facultés et leur collaboration\n\nArt. 61. § 1. On doit veiller avec soin à la planification des Facultés, de façon à pourvoir soit à la conservation et au progrès des Universités et des Facultés, soit aussi à leur opportune distribution dans les différentes parties du monde.\n\n§ 2. Dans ce but, la Congrégation pour l’Éducation Catholique sera aidée par les avis des Conférences épiscopales et par ceux d’une Commission d’experts.\n\nArt. 62. § 1. L’érection ou l’approbation d’une nouvelle Université ou Faculté est décidée par la Congrégation pour l’Éducation Catholique (cf. can. 816 § 1 CIC ; can. 648-649 CCEO), lorsque toutes les conditions requises sont remplies, après avoir pris l’avis de l’Evêque diocésain ou de l’Éparque, de la Conférence épiscopale, ainsi que d’experts, spécialement de ceux qui appartiennent aux Facultés les plus proches.\n\n§ 2. Pour ériger canoniquement une Université ecclésiastique, 4 Facultés ecclésiastiques sont requises, 3 pour un Athénée ecclésiastique.\n\n§ 3. L’Université ecclésiastique et la Faculté ecclésiastique sui iuris jouissent ipso iure de la personnalité juridique publique.\n\n§ 4. Il appartient à la Congrégation pour l’Éducation Catholique de concéder, par décret, la personnalité juridique à une Faculté ecclésiastique qui appartient à une Université civile.\n\nArt. 63. § 1. L’affiliation d’un Institut à une Faculté en vue de l’obtention du baccalauréat est décrétée par la Congrégation pour l’Éducation Catholique, une fois remplies les conditions établies par ce Dicastère.\n\n§ 2. Pour améliorer la qualité de la formation, il est très souhaitable que les Écoles d’études théologiques, aussi bien des diocèses que des Instituts religieux, soient affiliées à une Faculté de Théologie.\n\nArt. 64. L’agrégation et l’incorporation d’un Institut à une Faculté, en vue d’obtenir des grades académiques supérieurs, sont décrétées par la Congrégation pour l’Éducation Catholique, une fois remplies les conditions établies par ce Dicastère.\n\nArt. 65. L’érection d’un Institut Supérieur de Sciences Religieuses requiert son rattachement à une Faculté de Théologie, selon les normes particulières établies par la Congrégation pour l’Éducation Catholique.\n\nArt. 66. On s’emploiera à favoriser la collaboration entre les Facultés, soit d’une même Université, soit d’un même pays, soit encore d’une région plus vaste (cf. can. 820 CIC). La collaboration, en effet, aide beaucoup à promouvoir la recherche scientifique des enseignants et la meilleure formation des étudiants, ainsi qu’à développer ce que l’on entend par interdisciplinarité et qui apparaît, jour après jour, plus nécessaire. Elle aide également à développer la complémentarité entre les diverses Facultés et, en général, à réaliser la pénétration de la sagesse chrétienne dans toute la culture.\n\nArt. 67. Quand une Université ou une Faculté ecclésiastique ne remplit plus les conditions requises pour son érection ou son approbation, il appartient à la Congrégation pour l’Éducation Catholique, après avoir averti le Grand Chancelier et le Recteur ou le Président selon les circonstances, et après avoir recueilli l’avis de l’Evêque diocésain ou de l’Éparque et de la Conférence épiscopale, de prendre la décision quant à la suspension des droits académiques, quant à la révocation de l’approbation comme Université ou Faculté ecclésiastique ou quant à la suppression de l’Institution.\n\nDEUXIÈME PARTIE\n\nNORMES SPÉCIALES\n\nArt. 68. Outre les normes communes à toutes les Facultés ecclésiastiques, proposées dans la première partie de cette Constitution, on donne ici des normes spéciales pour certaines Facultés, en considération de leur nature propre, ainsi que de leur importance dans l’Église.\n\nTitre I\n\nLa Faculté de Théologie\n\nArt. 69. La Faculté de Théologie a pour but d’approfondir et d’exposer systématiquement, selon la méthode scientifique qui lui est propre, la doctrine catholique, puisée avec le plus grand soin aux sources de la Révélation divine, et aussi de s’appliquer à rechercher, à la lumière de cette Révélation, des solutions aux problèmes que se posent les hommes.\n\nArt. 70. § 1. L’étude de l’Écriture Sainte doit être comme l’âme de la théologie, laquelle s’appuie sur la Parole de Dieu écrite en même temps que sur la Tradition vivante comme sur son fondement permanent (cf. Dei Verbum, 24, AAS 58 (1966) 827).\n\n§ 2. Quant aux diverses disciplines théologiques, elles doivent être enseignées de telle manière que, à partir des raisons internes de leur objet propre et en connexion avec les autres disciplines, telles que le droit canonique et la philosophie, ainsi qu’avec les sciences anthropologiques, l’unité de tout l’enseignement théologique apparaisse plus clairement et que toutes les disciplines convergent vers la connaissance intime du mystère du Christ, qui sera ainsi annoncé avec une plus grande efficacité au peuple de Dieu et à toutes les nations (cf. Congrégation pour la Doctrine de la Foi, Instruction sur la vocation ecclésiale du théologien, Donum veritatis, 24 mai 1990, AAS 82 (1990) 1552).\n\nArt. 71. § 1. La vérité révélée doit être considérée également en relation avec les acquis scientifiques de l’époque contemporaine afin que l’on aperçoive clairement « comment la foi et la raison se rencontrent dans l’unique vérité » (Gravissimum educationis, 10, AAS 58 (1966), p. 737. Cf. aussi Jean-Paul II, Enc. Fides et ratio, AAS 91 (1999) 5 s. ; id., Enc. Veritatis splendor, AAS 85 (1993) 1133 s.), et son exposition doit être telle que, sans porter atteinte à la vérité, elle se trouve adaptée au génie et au caractère propres à chaque culture, en tenant compte particulièrement de la philosophie et de la sagesse des peuples, à l’exclusion cependant de toute espèce de syncrétisme et de faux particularisme (cf. Ad gentes, 22, AAS 58 (1966), 973 s.).\n\n§ 2. Les valeurs positives qui se trouvent dans les différentes philosophies et cultures doivent être recherchées, triées et assumées avec soin. Cependant, on ne peut accepter les systèmes et les méthodes qui ne seraient pas compatibles avec la foi chrétienne.\n\nArt. 72. § 1. Les questions œcuméniques doivent être soigneusement traitées, selon les normes promulguées par l’autorité ecclésiastique compétente (cf. Conseil Pontifical pour la Promotion de l’Unité des Chrétiens, Directoire pour l’application des principes et des normes sur l’œcuménisme (1993), AAS 85 (1993) 1039 s.).\n\n§ 2. Les relations avec les religions non chrétiennes sont à considérer avec attention.\n\n§ 3. Les problèmes qui naissent de l’athéisme et des autres courants de la culture contemporaine seront examinés avec une scrupuleuse diligence.\n\nArt. 73. Dans l’étude et dans l’enseignement de la doctrine catholique, on doit toujours mettre au premier plan la fidélité au Magistère de l’Église. Dans l’exercice de leur fonction, et spécialement dans le cycle institutionnel, que les enseignants dispensent avant tout ce qui appartient au patrimoine traditionnel de l’Église. Quant aux opinions probables et personnelles qui découlent des nouvelles recherches, qu’ils ne les présentent que comme telles et avec discrétion.\n\nArt. 74. Le programme d’études de la Faculté de théologie comprend :\n\na) un premier cycle, institutionnel, qui s’étend sur cinq années ou dix semestres, ou bien sur trois années ou six semestres si les deux années de philosophie sont requises comme condition préalable. Les deux premières années doivent être consacrées à une solide formation philosophique, qui est nécessaire pour affronter de manière adéquate l’étude de la théologie. Le baccalauréat obtenu en une Faculté ecclésiastique de Philosophie se substitue aux cours de philosophie du premier cycle au sein des Facultés de Théologie. Le baccalauréat en philosophie obtenu en une Faculté non ecclésiastique ne constitue pas une raison pour dispenser complètement un étudiant des cours de philosophie de premier cycle au sein des Facultés de Théologie. Les disciplines théologiques doivent être enseignées de manière à offrir un exposé organique de toute la doctrine catholique, en même temps qu’une introduction à la méthode de la recherche théologique scientifique. Le cycle se termine par le grade académique de baccalauréat ou par un autre grade académique approprié, comme cela est précisé dans les statuts de la Faculté.\n\nb) Un deuxième cycle, de spécialisation, qui s’étend sur deux années ou quatre semestres. On y enseigne les disciplines particulières correspondant aux divers secteurs de la spécialisation et on y donne des séminaires et travaux pratiques pour acquérir l’usage de la recherche théologique scientifique. Le cycle s’achève par le grade académique de licence spécialisée.\n\nc) Un troisième cycle qui, durant un intervalle de temps convenable, sert au perfectionnement de la formation scientifique, spécialement par l’élaboration de la thèse de doctorat. Ce cycle s’achève par le grade académique de doctorat.\n\nArt. 75. § 1. Pour pouvoir s’inscrire en Faculté de Théologie, il est nécessaire d’avoir accompli les études préalables, conformément à l’article 32 de cette Constitution.\n\n§ 2. Là où le premier cycle de la Faculté dure trois ans, l’étudiant devra présenter le certificat témoignant de deux années d’études de philosophie, auprès d’une Faculté ecclésiastique de Philosophie ou d’un Institut approuvé.\n\nArt. 76. § 1. La Faculté de Théologie a comme charge spéciale d’assurer la formation théologique scientifique de ceux qui se destinent au sacerdoce et de ceux qui se préparent à des charges ecclésiastiques particulières. Pour cette raison, il est nécessaire qu’il y ait un nombre suffisant d’enseignants prêtres.\n\n§ 2. Dans ce but, il doit y avoir aussi des disciplines spéciales, prévues pour les séminaristes. La Faculté pourra même, si c’est opportun, organiser elle-même l’« Année pastorale » pour compléter la formation au ministère. Cette « Année pastorale », qui s’ajoute aux cinq années du cycle institutionnel, est requise pour l’ordination au presbytérat, et elle peut s’achever par la collation d’un diplôme spécial.\n\nTitre II\n\nLa Faculté de Droit canonique\n\nArt. 77. La Faculté de Droit canonique, latin ou oriental, a pour but de cultiver et de promouvoir les disciplines canoniques à la lumière de la loi évangélique, et d’en instruire à fond les étudiants, pour qu’ils soient formés à la recherche et à l’enseignement et soient également capables d’assumer des charges ecclésiastiques particulières.\n\nArt. 78. Le programme d’études en Faculté de droit canonique comprend :\n\na) Le premier cycle, d’une durée de deux années ou quatre semestres, pour ceux qui n’ont pas une formation philosophique et théologique, sans aucune exception pour ceux qui ont déjà un titre académique en droit civil. Dans ce cycle, on se consacre à l’étude des institutions de droit canonique ainsi qu’aux disciplines philosophiques et théologiques qu’exige une formation canonique supérieure ;\n\nb) Le deuxième cycle, d’une durée de trois années ou six semestres, consacré à une étude plus approfondie de l’ordonnancement canonique dans toutes ses expressions normatives, jurisprudentielles, doctrinales et pratiques, et principalement des Codes de l’Église latine ou des Églises Orientales à travers l’étude complète de ses sources, tant magistérielles que disciplinaires, auquel on ajoutera l’étude des matières affines ;\n\nc) Le troisième cycle, d’une durée convenable, durant lequel on perfectionne la formation scientifique, spécialement à travers l’élaboration de la thèse de doctorat.\n\nArt. 79. § 1. Quant aux disciplines prescrites en premier cycle, la Faculté peut se servir de cours donnés en d’autres Facultés et qui sont reconnus par elle comme répondant à ses propres exigences.\n\n§ 2. Le deuxième cycle s’achève par la licence et le troisième par le doctorat.\n\n§ 3. Le programme d’études de la Faculté doit définir les exigences particulières requises pour l’obtention de chaque grade académique, compte tenu des prescriptions de la Congrégation pour l’Éducation Catholique.\n\nArt. 80. Pour s’inscrire à la Faculté de Droit canonique, il faut avoir accompli les études préalables requises, conformément à l’article 32 de cette Constitution.\n\nTitre III\n\nLa Faculté de Philosophie\n\nArt. 81. § 1. La Faculté ecclésiastique de Philosophie a pour but d’étudier, selon la méthode scientifique, les problèmes philosophiques et, en se fondant sur le patrimoine philosophique toujours valide (cf. Optatam totius, 15, AAS 58 (1966), 722) de rechercher leur solution à la lumière naturelle de la raison et de démontrer leur cohérence avec la vision chrétienne du monde, de l’homme et de Dieu, en mettant en valeur les relations de la philosophie avec la théologie.\n\n§ 2. Elle se propose d’instruire les étudiants de manière à les rendre aptes à l’enseignement et à d’autres activités intellectuelles, capables aussi de promouvoir la culture chrétienne et d’établir un dialogue fructueux avec les hommes de leurs temps.\n\nArt. 82. Le programme d’études de la Faculté de Philosophie comprend :\n\na) un premier cycle, institutionnel, qui dure trois années ou six semestres, et durant lequel on donne une exposition cohérente des différentes parties de la philosophie qui traitent du monde, de l’homme et de Dieu, et aussi de l’histoire de la philosophie avec une introduction à la méthode de recherche scientifique ;\n\nb) un deuxième cycle, de début de spécia­lisation, qui dure deux années ou quatre semestres, et au cours duquel est organisée une réflexion philosophique plus approfondie dans un secteur déterminé de la philosophie, en recourant à des disciplines spéciales et à des séminaires ;\n\nc) un troisième cycle qui, durant une période d’au moins trois années, est consacré à acquérir une vraie maturité philosophique, grâce surtout à l’élabo­ration de la thèse de doctorat.\n\nArt. 83. Le premier cycle s’achève par le baccalauréat, le deuxième par la licence spécialisée, le troisième par le doctorat.\n\nArt. 84. Pour pouvoir s’inscrire au premier cycle de la Faculté de Philosophie, il est nécessaire d’avoir accompli les études préalables requises, conformément à l’article 32 de cette Constitution. Si un étudiant, qui a accompli avec succès les cours de philosophie dans le premier cycle d’une Faculté de Théologie, voulait ensuite suivre les études de philosophie pour obtenir un baccalauréat dans une Faculté ecclésiastique de Philosophie, il faudra tenir compte des cours déjà obtenus pendant le susdit parcours.\n\nTitre IV\n\nAutres Facultés\n\nArt. 85. En plus des Facultés de Théologie, de Droit canonique et de Philosophie, d’autres Facultés ecclésiastiques ont été canoniquement érigées ou peuvent l’être en considération des besoins de l’Église, afin d’atteindre des objectifs particuliers, tels que :\n\na) une recherche approfondie dans les domaines de certaines disciplines théologiques, juridiques, philosophiques et historiques d’importance majeure ;\n\nb) le développement d’autres sciences, en premier lieu des sciences humaines, plus étroitement liées aux disciplines théologiques ou à l’œuvre de l’évangélisation ;\n\nc) l’étude approfondie des lettres qui aident tant à mieux comprendre la Révélation chrétienne qu’à accomplir plus efficacement l’œuvre d’évangélisation ;\n\nd) enfin, une préparation plus soignée des clercs et des laïcs pour exercer dignement certaines charges apostoliques particulières.\n\nArt. 86. Il appartiendra à la Congrégation pour l’Éducation Catholique de fixer, selon l’opportunité, des normes spéciales pour ces Faculté ou Instituts, comme on l’a fait aux titres précédents pour les Facultés de Théologie, de Droit canonique et de Philosophie.\n\nArt. 87. Même les Facultés et les Instituts pour lesquels des normes spéciales n’ont pas encore été promulguées doivent rédiger leurs propres statuts en conformité avec les normes communes établies dans la première partie de cette Constitution, et en tenant compte de la nature particulière et de la finalité propre de chaque Faculté ou Institut.\n\nNORMES FINALES\n\nArt. 88. La présente Constitution s’appliquera le premier jour de l’année académique 2018/2019 ou de l’année académique 2019, selon le calendrier scolaire des différentes régions.\n\nArt. 89. § 1. Chaque Université ou Faculté doit présenter ses statuts et son programme d’études, révisés selon cette Constitution, à la Congrégation pour l’Éducation Catholique, avant le 8 décembre 2019.\n\n§ 2. D’éventuelles modifications aux statuts ou au programme d’études nécessitent l’approbation de la Congrégation pour l’Éducation Catholique.\n\nArt. 90. Dans chaque Faculté, les études doivent être organisées de telle manière que les étudiants puissent obtenir les grades académiques, conformément aux normes de cette Constitution, restant saufs les droits précédemment acquis par les étudiants.\n\nArt. 91. Les statuts et le programme d’études des nouvelles Facultés devront être approuvés ad experimentum, de telle sorte que dans les trois ans qui suivent l’approbation ils puissent être perfectionnés en vue d’obtenir l’approbation définitive.\n\nArt. 92. Les Facultés qui ont un lien juridique avec l’autorité civile pourront, si nécessaire, avec la permission de la Congrégation pour l’Éducation Catholique, disposer d’un délai plus long pour réviser leurs statuts.\n\nArt. 93. § 1. La Congrégation pour l’Éducation Catholique, au fur et à mesure que le temps passera et que les circonstances le demanderont, devra proposer les changements à introduire dans cette Constitution, afin que celle-ci soit continuellement adaptée aux nouvelles exigences des Facultés ecclésiastiques.\n\n§ 2. Seule la Congrégation pour l’Éducation Catholique peut dispenser de l’observance de certains articles de cette Constitution ou de ses Ordonnances, ou des statuts et des programmes d’études approuvés des Universités ou des Facultés.\n\nArt. 94. Sont abrogées les lois et les coutumes présentement en vigueur, mais contraires à cette Constitution, qu’elles soient universelles ou particulières, même dignes de mention singulière et exceptionnelle. Pareillement, sont totalement abrogés les privilèges concédés jusqu’à présent par le Saint-Siège aux personnes physiques et morales, et qui sont contraires aux prescriptions de cette même Constitution.\n\nQue tout ce que j’ai décidé par la présente Constitution Apostolique soit observé dans toutes ses parties, nonobstant toute disposition contraire, même digne de mention particulière, et publié dans le Commentaire officiel Acta Apostolicae Sedis.\n\nDonné à Rome, auprès de Saint-Pierre, le 8 décembre 2017, cinquième année de mon pontificat.\n\nFRANCISCUS\n\nAPPENDICE I\n\nPréambule de la Constitution Apostolique Sapientia christiana (1979)\n\nI\n\nLa sagesse chrétienne, que l’Église enseigne par mandat divin, incite continuellement les fidèles à s’efforcer d’unir les réalités et les activités humaines dans une synthèse vitale avec les valeurs religieuses, sous l’ordonnance desquelles tout se tient intimement pour concourir à la gloire de Dieu et à la perfection intégrale de l’homme qui comprend les biens du corps et ceux de l’esprit (cf. Concile œcuménique Vatican II, Constitution pastorale sur l’Église dans le monde de ce temps Gaudium et spes, nn. 43 s. : AAS 58 (1966), pp. 1061 s.).\n\nEn effet, la mission de l’évangélisation, qui est propre à l’Église, exige non seulement que l’Évangile soit prêché dans des étendues géographiques toujours plus vastes et à des multitudes d’hommes de plus en plus nombreuses, mais aussi que la force de cet Évangile imprègne les modes de pensée, les critères de jugement, les normes d’action ; en un mot, il est nécessaire que toute la culture de l’homme soit pénétrée de l’Évangile (cf. Paul VI, Exhortation Apostolique Evangelii nuntiandi, nn. 19-20 : AAS 68 (1976), pp. 18 s.).\n\nEn effet, le milieu culturel dans lequel se déroule la vie de l’homme exerce une grande influence sur sa manière de penser et, par conséquent, sur sa façon habituelle d’agir ; c’est pourquoi le divorce entre la foi et la culture représente un obstacle si grave à l’évangélisation ; par contre, une culture imprégnée d’esprit chrétien est un instrument qui agit en faveur de la diffusion de l’Évangile.\n\nPar ailleurs, l’Évangile, qui est destiné à tous les peuples de tous les temps et de tous les lieux, n’est lié de manière exclusive à aucune culture particulière, mais il est capable d’imprégner toutes les cultures, en projetant sur elles la lumière de la Révélation divine, en purifiant et en restaurant dans le Christ les mœurs des hommes.\n\nC’est la raison pour laquelle l’Église du Christ cherche à porter la Bonne Nouvelle dans tous les milieux de l’humanité, de manière à pouvoir convertir la conscience personnelle et la conscience collective des hommes et à pénétrer de la lumière de l’Évangile leurs œuvres et leurs initiatives, toute leur vie, comme aussi tout le contexte social dans lequel ils sont engagés, De cette façon, l’Église, tout en promouvant aussi la civilisation humaine, accomplit sa propre mission évangélisatrice (cf. ibid., n. 18 ; AAS 68 (1976), pp. 17 s., et Concile œcuménique Vatican II, Constitution pastorale sur l’Église dans le monde de ce temps Gaudium et spes, n. 58 : AAS 58 (1966), p. 1079).\n\nII\n\nDans cette action de l’Église, au regard de la culture, les universités catholiques ont eu et ont encore à présent une importance particulière : elles tendent essentiellement à ce que se réalise « comme une présence publique, durable et universelle de la pensée chrétienne dans tout l’effort intellectuel vers la plus haute culture » (Concile œcuménique Vatican II, Déclaration sur l’éducation chrétienne Gravissimum educationis, n. 10 : AAS 58 (1966), p. 737).\n\nDans l’Église, en effet – comme le rappelait mon prédécesseur Pie XI, d’heureuse mémoire, dans le préambule de la Constitution Apostolique Deus scientiarum Dominus (AAS 23 (1931), p. 241) – surgirent, dès ses débuts, des didascaleia, dans le but d’enseigner la sagesse chrétienne pour en pénétrer la vie et les mœurs des hommes. C’est dans ces foyers de sagesse chrétienne qu’ont puisé leur science les plus illustres Pères et docteurs de l’Église, les maîtres et les écrivains ecclésiastiques.\n\nAu cours des siècles, grâce surtout à l’action diligente des évêques et des moines, des écoles furent fondées auprès des églises cathédrales et des couvents monastiques : elles donnaient un essor aussi bien à la doctrine ecclésiastique qu’à la culture profane qu’elles traitaient d’ailleurs comme un tout inséparable. De ces écoles sont nées les Universités, cette institution glorieuse du Moyen Âge qui, à son origine, trouva dans l’Église à la fois une mère très libérale et une protectrice.\n\nLorsqu’ensuite les autorités civiles, soucieuses du bien commun, commencèrent à fonder et à promouvoir leurs propres Universités, l’Église, conformément à sa nature, ne cessa pas de fonder ni de favoriser ces centres où la sagesse trouvait comme son domicile, ainsi que ces institutions d’enseignement, comme le montrent un bon nombre d’Universités catholiques, érigées jusqu’en ces derniers temps dans presque toutes les parties du monde. L’Église, en effet, consciente de sa mission de salut à l’échelon mondial, désire entretenir des liens particulièrement étroits avec ces centres d’instruction supérieure ; elle veut que ceux-ci soient partout florissants et s’emploient efficacement à rendre présent et à faire progresser l’authentique message du Christ dans les différents domaines de la culture humaine.\n\nPour que les Universités catholiques atteignent mieux ce but, mon prédécesseur Pie XII chercha à stimuler leur collaboration commune lorsque, par le Bref Apostolique du 27 juillet 1949 il constitua d’une manière formelle la Fédération des universités catholiques « afin qu’elle puisse englober les établissements d’enseignement supérieur que le Saint-Siège a lui-même canoniquement érigés ou érigera à l’avenir dans le monde, ou bien qu’il aura explicitement reconnus comme régis selon les principes de l’éducation catholique et en pleine conformité avec elle » (AAS 42 (1950), p. 387).\n\nC’est pourquoi le Concile Vatican II n’a pas hésité à affirmer que « l’Église entoure d’un soin vigilant ces écoles supérieures » ; et il a recommandé instamment que les Universités catholiques « soient développées et opportunément réparties dans les différentes parties du monde », et qu’auprès d’elles « les étudiants soient formés à devenir des hommes éminents par leur science, prêts à assumer les plus lourdes tâches dans la société, en même temps qu’à témoigner de leur foi dans le monde » (Concile œcuménique Vatican II, Déclaration sur l’éducation chrétienne Gravissimum educationis, n. 10 : AAS 58 (1966), p. 737). L’Église sait bien, en effet, que « le sort de la société et de l’Église elle-même est étroitement lié aux progrès des jeunes qui poursuivent des études supérieures » (Ibid.)\n\nIII\n\nOn ne s’étonnera pas cependant que, parmi les Universités catholiques, l’Église se soit toujours engagée d’une manière toute spéciale à promouvoir les Facultés et les Universités ecclésiastiques, autrement dit celles qui s’occupent particulièrement de la Révélation chrétienne et des questions qui lui sont connexes, et qui sont donc reliées plus étroitement à sa propre mission évangélisatrice.\n\nÀ ces Facultés, elle a confié, avant tout, la charge de préparer, avec un soin particulier, leurs propres élèves au ministère sacerdotal, à l’enseignement des sciences sacrées, aux tâches apostoliques plus ardues. C’est aussi le rôle de ces Facultés « d’étudier plus profondément les domaines variés des sciences sacrées afin d’acquérir une intelligence chaque jour plus pénétrante de la Révélation divine, d’ouvrir plus largement l’accès au patrimoine de sagesse chrétienne légué par nos aînés, de promouvoir le dialogue avec nos frères séparés et avec les non-chrétiens, et de fournir enfin des réponses adéquates aux questions posées par les progrès des sciences » (Ibid., n. 11 : AAS 58 (1966), p. 738).\n\nEn effet, les sciences nouvelles et les nouvelles découvertes soulèvent de nouveaux problèmes qui interpellent et sollicitent les disciplines sacrées. Il est donc nécessaire que les spécialistes des sciences sacrées, tout en accomplissant leur devoir fondamental qui est d’atteindre, par la recherche théologique, une connaissance plus profonde de la vérité révélée, favorisent les échanges avec les hommes, croyants ou non croyants, versés dans les autres sciences, et cherchent à bien voir la valeur et le sens de leurs affirmations et à en juger à la lumière de la vérité révélée (cf. Concile œcuménique Vatican II, Constitution pastorale sur l’Église dans le monde de ce temps Gaudium et spes, n. 62: AAS 58 (1966), p. 1083).\n\nÀ partir de cette fréquentation assidue de la réalité, les théologiens sont aussi incités à rechercher la façon la plus adaptée pour communiquer la doctrine aux hommes de leur temps liés aux diverses cultures, car « autre chose est le dépôt lui-même de la foi, autrement dit les vérités contenues dans notre vénérable doctrine, autre chose la façon d’énoncer ces vérités, à condition toutefois d’en sauvegarder le sens et la signification » (cf. Jean XXIII, Allocution à l’ouverture du Concile Vatican II, dans AAS 54 (1962), p. 792, et Concile œcuménique Vatican II, Constitution pastorale sur l’Église dans le monde de ce temps Gaudium et spes, n. 62 : AAS 58 (1966), p. 1083). Tout cela sera d’une grande utilité pour que, dans le Peuple de Dieu, le culte religieux et la rectitude morale aillent toujours de pair avec le progrès de la science et de la technique et pour que, dans la pastorale, les fidèles soient conduits progressivement vers une vie de foi plus pure et plus mûre.\n\nMais un lien avec la mission évangélisatrice existe aussi dans les Facultés où s’enseignent les sciences qui, sans avoir un rapport particulier avec la Révélation chrétienne, peuvent toutefois apporter un concours appréciable à l’œuvre de l’évangélisation, et c’est précisément sous cet aspect que l’Église les considère lorsqu’elle les érige en Facultés ecclésiastiques ; celles-ci ont dès lors des relations spéciales avec la hiérarchie de l’Église.\n\nVoilà pourquoi le Siège Apostolique, pour remplir la mission qui lui est propre, a clairement conscience que c’est son droit et son devoir d’ériger et de promouvoir des Facultés ecclésiastiques qui dépendent de lui, soit comme organismes ayant une existence autonome, soit comme institutions insérées dans des Universités, et destinées aux clercs mais aussi aux laïcs. Il désire vivement que tout le Peuple de Dieu, sous la conduite des pasteurs, apporte sa collaboration pour permettre à ces foyers de sagesse de contribuer efficacement à l’accroissement de la foi et de la vie chrétienne.\n\nIV\n\nLes Facultés ecclésiastiques — qui sont ordonnées au bien commun de l’Église et que toute la communauté ecclésiale doit avoir en estime — auront conscience de leur importance singulière dans l’Église et de la part qu’il leur revient d’assumer dans le ministère de l’Église. Quant à celles qui touchent de plus près la Révélation chrétienne, elles ont en outre à se souvenir du commandement que le Christ, souverain Maître, a donné à l’Église elle-même au sujet de ce ministère lorsqu’il a dit : « Allez donc, enseignez toutes les nations, les baptisant au nom du Père et du Fils et du Saint-Esprit, et leur apprenant à observer tout ce que je vous ai prescrit. » (Mt 28, 19-20.) Toutes ces considérations appellent par voie de conséquence l’adhésion absolue de ces Facultés et leur attachement à la doctrine intégrale du Christ, dont l’interprète authentique et le gardien au cours des âges a toujours été le magistère de l’Église.\n\nLes Conférences épiscopales existant dans les différentes nations et régions entoureront ces Facultés d’un soin attentif, elles ne cesseront d’encourager leur progrès mais aussi leur fidélité à la doctrine de l’Église, de telle sorte que devant toute la communauté des croyants elles portent le témoignage de leur entière soumission au commandement du Christ qui vient d’être rappelé. Ce témoignage, il faut qu’il soit rendu aussi bien par la Faculté comme telle que par tous et chacun de ses membres. Car les Universités et Facultés ecclésiastiques ont été constituées pour l’édification de l’Église et le progrès des fidèles : il est nécessaire qu’elles fassent de cette intention le critère permanent de l’activité qu’elles déploient.\n\nUne responsabilité plus lourde incombe d’abord aux enseignants en tant qu’ils doivent s’acquitter d’un ministère spécifique de la parole de Dieu : ils seront donc pour les jeunes des maîtres de la foi, pour leurs étudiants et les autres fidèles des témoins de la vérité vivante de l’Évangile et des modèles de fidélité envers l’Église. À ce propos, il est sans doute opportun de rappeler ces paroles particulièrement graves du Pape Paul VI : « La fonction du théologien s’exerce en vue de l’édification de la communion ecclésiale, afin que le Peuple de Dieu croisse dans l’expérience de la foi » (Paul VI, Lettre Le transfert à Louvain-la-Neuve au Recteur Magnifique de l’Université Catholique de Louvain, 13 septembre 1975 (cf. L’Osservatore Romano, 22-23 septembre 1975) ; cf. Jean-Paul II, Lettre encycl. Redemptor hominis, n. 19 ; AAS 71 (1979), pp. 305 s.).\n\nV\n\nPour atteindre leurs finalités propres, il faut que les Facultés ecclésiastiques soient organisées de façon à répondre adéquatement aux nouvelles exigences du temps présent ; c’est pourquoi le Concile Vatican II lui-même a ordonné que la législation qui les concerne devrait faire l’objet d’une révision (Concile œcuménique Vatican II, Déclaration sur l’éducation chrétienne Gravissimum educationis, n. 11 : AAS 58 (1966), p. 738).\n\nEn effet, la Constitution Apostolique Deus scientiarum Dominus, promulguée par mon prédécesseur Pie XI le 24 mai 1931, a contribué en son temps de façon notable au renouveau des études ecclésiastiques supérieures ; toutefois, à cause des nouvelles conditions de vie, elle réclame d’opportunes adaptations et innovations.\n\nEn réalité, au cours de ces quelque cinquante années, de grands changements sont intervenus non seulement dans la société civile, mais aussi dans l’Église elle-même. D’importants événements, en effet, se sont produits – tel que, en premier lieu, le Concile Vatican II – qui ont intéressé soit la vie interne de l’Église, soit ses rapports avec l’extérieur, aussi bien avec les chrétiens d’autres Églises qu’avec les non-chrétiens et les non-croyants, et même avec tous ceux qui cherchent à bâtir une civilisation plus humaine.\n\nÀ cela s’ajoute le fait que les sciences théologiques suscitent toujours davantage l’intérêt, non seulement des clercs, mais aussi des laïcs qui fréquentent en nombre toujours plus considérable les écoles théologiques au point que celles-ci se sont beaucoup multipliées dans les années récentes.\n\nEnfin, se manifeste actuellement une nouvelle mentalité qui touche la structure même de l’Université et Faculté, aussi bien civile qu’ecclésiastique, en raison du désir justifié d’une vie universitaire ouverte à une plus grande participation, désir dont sont animés tous ceux qui, de quelque manière, ont part à cette vie.\n\nEt il ne faut pas négliger non plus la grande évolution qui s’est faite dans les méthodes pédagogiques et didactiques, lesquelles exigent des façons neuves d’organiser les études ; et de même le lien plus étroit que l’on perçoit toujours davantage entre les diverses sciences et disciplines, sans compter le désir d’une plus grande collaboration à l’intérieur du milieu universitaire tout entier.\n\nAfin de satisfaire ces nouvelles exigences, la S. Congrégation pour l’Éducation catholique, obéissant au mandat reçu du Concile, affrontait déjà en l’année 1967 la question du renouveau selon la ligne conciliaire. Et en date du 20 mai 1968, elle promulgua « quelques normes pour la révision de la Constitution apostolique Deus scientiarum Dominus sur les études académiques ecclésiastiques », ces normes ont exercé une influence bénéfique durant ces dernières années.\n\nVI\n\nMaintenant, il faut cependant compléter et parfaire cette œuvre grâce à une nouvelle loi qui – abrogeant la Constitution Apostolique Deus scientiarum Dominus en même temps que les ordonnances annexes, ainsi que les normes dont il vient d’être question, publiées le 20 mai 1968 par ladite S. Congrégation – reprenne les éléments de ces documents qui s’avèrent encore valides et établisse de nouvelles normes permettant de développer et de compléter le renouveau déjà bien commencé.\n\nÀ personne, certes, n’échappent les difficultés qui semblent s’opposer à la promulgation d’une nouvelle Constitution Apostolique. Il y a d’abord le cours du temps entraînant des changements si rapides qu’il paraît impossible de fixer quelque chose de définitif et de durable ; il y a en outre la diversité des lieux qui semble requérir un pluralisme tel qu’il apparaît quasi impossible de publier des normes communes valables pour toutes les parties du monde.\n\nCependant, puisque dans le monde entier existent des Facultés ecclésiastiques érigées ou approuvées par le Saint- Siège et qui délivrent des grades académiques au nom du même Siège Apostolique, il est nécessaire que soit sauvegardée une certaine unité substantielle, et que soient déterminées clairement, avec valeur universelle, les conditions requises pour l’obtention des grades académiques. On doit veiller, il est vrai, à déterminer au moyen de lois les choses qui sont nécessaires et qui, autant qu’on puisse le prévoir, seront assez stables et, en même temps, à laisser une juste liberté pour pouvoir introduire d’autres précisions dans les statuts de chaque Faculté, compte tenu des diverses situations locales et des usages universitaires en vigueur dans chaque région. De cette façon on n’empêche pas et on ne limite pas le légitime progrès des études académiques, mais on dirige plutôt celui-ci sur la bonne voie pour lui permettre d’obtenir des fruits plus abondants ; en même temps toutefois, au sein de la légitime variété existant entre les Facultés, apparaîtra clairement à tous l’unité de l’Église catholique jusque dans ces foyers d’instruction supérieure.\n\nC’est pourquoi, la S. Congrégation pour l’Éducation catholique, mandatée par mon prédécesseur Paul VI, a consulté avant tout les Universités et Facultés ecclésiastiques elles-mêmes ainsi que les dicastères de la Curie romaine et les autres organismes intéressés ; elle a constitué ensuite une commission d’experts qui, sous sa direction, ont revu attentivement la législation concernant les études académiques ecclésiastiques.\n\nCes phases de préparation ayant été heureusement menées à bon terme, Paul VI était sur le point de promulguer, selon son ardent désir, cette Constitution lorsqu’il dut quitter ce monde, et pareillement une mort inopinée a empêché que cela pût être réalisé par Jean-Paul Ier. J’ai donc à nouveau étudié avec soin toute cette matière et, par mon autorité apostolique, je décrète et établis les lois et les normes qui suivent.\n\nORDONNANCES\n\nDE LA CONGRÉGATION POUR L’ÉDUCATION CATHOLIQUE\n\nEN VUE D’UNE APPLICATION CORRECTE\n\nDE LA CONSTITUTION APOSTOLIQUE\n\nVERITATIS GAUDIUM\n\nLa Congrégation pour l’Éducation Catholique, conformément à l’article 10 de la Constitution Apostolique Sapientia christiana, promulgue les Ordonnances suivantes à l’intention des Universités et Facultés ecclésiastiques, et prescrit de les observer fidèlement.\n\nPREMIÈRE PARTIE\n\nNORMES COMMUNES\n\nTitre I\n\nNature et finalités des Universités et Facultés ecclésiastiques\n\n(Const. Apost., art. 1-10)\n\nArt. 1. § 1. Les normes sur les Universités et les Facultés ecclésiastiques s’appliquent aussi, en tenant compte de leur particularité, congrua congruis referendo, aux autres Institutions d’enseignement supérieur qui ont été canoniquement érigées ou approuvées par le Saint-Siège, avec le droit de conférer, par son autorité, les grades académiques.\n\n§ 2. Les Universités et les Facultés ecclésiastiques, ainsi que les autres Institutions d’enseignement supérieur, sont ordinairement soumises à l’évaluation de l’Agence du Saint-Siège pour l’Évaluation et la Promotion de la Qualité des Universités et des Facultés ecclésiastiques (AVEPRO).\n\nArt. 2. Dans le but de favoriser la recherche scientifique, on recommande vivement que soient créés des centres de recherche spécialisés, des revues et des collections, et organisés des congrès ainsi que toute autre forme convenable de collaboration scientifique.\n\nArt. 3. Les fonctions auxquelles les étudiants se préparent peuvent être soit proprement scientifiques, comme la recherche et l’enseignement, soit davantage pastorales. On devra tenir compte de cette diversité dans l’élaboration du programme d’études et dans la détermination des grades académiques, étant toujours sauf leur caractère scientifique.\n\nArt. 4. La participation active au ministère de l’évangélisation concerne l’action de l’Église dans le domaine pastoral, œcuménique et missionnaire. Elle est orientée en premier lieu vers l’approfondissement, la défense et la diffusion de la foi, mais elle s’étend aussi à tout le contexte de la culture et de la société humaine.\n\nArt. 5. Les Conférences épiscopales, qui se préoccuperont d’être, en cette matière également, en communion avec le Siège Apostolique, voueront une grande sollicitude aux Universités ou Facultés :\n\n1° D’entente avec le Grand Chancelier, elles encourageront leur développement et, étant sauve comme il se doit l’autonomie de la science, conformément au Concile Vatican II, elles se soucieront de leur condition scientifique et ecclésiale ;\n\n2° Pour ce qui touche les questions communes qui se posent dans une région donnée, elles favoriseront l’activité des Facultés, en l’inspirant, en la concertant par tout moyen utile ;\n\n3° Compte tenu des besoins de l’Église et du développement culturel de leur région, elles s’emploieront à ce que de telles Facultés puissent y exister en nombre convenable, en sauvegardant toujours un haut niveau scientifique ;\n\n4° Pour arriver à un tel résultat, elles constitueront en leur sein une Commission, aidée d’experts.\n\nArt. 6. Une Institution à laquelle la Congrégation pour l’Éducation Catholique a conféré le droit de délivrer seulement le grade académique du deuxième et/ou du troisième cycle est appelée « Institut ad instar Facultatis ».\n\nArt. 7. § 1. Dans la rédaction des statuts et le programme d’études, on aura devant les yeux les Normes qui sont contenues dans l’Appendice I des présentes Ordonnances.\n\n§ 2. Selon les modalités établies dans les statuts, les Universités et les Facultés peuvent de leur propre autorité instituer des règlements qui, dans le respect des statuts, définissent plus en détail ce qui a trait à leur constitution, à leur conduite et à leur manière d’agir.\n\nArt. 8. § 1. La valeur canonique d’un grade académique signifie que ce grade habilite son possesseur à assumer les fonctions ecclésiastiques pour lesquelles ce grade académique est requis, et principalement les charges d’enseignement des sciences sacrées dans les Facultés, les Grands Séminaires et les Institutions équivalentes.\n\n§ 2. Les conditions à remplir, selon l’article 9 de la Constitution, pour la reconnaissance d’un grade déterminé, concerneront d’abord, outre le consentement des autorités ecclésiastiques locales ou régionales compétentes, le corps enseignant, le programme d’études et la disponibilité des moyens scientifiques.\n\n§ 3. Les grades reconnus seulement en vue de certains effets canoniques ne seront jamais purement et simplement considérés comme équivalents aux grades académiques canoniques.\n\nTitre II\n\nLa communauté académique et son gouvernement\n\n(Const. Apost., art. 11-21)\n\nArt. 9. Au Grand Chancelier il appartient de :\n\n1° Faire progresser constamment l’Université ou la Faculté ; promouvoir son travail scientifique et son identité ecclésiastique ; veiller à ce que la doctrine catholique soit intégralement gardée et à ce que les statuts et les prescriptions données par le Saint-Siège soient fidèlement observés ;\n\n2° Favoriser l’union étroite entre tous les membres de la communauté ;\n\n3° Proposer à la Congrégation pour l’Éducation Catholique les noms de ceux qui, conformément à l’article 18 de la Constitution, doivent être nommés ou confirmés Recteur, Président ou Doyen, ou des enseignants pour lesquels le nihil obstat doit être demandé ;\n\n4° Recevoir la profession de foi du Recteur, du Président ou du Doyen (cf. can. 833, 7° CIC) ;\n\n5° Donner ou retirer la permission d’enseigner ou la mission canonique aux enseignants, conformément aux normes de la Constitution ;\n\n6° Demander à la Congrégation le nihil obstat requis pour conférer des doctorats honoris causa ;\n\n7° Informer la Congrégation pour l’Éducation Catholique des affaires importantes et lui envoyer tous les cinq ans un rapport détaillé sur la situation universitaire, morale et économique de l’Université ou de la Faculté, le plan stratégique, ainsi que son avis personnel, selon le schéma fixé par la Congrégation.\n\nArt. 10. Si l’Université ou la Faculté dépend d’une autorité collégiale (par exemple d’une Conférence épiscopale), un membre de cette dernière sera désigné pour exercer les fonctions de Grand Chancelier.\n\nArt. 11. L’Ordinaire du lieu qui ne serait pas Grand Chancelier, étant responsable de la vie pastorale de son diocèse, s’il venait à apprendre qu’il se passe à l’Université ou à la Faculté des choses contraires à la doctrine, à la morale ou à la discipline ecclésiastique devrait en avertir le Grand Chancelier afin que ce dernier y pourvoie. Si le Grand Chancelier n’y pourvoit pas, il lui reste la possibilité de recourir au Saint-Siège, restant sauve l’obligation de prendre par lui-même les mesures nécessaires dans les cas graves ou urgents qui constitueraient un péril pour son diocèse.\n\nArt. 12. La nomination ou la confirmation dont il est question à l’article 18 de la Constitution est également nécessaire pour un nouveau mandat des titulaires cités.\n\nArt. 13. Ce qui est établi à l’article 19 de la Constitution doit être précisé dans les statuts de l’Université ou dans ceux de chaque Faculté en donnant, selon les cas, une importance plus grande au gouvernement collégial ou au gouvernement personnel, pourvu que les deux modalités soient observées, compte tenu de l’usage des Universités du pays où se trouve la Faculté ou de l’Institut religieux auquel elle appartient.\n\nArt. 14. Outre le Conseil de l’Université (Sénat académique) et le Conseil de Faculté – qui existent partout, quelle qu’en soit la dénomination –, les statuts peuvent prévoir, le cas échéant, des Conseils spéciaux ou des Commissions spéciales préposés aux intérêts scientifiques, pédagogiques, disciplinaires, économiques, etc., de la vie universitaire.\n\nArt. 15. § 1. La Constitution donne le nom de Recteur à celui qui est à la tête d’une Université, celui de Président à celui qui est à la tête d’un Institut ou d’une Faculté sui iuris, celui de Doyen à celui qui est à la tête d’une Faculté faisant partie d’une Université, celui de Directeur à celui qui est à la tête d’un Institut universitaire agrégé ou incorporé.\n\n§ 2. Les statuts déterminent pour combien de temps ils sont nommés et aussi comment et combien de fois ils peuvent être confirmés dans leur fonction.\n\nArt. 16. À la fonction de Recteur ou de Président, il appartient de :\n\n1° Diriger, promouvoir et coordonner toute l’activité de la communauté universitaire ;\n\n2° Représenter l’Université, l’Institut ou la Faculté sui iuris ;\n\n3° Convoquer les Conseils de l’Université, de l’Institut ou de la Faculté sui iuris, et y présider conformément aux statuts ;\n\n4° Avoir un haut regard sur l’administration temporelle ;\n\n5° Faire rapport au Grand Chancelier au sujet des choses d’importance majeure ;\n\n6° Veiller à ce que soient mises à jour, chaque année, sous forme électronique, les données de l’Institution présentes dans la banque de données de la Congrégation pour l’Éducation Catholique.\n\nArt. 17. Au Doyen de la Faculté il appartient de :\n\n1° Promouvoir et coordonner l’activité de la Faculté, principalement en ce qui concerne les études, et pourvoir en temps utile à ses nécessités ;\n\n2° Convoquer le Conseil de la Faculté et y présider ;\n\n3° Admettre ou exclure les étudiants au nom du Recteur, conformément aux statuts ;\n\n4° Faire rapport au Recteur de ce qui est fait ou proposé par la Faculté ;\n\n5° Assurer l’exécution des décisions prises par les autorités supérieures ;\n\n6° Mettre à jour, chaque année, sous forme électronique, les données de l’Institution présentes dans la banque de données de la Congrégation pour l’Éducation Catholique.\n\nTitre III\n\nLes enseignants\n\n(Const. Apost., art. 22-30)\n\nArt. 18. § 1. Les enseignants attachés de manière stable à une Faculté sont d’abord ceux qui y ont été cooptés de plein droit et à titre définitif, et qui sont habituellement appelés « ordinaires ». Viennent ensuite les enseignants « extraordinaires ». Il peut être utile qu’il y en ait aussi d’autres, selon telle ou telle pratique académique.\n\n§ 2. Les Facultés doivent avoir un nombre minimum d’enseignants stables : 12 pour la Faculté de Théologie (et éventuellement, au moins 3 munis des titres philosophiques requis – cf. Ord., art. 57 –), 7 pour la Faculté de Philosophie et 5 pour la Faculté de Droit canonique, ainsi que 5 ou 4 pour les Instituts Supérieurs de Sciences Religieuses selon qu’ils ont le 1er et le 2e cycle ou seulement le 1er. Les autres Facultés doivent avoir au moins 5 enseignants stables.\n\n§ 3. En plus des enseignants stables, il y a habituellement d’autres enseignants diversement désignés, au nombre desquels il faut citer d’abord ceux qui sont invités d’autres Facultés.\n\n§ 4. Il y a enfin opportunément des assistants pour remplir des fonctions académiques particulières, qui doivent posséder les titres convenables.\n\nArt. 19. § 1. On entend par doctorat convenable celui qui correspond à la discipline à enseigner.\n\n§ 2. Dans les Facultés de Théologie et de Droit canonique, s’il s’agit d’une discipline sacrée ou d’une discipline qui y est connexe, il faut ordinairement le doctorat canonique ; si le doctorat n’est pas canonique, est requise au moins la licence canonique.\n\n§ 3. Dans les autres Facultés, si l’enseignant n’est titulaire ni d’un doctorat canonique ni d’une licence canonique, il pourra être accepté comme enseignant stable seulement si sa formation est cohérente avec l’identité d’une Faculté ecclésiastique. Afin d’évaluer les candidats à l’enseignement, on devra considérer, outre la nécessaire compétence dans la matière qui leur est confiée, la consonance et l’adhésion à la vérité transmise par la foi, dans leurs publications et leur activité d’enseignement.\n\nArt. 20. § 1. Aux enseignants des autres Églises et communautés ecclésiales, cooptés conformément aux normes établies par l’autorité ecclésiastique compétente (cf. Conseil Pontifical pour la Promotion de l’Unité des Chrétiens, Directoire pour l’application des principes et des normes sur l’œcuménisme (1993), 191 s., AAS 85 (1993) 1107 s.), la permission d’enseigner est donnée par le Grand Chancelier.\n\n§ 2. Les enseignants des autres Églises et communautés ecclésiales ne peuvent pas enseigner les cours de doctrine de premier cycle mais peuvent enseigner d’autres disciplines (cf. ibid., 192, AAS 85 (1993) 1107-1108). En second cycle, ils peuvent être appelés comme enseignants invités (cf. ibid., 195, AAS 85 (1993) 1109).\n\nArt. 21. § 1. Les statuts doivent indiquer à quel moment de sa fonction un enseignant devient stable, en considération de la déclaration de nihil obstat requise selon la norme de l’article 27 de la Constitution.\n\n§ 2. Le nihil obstat du Saint-Siège est la déclaration selon laquelle, conformément à la Constitution et aux statuts particuliers, il n’existe aucun empêchement à la nomination proposée. Il n’implique pas un droit à enseigner. S’il y a un empêchement quelconque, il doit être communiqué au Grand Chancelier qui entendra l’enseignant à ce sujet.\n\n§ 3. Si des circonstances particulières de temps ou de lieu empêchent de demander le nihil obstat du Saint-Siège, le Grand Chancelier se mettra en rapport avec la Congrégation pour l’Éducation Catholique afin de trouver une solution opportune.\n\n§ 4. Dans les Facultés qui se trouvent sous un régime concordataire particulier, on en suivra les normes et, si elles existent, les normes particulières édictées par la Congrégation pour l’Éducation Catholique.\n\nArt. 22. L’intervalle de temps requis pour une promotion successive, qui doit être d’au moins trois ans, sera fixé dans les statuts.\n\nArt. 23. § 1. Les enseignants, et avant tout les enseignants stables, doivent rechercher une collaboration mutuelle assidue. On recommande aussi la collaboration avec les enseignants des autres Facultés, particulièrement dans les disciplines traitant d’une matière voisine ou connexe.\n\n§ 2. Personne ne peut être en même temps enseignant stable dans plusieurs Facultés.\n\nArt. 24. § 1. Les statuts devront définir soigneusement la manière de procéder dans les cas de suspension ou de révocation d’un enseignant, particulièrement lorsque des raisons doctrinales sont en cause.\n\n§ 2. On doit chercher avant tout à régler la question en privé entre le Recteur ou le Président ou le Doyen, et l’enseignant lui-même. Si l’on n’arrive pas à un accord, la question sera traitée de la manière convenable par un Conseil ou une Commission compétente, en sorte que le premier examen du cas ait lieu au sein de l’Université ou de la Faculté. Si cela ne suffit pas, la question sera portée devant le Grand Chancelier qui l’étudiera avec des experts soit de l’Université ou de la Faculté, soit de l’extérieur, pour lui trouver une solution convenable. On doit toujours assurer à l’enseignant le droit de connaître la cause et les preuves, ainsi que d’exposer et de défendre ses raisons. Le droit de recourir au Saint-Siège demeure, afin que le cas soit définitivement résolu (cf. can. 1732-1739 CIC ; can. 996-1006 CCEO ; can. 1445, § 2 CIC ; Jean-Paul II, Const. Apost. Pastor bonus, art. 123, AAS 80 (1988) 891-892).\n\n§ 3. Cependant, dans les cas particulièrement graves ou urgents, pour sauvegarder le bien des étudiants et des fidèles, le Grand Chancelier suspendra temporairement l’enseignant jusqu’à l’aboutissement de la procédure normale.\n\nArt. 25. Les clercs diocésains et les religieux ou ceux qui, dans le droit, leur sont assimilés, ont besoin du consentement de leur Ordinaire, Hiérarque ou Supérieur, pour devenir ou demeurer enseignants de Faculté, sous réserve des normes données à ce sujet par l’autorité ecclésiastique compétente.\n\nTitre IV\n\nLes étudiants\n\n(Const. Apost., art. 31-35)\n\nArt. 26. § 1. L’attestation légitime requise par l’article 31 de la Constitution :\n\n1° Est donnée, quant à la conduite morale, par l’Ordinaire, le Hiérarque, le Supérieur ou par leur délégué pour les clercs, les séminaristes et les consacrés ; par une personne ecclésiastique pour les autres étudiants ;\n\n2° Est constituée, pour les études préalables, par le titre d’études requis par l’article 32 de la Constitution.\n\n§ 2. Comme les études requises pour entrer à l’Université diffèrent selon les pays, la Faculté a le droit et le devoir d’examiner si toutes les disciplines jugées par elles nécessaires ont été étudiées.\n\n§ 3. Une connaissance convenable de la langue latine est requise dans les Facultés de sciences sacrées, afin que les étudiants puissent comprendre et utiliser les sources de ces sciences et les documents ecclésiastiques (cf. Concile œcuménique Vatican II, Décret sur la formation sacerdotale Optatam totius, 13, AAS 58 (1966), 721, et Paul VI, Romani Sermonis, AAS 68 (176), 481 s.).\n\n§ 4. Si une discipline n’a pas été enseignée, ou si elle l’a été de manière insuffisante, la Faculté exigera que son étude soit suppléée en temps opportun et qu’il soit satisfait à un examen.\n\nArt. 27. Outre les étudiants ordinaires, c’est-à-dire ceux qui aspirent aux grades académiques, on peut admettre des étudiants extraordinaires, conformément aux normes fixées par les statuts.\n\nArt. 28. Le passage d’un étudiant d’une Faculté à une autre ne peut se faire qu’au début de l’année universitaire ou au début d’un semestre, après un examen attentif de son statut académique et disciplinaire. En aucun cas quelqu’un ne doit être admis à un grade académique, s’il n’a pas satisfait à tout ce qui est requis par les statuts de la Faculté et le programme d’études pour conquérir ce grade.\n\nArt. 29. Dans les normes à déterminer touchant la suspension d’un étudiant ou son exclusion de la Faculté, on garantira avec soin le droit de l’étudiant à se défendre.\n\nTitre V\n\nLes officiers, le personnel administratif et de service\n\n(Const. Apost., art. 36)\n\nTitre VI\n\nLe programme d’études\n\n(Const. Apost., art. 37-44)\n\nArt. 30. Le programme d’études doit être approuvé par la Congrégation pour l’Éducation Catholique (cf. can. 816 § 2 CIC ; can. 650 CCEO).\n\nArt. 31. Le programme d’études de chaque Faculté devra définir quelles disciplines (principales et auxiliaires) sont obligatoires et doivent être fréquentées par tous, et lesquelles sont libres ou à option.\n\nArt. 32. Le programme d’études devra également déterminer les travaux pratiques et les séminaires auxquels les étudiants doivent non seulement assister mais surtout participer activement, en collaborant avec leurs compagnons et en y apportant des contributions écrites.\n\nArt. 33. § 1. Les cours magistraux et les travaux pratiques doivent être répartis comme il faut, de manière à favoriser sérieusement l’étude en privé et le travail personnel sous la direction des enseignants.\n\n§ 2. Une partie des cours peut se dérouler sous la forme d’enseignements à distance si le programme d’études, approuvé par la Congrégation pour l’Éducation Catholique, le prévoit et en détermine les conditions, en particulier quant aux examens.\n\nArt. 34. § 1. Les statuts ou les règlements de l’Université ou de la Faculté veilleront à déterminer de quelle façon les examinateurs doivent exprimer leur jugement sur les candidats.\n\n§ 2. Dans le jugement final sur les candidats à l’occasion de chacun des grades académiques, on tiendra compte de toutes les notes obtenues dans les diverses épreuves, aussi bien écrites qu’orales, du cycle concerné.\n\n§ 3. Dans les examens pour la collation des grades, spécialement du doctorat, il peut être utile d’inviter aussi des enseignants de l’extérieur.\n\nTitre VII\n\nLes grades académiques et les autres titres\n\n(Const. Apost., art. 45-52)\n\nArt. 35. Dans les Universités ou dans les Facultés ecclésiastiques, canoniquement érigées ou approuvées, les grades académiques sont conférés par l’autorité du Saint-Siège.\n\nArt. 36. § 1. Les statuts établiront les conditions particulières requises pour la préparation de la thèse de doctorat, ainsi que les normes pour sa défense publique et pour son édition.\n\n§ 2. Publier la thèse de doctorat sous forme électronique est admissible, si le programme d’études le prévoit et en détermine les conditions de sorte que son accessibilité permanente soit garantie.\n\nArt. 37. Un exemplaire imprimé des thèses publiées doit être envoyé à la Congrégation pour l’Éducation Catholique. On recommande d’en envoyer un également aux Facultés ecclésiastiques, au moins à celles de la même région, qui traitent des mêmes sciences.\n\nArt. 38. Les documents authentiques déclarant les grades académiques conférés seront signés par les autorités académiques, selon les statuts, et en outre par le Secrétaire de l’Université ou de la Faculté. On les munira du sceau officiel.\n\nArt. 39. Dans les pays où les conventions internationales signées par le Saint-Siège le requièrent et dans les Institutions où les autorités universitaires le jugent opportun, on ajoutera aux documents authentiques des grades académiques un document contenant d’autres informations quant au parcours d’études (par exemple, le Diploma Supplement).\n\nArt. 40. On ne conférera pas le doctorat honoris causa sans le consentement du Grand Chancelier qui doit au préalable obtenir le nihil obstat du Saint-Siège et recueillir l’avis du Conseil de l’Université ou de la Faculté.\n\nArt. 41. Pour qu’une Faculté, en plus des grades académiques conférés par l’autorité du Saint-Siège, puisse conférer d’autres titres, il est nécessaire que :\n\n1° la Congrégation pour l’Éducation Catholique ait donné son nihil obstat pour que ledit titre puisse être conféré ;\n\n2° le programme d’études établisse la nature du titre, en indiquant expressément qu’il ne s’agit pas d’un grade académique conféré par l’autorité du Saint-Siège ;\n\n3° le diplôme déclare que le titre n’est pas conféré par l’autorité du Saint-Siège.\n\nTitre VIII\n\nLes instruments didactiques\n\n(Const. Apost., art. 53-56)\n\nArt. 42. L’Université ou la Faculté doit posséder des salles vraiment fonctionnelles et dignes, adaptées à l’enseignement des diverses disciplines et au nombre des étudiants.\n\nArt. 43. Une bibliothèque doit être à la disposition de ceux qui veulent la consulter et l’on doit pouvoir y trouver les œuvres principales nécessaires au travail scientifique des enseignants et des étudiants.\n\nArt. 44. On établira des normes pour la bibliothèque de manière à en faciliter l’accès et l’utilisation, spécialement aux enseignants et aux étudiants.\n\nArt. 45. On favorisera la collaboration et la coordination entre les bibliothèques de la même ville et de la même région.\n\nTitre IX\n\nL’administration économique\n\n(Const. Apost., art. 57-60)\n\nArt. 46. § 1. Pour maintenir une administration saine, les autorités académiques n’omettront pas de s’informer, dans les temps prescrits, de la situation économique, et ils la soumettront périodiquement à un contrôle précis.\n\n§ 2. Le Recteur ou le Président transmettra, chaque année, une relation sur la situation économique au Grand Chancelier.\n\nArt. 47. § 1. On prendra les dispositions opportunes afin que le barème des droits d’inscription à verser par les étudiants ne constitue pas un empêchement d’accéder aux grades académiques pour ceux dont les capacités intellectuelles font espérer qu’ils deviendront un jour vraiment utiles à l’Église.\n\n§ 2. Aussi faut-il prendre soin d’instituer pour les étudiants des allocations financières particulières, de provenance ecclésiale, civile ou privée, dans le but de leur venir en aide.\n\nTitre X\n\nLa planification des Facultés et leur collaboration\n\n(Const. Apost., art. 61-67)\n\nArt. 48. § 1. Lorsqu’il est question d’ériger une nouvelle Université ou Faculté, il est nécessaire :\n\na) Qu’il apparaisse qu’on se trouve devant une nécessité ou une réelle utilité, auxquelles il ne serait pas suffisant de faire face par le moyen de l’affiliation, de l’agrégation ou de l’incorporation ;\n\nb) Que soient remplies les conditions nécessaires, dont les principales sont :\n\n1° Un nombre d’enseignants engagés de façon stable et dûment qualifiés qui réponde à la nature et aux exigences de la Faculté ;\n\n2° Un nombre convenable d’étudiants ;\n\n3° Une bibliothèque adéquate, ainsi que les autres moyens scientifiques, et les locaux adaptés ;\n\n4° Des moyens économiques vraiment suffisants pour une Université ou une Faculté ;\n\nc) Que l’on présente des statuts, ainsi que le programme d’études, conformes à la présente Constitution et aux Ordonnances.\n\n§ 2. La Congrégation pour l’Éducation Catholique – après avoir entendu l’avis de la Conférence épiscopale et de l’Evêque diocésain ou de l’Éparque, surtout quant à l’aspect pastoral de la question, et aussi des experts, en particulier ceux des Facultés les plus proches, pour ce qui touche plutôt à l’aspect scientifique – prendra une décision sur l’opportunité de procéder à une nouvelle érection.\n\nArt. 49. Lorsqu’il est question d’approuver une Université ou Faculté, il est requis :\n\na) Qu’aussi bien la Conférence épiscopale que l’Evêque diocésain ou l’Éparque aient donné leur consentement ;\n\nb) Que soient remplies les conditions établies ci-dessus à l’article 48, 1, b) et c).\n\nArt. 50. Les conditions pour l’affiliation concernent surtout le nombre et la qualité des enseignants, le programme d’études, la bibliothèque et le devoir pour la Faculté qui affilie d’assister l’Institut affilié. C’est pourquoi il faut habituellement que la Faculté qui affilie et l’Institut affilié se trouvent dans le même pays ou la même région culturelle.\n\nArt. 51. § 1. L’agrégation consiste à joindre à une Faculté un Institut qui comprend le premier et le deuxième cycles, dans le but d’obtenir, par l’entremise de la Faculté, les grades académiques correspondants.\n\n§ 2. L’incorporation consiste à insérer dans une Faculté un Institut qui comprend le deuxième ou le troisième cycle, ou les deux ensemble, dans le but d’obtenir, par l’entremise de la Faculté, les grades académiques correspondants.\n\n§ 3. L’agrégation et l’incorporation ne peuvent être accordées que si l’Institut est équipé de façon adéquate pour l’obtention des grades académiques en vue. Ainsi, on aura l’espoir fondé que, grâce à ce lien avec la Faculté, on obtiendra réellement le but désiré.\n\nArt. 52. § 1. Il faut favoriser la collaboration entre les Facultés ecclésiastiques elles-mêmes, soit par des invitations réciproques d’enseignants, soit par la communication mutuelle de leurs propres activités scientifiques, soit par l’organisation de recherches communes au service du peuple de Dieu.\n\n§ 2. Il faut promouvoir également la collaboration avec d’autres Facultés, même non catholiques, en conservant toutefois avec soin sa propre identité.\n\nDEUXIÈME PARTIE\n\nNORMES SPÉCIALES\n\nTitre I\n\nLa Faculté de Théologie\n\n(Const. Apost., art. 69-76)\n\nArt. 53. Les disciplines théologiques seront enseignées de manière qu’apparaisse clairement leur lien organique et que soient mis en lumière les divers aspects ou dimensions qui appartiennent intrinsèquement au caractère propre de la doctrine sacrée, surtout les dimensions biblique, patristique, historique, liturgique et pastorale. Par ailleurs, les étudiants doivent être acheminés à une profonde assimilation de la matière, et en même temps à la formation d’une synthèse personnelle comme à l’acquisition d’une méthode de recherche scientifique ; ils doivent ainsi devenir capables d’exposer la doctrine sacrée d’une façon adéquate.\n\nArt. 54. On observera dans l’enseignement les normes contenues dans les documents du Concile Vatican II (cf. surtout Dei Verbum, AAS 58 (1966) 817 s. ; Optatam totius, AAS 58 (1966) 713 s.), comme dans les documents plus récents du Siège Apostolique (cf. surtout Paul VI, Lettre Lumen Ecclesiae au P. Vincent de Couesnongle, O.P., de S. Thoma Aquinate, 20 nov. 1974, AAS 66 (1974) 673 s. ; Sacrae Congr. pro Institutione Catholica Litteras : De institutione theologica (22 février 1976) ; De institutione canonistica (1er mars 1975) ; De institutione philosophica (20 janvier 1972) ; De institutione liturgica (3 juin1979) ; De institutione in mediis communicationis (19 mars 1986) ; De institutione in doctrina sociali Ecclesiae (30 décembre 1988) ; De patrum Ecclesiae studio (10 novembre 1989) ; De institutione circa matrimonium et familiam (19 mars 1995)), pour autant qu’ils concernent aussi les études universitaires.\n\nArt. 55. Les disciplines obligatoires sont les suivantes :\n\n1° En premier cycle :\n\na) - Les disciplines philosophiques requises pour la théologie, qui comprennent surtout la philosophie systématique et l’histoire de la philosophie (antique, médiévale, moderne, contemporaine). L’enseignement systématique, outre une introduction générale, devra comprendre les parties principales de la philosophie : 1) métaphysique (entendue comme philosophie de l’être et théologie naturelle), 2) philosophie de la nature, 3) philosophie de l’homme, 4) philosophie morale et politique, 5) logique et philosophie de la connaissance.\n\n- Les sciences humaines mises à part, les disciplines strictement philosophiques (cf. Ord., art. 66, 1° a) doivent constituer au moins 60 % du nombre des crédits des deux premières années. Chaque année devra prévoir un nombre de crédits adéquat à une année d’étude universitaire à temps plein.\n\n- Il est hautement désirable que les cours de philosophie soient concentrés durant les deux premières années de la formation philosophico-théologique. Ces études de philosophie étant accomplies en vue des études de théologie, seront unies, pendant ce biennium, à des cours introductifs en théologie.\n\nb) Les disciplines théologiques, à savoir :\n\n- L’Écriture Sainte : introduction et exégèse ;\n\n- La théologie fondamentale avec référence aux questions touchant l’œcuménisme, les religions non chrétiennes et l’athéisme, ainsi que les autres courants de la culture contemporaine ;\n\n- La théologie dogmatique ;\n\n- La théologie morale et spirituelle ;\n\n- La théologie pastorale ;\n\n- La liturgie ;\n\n- L’histoire de l’Église, la patrologie et l’archéologie ;\n\n- Le droit canonique.\n\nc) Les disciplines auxiliaires, à savoir certaines sciences humaines et, outre la langue latine, les langues bibliques dans la mesure où elles sont requises pour les cycles suivants.\n\n2° En deuxième cycle : Les disciplines particulières qu’il est bon d’organiser en diverses sections selon les différentes spécialisations, avec leurs travaux pratiques et séminaires, y compris une dissertation d’une certaine importance.\n\n3° En troisième cycle : Le programme d’études de la Faculté déterminera s’il faut enseigner des disciplines particulières et lesquelles, avec leurs travaux pratiques et séminaires, et quelles langues anciennes et modernes l’étudiant doit savoir comprendre pour pouvoir élaborer sa thèse.\n\nArt. 56. Au cours des cinq années de formation générale sur lesquelles s’étend le premier cycle, il faut veiller soigneusement à ce que toutes les disciplines soient traitées selon l’ordre, l’ampleur et la méthode appropriée, de manière à concourir harmonieusement et efficacement au but qui est d’offrir aux étudiants une formation solide, organique et complète en matière théologique, qui les rende capables soit de poursuivre les études supérieures dans le deuxième cycle, soit d’exercer convenablement des charges ecclésiastiques déterminées.\n\nArt. 57. Le nombre d’enseignants qui enseignent la philosophie doit être d’au moins trois munis des titres philosophiques requis (cf. Ord., art. 19 et 67, § 2). Ils doivent être stables, c’est-à-dire se consacrer à temps plein à l’enseignement de la philosophie et à la recherche.\n\nArt. 58. En plus des examens ou des épreuves équivalentes pour chaque discipline, il y aura, à la fin du premier et du deuxième cycle, un examen global ou une épreuve équivalente grâce à laquelle l’étudiant fera la preuve qu’il a effectivement acquis la formation scientifique que chaque cycle a en vue d’offrir.\n\nArt. 59. Il appartient à la Faculté de définir à quelles conditions les étudiants, qui ont régulièrement achevé le curriculum d’études de philosophie et de théologie dans un Grand Séminaire ou dans un autre Institut supérieur approuvé, peuvent être admis au deuxième cycle, en tenant soigneusement compte des études déjà faites et, le cas échéant, en exigeant aussi des cours et des examens spéciaux.\n\nTitre II\n\nLa Faculté de Droit canonique\n\n(Const. Apost., art. 77-80)\n\nArt. 60. Dans la Faculté de Droit canonique, latin ou oriental, on veillera à ce que soient exposés d’une manière scientifique l’histoire et le texte des lois ecclésiastiques, leurs connexion et disposition, et leurs fondements théologiques.\n\nArt. 61. Les disciplines obligatoires sont :\n\n1° En premier cycle :\n\na) des éléments de philosophie : anthropologie philosophique, métaphysique, éthique ;\n\nb) des éléments de théologie : introduction à l’Écriture Sainte ; théologie fondamentale : révélation divine, sa transmission et sa crédibilité ; théologie trinitaire ; christologie ; traité sur la grâce ; de manière spéciale, l’ecclésiologie ; théologie sacramentaire générale et spéciale ; théologie morale fondamentale et spéciale ;\n\nc) institutions générales de droit canonique ;\n\nd) langue latine.\n\n2° En deuxième cycle :\n\na) le Code de Droit Canonique ou le Code des Canons des Églises Orientales en toutes leurs parties et les autres normes en vigueur ;\n\nb) les disciplines connexes : théologie du droit canonique, philosophie du droit, institutions du droit romain, éléments de droit civil, histoire des institutions canoniques, histoire des sources du droit canonique, relations entre l’Eglise et la société civile ; pratique canonique administrative et judiciaire ;\n\nc) introduction au Code des Canons des Églises Orientales pour les étudiants d’une Faculté de Droit canonique latin ; introduction au Code de Droit Canonique pour les étudiants d’une Faculté de Droit canonique oriental ;\n\nd) langue latine ;\n\ne) cours optionnels, travaux pratiques et séminaires prescrits par chaque Faculté.\n\n3° En troisième cycle :\n\na) latinité canonique ;\n\nb) cours optionnels ou travaux pratiques prescrits par chaque Faculté.\n\nArt. 62. § 1. Celui qui a dûment achevé le curriculum de philosophie et de théologie dans un Grand Séminaire ou dans une Faculté de Théologie, à moins que le Doyen ne juge nécessaire ou opportun d’exiger un cours préalable de langue latine ou sur les institutions générales de droit canonique, peut être admis directement au deuxième cycle. Ceux qui attestent avoir déjà étudié certaines matières du premier cycle, dans une Faculté idoine ou une dans un Institut universitaire, peuvent en être dispensés.\n\n§ 2. Ceux qui ont un grade académique en droit civil peuvent être dispensés de certains cours du second cycle (tels que le droit romain ou le droit civil) mais ne peuvent pas être exemptés des trois années de licence.\n\n§ 3. À la fin du second cycle, les étudiants doivent connaître la langue latine de façon à pouvoir bien comprendre le Code de Droit Canonique et le Code des Canons des Églises Orientales, ainsi que les autres documents canoniques. En troisième cycle, en plus de la langue latine de façon à pouvoir interpréter correctement les sources du droit, les étudiants doivent connaître aussi les autres langues nécessaires pour l’élaboration de la thèse.\n\nArt. 63. En plus des examens ou des épreuves équivalentes pour chaque discipline, il y aura, à la fin du deuxième cycle, un examen global ou une épreuve équivalente, qui démontre que l’étudiant a pleinement acquis la formation scientifique propre à ce cycle.\n\nTitre III\n\nLa Faculté de Philosophie\n\n(Const. Apost., art. 81-84)\n\nArt. 64. § 1. La recherche et l’enseignement de la philosophie dans une Faculté ecclésiastique de Philosophie doivent être enracinés « dans le patrimoine philosophique toujours valide » (Optatam totius, 15, AAS 58 (1966), 722 ; cf. can. 251 CIC), qui s’est développé tout au long de l’histoire, tenant particulièrement compte de l’œuvre de saint Thomas d’Aquin. En même temps, la philosophie enseignée dans une Faculté ecclésiastique devra être ouverte aux contributions que les recherches plus récentes ont fournies et continuent à apporter. Il faudra souligner la dimension sapientielle et métaphysique de la philosophie.\n\n§ 2. Dans le premier cycle, la philosophie sera exposée d’une manière telle que les étudiants qui obtiennent le baccalauréat parviennent à une synthèse doctrinale solide et cohérente, qu’ils apprennent à examiner et à apprécier les divers systèmes des philosophes et s’habituent peu à peu à une réflexion philosophique personnelle.\n\n§ 3. Si les étudiants du premier cycle d’études théologiques fréquentent les cours de la Faculté de Philosophie, on veillera à ce que soit sauvegardée la spécificité du contenu et du but de chacun des parcours de formation. Au terme de ce type de formation philosophique, un grade académique en philosophie n’est pas délivré (cf. VG, art. 74 a) mais les étudiants peuvent demander un certificat qui atteste les cours fréquentés et les crédits obtenus.\n\n§ 4. La formation obtenue dans le premier cycle pourra être perfectionnée dans le deuxième cycle. Celui-ci inaugure la spécialisation par une plus grande concentration sur une partie de la philosophie et une plus grande implication de l’étudiant dans la réflexion philosophique.\n\n§ 5. Il est opportun d’opérer une distinction claire entre les études des Facultés ecclésiastiques de Philosophie et le parcours de philosophie qui fait partie intégrante des études au sein d’une Faculté de Théologie ou d’un Grand Séminaire. Dans une Institution où se trouvent en même temps une Faculté ecclésiastique de Philosophie et une Faculté de Théologie, quand les cours de philosophie qui font partie du premier cycle, quinquennal, de théologie peuvent être accomplis près de la Faculté de Philosophie, l’autorité qui décide le programme est alors le Doyen de la Faculté de Théologie, respectant la loi en vigueur et valorisant l’étroite collaboration avec la Faculté de Philosophie.\n\nArt. 65. Dans l’enseignement de la philosophie, on doit observer les normes qui s’y rapportent et qui sont contenues dans les documents du Concile Vatican II (cf. Optatam totius, AAS 58 (1966), 713 s. et Gravissimum educationis, AAS 58 (1966), 728 s.), ainsi que dans les documents plus récents du Saint-Siège (cf. surtout Paul VI, Lettre Lumen Ecclesiae au P. Vincent de Couesnongle, O.P., de S. Thoma Aquinate, 20 nov. 1974, AAS 66 (1974) 673 s. ; Sacrae Congr. Pro Institutione Catholica Litteras de institutione philosophica (20 janvier 1972) ; Jean-Paul II, Enc. Fides et ratio, AAS 91 (1999) 5 s. ; id., Enc. Veritatis splendor, AAS 85 (1993) 1133 s.) pour autant qu’ils concernent aussi les études universitaires.\n\nArt. 66. Les disciplines enseignées dans les différents cycles sont :\n\n1° en premier cycle :\n\na) Les matières obligatoires fondamentales :\n\n- Une introduction générale qui s’efforcera en particulier de montrer la dimension sapientielle de la philosophie.\n\n- Les disciplines philosophiques principales : 1) métaphysique (entendue comme philosophie de l’être et théologie naturelle), 2) philosophie de la nature, 3) philosophie de l’homme, 4) philosophie morale et politique, 5) logique et philosophie de la connaissance. Étant donné l’importance de la métaphysique, à cette discipline devra correspondre un nombre adéquat de crédits.\n\n- L’histoire de la philosophie : antique, médiévale, moderne, contemporaine. L’examen attentif des courants qui ont exercé une influence majeure sera accompagné, quand cela est possible, de la lecture des textes des auteurs plus significatifs. On ajoutera, en fonction des besoins, une étude des philosophies locales.\n\nLes matières obligatoires fondamentales doivent constituer au moins 60 % et ne pas dépasser 70 % du nombre des crédits du premier cycle.\n\nb) Les matières obligatoires complémentaires :\n\n- L’étude des relations entre raison et foi chrétienne ou entre philosophie et théologie, d’un point de vue systématique et historique, en veillant à sauvegarder l’autonomie des domaines autant que leurs relations.\n\n- Le latin, afin de pouvoir comprendre les œuvres philosophiques (spécialement des auteurs chrétiens) rédigées dans cette langue. Cette connaissance du latin doit être vérifiée durant les deux premières années.\n\n- Une langue moderne différente de la langue maternelle, dont la connaissance se vérifiera avant la fin de la troisième année.\n\n- Une introduction à la méthodologie de l’étude et du travail scientifique qui initie aussi à l’usage des instruments de la recherche et à la pratique de l’argumentation.\n\nc) Les disciplines complémentaires optionnelles :\n\n- Éléments de littérature et d’arts ;\n\n- Éléments de quelques sciences humaines et quelques sciences naturelles (par exemple la psychologie, la sociologie, l’histoire, la biologie, la physique). On veillera, en particulier, à établir une connexion entre les sciences et la philosophie.\n\n- D’autres disciplines philosophiques à option : par exemple, philosophie des sciences, philosophie de la culture, philosophie de l’art, philosophie de la technique, philosophie du langage, philosophie du droit, philosophie de la religion.\n\n2° en deuxième cycle :\n\n- Des disciplines spéciales, qui seront utile­ment réparties en plusieurs sections selon les di­verses spécialisations, avec les travaux pratiques et séminaires correspondants, y compris un mémoire d’une certaine importance.\n\n- L’apprentissage ou l’approfondissement du grec antique ou d’une seconde langue moderne, outre celle qui est requise dans le premier cycle, ou l’approfondissement de cette dernière.\n\n3° en troisième cycle :\n\nLe programme d’études de la Faculté déterminera s’il faut enseigner des disciplines spéciales, et les­quelles, avec leurs travaux pratiques et séminaires. L’apprentissage d’une autre langue ou l’approfondissement d’une des langues déjà étudiées sera nécessaire.\n\nArt. 67. § 1. La Faculté doit comporter de manière stable au moins sept enseignants dûment qualifiés de manière à ce qu’ils puissent assurer l’enseignement de chacune des matières obligatoires fondamentales (cf. Ord., art. 66, 1°; art. 48, § 1, b).\n\nEn particulier, le premier cycle doit comporter au moins cinq enseignants stables distribués de la manière suivante : un en métaphysique, un en philosophie de la nature, un en philosophie de l’homme, un en philosophie morale et politique, un en logique et philosophie de la connaissance.\n\nPour les autres matières, obligatoires et optionnelles, la Faculté peut demander l’aide d’autres enseignants.\n\n§ 2. Un enseignant est habilité à enseigner dans une Institution ecclésiastique dans la mesure où il a obtenu les diplômes requis au sein d’une Faculté ecclésiastique de philosophie (cf. Ord., art. 19).\n\n§ 3. Si l’enseignant n’est titulaire ni d’un doctorat canonique ni d’une licence canonique, il pourra être accepté comme enseignant stable seulement à condition que sa formation philosophique soit cohérente quant au contenu et quant à la méthode avec celle qui est proposée dans une Faculté ecclésiastique. Afin d’évaluer les candidats à l’enseignement dans une Faculté ecclésiastique de Philosophie, on devra considérer : la compétence nécessaire dans la matière qui leur est confiée ; une ouverture opportune à l’ensemble du savoir ; l’adhésion à la vérité enseignée par la foi dans leurs publications et leur activité d’enseignement ; une connaissance adéquatement approfondie de l’harmonie entre foi et raison.\n\n§ 4. Il faudra s’assurer qu’une Faculté ecclésiastique de Philosophie possède toujours une majorité d’enseignants stables possédant un doctorat ecclésiastique ou une licence ecclésiastique en même temps qu’un doctorat en philosophie obtenu dans une Université non ecclésiastique.\n\nArt. 68. En général, afin qu’il puisse être admis en second cycle de philosophie, un étudiant devra être en possession du baccalauréat ecclésiastique en philosophie.\n\nSi un étudiant a fait des études philosophiques dans une Faculté non ecclésiastique de Philosophie auprès d’une Université catholique ou dans un autre Institut d’études supérieures, il peut être admis au second cycle seulement après avoir démontré, par un examen approprié, que sa préparation est conciliable avec celle proposée dans une Faculté ecclésiastique de Philosophie et avoir complété ses éventuelles lacunes quant au nombre d’années ou au programme d’études prévu pour le premier cycle en se fondant sur les présentes Ordinationes. Le choix des cours devra favoriser une synthèse des matières enseignées (cf. VG, art. 82, a). Au terme de ces études intégratives, l’étudiant sera admis au second cycle sans recevoir le baccalauréat ecclésiastique en philosophie.\n\nArt. 69. § 1. Compte tenu de la réforme du premier cycle de trois années des études ecclésiastiques de philosophie conduisant au baccalauréat en philosophie, l’affiliation philosophique doit être en conformité avec ce qui est décrété pour le premier cycle, quant au nombre des années et au programme d’études (cf. Ord., art. 66, 1°) ; le nombre des enseignants stables d’un Institut affilié en philosophie doit être d’au moins cinq avec les qualifications requises (cf. Ord., art. 67).\n\n§ 2. Compte tenu de la réforme du deuxième cycle de deux années des études ecclésiastiques de philosophie conduisant à la licence de philosophie, l’agrégation philosophique doit être en conformité avec ce qui est décrété pour le premier et le second cycle, quant au nombre des années et au programme d’études (cf. VG, art. 74 a et b ; Ord., art. 66) ; le nombre des enseignants stables d’un Institut agrégé en philosophie doit être d’au moins six avec les qualifications requises (cf. Ord., art. 67).\n\n§ 3. Compte tenu de la réforme du cursus de philosophie inclus dans le premier cycle de théologie au baccalauréat en théologie, la formation philosophique d’un Institut affilié en théologie doit être en conformité avec ce qui est décrété quant au programme d’études (cf. Ord., art. 55, 1°) ; le nombre des enseignants stables doit être d’au moins deux.\n\nTitre IV\n\nAutres Facultés\n\n(Const. Apost., art. 85-87)\n\nArt. 70. Pour atteindre les buts exposés à l’article 85 de la Constitution, sont déjà érigés et habilités à conférer les grades académiques, par l’autorité du Saint-Siège, les Facultés suivantes et les Instituts ad instar Facultatis :\n\n- Archéologie chrétienne\n\n- Bioéthique\n\n- Communication sociale\n\n- Droit\n\n- Etudes arabes et islamologie\n\n- Etudes bibliques\n\n- Etudes orientales\n\n- Etudes sur le mariage et la famille\n\n- Histoire de l’Église\n\n- Lettres chrétiennes et classiques\n\n- Liturgie\n\n- Missiologie\n\n- Musique sacrée\n\n- Orient ancien\n\n- Psychologie\n\n- Sciences de l’éducation\n\n- Sciences religieuses\n\n- Sciences sociales\n\n- Spiritualité\n\nSa Sainteté le Pape François a approuvé et ordonné de publier toutes et chacune des présentes Ordonnances, nonobstant toute prescription contraire.\n\nRome, au siège de la Congrégation pour l’Éducation Catholique, le 27 décembre 2017, en la fête de saint Jean, Apôtre et Évangéliste.\n\nGiuseppe Cardinal VERSALDI\n\nPréfet\n\nAngelo Vincenzo ZANI\n\nArchevêque titulaire de Volturno\n\nSecrétaire\n\nAPPENDICE I\n\nrelatif à l’article 7 des Ordonnances\n\nNormes pour la rédaction des statuts d’une Université ou d’une Faculté\n\nCompte tenu de ce qui est dit dans la Constitution et dans les Ordonnances annexes, et en laissant aux règlements internes ce qui est de caractère plus particulier et changeant, les statuts d’une Université ou d’une Faculté devront traiter principalement des points suivants :\n\n1. Le nom, la nature et la fin de l’Université ou de la Faculté (précédés d’un bref aperçu historique).\n\n2. Le gouvernement. – Le Grand Chancelier ; les autorités académiques, personnelles et collégiales : quelle est leur fonction précise ; comment les autorités personnelles sont-elles élues et quelle est la durée de leur mandat ; comment sont élues les autorités collégiales, c’est-à-dire les membres des Conseils, et pour combien de temps.\n\n3. Les enseignants. – Leur nombre minimum dans chaque Faculté ; les différents ordres distinguant les enseignants stables et ceux qui ne le sont pas ; les qualités exigées des enseignants ; leur cooptation, leur nomination, leur promotion, la cessation de leur fonction en en décrivant les motifs ainsi que la procédure ; leurs devoirs et leurs droits.\n\n4. Les étudiants. – Les conditions d’inscription ; les motifs et la procédure de leur suspension ; leurs devoirs et leurs droits.\n\n5. Les officiers, le personnel administratif et de service. – Leurs devoirs et leurs droits.\n\n6. Les grades académiques et les autres titres. – Quels sont les grades académiques conférés par chaque Faculté et à quelles conditions ; les autres titres.\n\n7. Les instruments didactiques et informatiques. – La bibliothèque : comment pourvoir à sa conservation et à son développement ; les autres instruments didactiques et les laboratoires scientifiques, s’il y a lieu.\n\n8. L’administration économique. – Le patrimoine de l’Université ou de la Faculté, et son administration ; normes concernant les honoraires des autorités, des enseignants et des autres officiers, les droits d’inscription pour les étudiants et les bourses d’études.\n\n9. Les relations avec les autres Facultés, Instituts, etc.\n\nProgramme d’études\n\n1. Comment sont organisées les études dans chaque Faculté.\n\n2. Les différents cycles.\n\n3. Les disciplines enseignées : leur caractère obligatoire, fréquentation des cours.\n\n4. Les séminaires et travaux pratiques.\n\n5. Les examens et autres épreuves.\n\n6. Éventuelle modalité à distance.\n\nAPPENDICE II\n\nrelatif à l’article 70 des Ordonnances\n\nSecteurs des études ecclésiastiques selon l’organisation académique actuellement en vigueur dans l’Église (année 2020)\n\nLISTE\n\nRemarque. – Les secteurs d’études, ici énumérés par ordre alphabétique, sont déjà actuellement en vigueur. Chacun regroupe des spécialisations.\n\nLes spécialisations qui existent se trouvent dans la banque de données des Institutions ecclésiastiques d’enseignement supérieur, accessible sur le site www.educatio.va\n\nEn outre, la banque de données susmentionnée inclut toutes les Institutions d’enseignement supérieur, érigées ou approuvées par la Congrégation pour l’Éducation Catholique, qui font partie du système éducatif du Saint-Siège.\n\n- Archéologie chrétienne\n\n- Bioéthique\n\n- Communication sociale\n\n- Droit\n\n- Droit canonique\n\n- Etudes arabes et islamologie\n\n- Etudes bibliques\n\n- Etudes d'écologie intégrale\n\n- Etudes des sciences de la paix\n\n- Etudes juives et relations judéo-chrétiennes\n\n- Etudes orientales\n\n- Etudes sur le mariage et la famille\n\n- Histoire de l’Église\n\n- Lettres chrétiennes et classiques\n\n- Liturgie\n\n- Missiologie\n\n- Musique sacrée\n\n- Orient ancien\n\n- Philosophie\n\n- Psychologie\n\n- Sciences de l’éducation\n\n- Sciences religieuses\n\n- Sciences sociales\n\n- Spiritualité\n\n- Théologie\n\n[1] Cf. Augustin,\n\nConf., X, 23. 23 ; I, 1. 1.\n\n[2]Conc. œcum. Vat. II, Const. past.\n\nGaudium et spes, n. 22.\n\n[3]\n\nSapientia christiana, Préambule, III (cf. Appendice I).\n\n[4]\n\nVidéo-message au Congrès International de Théologie près l’Université Pontificale Catholique d’Argentine “Santa Maria de los Buenos Aires”, 1-3 septembre 2015.\n\n[5] N. 14.\n\n[6]\n\nIbid., n. 16.\n\n[7]\n\nIbid.\n\n[8] Cf.\n\nIbid.\n\n[9]\n\nIbid. n. 19.\n\n[10]\n\nIbid., n. 20.\n\n[11] I.\n\n[12] N. 85.\n\n[13] N. 14.\n\n[14] N. 20.\n\n[15] Lett. enc.\n\nCaritas in veritate, n. 42.\n\n[16] Cf.\n\nIbid., n. 54 ; Conc. Œcum. Vat. II, Const. dog.\n\nLumen gentium, n. 1.\n\n[17] Lett. enc.\n\nCaritas in veritate, n. 33.\n\n[18]\n\nIbid., n. 30.\n\n[19] Cf. Exhort. ap.\n\nEvangelii gaudium, chap. 5.\n\n[20]\n\nIbid., n. 30.\n\n[21] Cf.\n\nDiscours à la 5ème Rencontre nationale de l’Eglise italienne, Florence, 10 novembre 2015.\n\n[22] Cf. Exhort. ap.\n\nEvangelii gaudium, n. 5\n\n[23] Cf. Lett. enc.\n\nLaudato si’, n. 139.\n\n[24]\n\nIbid., n. 61.\n\n[25] Cf.\n\nIbid., n. 194.\n\n[26]\n\nIbid., n. 53 ; cf. n. 105.\n\n[27]\n\nIbid., n. 114.\n\n[28]\n\nDiscours à la Communauté de l’Université Pontificale Grégorienne et aux Membres de l’Institut Biblique Pontifical et de l’Institut Oriental Pontifical, 10 avril 2014 :\n\nAAS 106 (2014), 374.\n\n[29] Cf. Exhort. ap.\n\nEvangelii gaudium, nn. 11; 34ss. ; 164-165.\n\n[30]\n\nIbid., n. 165.\n\n[31] Cf. Conc. œcum. Vat. II, Const. past.\n\nLumen gentium, n. 1.\n\n[32] Exhort. ap.\n\nEvangelii gaudium, n. 111.\n\n[33] Cf. Bulle d’indiction du Jubilé Extraordinaire de la Miséricorde,\n\nMisericordiae Vultus, 11 avril 2015.\n\n[34] Cf. Exhort. ap.\n\nEvangelii gaudium, nn. 87 et 272.\n\n[35]\n\nIbid., n. 92.\n\n[36] Cf. Lett. enc.\n\nLaudato si’, n. 49.\n\n[37] Cf. Exhort. ap.\n\nEvangelii gaudium, chap. 4.\n\n[38] Conseil Pontifical Justice et Paix,\n\nCompendium de la Doctrine Sociale de l’Église, n. 52 ; cf. Exhort. ap.\n\nEvangelii gaudium, n. 178.\n\n[39] Exhort. ap.\n\nEvangelii gaudium, n. 195.\n\n[40] Lett. enc.\n\nLaudato si’, n. 240.\n\n[41] Cf. Exhort. ap.\n\nEvangelii gaudium, n. 239.\n\n[42] Lett. enc.\n\nCaritas in veritate, n. 4.\n\n[43] Préambule, III ; cf. Conc. œcum. Vat. II, Const. past.\n\nGaudium et spes, n. 62.\n\n[44] Exhort. ap.\n\nEvangelii gaudium, n. 74.\n\n[45] N. 31.\n\n[46] Cf. Exhort. ap.\n\nEvangelii gaudium, n. 134.\n\n[47]\n\nL’idée d’Université, VII, 6, Ad Solem, 2007, p. 315.\n\n[48] Cf.\n\nDelle cinque piaghe della Santa Chiesa, par A. Valle, (Œuvre d’Antonio Rosmini, vol. 56) Città Nuova Ed., Rome 1998\n\n2, chap. 2,\n\npassim.\n\n[49] N. 164.\n\n[50]\n\nIbid.\n\n[51]\n\nVidéo-message au Congrès International de Théologie près l’Université Pontificale Catholique d’Argentine “Santa Maria de los Buenos Aires”, 1-3 septembre 2015.\n\n[52] Exhort. ap.\n\nEvangelii gaudium, n. 236.\n\n[53] Jean-Paul II, Lett. apost.\n\nNovo millennio ineunte, 6 janvier 2001, n. 40.\n\n[54]\n\nIbid.\n\n[55] Exhort. ap.\n\nEvangelii gaudium, n. 116.\n\n[56] Catéchèse, 26 avril 2006.\n\n[57]\n\nVidéo-message au Congrès International de Théologie près l’Université Pontificale Catholique d’Argentine “Santa Maria de los Buenos Aires”, 1-3 septembre 2015, en référence ici à\n\nEvangelii gaudium, n.115\n\n.\n\n[58]\n\nLettre au Grand Chancelier de l’Université Pontificale Catholique d’Argentine pour le centième anniversaire de la Faculté de Théologie, 3 mars 2015.\n\n[59] Exhort. ap.\n\nEvangelii gaudium, n. 227-228.\n\n[60] Préambule, III.\n\n[61] Exhort. ap.\n\nEvangelii gaudium, n. 133.\n\n[62] Cf. Lett. enc.\n\nLaudato si’, n. 47 ; Exhort. ap.\n\nEvangelii gaudium, n. 50.\n\n[63] Exhort. ap.\n\nEvangelii gaudium, n. 45.\n\n[64]\n\nIbid., n. 132.\n\n[65] Lett. enc.\n\nLaudato si’, n. 201.\n\n[66]\n\nVidéo-message au Congrès International de Théologie près l’Université Pontificale Catholique d’Argentine “Santa Maria de los Buenos Aires”, 1-3 septembre 2015.\n\n[67] Lett. enc.\n\nLaudato si’, n. 202.\n\n[68] Exhort. ap.\n\nEvangelii gaudium, n. 278.\n\nCopyright © Dicastère pour la Communication\n\nLe Saint-Siège\n\nLe Saint-Siège","witnesses":[{"sourceUrl":"https://www.vatican.va/content/francesco/fr/apost_constitutions/documents/papa-francesco_costituzione-ap_20171208_veritatis-gaudium.html","sha256":"1a3b566f399b833b53e83f966676ee2aa92415e200893d4c57ece5a413d85b43","localUrl":"assets/docs/magisterium/source-corpus/papa-francesco-costituzione-ap-20171208-veritatis-gaudium-8ea99e8990/fr.html","textUrl":"assets/docs/magisterium/source-corpus/papa-francesco-costituzione-ap-20171208-veritatis-gaudium-8ea99e8990/fr.txt"}]},"it":{"code":"it","label":"Italiano","contentFormat":"plain-text","text":"Veritatis gaudium, circa le Università e le Facoltà ecclesiastiche (8 dicembre 2017)\n\nLa Santa Sede\n\nitaliano\n\nFrançais\n\nEnglish\n\nItaliano\n\nPortuguês\n\nEspañol\n\nDeutsch\n\nPolski\n\nالعربيّة\n\n中文\n\nLatine\n\n×\n\nLa Santa Sede\n\nMagisterium\n\nCalendario\n\nCelebrazioni Liturgiche\n\nBiglietti Udienze e Celebrazioni Pontificie\n\nSommi Pontefici\n\nCollegio Cardinalizio\n\nCuria Romana e altre Organizzazioni\n\nSinodo\n\nSala Stampa\n\nVatican News - Radio Vaticana\n\nL'Osservatore Romano\n\nFrancesco\n\nCostituzioni Apostoliche\n\nA\n\nA\n\nA\n\nGenerazione pdf in corso.....\n\nDE\n\n- EN\n\n- ES\n\n- FR\n\n- IT\n\n- LA\n\n- LV\n\n- PL\n\n- PT\n\nFRANCESCO\n\nCOSTITUZIONE APOSTOLICA\n\nVERITATIS GAUDIUM\n\nCIRCA LE UNIVERSITÀ\n\nE LE FACOLTÀ ECCLESIASTICHE\n\nPROEMIO\n\n1. La gioia della verità ( Veritatis gaudium) esprime il desiderio struggente che rende inquieto il cuore di ogni uomo fin quando non incontra, non abita e non condivide con tutti la Luce di Dio [1]. La verità, infatti, non è un’idea astratta, ma è Gesù, il Verbo di Dio in cui è la Vita che è la Luce degli uomini (cfr Gv 1,4), il Figlio di Dio che è insieme il Figlio dell’uomo. Egli soltanto, «rivelando il mistero del Padre e del suo amore, rivela l’uomo all’uomo e gli fa nota la sua altissima vocazione» [2].\n\nNell’incontro con Lui, il Vivente (cfr Ap 1,18) e il Primogenito tra molti fratelli (cfr Rm 8,29), il cuore dell’uomo sperimenta già sin d’ora, nel chiaroscuro della storia, la luce e la festa senza più tramonto dell’unione con Dio e dell’unità coi fratelli e le sorelle nella casa comune del creato di cui godrà senza fine nella piena comunione con Dio. Nella preghiera di Gesù al Padre: «perché tutti siano uno, come tu, Padre, sei in me e io in te, siano anch’essi in noi» (Gv 17,21) è racchiuso il segreto della gioia che Gesù ci vuole comunicare in pienezza (cfr 15,11) da parte del Padre col dono dello Spirito Santo: Spirito di verità e di amore, di libertà, di giustizia e di unità.\n\nÈ questa la gioia che la Chiesa è spinta da Gesù a testimoniare e ad annunciare nella sua missione, senza sosta e con sempre nuova passione. Il Popolo di Dio è pellegrino lungo i sentieri della storia in sincera e solidale compagnia con gli uomini e le donne di tutti i popoli e di tutte le culture, per illuminare con la luce del Vangelo il cammino dell’umanità verso la civiltà nuova dell’amore. Strettamente collegato alla missione evangelizzatrice della Chiesa, scaturente anzi dalla sua stessa identità tutta spesa a promuovere l’autentica e integrale crescita della famiglia umana sino alla sua definitiva pienezza in Dio, è il vasto e pluriforme sistema degli studi ecclesiastici fiorito lungo i secoli dalla sapienza del Popolo di Dio, sotto la guida dello Spirito Santo e nel dialogo e discernimento dei segni dei tempi e delle diverse espressioni culturali.\n\nNon sorprende, dunque, che il Concilio Vaticano II, promuovendo con vigore e profezia il rinnovamento della vita della Chiesa, per una più incisiva missione in questa nuova epoca della storia, abbia raccomandato nel Decreto Optatam totius una fedele e creativa revisione degli studi ecclesiastici (cfr nn. 13-22). Tale compito, dopo attento studio e sapiente sperimentazione, ha trovato espressione nella Costituzione Apostolica Sapientia christiana, promulgata da San Giovanni Paolo II il 15 aprile 1979. Grazie ad essa è stato ulteriormente promosso e perfezionato l’impegno della Chiesa a favore delle « Facoltà e le Università ecclesiastiche che si occupano particolarmente della Rivelazione cristiana e di quelle discipline che ad essa sono connesse, e che, perciò, più strettamente si ricollegano alla sua stessa missione evangelizzatrice», insieme a tutte quelle altre discipline che «pur non avendo una particolare connessione con la Rivelazione cristiana, possono tuttavia giovare molto all’opera dell’evangelizzazione» [3].\n\nA distanza di quasi quarant’anni, in fedeltà allo spirito e agli orientamenti del Vaticano II e come sua opportuna attualizzazione, si rende oggi necessario e urgente un aggiornamento di quella Costituzione apostolica. Essa, in effetti, restando pienamente valida nella sua profetica visione e nel suo lucido dettato, chiede di essere integrata con le disposizioni normative nel frattempo emanate, tenendo conto al tempo stesso dello sviluppo nell’ambito degli studi accademici registrato in questi ultimi decenni come pure del mutato contesto socio-culturale a livello planetario, nonché di quanto raccomandato a livello internazionale in attuazione delle varie iniziative, cui la Santa Sede ha aderito.\n\nL’occasione è propizia per procedere con ponderata e profetica determinazione alla promozione, a tutti i livelli, di un rilancio degli studi ecclesiastici nel contesto della nuova tappa della missione della Chiesa, marcata dalla testimonianza della gioia che scaturisce dall’incontro con Gesù e dall’annuncio del suo Vangelo, che ho programmaticamente proposto a tutto il Popolo di Dio nella Evangelii gaudium.\n\n2. La Costituzione Apostolica Sapientia christiana ha rappresentato a tutti gli effetti il frutto maturo della grande opera di riforma degli studi ecclesiastici messa in movimento dal Concilio Vaticano II. Essa raccoglie, in particolare, i risultati raggiunti in questo cruciale ambito della missione della Chiesa sotto la guida saggia e prudente del Beato Paolo VI e insieme preannuncia l’apporto che, in continuità con essi, verrà in seguito offerto dal magistero di San Giovanni Paolo II.\n\nCome ho avuto occasione di sottolineare, «uno dei contributi principali del Concilio Vaticano II è stato proprio quello di cercare di superare il divorzio tra teologia e pastorale, tra fede e vita. Oso dire che ha rivoluzionato in una certa misura lo statuto della teologia, il modo di fare e di pensare credente» [4]. È proprio in questa luce che l’ Optatam totius invita con vigore gli studi ecclesiastici a «convergere concordemente alla progressiva apertura dello spirito degli alunni verso il mistero di Cristo, il quale compenetra tutta la storia del genere umano e agisce continuamente nella vita della Chiesa» [5]. Per raggiungere questo scopo, il Decreto conciliare esorta a coniugare la meditazione e lo studio della Sacra Scrittura, quale «anima di tutta la teologia» [6] insieme all’assidua e consapevole partecipazione alla sacra Liturgia, quale «prima e necessaria sorgente di vero spirito cristiano» [7], con lo studio sistematico della Tradizione viva della Chiesa in dialogo con gli uomini del proprio tempo, in ascolto profondo dei loro problemi, delle loro ferite e delle loro istanze [8]. In tal modo – sottolinea l’ Optatam totius – «la preoccupazione pastorale deve permeare l’intera formazione degli alunni» [9], così da abituarli a «guardare oltre i confini della propria diocesi, nazione o rito, e ad andare incontro alle necessità della Chiesa intera, pronti nel loro animo a predicare dovunque l’Evangelo» [10].\n\nTappe miliari nel cammino che da questi orientamenti del Vaticano II conduce sino alla Sapientia christiana sono in particolare l’ Evangelii nuntiandi e la Populorum progressio di Paolo VI e, solo un mese prima della promulgazione della Costituzione Apostolica, la Redemptor hominis di Giovanni Paolo II. L’afflato profetico dell’Esortazione apostolica sull’evangelizzazione nel mondo contemporaneo di Papa Montini risuona vigorosa nel Proemio della Sapientia christiana là dove si afferma che «la missione dell’evangelizzazione, che è propria della Chiesa, esige non soltanto che il Vangelo sia predicato in fasce geografiche sempre più vaste ed a moltitudini umane sempre più grandi, ma che siano anche permeati della virtù dello stesso Vangelo i modi di pensare, i criteri di giudizio, le norme d’azione; in una parola, è necessario che tutta la cultura dell’uomo sia penetrata dal Vangelo» [11]. Giovanni Paolo II, dal canto suo, soprattutto nell’Enciclica Fides et ratio, ha ribadito e approfondito, nell’ambito del dialogo tra filosofia e teologia, la convinzione che innerva l’insegnamento del Vaticano II secondo la quale «l’uomo è capace di giungere a una visione unitaria e organica del sapere. Questo è uno dei compiti di cui il pensiero cristiano dovrà farsi carico nel corso del prossimo millennio cristiano» [12].\n\nAnche la Populorum progressio ha giocato un ruolo decisivo nella riconfigurazione, alla luce del Vaticano II, degli studi ecclesiastici, offrendo insieme alla Evangelii nuntiandi, come attestato dal cammino delle diverse Chiese locali, significativi impulsi e concreti orientamenti per l’inculturazione del Vangelo e per l’evangelizzazione delle culture nelle diverse regioni del mondo, in risposta alle sfide del presente. Questa enciclica sociale di Paolo VI, infatti, sottolinea incisivamente che lo sviluppo dei popoli, chiave imprescindibile per realizzare la giustizia e la pace a livello mondiale, «dev’essere integrale, il che vuol dire volto alla promozione di ogni uomo e di tutto l’uomo» [13], e richiama la necessità «di uomini di pensiero capaci di riflessione profonda, votati alla ricerca d’un umanesimo nuovo, che permetta all’uomo moderno di ritrovare se stesso» [14]. La Populorum progressio interpreta dunque con profetica visione la questione sociale come questione antropologica che investe il destino dell’intera famiglia umana.\n\nÈ questa la discriminante chiave di lettura che ispirerà il successivo magistero sociale della Chiesa, dalla Laborem exercens alla Sollecitudo rei socialis alla Centesimus annus di Giovanni Paolo II, alla Caritas in veritate di Benedetto XVI, alla Laudato sì. Riprendendo l’invito allo slancio verso una nuova stagione di pensiero fatto dalla Populorum progressio, Papa Benedetto XVI ha illustrato la necessità impellente di «vivere e orientare la globalizzazione dell’umanità in termini di relazionalità, di comunione e di condivisione» [15], sottolineando che Dio vuole associare l’umanità a quell’ineffabile mistero di comunione che è la SS.ma Trinità, di cui la Chiesa è in Cristo Gesù segno e strumento [16]. Per raggiungere realisticamente questo scopo, egli invita a «dilatare la ragione» per renderla capace di conoscere e orientare le imponenti nuove dinamiche che travagliano la famiglia umana, «animandole nella prospettiva di quella civiltà dell’amore il cui seme Dio ha posto in ogni popolo, in ogni cultura» [17] e facendo «interagire i diversi livelli del sapere umano»: quello teologico e quello filosofico, quello sociale e quello scientifico [18].\n\n3. È giunto ora il momento in cui questo ricco patrimonio di approfondimenti e di indirizzi, verificato e arricchito per così dire “sul campo” dal perseverante impegno di mediazione culturale e sociale del Vangelo messo in atto dal Popolo di Dio nei diversi ambiti continentali e in dialogo con le diverse culture, confluisca nell’imprimere agli studi ecclesiastici quel rinnovamento sapiente e coraggioso che è richiesto dalla trasformazione missionaria di una Chiesa “in uscita”.\n\nL’esigenza prioritaria oggi all’ordine del giorno, infatti, è che tutto il Popolo di Dio si prepari ad intraprendere “con spirito” [19] una nuova tappa dell’evangelizzazione. Ciò richiede «un deciso processo di discernimento, purificazione e riforma» [20]. E in tale processo è chiamato a giocare un ruolo strategico un adeguato rinnovamento del sistema degli studi ecclesiastici. Essi, infatti, non sono solo chiamati a offrire luoghi e percorsi di formazione qualificata dei presbiteri, delle persone di vita consacrata e dei laici impegnati, ma costituiscono una sorta di provvidenziale laboratorio culturale in cui la Chiesa fa esercizio dell’interpretazione performativa della realtà che scaturisce dall’evento di Gesù Cristo e che si nutre dei doni della Sapienza e della Scienza di cui lo Spirito Santo arricchisce in varie forme tutto il Popolo di Dio: dal sensus fidei fidelium al magistero dei Pastori, dal carisma dei profeti a quello dei dottori e dei teologi.\n\nE ciò è d’imprescindibile valore per una Chiesa “in uscita”! Tanto più che oggi non viviamo soltanto un’epoca di cambiamenti ma un vero e proprio cambiamento d’epoca [21], segnalato da una complessiva «crisi antropologica» [22] e «socio-ambientale» [23] nella quale riscontriamo ogni giorno di più «sintomi di un punto di rottura, a causa della grande velocità dei cambiamenti e del degrado, che si manifestano tanto in catastrofi naturali regionali quanto in crisi sociali o anche finanziarie» [24]. Si tratta, in definitiva, di «cambiare il modello di sviluppo globale» e di «ridefinire il progresso» [25]: «il problema è che non disponiamo ancora della cultura necessaria per affrontare questa crisi e c’è bisogno di costruire leadership che indichino strade» [26].\n\nQuesto ingente e non rinviabile compito chiede, sul livello culturale della formazione accademica e dell’indagine scientifica, l’impegno generoso e convergente verso un radicale cambio di paradigma, anzi – mi permetto di dire – verso «una coraggiosa rivoluzione culturale» [27]. In tale impegno la rete mondiale delle Università e Facoltà ecclesiastiche è chiamata a portare il decisivo contributo del lievito, del sale e della luce del Vangelo di Gesù Cristo e della Tradizione viva della Chiesa sempre aperta a nuovi scenari e a nuove proposte.\n\nSi fa oggi sempre più evidente che «c’è bisogno di una vera ermeneutica evangelica per capire meglio la vita, il mondo, gli uomini, non di una sintesi ma di una atmosfera spirituale di ricerca e certezza basata sulle verità di ragione e di fede. La filosofia e la teologia permettono di acquisire le convinzioni che strutturano e fortificano l’intelligenza e illuminano la volontà… ma tutto questo è fecondo solo se lo si fa con la mente aperta e in ginocchio. Il teologo che si compiace del suo pensiero completo e concluso è un mediocre. Il buon teologo e filosofo ha un pensiero aperto, cioè incompleto, sempre aperto al maius di Dio e della verità, sempre in sviluppo, secondo quella legge che san Vincenzo di Lérins descrive così: “ annis consolidetur, dilatetur tempore, sublimetur aetate” ( Commonitorium primum, 23: PL 50,668)» [28].\n\n4. In questo orizzonte vasto e inedito che si apre dinanzi a noi, quali devono essere i criteri di fondo per un rinnovamento e un rilancio del contributo degli studi ecclesiastici a una Chiesa in uscita missionaria? Ne possiamo enunciare qui almeno quattro, nel solco dell’insegnamento del Vaticano II e dell’esperienza della Chiesa maturata in questi decenni alla sua scuola, in ascolto dello Spirito Santo e delle esigenze più profonde e degli interrogativi più acuti della famiglia umana.\n\na) Innanzi tutto, criterio prioritario e permanente è quello della contemplazione e della introduzione spirituale, intellettuale ed esistenziale nel cuore del kerygma, e cioè della sempre nuova e affascinante lieta notizia del Vangelo di Gesù [29] «che va facendosi carne sempre più e sempre meglio» [30] nella vita della Chiesa e dell’umanità. È questo il mistero della salvezza di cui la Chiesa è in Cristo segno e strumento in mezzo agli uomini [31]: «un mistero che affonda le sue radici nella Trinità, ma che ha la sua concretezza storica in un popolo pellegrino ed evangelizzatore, che trascende sempre ogni pur necessaria espressione istituzionale […] e che trova il suo ultimo fondamento nella libera e gratuita iniziativa di Dio» [32].\n\nDa questa concentrazione vitale e gioiosa sul volto di Dio rivelato in Gesù Cristo come Padre ricco di misericordia (cfr Ef 2,4) [33] discende l’esperienza liberante e responsabile di vivere come Chiesa la «mistica del noi» [34] che si fa lievito di quella fraternità universale «che sa guardare alla grandezza sacra del prossimo, che sa scoprire Dio in ogni essere umano, che sa sopportare le molestie del vivere insieme aggrappandosi all’amore di Dio, che sa aprire il cuore all’amore divino per cercare la felicità degli altri come la cerca il loro Padre buono» [35]. Di qui l’imperativo ad ascoltare nel cuore e a far risuonare nella mente il grido dei poveri e della terra [36], per dare concretezza alla «dimensione sociale dell’evangelizzazione» [37] quale parte integrale della missione della Chiesa: perché «Dio, in Cristo, non redime solamente la singola persona, ma anche le relazioni sociali tra gli uomini» [38]. E’ vero, infatti, che «la bellezza del Vangelo non sempre può essere adeguatamente manifestata da noi, ma c’è un segno che non deve mai mancare: l’opzione per gli ultimi, per quelli che la società scarta e getta via» [39]. Questa opzione deve permeare la presentazione e l’approfondimento della verità cristiana.\n\nDi qui, ancora, l’accento peculiare, nella formazione a una cultura cristianamente ispirata, a scoprire in tutta la creazione l’impronta trinitaria che fa del cosmo in cui viviamo «una trama di relazioni» in cui «è proprio di ogni essere vivente tendere verso un’altra cosa», propiziando «una spiritualità della solidarietà globale che sgorga dal mistero della Trinità» [40].\n\nb) Un secondo criterio ispiratore, intimamente coerente con il precedente e da esso conseguente, è quello del dialogo a tutto campo: non come mero atteggiamento tattico, ma come esigenza intrinseca per fare esperienza comunitaria della gioia della Verità e per approfondirne il significato e le implicazioni pratiche. Ciò che il Vangelo e la dottrina della Chiesa sono chiamati oggi a promuovere, in generosa e aperta sinergia con tutte le istanze positive che fermentano la crescita della coscienza umana universale, è un’autentica cultura dell’incontro [41], una cultura anzi, possiamo ben dire, dell’incontro tra tutte le autentiche e vitali culture, grazie al reciproco scambio dei propri rispettivi doni nello spazio di luce dischiuso dall’amore di Dio per tutte le sue creature.\n\nCome ha sottolineato Papa Benedetto XVI, «la verità è “logos” che crea “dia-logos” e quindi comunicazione e comunione» [42]. In questa luce, la Sapientia christiana, richiamandosi alla Gaudium et spes, invita a favorire il dialogo con i cristiani appartenenti alle altre Chiese e comunità ecclesiali e con coloro che aderiscono ad altre convinzioni religiose o umanistiche, e insieme a tenersi «in relazione con gli studiosi delle altre discipline, siano essi credenti o non credenti», cercando «di ben intendere e valutare le loro affermazioni, e di giudicarle alla luce della verità rivelata» [43].\n\nDa ciò deriva la felice e urgente opportunità di rivedere in quest’ottica e in questo spirito l’architettonica e la dinamica metodica dei curricula di studi proposti dal sistema degli studi ecclesiastici, nella loro scaturigine teologica, nei loro principi ispiratori e nei loro diversi livelli di articolazione disciplinare, pedagogica e didattica. Tale opportunità si esplicita in un impegno esigente ma altamente produttivo: ripensare e aggiornare intenzionalità e organicità delle discipline e degli insegnamenti impartiti negli studi ecclesiastici in questa specifica logica e secondo questa specifica intenzionalità. Oggi infatti «si rende necessaria un’evangelizzazione che illumini i nuovi modi di relazionarsi con Dio, con gli altri e con l’ambiente, e che susciti valori fondamentali. È necessario arrivare là dove si formano i nuovi racconti e paradigmi» [44].\n\nc) Di qui il terzo fondamentale criterio che voglio richiamare: l’inter- e la trans-disciplinarietà esercitate con sapienza e creatività nella luce della Rivelazione. Ciò che qualifica la proposta accademica, formativa e di ricerca del sistema degli studi ecclesiastici, sul livello sia del contenuto sia del metodo, è il principio vitale e intellettuale dell’unità del sapere nella distinzione e nel rispetto delle sue molteplici, correlate e convergenti espressioni.\n\nSi tratta di offrire, attraverso i diversi percorsi proposti dagli studi ecclesiastici, una pluralità di saperi, corrispondente alla ricchezza multiforme del reale nella luce dischiusa dall’evento della Rivelazione, che sia al tempo stesso armonicamente e dinamicamente raccolta nell’unità della sua sorgente trascendente e della sua intenzionalità storica e metastorica, quale è dispiegata escatologicamente in Cristo Gesù: «In Lui – scrive l’apostolo Paolo –, sono nascosti tutti i tesori della sapienza e della scienza» (Col 2,3). Questo principio teologico e antropologico, esistenziale ed epistemico riveste un peculiare significato ed è chiamato a esibire tutta la sua efficacia non solo all’interno del sistema degli studi ecclesiastici: garantendogli coesione insieme a flessibilità, organicità insieme a dinamicità; ma anche in rapporto al frammentato e non di rado disintegrato panorama odierno degli studi universitari e al pluralismo incerto, conflittuale o relativistico, delle convinzioni e delle opzioni culturali.\n\nOggi – come ha ribadito Benedetto XVI nella Caritas in veritate, approfondendo il messaggio culturale della Popolorum progressio di Paolo VI – «c’è mancanza di sapienza, di riflessione, di pensiero in grado di operare una sintesi orientativa» [45]. Qui si gioca, in specifico, la mission che è confidata al sistema degli studi ecclesiastici. Questa precisa e orientatrice direttiva di marcia non solo esplicita l’intrinseco significato veritativo del sistema degli studi ecclesiastici, ma ne evidenzia anche, soprattutto oggi, l’effettiva rilevanza culturale e umanizzante. In tal senso, è senz’altro positiva e promettente l’odierna riscoperta del principio dell’interdisciplinarietà [46]: non tanto nella sua forma “debole” di semplice multidisciplinarità, come approccio che favorisce una migliore comprensione da più punti di vista di un oggetto di studio; quanto piuttosto nella sua forma “forte” di transdisciplinarità, come collocazione e fermentazione di tutti i saperi entro lo spazio di Luce e di Vita offerto dalla Sapienza che promana dalla Rivelazione di Dio.\n\nCosì che chi è formato nel quadro delle istituzioni promosse dal sistema degli studi ecclesiastici – come auspicava il Beato J.H. Newman – sappia «dove collocare se stesso e la propria scienza, a cui giunge, per così dire, da una sommità, dopo aver avuto una visione globale di tutto il sapere» [47]. Anche il Beato Antonio Rosmini, sin dall’800, invitava a una decisa riforma nel campo dell’educazione cristiana, ristabilendo i quattro pilastri su cui essa saldamente poggiava nei primi secoli dell’era cristiana: «l’unicità di scienza, la comunicazione di santità, la consuetudine di vita, la scambievolezza di amore ». L’essenziale – egli argomentava – è ridare unità di contenuto, di prospettiva, di obiettivo, alla scienza che viene impartita a partire dalla Parola di Dio e dal suo culmine in Cristo Gesù, Verbo di Dio fatto carne. Se non vi è questo centro vivo, la scienza non ha «né radice né unità» e resta semplicemente «attaccata e per così dir pendente alla giovanile memoria». Solo così diventa possibile superare la «nefasta separazione tra teoria e pratica», perché nell’unità tra scienza e santità «consiste propriamente la genuina indole della dottrina destinata a salvare il mondo», il cui «ammaestramento [nei tempi antichi] non finiva in una breve lezione giornaliera, ma consisteva in una continua conversazione che avevano i discepoli co’ maestri» [48].\n\nd) Un quarto e ultimo criterio concerne la necessità urgente di “fare rete” tra le diverse istituzioni che, in ogni parte del mondo, coltivano e promuovono gli studi ecclesiastici, attivando con decisione le opportune sinergie anche con le istituzioni accademiche dei diversi Paesi e con quelle che si ispirano alle diverse tradizioni culturali e religiose, dando vita al contempo a centri specializzati di ricerca finalizzati a studiare i problemi di portata epocale che investono oggi l’umanità, giungendo a proporre opportune e realistiche piste di risoluzione.\n\nCome ho sottolineato nella Laudato sì, «dalla metà del secolo scorso, superando molte difficoltà, si è andata affermando la tendenza a concepire il pianeta come patria e l’umanità come popolo che abita una casa comune» [49]. La presa di coscienza di questa interdipendenza «ci obbliga a pensare a un solo mondo, ad un progetto comune» [50]. La Chiesa, in particolare, in sintonia convinta e profetica con l’impulso a una sua rinnovata presenza e missione nella storia promosso dal Vaticano II, è chiamata a sperimentare che la cattolicità che la qualifica come fermento di unità nella diversità e di comunione nella libertà, esige per sé e propizia «la polarità tensionale tra il particolare e l’universale, tra l’uno e il multiplo, tra il semplice e il complesso. Annichilire questa tensione va contro la vita dello Spirito» [51]. Si tratta pertanto di praticare a una forma di conoscenza e d’interpretazione della realtà, nella luce del «pensiero di Cristo» (cfr 1 Cor 2,16), in cui il modello di riferimento e di risoluzione dei problemi «non è la sfera […] dove ogni punto è equidistante dal centro e non vi sono differenze tra un punto e l’altro», ma «il poliedro, che riflette la confluenza di tutte le parzialità che in esso mantengono la loro originalità» [52].\n\nIn realtà, «come possiamo vedere nella storia della Chiesa, il cristianesimo non dispone di un unico modello culturale, bensì, “restando pienamente se stesso, nella totale fedeltà all’annuncio evangelico e alla Tradizione ecclesiale, esso porterà anche il volto delle tante culture e dei tanti popoli in cui è accolto e radicato” [53]. Nei diversi popoli che sperimentano il dono di Dio secondo la propria cultura, la Chiesa esprime la sua autentica cattolicità e mostra “la bellezza di questo volto pluriforme” [54]. Nelle espressioni cristiane di un popolo evangelizzato, lo Spirito Santo abbellisce la Chiesa, mostrandole nuovi aspetti della Rivelazione e regalandole un nuovo volto» [55].\n\nQuesta prospettiva – è evidente – traccia un compito esigente per la teologia così come, nelle loro specifiche competenze, per le altre discipline contemplate negli studi ecclesiastici. Con una bella immagine Benedetto XVI, riferendosi alla Tradizione della Chiesa, ha affermato che essa «non è trasmissione di cose o di parole, una collezione di cose morte. La Tradizione è il fiume vivo che ci collega alle origini, il fiume vivo nel quale sempre le origini sono presenti» [56]. «Questo fiume irriga diverse terre, alimenta diverse geografie, facendo germogliare il meglio di quella terra, il meglio di quella cultura. In questo modo, il Vangelo continua a incarnarsi in tutti gli angoli del mondo, in maniera sempre nuova» [57]. La teologia, non vi è dubbio, dev’essere radicata e fondata nella Sacra Scrittura e nella Tradizione vivente, ma proprio per questo deve accompagnare simultaneamente i processi culturali e sociali, in particolare le transizioni difficili. Anzi, «in questo tempo la teologia deve farsi carico anche dei conflitti: non solamente quelli che sperimentiamo dentro la Chiesa, ma anche quelli che riguardano il mondo intero» [58]. Si tratta di «accettare, di sopportare il conflitto, risolverlo e trasformarlo in un anello di collegamento di un nuovo processo», acquisendo «uno stile di costruzione della storia, un ambito vitale dove i conflitti, le tensioni e gli opposti possono raggiungere una pluriforme unità che genera nuova vita. Non significa puntare al sincretismo, né all’assorbimento di uno nell’altro, ma alla risoluzione si di un piano superiore che conserva in sé le preziose potenzialità delle polarità in contrasto» [59].\n\n5. Nel rilanciare gli studi ecclesiastici si avverte la viva esigenza di imprimere un nuovo impulso alla ricerca scientifica condotta nelle nostre Università e Facoltà ecclesiastiche. La Costituzione Apostolica Sapientia christiana introduceva la ricerca come un «dovere fondamentale» in costante «contatto con la realtà stessa […] per comunicare la dottrina agli uomini del proprio tempo nella varietà delle culture» [60]. Ma nella nostra epoca, segnata dalla condizione multiculturale e multietnica, nuove dinamiche sociali e culturali impongono un allargamento di questi scopi. Difatti per adempiere alla missione salvifica della Chiesa «non è sufficiente la preoccupazione dell’evangelizzatore di giungere ad ogni persona […] il Vangelo si annuncia anche alle culture nel loro insieme» [61]. Gli studi ecclesiastici non possono limitarsi a trasferire conoscenze, competenze, esperienze, agli uomini e alle donne del nostro tempo, desiderosi di crescere nella loro consapevolezza cristiana, ma devono acquisire l’urgente compito di elaborare strumenti intellettuali in grado di proporsi come paradigmi d’azione e di pensiero, utili all’annuncio in un mondo contrassegnato dal pluralismo etico-religioso. Ciò richiede non solo una profonda consapevolezza teologica, ma la capacità di concepire, disegnare e realizzare, sistemi di rappresentazione della religione cristiana capace di entrare in profondità in sistemi culturali diversi. Tutto questo invoca un innalzamento della qualità della ricerca scientifica e un avanzamento progressivo del livello degli studi teologici e delle scienze collegate. Non si tratta solo di estendere il campo della diagnosi, di arricchire il complesso dei dati a disposizioni per leggere la realtà [62], ma di approfondire per «comunicare meglio la verità del Vangelo in un contesto determinato, senza rinunciare alla verità, al bene e alla luce che può apportare quando la perfezione non è possibile» [63].\n\nAffido in primo luogo alla ricerca condotta nelle Università, Facoltà e Istituti ecclesiastici il compito di sviluppare quella «apologetica originale» che ho indicato nella Evangelii gaudium, affinché esse aiutino «a creare le disposizioni perché il Vangelo sia ascoltato da tutti» [64].\n\nIn questo contesto, indispensabile diventa la creazione di nuovi e qualificati centri di ricerca in cui possano interagire con libertà responsabile e trasparenza reciproca – come ho auspicato nella Laudato si’ – studiosi provenienti dai diversi universi religiosi e dalle differenti competenze scientifiche, in modo da «entrare in un dialogo tra loro orientato alla cura della natura, alla difesa dei poveri, alla costruzione di una rete di rispetto e di fraternità» [65]. In tutti i Paesi, le Università costituiscono la sede primaria della ricerca scientifica per il progresso delle conoscenze e della società, svolgendo un ruolo determinante per lo sviluppo economico, sociale e culturale, soprattutto in un tempo come il nostro segnato da veloci, costanti e vistosi cambiamenti nel campo delle scienze e delle tecnologie. Anche negli accordi internazionali viene rimarcata la responsabilità centrale dell’Università nelle politiche della ricerca e la necessità di coordinarle creando reti di centri specializzati così da facilitare, tra l’altro, la mobilità dei ricercatori.\n\nIn questo senso, si stanno progettando poli di eccellenza interdisciplinari e iniziative finalizzate ad accompagnare l’evoluzione delle tecnologie avanzate, la qualificazione delle risorse umane e i programmi di integrazione. Anche gli studi ecclesiastici, nello spirito di una Chiesa “in uscita”, sono chiamati a dotarsi di centri specializzati che approfondiscano il dialogo con i diversi ambiti scientifici. In particolare, la ricerca condivisa e convergente tra specialisti di diverse discipline viene a costituire un qualificato servizio al Popolo di Dio, e in particolare al Magistero, nonché un sostegno della missione della Chiesa di annunciare la buona novella di Cristo a tutti, dialogando con le diverse scienze a servizio di una sempre più profonda penetrazione e applicazione della verità nella vita personale e sociale.\n\nGli studi ecclesiastici saranno così in grado di apportare il loro specifico e insostituibile contributo ispiratore e orientatore, e potranno enucleare ed esprimere in forma nuova, interpellante e realistica il proprio compito. È sempre stato e sempre sarà così! La teologia e la cultura d’ispirazione cristiana sono state all’altezza della loro missione quando hanno saputo vivere rischiosamente e con fedeltà sulla frontiera. «Le domande del nostro popolo, le sue pene, le sue battaglie, i suoi sogni, le sue lotte, le sue preoccupazioni, possiedono un valore ermeneutico che non possiamo ignorare se vogliamo prendere sul serio il principio dell’incarnazione. Le sue domande ci aiutano a domandarci, i suoi interrogativi c’interrogano. Tutto ciò ci aiuta ad approfondire il mistero della Parola di Dio, Parola che esige e chiede che si dialoghi, che si entri in comunione» [66].\n\n6. Quella che oggi emerge di fronte ai nostri occhi è «una grande sfida culturale, spirituale ed educativa che implicherà lunghi processi di rigenerazione» [67], anche per le Università e Facoltà ecclesiastiche.\n\nCi guidi, ci illumini e ci sostenga in questa impegnativa e affascinante stagione segnata dall’impegno a una rinnovata e lungimirante configurazione prospettica degli studi ecclesiastici, la fede gioiosa e incrollabile in Gesù crocifisso e risorto, centro e Signore della storia. La sua risurrezione, col dono sovrabbondante dello Spirito Santo, «produce in ogni luogo germi di questo mondo nuovo; e anche se vengono tagliati, ritornano a spuntare, perché la risurrezione del Signore ha già penetrato la trama nascosta di questa storia» [68].\n\nMaria Santissima, che all’annuncio dell’Angelo ha concepito con gioia ineffabile il Verbo di Verità, accompagni il nostro cammino ottenendo dal Padre di ogni grazia la benedizione di luce e di amore che con la fiducia dei figli attendiamo nella speranza dal Figlio suo e nostro Signore Gesù Cristo, nella gioia dello Spirito Santo!\n\nPARTE PRIMA\n\nNORME COMUNI\n\nTitolo I - Natura e finalità delle Università e Facoltà Ecclesiastiche\n\nArt. 1. La Chiesa, per compiere la missione evangelizzatrice affidatale da Cristo, ha il diritto e il dovere di erigere e promuovere Università e Facoltà, che da essa dipendano (cfr can. 815 CIC).\n\nArt. 2. § 1. Nella presente Costituzione, Università e Facoltà ecclesiastiche sono dette quelle istituzioni di educazione superiore che, canonicamente erette o approvate dalla Sede Apostolica, coltivano ed insegnano la dottrina sacra e le scienze con essa collegate, fruendo del diritto di conferire i gradi accademici per autorità della Santa Sede (cfr can. 817 CIC; can. 648 CCEO).\n\n§ 2. Esse possono essere un’Università o Facoltà ecclesiastica sui iuris, una Facoltà ecclesiastica all’interno di un’Università cattolica (cfr Giovanni Paolo II, Cost. ap. Ex corde Ecclesiae, art. 1, § 2: AAS 82 [1990], 1502) oppure una Facoltà ecclesiastica all’interno di un’altra Università.\n\nArt. 3. Le finalità delle Facoltà ecclesiastiche sono:\n\n§ 1. coltivare e promuovere, mediante la ricerca scientifica, le proprie discipline, cioè quelle direttamente o indirettamente connesse con la Rivelazione cristiana o che servono in un modo diretto alla missione della Chiesa, enucleare sistematicamente le verità in essa contenute, considerare alla loro luce i nuovi problemi che sorgono, e presentarle agli uomini del proprio tempo nel modo adatto alle diverse culture;\n\n§ 2. formare ad un livello di alta qualificazione gli studenti nelle proprie discipline secondo la dottrina cattolica, prepararli convenientemente ad affrontare i loro compiti, e promuovere la formazione continua o permanente, nei ministri della Chiesa;\n\n§ 3. aiutare attivamente, secondo la propria natura e in stretta comunione con la Gerarchia, sia le Chiese particolari sia quella universale in tutta l’opera dell’evangelizzazione.\n\nArt. 4. E' compito delle Conferenze Episcopali interessarsi alacremente della vita e del progresso delle Università e Facoltà ecclesiastiche a motivo della loro particolare importanza ecclesiale.\n\nArt. 5. L’erezione o l’approvazione canonica delle Università e delle Facoltà ecclesiastiche è riservata alla Congregazione per l’Educazione Cattolica, che ad esse sovrintende a norma del diritto (cfr can. 816, § 1 CIC; can. 649 CCEO; Giovanni Paolo II, Cost. ap. Pastor bonus, art. 116, § 2: AAS 80 [1988], 889).\n\nArt. 6. Alle sole Università e Facoltà canonicamente erette o approvate dalla Santa Sede, ed ordinate a norma di questa Costituzione, compete il diritto di conferire i gradi accademici aventi valore canonico (cfr can. 817 CIC; can. 648 CCEO) salvo restando il diritto peculiare della Pontificia Commissione Biblica (cfr Paolo VI, Sedula Cura: AAS 63 [1971], 665 ss.; Pontificia Commissione Biblica, Ratio Periclitandae Doctrinae: AAS 67 [1975], 153 ss.).\n\nArt. 7. Gli Statuti di ciascuna Università o Facoltà, da redigere a norma della presente Costituzione, devono essere approvati dalla Congregazione per l’Educazione Cattolica (cfr can. 816, § 2 CIC; can. 650 CCEO).\n\nArt. 8. Le Facoltà ecclesiastiche erette o approvate dalla Santa Sede in Università non ecclesiastiche, le quali conferiscano gradi accademici sia canonici che civili, devono osservare le prescrizioni di questa Costituzione, rispettando le convenzioni bilaterali e multilaterali stipulate dalla Santa Sede con le diverse Nazioni o con le stesse Università.\n\nArt. 9. § 1. Le Facoltà, che non sono state erette o approvate canonicamente dalla Santa Sede, non possono conferire gradi accademici aventi valore canonico.\n\n§ 2. I gradi accademici conferiti da queste Facoltà, per conseguire alcuni determinati effetti canonici, hanno bisogno del riconoscimento della Congregazione per l’Educazione Cattolica.\n\n§ 3. Per tale riconoscimento, da concedersi per motivi particolari a gradi singoli, devono essere adempiute le condizioni stabilite dalla stessa Congregazione.\n\nArt. 10. Per dare la dovuta esecuzione alla presente Costituzione si devono osservare le Norme applicative emanate dalla Congregazione per l’Educazione Cattolica.\n\nTitolo II - La Comunità Accademica ed il suo Governo\n\nArt. 11. § 1. L’Università o la Facoltà è una comunità di studio, di ricerca e di formazione che opera istituzionalmente per il raggiungimento dei fini primari di cui all’art. 3, in conformità ai principi della missione evangelizzatrice della Chiesa.\n\n§ 2. Nella comunità accademica, tutte le persone, sia singolarmente prese sia raccolte in consigli, sono corresponsabili del bene comune e concorrono, nell’ambito delle rispettive competenze, al conseguimento dei fini della comunità medesima.\n\n§ 3. Perciò, devono essere esattamente determinati i loro diritti e doveri nell'ambito della comunità accademica, affinché siano convenientemente esercitati in limiti precisati negli Statuti.\n\nArt. 12. Il Gran Cancelliere rappresenta la Santa Sede presso l’Università o la Facoltà e così pure questa presso la Santa Sede, ne promuove la conservazione e il progresso, ne favorisce la comunione con la Chiesa sia particolare che universale.\n\nArt. 13. § 1. L’Università o la Facoltà dipendono giuridicamente dal Gran Cancelliere, a meno che la Sede Apostolica non abbia stabilito diversamente.\n\n§ 2. Qualora le circostanze lo suggeriscano, si può avere anche un Vice Gran Cancelliere, la cui autorità deve essere determinata negli Statuti.\n\nArt. 14. Se il Gran Cancelliere è diverso dall'Ordinario del luogo, si stabiliscano norme, in base alle quali ambedue possano adempiere al proprio compito in modo concorde.\n\nArt. 15. Le Autorità accademiche sono personali e collegiali. Sono Autorità personali, in primo luogo, il Rettore o il Preside, e il Decano. Sono Autorità collegiali i diversi Organi direttivi, o Consigli, sia di Università che di Facoltà.\n\nArt. 16. Gli Statuti dell'Università o della Facoltà devono fissare con precisione i nomi e gli uffici delle Autorità accademiche, le modalità della loro designazione e la loro durata in carica, tenuto conto sia della natura canonica dell'Università o Facoltà, sia della prassi universitaria della propria regione.\n\nArt. 17. Le Autorità accademiche siano scelte tra persone veramente esperte della vita universitaria e, di regola, tra i docenti di qualche Facoltà.\n\nArt. 18. La nomina o almeno la conferma dei titolari dei seguenti uffici spetta alla Congregazione per l’Educazione Cattolica:\n\n- il Rettore di un’Università ecclesiastica,\n\n- il Preside di una Facoltà ecclesiastica sui iuris,\n\n- il Decano di una Facoltà ecclesiastica in seno ad un’Università.\n\nArt. 19. § 1. Gli Statuti stabiliscano in qual modo debbano collaborare tra loro le Autorità personali e quelle collegiali, di modo che, pur rispettando scrupolosamente il principio di collegialità soprattutto nelle questioni più importanti e, segnatamente, in quelle accademiche, le Autorità personali godano di quel potere che effettivamente conviene al loro ufficio.\n\n§ 2. Ciò vale anzitutto per il Rettore, il quale ha il compito di dirigere l'intera Università e di promuoverne nei modi convenienti l'unità, la collaborazione, il progresso.\n\nArt. 20. § 1. Quando le Facoltà sono parte di un’Università ecclesiastica o di un’Università cattolica, negli Statuti si deve provvedere a coordinare opportunamente il loro governo con quello dell’intera Università, in modo da promuovere convenientemente il bene sia delle singole Facoltà che dell’Università, e da favorire la collaborazione di tutte le Facoltà tra di loro.\n\n§ 2. Le esigenze canoniche delle Facoltà ecclesiastiche devono essere salvaguardate anche quando queste sono inserite in un’Università non ecclesiastica.\n\nArt. 21. Se la Facoltà è congiunta con un Seminario Maggiore o con un Collegio, fatta salva la dovuta collaborazione in tutto ciò che attiene al bene degli studenti, gli Statuti devono con chiarezza ed efficacia provvedere a che la direzione accademica e l'amministrazione della Facoltà siano debitamente distinte dal governo e dall'amministrazione del Seminario Maggiore o del Collegio.\n\nTitolo III - I Docenti\n\nArt. 22. In ciascuna Facoltà deve esserci un numero di docenti, soprattutto stabili, che corrisponda all’importanza ed allo sviluppo delle singole discipline, come anche alla debita assistenza ed al profitto degli studenti.\n\nArt. 23. Devono esserci diversi ordini di docenti, da determinare negli Statuti secondo il grado di preparazione, di inserimento, di stabilità e di responsabilità nella Facoltà, tenendo conto opportunamente della prassi seguita nelle Università della regione.\n\nArt. 24. Gli Statuti devono precisare a quali Autorità competano la cooptazione, la nomina, la promozione dei docenti, soprattutto quando si tratti di conferire loro stabilmente l'ufficio.\n\nArt. 25. § 1. Perché uno sia legittimamente cooptato tra i docenti stabili di una Facoltà, si richiede che egli:\n\n1° si distingua per ricchezza di dottrina, per testimonianza di vita cristiana e ecclesiale, per senso di responsabilità;\n\n2° sia fornito del congruo dottorato o di titolo equipollente, o di meriti scientifici del tutto singolari;\n\n3° si sia dimostrato idoneo alla ricerca scientifica con documenti probanti, in particolare con la pubblicazione di dissertazioni;\n\n4° dimostri di possedere capacità didattica all’insegnamento.\n\n§ 2. Questi requisiti per l'assunzione dei docenti stabili devono essere applicati, fatte le debite proporzioni, ai docenti non stabili.\n\n§ 3. I requisiti scientifici per la cooptazione dei docenti in vigore nella prassi universitaria della regione dovranno essere tenuti opportunamente in conto.\n\nArt. 26. § 1. Tutti i docenti, di qualsiasi categoria, devono sempre distinguersi per onestà di vita, integrità di dottrina, dedizione al dovere, così da poter efficacemente contribuire al raggiungimento del fine proprio di una istituzione accademica ecclesiastica. Quando viene meno uno di questi requisiti, i docenti devono essere rimossi dal loro incarico, osservando il procedimento previsto (cfr cann. 810, § 1 e 818 CIC).\n\n§ 2. Coloro poi che insegnano materie concernenti la fede e la morale, occorre che siano consapevoli che tale compito deve essere svolto in piena comunione col Magistero autentico della Chiesa e, in particolare del Romano Pontefice (cfr Concilio Vaticano II, Lumen gentium, 25, 21 novembre 1965: AAS 57 [1965], 29-31; nonché Congregazione per la Dottrina della Fede, Istruzione sulla vocazione ecclesiale del teologo, Donum veritatis, 24 maggio 1990: AAS 82 [1990], 1550-1570).\n\nArt. 27. § 1. Coloro che insegnano discipline concernenti la fede e la morale devono ricevere, dopo aver emesso la professione di fede (cfr can. 833, n. 7 CIC), la missione canonica dal Gran Cancelliere o da un suo delegato; essi, infatti, non insegnano per autorità propria, ma in forza della missione ricevuta dalla Chiesa. Gli altri docenti, invece, devono ricevere l’autorizzazione ad insegnare dal Gran Cancelliere o dal suo delegato.\n\n§ 2. Tutti i docenti, prima che sia loro conferita la nomina a stabili o siano promossi al più alto ordine didattico, o in entrambi i casi, a seconda di quanto è precisato negli Statuti, hanno bisogno del nulla osta della Santa Sede.\n\nArt. 28. La promozione agli ordini superiori avviene dopo un conveniente intervallo di tempo, in rapporto alla capacità di insegnamento, alle ricerche svolte, ai lavori scientifici pubblicati, allo spirito di collaborazione nell'insegnamento e nella ricerca, all'impegno di dedizione alla Facoltà.\n\nArt. 29. I docenti, per poter assolvere al loro ufficio, siano liberi da altre incombenze, incompatibili con i loro compiti di ricerca e di insegnamento, secondo quanto è richiesto negli Statuti dai singoli ordini di docenti (cfr can. 152 CIC; can. 942 CCEO).\n\nArt. 30. Gli Statuti devono determinare:\n\na) quando ed a quali condizioni i docenti cessino dal loro ufficio;\n\nb) per quali motivi e con quale procedura essi possano essere sospesi o rimossi o anche privati dall'ufficio, in modo da provvedere convenientemente alla tutela dei diritti sia del docente, sia della Facoltà od Università, in primo luogo dei suoi studenti, sia anche della stessa comunità ecclesiale.\n\nTitolo IV - Gli Studenti\n\nArt. 31. Le Facoltà ecclesiastiche sono aperte a tutti coloro che, forniti di regolare attestato, siano idonei, per la condotta morale e per precedenti studi compiuti, ad esservi iscritti.\n\nArt. 32. § 1. Perché uno possa iscriversi alla Facoltà per il conseguimento dei gradi accademici, deve presentare il titolo di studio richiesto per l'ammissione all'Università civile della propria nazione, o della regione nella quale la Facoltà si trova.\n\n§ 2. La Facoltà provveda a determinare negli Statuti gli altri eventuali requisiti, oltre a quello stabilito al § 1, necessari per intraprendere il proprio curricolo di studi, anche per quel che riguarda la conoscenza delle lingue sia antiche che moderne.\n\n§ 3. La Facoltà provveda a determinare negli Statuti anche procedure per valutare le modalità di trattamento dei casi di rifugiati, profughi e persone in situazioni analoghe sprovvisti della regolare documentazione richiesta.\n\nArt. 33. Gli studenti devono osservare fedelmente le norme della Facoltà circa l’ordinamento generale e la disciplina - in primo luogo circa i programmi degli studi, la frequenza, gli esami - come anche tutte le altre disposizioni concernenti la vita della Facoltà. Per questo motivo, l’Università e le singole Facoltà predispongano i modi affinché gli studenti conoscano gli Statuti e i Regolamenti.\n\nArt. 34. Gli Statuti devono definire in qual modo gli studenti, sia singolarmente presi che associati, partecipino alla vita della comunità accademica in quelle cose nelle quali essi possono contribuire al bene comune della Facoltà o dell'Università.\n\nArt. 35. Gli Statuti devono parimenti determinare in qual modo gli studenti, per gravi motivi, possano essere sospesi da certi diritti, o esserne privati, o essere addirittura esclusi dalla Facoltà, così che si provveda opportunamente alla tutela dei diritti sia dello studente che della Facoltà od Università, come anche a quelli della stessa comunità ecclesiale.\n\nTitolo V - Gli Officiali e il Personale Amministrativo e di Servizio\n\nArt. 36. § 1. Nel governo e nell’amministrazione dell’Università o della Facoltà le Autorità siano coadiuvate da Officiali, debitamente competenti nelle loro funzioni.\n\n§ 2. Gli Officiali sono in primo luogo il Segretario, il Bibliotecario, l’Economo e altri che l’istituzione ritenga opportuni. I loro diritti e doveri devono essere stabiliti negli Statuti o nei Regolamenti.\n\nTitolo VI – L’Ordinamento degli Studi\n\nArt. 37. § 1. Nel predisporre l’ordinamento degli studi si osservino diligentemente i principi e le norme, che secondo la diversità della materia sono contenuti nei documenti ecclesiastici, soprattutto in quelli del Concilio Vaticano II; si tenga, però, conto nello stesso tempo delle acquisizioni sicure, che derivano dal progresso scientifico e che contribuiscono peculiarmente a risolvere le questioni oggi in discussione.\n\n§ 2. Nelle singole Facoltà si adotti il metodo scientifico rispondente alle esigenze proprie delle singole scienze. Si applichino pure opportunamente i recenti metodi didattici e pedagogici, atti a meglio promuovere l'impegno personale degli studenti e la loro partecipazione attiva agli studi.\n\nArt. 38. § 1. A norma del Concilio Vaticano II, in base all'indole propria delle singole Facoltà:\n\n1° sia riconosciuta una giusta libertà (cfr Gaudium et spes, 59: AAS 58 [1966], 1080) di ricerca e di insegnamento perché si possa avere un autentico progresso nella conoscenza e nella comprensione della verità divina;\n\n2° al tempo stesso appaia:\n\na) che la vera libertà di insegnamento è contenuta necessariamente entro i confini della Parola di Dio, così com'essa è costantemente insegnata dal Magistero vivo della Chiesa;\n\nb) che parimenti la vera libertà di ricerca poggia necessariamente sulla ferma adesione alla Parola di Dio e su un atteggiamento d'ossequio verso il Magistero della Chiesa, al quale è stato affidato il compito di interpretare autenticamente la Parola di Dio.\n\n§ 2. Perciò, in materia tanto importante e delicata, si deve procedere con fiducia e senza sospetto, ma anche con prudenza e senza temerarietà, soprattutto nell'insegnamento; si devono, inoltre, armonizzare con cura le esigenze scientifiche con le necessità pastorali del popolo di Dio.\n\nArt. 39. In ogni Facoltà si ordini convenientemente il curricolo degli studi attraverso diversi gradi o cicli, da adattare secondo le esigenze della materia, così che solitamente:\n\na) dapprima sia data una informazione generale, mediante l'esposizione coordinata di tutte le discipline insieme con l'introduzione all'uso del metodo scientifico;\n\nb) successivamente si intraprenda lo studio approfondito di un particolare settore delle discipline, e contemporaneamente si esercitino più compiutamente gli studenti nell'uso del metodo della ricerca scientifica;\n\nc) infine si arrivi progressivamente alla maturità scientifica, soprattutto mediante un lavoro scritto, che contribuisca effettivamente all’avanzamento della scienza.\n\nArt. 40. § 1. Si determinino le discipline che si richiedono necessariamente per il raggiungimento del fine specifico della Facoltà, e quelle che, in diverso modo, servono al raggiungimento di tale fine, così da classificarle opportunamente.\n\n§ 2. Nelle singole Facoltà le discipline siano ordinate in modo tale da formare un corpo organico, servire alla solida ed armonica formazione degli studenti, rendere più facile la mutua collaborazione dei docenti.\n\nArt. 41. Le lezioni, soprattutto nel ciclo istituzionale, si devono tenere obbligatoriamente e devono essere frequentate dagli studenti secondo le norme che l’ordinamento degli studi provvederà a determinare.\n\nArt. 42. Le esercitazioni e i seminari, soprattutto nel ciclo di specializzazione, devono essere condotti con assiduità sotto la guida dei docenti, e devono essere di continuo integrati mediante lo studio privato ed il frequente colloquio con i docenti.\n\nArt. 43. L’ordinamento degli studi della Facoltà definisca quali esami o prove equivalenti debbano essere sostenute dagli studenti, sia per iscritto sia oralmente, alla fine del semestre o dell’anno, e soprattutto del ciclo perché sia possibile verificare il loro profitto in ordine alla prosecuzione degli studi nella Facoltà ed al conseguimento dei gradi accademici.\n\nArt. 44. Gli Statuti o i Regolamenti devono parimenti determinare quale conto si debba fare degli studi compiuti altrove, in rapporto soprattutto alla concessione di dispense per alcune discipline o esami, o anche alla riduzione dello stesso curricolo degli studi, rispettando peraltro le disposizioni della Congregazione per l’Educazione Cattolica.\n\nTitolo VII - I Gradi Accademici ed altri titoli\n\nArt. 45. § 1. Al termine dei singoli cicli del curricolo degli studi, può essere conferito un conveniente grado accademico, che deve essere stabilito per le singole Facoltà, tenuto conto sia della durata del ciclo, sia delle discipline in esso insegnate.\n\n§ 2. Perciò, negli Statuti delle singole Facoltà devono essere determinati con cura, secondo le norme comuni e particolari della presente Costituzione, tutti i gradi che siano conferiti ed a quali condizioni.\n\nArt. 46. I gradi accademici, che si conferiscono in una Facoltà ecclesiastica, sono: il Baccalaureato, la Licenza, il Dottorato.\n\nArt. 47. I gradi accademici, negli Statuti delle singole Facoltà, possono essere espressi anche con altre denominazioni, tenuto conto della prassi universitaria della regione, purché sia indicata con chiarezza la loro equivalenza con i gradi accademici sopra menzionati e sia salvaguardata l'uniformità tra le Facoltà ecclesiastiche della stessa regione.\n\nArt. 48. Nessuno può conseguire un grado accademico se non sia stato iscritto regolarmente alla Facoltà, non abbia terminato il curricolo degli studi prescritto dall’ordinamento degli studi, e superato i relativi esami ed eventuali altre modalità di prova.\n\nArt. 49. § 1. Per poter essere ammesso al Dottorato, occorre aver conseguito la Licenza.\n\n§ 2. Per conseguire il Dottorato si richiede inoltre una dissertazione dottorale, che contribuisca effettivamente al progresso della scienza, sia stata elaborata sotto la guida di un docente, pubblicamente discussa, approvata collegialmente e, almeno nella sua parte principale, pubblicata.\n\nArt. 50. § 1. Il Dottorato è il grado accademico che abilita all'insegnamento in una Facoltà, ed è perciò richiesto a tale fine; la Licenza è il grado accademico che abilita all'insegnamento in un Seminario Maggiore o in una istituzione equivalente ed è perciò richiesto a tale fine.\n\n§ 2. I gradi accademici, richiesti per ricoprire i diversi uffici ecclesiastici, sono stabiliti dalla competente Autorità ecclesiastica.\n\nArt. 51. Il Dottorato honoris causa può essere conferito per speciali meriti scientifici o culturali, acquisiti nel promuovere le scienze ecclesiastiche.\n\nArt. 52. Oltre ai gradi accademici, le Facoltà possono conferire altri titoli, secondo la diversità delle Facoltà e l’ordinamento degli studi nelle singole Facoltà.\n\nTitolo VIII - I Sussidi Didattici\n\nArt. 53. Per il raggiungimento dei propri fini specifici, soprattutto per il compimento delle ricerche scientifiche, in ciascuna Università o Facoltà deve esserci una biblioteca adeguata, rispondente ai bisogni dei docenti e degli studenti, ordinata convenientemente e fornita degli opportuni cataloghi.\n\nArt. 54. Mediante lo stanziamento annuale di una congrua somma di denaro, la biblioteca sia costantemente arricchita di libri, antichi e recenti, e delle principali riviste, così che essa possa efficacemente servire tanto all'approfondimento e all'insegnamento delle discipline, quanto al loro apprendimento, come anche alle esercitazioni e ai seminari.\n\nArt. 55. Alla biblioteca deve essere preposto un esperto in materia, il quale sarà aiutato da un adeguato Consiglio e parteciperà in modo opportuno ai Consigli dell'Università o Facoltà.\n\nArt. 56. § 1. La Facoltà deve disporre, altresì, dei sussidi informatici e tecnici audiovisivi, ecc., che siano di aiuto alla didattica e alla ricerca.\n\n§ 2. In rapporto alla particolare natura e finalità dell'Università o della Facoltà, vi siano pure Istituti di ricerca e laboratori scientifici, con anche altri sussidi necessari al raggiungimento del fine, che è suo proprio.\n\nTitolo IX – L’Amministrazione Economica\n\nArt. 57. L'Università o la Facoltà deve disporre dei mezzi economici necessari per il conveniente raggiungimento della sua specifica finalità. Dev'essere esattamente compilato il quadro dello stato patrimoniale e dei diritti di proprietà.\n\nArt. 58. Gli Statuti determinino, secondo le norme della retta economia, la funzione dell’Economo, come anche le competenze del Rettore o del Preside e dei Consigli nella gestione economica dell’Università o della Facoltà, così che sia assicurata una sana amministrazione.\n\nArt. 59. Al personale, docente e non, sia corrisposta una congrua retribuzione, tenuto conto delle consuetudini vigenti nella regione, anche in rapporto alla previdenza ed alle assicurazioni sociali.\n\nArt. 60. Gli Statuti parimenti determinino le norme generali circa i modi di partecipazione degli studenti alle spese dell'Università o della Facoltà, mediante il pagamento di tasse accademiche.\n\nTitolo X - La Pianificazione e la Collaborazione delle Facoltà\n\nArt. 61. § 1. Deve essere curata con diligenza la cosiddetta pianificazione, al fine di provvedere sia alla conservazione ed al progresso delle Università e delle Facoltà, sia alla loro conveniente distribuzione nelle varie parti della terra.\n\n§ 2. Per attuare quest’opera la Congregazione per l’Educazione Cattolica sarà aiutata dai suggerimenti delle Conferenze Episcopali e da una Commissione di esperti.\n\nArt. 62. § 1. L’erezione o l’approvazione di una nuova Università o Facoltà viene decisa dalla Congregazione per l’Educazione Cattolica (cfr can. 816 § 1 CIC; cann. 648-649 CCEO), quando si abbiano tutti i requisiti, sentito anche il parere del Vescovo diocesano o eparchiale, della Conferenza Episcopale, nonché degli esperti, specialmente delle Facoltà più vicine.\n\n§ 2. Per erigere canonicamente una Università ecclesiastica sono necessarie 4 Facoltà ecclesiastiche, per un Ateneo ecclesiastico 3 Facoltà ecclesiastiche.\n\n§ 3. L’Università ecclesiastica e la Facoltà ecclesiastica sui iuris godono ipso iure della personalità giuridica pubblica.\n\n§ 4. Spetta alla Congregazione per l’Educazione Cattolica concedere con decreto la personalità giuridica a una Facoltà ecclesiastica appartenente a un’Università civile.\n\nArt. 63. § 1. L’affiliazione di un Istituto ad una Facoltà per il conseguimento del Baccalaureato, viene decretata dalla Congregazione per l’Educazione Cattolica, dopo l’adempimento delle condizioni stabilite dalla stessa.\n\n§ 2. E' vivamente raccomandato che gli Studi Teologici sia delle diocesi sia degli istituti religiosi, siano affiliati ad una Facoltà di Teologia.\n\nArt 64. L’aggregazione e l’incorporazione di un Istituto ad una Facoltà, per il conseguimento anche di gradi accademici superiori, sono decretate dalla Congregazione per l’Educazione Cattolica, dopo l’adempimento delle condizioni stabilite dalla stessa.\n\nArt. 65. L’erezione di un Istituto Superiore di Scienze Religiose richiede il suo collegamento con una Facoltà di Teologia secondo le norme peculiari emanate dalla Congregazione per l’Educazione Cattolica.\n\nArt. 66. La collaborazione tra le Facoltà sia di una stessa Università, sia di una stessa regione, sia anche di un più ampio territorio, deve essere diligentemente curata (cfr can. 820 CIC). Essa, infatti, è di grande giovamento per promuovere la ricerca scientifica dei docenti e la migliore formazione degli studenti, come pure per sviluppare quella che vien detta solitamente «interdisciplinarità» e che appare sempre più necessaria; e, parimenti, per sviluppare la cosiddetta «complementarietà» tra le varie Facoltà; e, in generale, per realizzare la penetrazione della sapienza cristiana in tutta la cultura.\n\nArt. 67. Quando un’Università o una Facoltà ecclesiastica non adempie più le condizioni richieste per la sua erezione o approvazione, spetta alla Congregazione per l’Educazione Cattolica, avvertito previamente il Gran Cancelliere, e il Rettore o il Preside secondo le circostanze, e dopo aver sentito il parere del Vescovo diocesano o eparchiale e della Conferenza Episcopale, prendere la decisione sulla sospensione dei diritti accademici, la revoca dell’approvazione come Università o Facoltà ecclesiastica o sulla soppressione dell’istituzione.\n\nPARTE SECONDA\n\nNORME SPECIALI\n\nArt. 68. Oltre le norme comuni a tutte le Facoltà ecclesiastiche stabilite nella prima parte di questa Costituzione, sono qui proposte norme speciali per alcune Facoltà, attesa la loro particolare natura ed importanza nella Chiesa.\n\nTitolo I - La Facoltà di Teologia\n\nArt. 69. La Facoltà di Teologia ha lo scopo di approfondire e di trattare sistematicamente, secondo il metodo scientifico ad essa proprio, la dottrina cattolica, attinta con la massima diligenza dalla divina Rivelazione; e quello, ancora, di ricercare accuratamente le soluzioni dei problemi umani alla luce della stessa Rivelazione.\n\nArt. 70. § 1. Lo studio della Sacra Scrittura deve essere come l’anima della Teologia, la quale si basa, come su un perenne fondamento, sulla Parola scritta di Dio insieme con la viva Tradizione (cfr Dei Verbum, 24: AAS 58 [1966], 827).\n\n§ 2. Le singole discipline teologiche devono essere insegnate in modo tale che, dalle interne ragioni dell’oggetto proprio di ciascuna ed in connessione con le altre discipline, come il diritto canonico e la filosofia, nonché con le scienze antropologiche, risulti ben chiara l’unità dell’intero insegnamento teologico, e tutte le discipline convergano verso la conoscenza intima del mistero di Cristo, perché sia così annunciato con maggiore efficacia al Popolo di Dio ed a tutte le genti (cfr Congregazione per la Dottrina della Fede, Istruzione sulla vocazione ecclesiale del teologo, Donum veritatis: 24 maggio 1990: AAS 82 [1990], 1552).\n\nArt. 71. § 1. La Verità rivelata deve essere considerata anche in connessione con le acquisizioni scientifiche del tempo che si evolve, perché si comprenda chiaramente «come la fede e la ragione si incontrino nell’unica verità» (Gravissimum educationis, 10: AAS 58 [1966], 737; cfr Enc. Veritatis splendor: AAS 85 [1993] 1133 ss.; Enc. Fides et ratio: AAS 91 [1999] 5 ss.), e la sua esposizione sia tale che, senza mutamento della verità, sia adattata alla natura e all’indole di ciascuna cultura, tenendo conto particolarmente della filosofia e della sapienza dei popoli, esclusa tuttavia qualsiasi forma di sincretismo e di falso particolarismo (cfr Ad Gentes, 22: AAS 58 [1966], 973 ss.).\n\n§ 2. Devono essere ricercati, scelti ed assunti con cura i valori positivi che si trovano nelle varie filosofie e culture; tuttavia, non sono da accettare sistemi e metodi, che non si possono conciliare con la fede cristiana.\n\nArt. 72. § 1. Le questioni ecumeniche devono essere accuratamente trattate, secondo le norme emanate dalla competente Autorità ecclesiastica (cfr Pontificio Consiglio per la Promozione dell'Unità dei Cristiani, Direttorio per l’Applicazione dei Principi e delle Norme sull’Ecumenismo: AAS 85 [1993], 1039 ss.).\n\n§ 2. Le relazioni con le religioni non cristiane sono da considerare con attenzione.\n\n§ 3. Saranno esaminati con scrupolosa diligenza i problemi che scaturiscono dall’ateismo e da altre correnti della cultura contemporanea.\n\nArt. 73. Nello studio e nell'insegnamento della dottrina cattolica deve sempre aver rilievo la fedeltà al Magistero della Chiesa. Nell'adempiere l'ufficio didattico, specialmente nel ciclo istituzionale, siano anzitutto impartiti quegli insegnamenti che riguardano il patrimonio acquisito della Chiesa. Le opinioni probabili e personali, che derivano dalle nuove ricerche, siano modestamente proposte come tali.\n\nArt. 74. Il curricolo degli studi della Facoltà di Teologia comprende:\n\na) il primo ciclo, istituzionale, che si protrae per un quinquennio o dieci semestri, oppure per un triennio o sei semestri, se prima di esso è richiesto il biennio di filosofia.\n\nI primi due anni devono essere maggiormente dedicati a una solida formazione filosofica che è necessaria per affrontare adeguatamente lo studio della teologia. Il Baccalaureato ottenuto in una Facoltà ecclesiastica di Filosofia sostituisce i corsi di filosofia del primo ciclo nelle Facoltà teologiche. Il Baccalaureato in Filosofia ottenuto in una Facoltà non ecclesiastica non costituisce ragione per dispensare completamente uno studente dai corsi filosofici del primo ciclo nelle Facoltà teologiche.\n\nLe discipline teologiche devono essere insegnate in modo da presentare un'organica esposizione di tutta la dottrina cattolica, insieme con l'introduzione al metodo della ricerca scientifica.\n\nIl ciclo si conclude col grado accademico di Baccalaureato o un altro conveniente, da precisarsi negli Statuti della Facoltà.\n\nb) il secondo ciclo, di specializzazione, che si protrae per un biennio o quattro semestri.\n\nIn esso sono insegnate discipline peculiari, secondo la diversa indole della specializzazione, e si tengono seminari ed esercitazioni per acquistare l’esercizio della ricerca scientifica.\n\nIl ciclo si conclude col grado accademico di Licenza specializzata.\n\nc) il terzo ciclo nel quale per un congruo periodo di tempo si perfeziona la formazione scientifica, specialmente attraverso l’elaborazione della dissertazione dottorale.\n\nIl ciclo si conclude col grado accademico di Dottorato.\n\nArt. 75. § 1. Perché uno possa iscriversi alla Facoltà di Teologia, è necessario che abbia compiuto gli studi prerequisiti, a norma dell’art. 32 di questa Costituzione.\n\n§ 2. Laddove il primo ciclo della Facoltà è triennale, lo studente deve presentare l'attestato del biennio filosofico, regolarmente compiuto presso una Facoltà filosofica ecclesiastica o un Istituto approvati.\n\nArt. 76. § 1. E’ peculiare compito della Facoltà di Teologia di curare la formazione scientifica teologica di coloro che sono avviati al presbiterato e di coloro che si preparano ad assolvere speciali incarichi ecclesiastici; per questo è necessario che ci sia un congruo numero di docenti presbiteri.\n\n§ 2. A tal fine vi siano anche speciali discipline, adatte ai seminaristi; può, anzi, essere opportunamente istituito dalla stessa Facoltà, per completare la formazione pastorale, l'«Anno pastorale», il quale è richiesto, dopo il compimento del quinquennio istituzionale, per il presbiterato, e può concludersi col conferimento di uno speciale Diploma.\n\nTitolo II - La Facoltà di Diritto Canonico\n\nArt. 77. La Facoltà di Diritto Canonico, Latino o Orientale, ha lo scopo di coltivare e promuovere le discipline canonistiche alla luce della legge evangelica, e istruire a fondo nelle medesime gli studenti, perché siano formati alla ricerca e all’insegnamento e siano, altresì, preparati ad assolvere speciali incarichi ecclesiastici.\n\nArt. 78. Il curricolo degli studi di una Facoltà di Diritto Canonico comprende:\n\na) il primo ciclo, da protrarsi per un biennio o quattro semestri, per coloro che non hanno una formazione filosofico-teologica, senza eccezione alcuna per coloro che già hanno un titolo accademico in diritto civile; in questo ciclo ci si dedica allo studio delle istituzioni di diritto canonico e a quelle discipline filosofiche e teologiche che si richiedono per una formazione canonistica superiore;\n\nb) il secondo ciclo, che deve protrarsi per un triennio o sei semestri, dedicato allo studio più approfondito dell’Ordinamento canonico in tutte le sue espressioni, normative, giurisprudenziali, dottrinali e di prassi, e principalmente dei Codici della Chiesa latina o delle Chiese Orientali attraverso la trattazione completa delle sue fonti sia magisteriali che disciplinari, a cui si aggiunge lo studio di materie affini;\n\nc) il terzo ciclo nel quale, per un congruo periodo di tempo, si perfeziona la formazione scientifica, specialmente attraverso l’elaborazione della dissertazione dottorale.\n\nArt. 79. § 1. Riguardo alle discipline prescritte nel primo ciclo, la Facoltà può avvalersi di corsi tenuti in altre Facoltà, che siano da essa stessa riconosciuti come rispondenti alle proprie esigenze.\n\n§ 2. Il secondo ciclo si conclude con la Licenza, e il terzo con il Dottorato.\n\n§ 3. L’ordinamento degli studi della Facoltà deve definire i particolari requisiti per il conseguimento dei singoli gradi accademici, tenuto conto delle prescrizioni della Congregazione per l’Educazione Cattolica.\n\nArt. 80. Per l'iscrizione alla Facoltà di Diritto Canonico, è necessario aver compiuto gli studi prerequisiti, a norma dell'art. 32 di questa Costituzione.\n\nTitolo III - La Facoltà di Filosofia\n\nArt. 81. § 1. La Facoltà ecclesiastica di Filosofia ha lo scopo di investigare metodicamente i problemi filosofici e, basandosi sul patrimonio filosofico perennemente valido (cfr Optatam totius, 15: AAS 58 [1966], 722), di ricercare la loro soluzione alla luce naturale della ragione, e di dimostrare, inoltre, la loro coerenza con una visione cristiana del mondo, dell’uomo e di Dio, mettendo in giusta evidenza le relazioni della filosofia con la teologia.\n\n§ 2. Essa poi si propone di istruire gli studenti, in modo da renderli idonei all'insegnamento ed a svolgere altre congrue attività intellettuali, nonché a promuovere la cultura cristiana ed a stabilire un fruttuoso dialogo con gli uomini del loro tempo.\n\nArt. 82. Il curricolo degli studi della Facoltà di Filosofia comprende:\n\na) il primo ciclo, istituzionale, durante il quale per un triennio o sei semestri, si fa un'organica esposizione delle varie parti della filosofia, che trattano del mondo, dell'uomo e di Dio, come pure della storia della filosofia, unitamente all'introduzione al metodo del lavoro scientifico;\n\nb) il secondo ciclo, o di iniziata specializzazione, durante il quale, per un biennio o quattro semestri, mediante speciali discipline e seminari, si imposta una più profonda riflessione filosofica in qualche settore della filosofia;\n\nc) il terzo ciclo nel quale, per un periodo di almeno tre anni, si perfeziona la formazione scientifica, specialmente attraverso l’elaborazione della dissertazione dottorale.\n\nArt. 83. Il primo ciclo si conclude col Baccalaureato, il secondo con la Licenza specializzata, il terzo col Dottorato.\n\nArt. 84. Per l’iscrizione al primo ciclo della Facoltà di Filosofia è necessario aver compiuto gli studi prerequisiti, a norma dell'art. 32 di questa Costituzione Apostolica.\n\nQualora uno studente, che abbia compiuto con successo i corsi regolari di filosofia nel primo ciclo di una Facoltà teologica, volesse poi proseguire gli studi filosofici per ottenere il Baccalaureato in una Facoltà ecclesiastica di Filosofia, si dovrà tenere conto dei corsi frequentati durante il menzionato percorso.\n\nTitolo IV - Altre Facoltà\n\nArt. 85. Oltre alle Facoltà di Teologia, di Diritto Canonico e di Filosofia, altre Facoltà ecclesiastiche sono state canonicamente erette o possono essere erette, attese le necessità della Chiesa per ottenere particolari scopi, quali sono:\n\na) un’approfondita indagine in alcune materie di maggiore importanza tra le discipline teologiche, giuridiche, filosofiche e storiche;\n\nb) la promozione di altre scienze, in primo luogo delle scienze umane, che siano più strettamente connesse con le discipline teologiche o con l'opera dell'evangelizzazione;\n\nc) lo studio approfondito delle lettere, che in modo speciale aiutino sia a comprendere meglio la Rivelazione cristiana, sia a svolgere con maggiore efficacia l'opera dell'evangelizzazione;\n\nd) infine, una più accurata preparazione sia dei chierici sia dei laici, per assolvere degnamente alcuni speciali incarichi d'apostolato.\n\nArt. 86. Sarà compito della Congregazione per l’Educazione Cattolica emanare, secondo l’opportunità, speciali norme per queste Facoltà o Istituti, come è stato fatto ai Titoli precedenti per le Facoltà di Teologia, di Diritto Canonico e di Filosofia.\n\nArt. 87. Anche le Facoltà e gli Istituti, per i quali non sono ancora state emanate norme speciali, devono redigere i propri Statuti, che siano conformi alle norme comuni stabilite nella prima Parte di questa Costituzione, e tengano conto della particolare natura e finalità loro proprie.\n\nNORME FINALI\n\nArt. 88. La presente Costituzione troverà applicazione il primo giorno dell’anno accademico 2018-2019 o dell’anno accademico 2019, secondo il Calendario accademico delle varie regioni.\n\nArt. 89. § 1. Le singole Università o Facoltà devono presentare i propri Statuti e l’ordinamento degli studi, riveduti secondo questa Costituzione, alla Congregazione per l’Educazione Cattolica entro l’8 dicembre 2019.\n\n§ 2. Eventuali modifiche agli Statuti o all’ordinamento degli studi necessitano dell’approvazione della Congregazione per l’Educazione Cattolica.\n\nArt. 90. Nelle singole Facoltà gli studi devono essere ordinati in modo che gli studenti possano conseguire i gradi accademici secondo le norme di questa Costituzione, salvi i diritti da essi precedentemente acquisiti.\n\nArt. 91. Gli Statuti e l’ordinamento degli studi delle nuove Facoltà dovranno essere approvati ad experimentum così che, entro tre anni dall’approvazione, possano essere perfezionati al fine di ottenere l’approvazione definitiva.\n\nArt. 92. Le Facoltà, che hanno un legame giuridico con l’Autorità civile, se sarà necessario, potranno avvalersi di un più lungo periodo di tempo per rivedere gli Statuti, con la licenza della Congregazione per l’Educazione Cattolica.\n\nArt. 93. § 1. Sarà compito della Congregazione per l’Educazione Cattolica, quando col passare del tempo le circostanze lo richiederanno, proporre i cambiamenti da introdurre in questa Costituzione, affinché la Costituzione medesima sia di continuo adattata alle nuove esigenze delle Facoltà ecclesiastiche.\n\n§ 2. Solo la Congregazione per l’Educazione Cattolica può dispensare dall’osservanza di qualche articolo di questa Costituzione o delle Ordinationes oppure degli Statuti e dell’ordinamento degli studi approvati delle singole Università o delle Facoltà.\n\nArt. 94. Sono abrogate le leggi o le consuetudini, al presente in vigore, contrarie a questa Costituzione, siano esse universali o particolari, anche se degne di specialissima e individuale menzione. Parimenti, sono del tutto abrogati i privilegi concessi sino ad oggi dalla Santa Sede a persone sia fisiche che morali, e che siano in contrasto con le prescrizioni di questa stessa Costituzione.\n\nQuanto ho deliberato con la presente Costituzione apostolica stabilisco che sia osservato in tutte le sue parti, nonostante qualsiasi cosa contraria, anche se degna di particolare menzione, e che venga pubblicato nel Commentario ufficiale Acta Apostolicae Sedis.\n\nDato a Roma, presso San Pietro, l’8 dicembre 2017, Solennità dell’Immacolata Concezione della Beata Vergine Maria, quinto anno del Pontificato.\n\nFRANCISCUS\n\nAPPENDICE I\n\nProemio della Costituzione apostolica Sapientia christiana (1979)\n\nI\n\nLa sapienza cristiana, che la Chiesa insegna per mandato divino, è di continuo incitamento ai fedeli, perché si sforzino di raccogliere le vicende e le attività umane in un'unica sintesi vitale insieme con i valori religiosi, sotto la cui direzione tutte le cose sono tra loro coordinate per la gloria di Dio e per l'integrale sviluppo dell'uomo, sviluppo che comprende i beni del corpo e quelli dello spirito (cfr Gaudium et Spes, 43ss.: AAS 58).\n\nDifatti, la missione dell'evangelizzazione, che è propria della Chiesa, esige non soltanto che il Vangelo sia predicato in fasce geografiche sempre più vaste ed a moltitudini umane sempre più grandi, ma che siano anche permeati della virtù dello stesso Vangelo i modi di pensare, i criteri di giudizio, le norme d'azione; in una parola, è necessario che tutta la cultura dell'uomo sia penetrata dal Vangelo (cfr Paolo VI, Esort. ap. Evangelii nuntiandi, 19-20: AAS 68 (1976), 18).\n\nL'ambiente culturale infatti, nel quale l'uomo vive, esercita un notevole influsso sul suo modo di pensare, e conseguentemente sul suo modo di agire; perciò il distacco tra fede e cultura costituisce un grave impedimento all'evangelizzazione, mentre al contrario la cultura informata da spirito cristiano è un valido strumento per la diffusione del Vangelo.\n\nInoltre il Vangelo di Cristo, che è diretto a tutti i popoli di ogni età e regione, non è legato in modo esclusivo ad alcuna cultura particolare, ma è capace di permeare tutte le culture, così da illuminarle con la luce della Rivelazione divina, e purificare e rinnovare in Cristo i costumi degli uomini.\n\nE' questa la ragione per cui la Chiesa di Cristo cerca di portare la buona Novella a tutti i ceti dell'umanità, in modo da poter convertire la coscienza personale e quella collettiva degli uomini e penetrare con la luce del Vangelo le loro opere e le loro iniziative, tutta la loro vita, come pure l'intero contesto sociale, nel quale essi sono impegnati. In questo modo la Chiesa, promovendo anche l'umana civiltà, adempie la sua missione evangelizzatrice (cfr Paolo VI, Evangelii Nuntiandi, 18; Gaudium et Spes, 58).\n\nII\n\nIn quest'azione della Chiesa nei riguardi della cultura, particolare importanza hanno avuto ed hanno tuttora le Università Cattoliche, che, per loro natura, tendono ad «attuare una presenza, per così dire, pubblica, stabile ed universale del pensiero cristiano, in tutto lo sforzo diretto a promuovere la cultura superiore» (Gravissimum Educationis, 10).\n\nNella Chiesa, infatti - come ben ricorda il Mio Predecessore Pio XI, di felice memoria, nel Proemio della Costituzione Apostolica Deus Scientiarum Dominus - sorsero, fin dalla sua prima età, i «didascaleia», con lo scopo di insegnare la sapienza cristiana, che avrebbe dovuto plasmare vita e costumi. A questi centri di cristiana sapienza attinsero la loro scienza i più illustri Padri e Dottori della Chiesa, i Maestri e gli Scrittori ecclesiastici.\n\nCol passare dei secoli, grazie specialmente al solerte impegno dei Vescovi e dei monaci, furono fondate, vicino alle chiese cattedrali e ai conventi dei monaci, le scuole, le quali promovevano sia la dottrina ecclesiastica, sia la cultura profana, rendendole come un tutt'uno. Da tali scuole derivarono le Università, la gloriosa istituzione del Medioevo, la quale nella sua origine ebbe la Chiesa come madre liberalissima e protettrice.\n\nQuando poi le Autorità civili, sollecite del bene comune, cominciarono a fondare ed a promuovere proprie Università, la Chiesa, conforme alla sua natura, non cessò di erigere e di favorire questi centri di sapienza e istituti di insegnamento, come dimostrano le non poche Università Cattoliche erette, anche in questi ultimi tempi, in quasi tutte le parti del mondo. Difatti la Chiesa, consapevole della sua Missione di salvezza a dimensione mondiale, fa di tutto per tenersi particolarmente vicini questi centri di istruzione superiore, e vuole che essi siano dappertutto fiorenti ed operino efficacemente per rendere presente e far progredire l'autentico messaggio di Cristo nel campo della cultura umana.\n\nPerché le Università Cattoliche conseguissero meglio questo scopo, il Mio Predecessore Pio XII cercò di stimolare la loro mutua collaborazione, allorquando, con Breve Apostolico in data 27 luglio 1949, costituì formalmente la Federazione delle Università Cattoliche, «perché possa raccogliere gli Atenei che la Santa Sede ha essa stessa canonicamente eretto o erigerà in futuro nel mondo, oppure avrà esplicitamente riconosciuto come diretti secondo la norma dell'educazione cattolica e ad essa del tutto conformi» (AAS 42).\n\nPerciò il Concilio Vaticano II non ha esitato ad affermare che «la Chiesa Cattolica segue con molta attenzione queste Scuole di grado superiore»; ed ha vivamente esortato perché le Università Cattoliche «siano sviluppate e convenientemente distribuite nelle diverse parti del mondo», e perché in esse «gli studenti siano formati come uomini veramente insigni del sapere, pronti a svolgere compiti impegnativi nella società ed a testimoniare la loro fede di fronte al mondo» (Gravissimum Educationis, 10). Sa bene, infatti, la Chiesa che «l'avvenire della società e della stessa Chiesa è intimamente connesso allo sviluppo intellettuale dei giovani che compiono gli studi superiori» (ibid.).\n\nIII\n\nNon fa meraviglia, tuttavia, che tra le Università Cattoliche la Chiesa abbia promosso sempre con speciale impegno le Facoltà e le Università ecclesiastiche, cioè quelle che si occupano particolarmente della Rivelazione cristiana e di quelle discipline che ad essa sono connesse, e che perciò, più strettamente si ricollegano alla sua stessa missione evangelizzatrice.\n\nA queste Facoltà essa ha affidato, innanzitutto, l'ufficio di preparare con particolare cura i propri aspiranti al ministero sacerdotale, all'insegnamento delle scienze sacre, ai compiti più difficili dell'apostolato. E' ufficio, inoltre, di queste Facoltà «approfondire i diversi settori delle scienze sacre, in modo che si abbia una cognizione sempre più piena della sacra Rivelazione, sia meglio esplorato il patrimonio della sapienza cristiana, trasmesso dalle generazioni passate, sia favorito il dialogo con i fratelli separati e con i non cristiani, e si risponda alle questioni emergenti dal progresso culturale» (Gravissimum Educationis, 11).\n\nDifatti, le nuove scienze e i nuovi ritrovati pongono nuovi problemi, che interpellano le discipline sacre e le sollecitano a rispondere. E' necessario, quindi, che i cultori delle scienze sacre, mentre adempiono il loro dovere fondamentale di conseguire, mediante la ricerca teologica, una più profonda conoscenza della verità rivelata, si tengano in relazione con gli studiosi delle altre discipline, siano essi credenti o non credenti, e cerchino di ben intendere e valutare Le loro affermazioni, e di giudicarle alla luce della verità rivelata (cfr Gaudium et Spes, 62).\n\nDa questo assiduo contatto con la realtà stessa, anche i teologi sono incitati a ricercare il metodo più adatto per comunicare la dottrina agli uomini del proprio tempo, nella varietà delle culture; infatti, «una cosa è il deposito stesso della fede, ossia le verità che sono contenute nella nostra veneranda dottrina, altra cosa è il modo con cui esse vengono formulate, conservando tuttavia lo stesso senso e Io stesso significato» (cfr Ioannis XXIII Allocutio ad inchoandum Conc. Oecum. Vat. II; Gaudium et Spes, 62).\n\nTutto ciò sarà di grande utilità perché nel popolo di Dio la pratica religiosa e la dirittura morale procedano di pari passo col progresso della scienza e della tecnica, e perché nella cura pastorale i fedeli siano condotti gradatamente a una vita di fede più pura e più matura.\n\nLe possibilità di un collegamento con la missione evangelizzatrice esiste anche nelle Facoltà di quelle scienze che, pur non avendo una particolare connessione con la Rivelazione cristiana, possono tuttavia giovare molto all'opera dell'evangelizzazione, e proprio sotto questo aspetto dalla Chiesa sono considerate e vengono erette come Facoltà ecclesiastiche, ed hanno quindi un rapporto del tutto particolare con la Sacra Gerarchia.\n\nLa Sede Apostolica, pertanto, per adempiere la sua missione, avverte chiaramente il suo diritto e dovere di erigere e promuovere Facoltà ecclesiastiche che da essa dipendano - sia come entità a sé stanti, sia inserite nelle Università - destinate agli ecclesiastici ed ai laici, e desidera vivamente che tutto il popolo di Dio, sotto la guida dei Pastori, collabori perché questi centri di sapienza contribuiscano efficacemente all'incremento della fede e della vita cristiana.\n\nIV\n\nLe Facoltà ecclesiastiche - le quali sono ordinate al bene comune della Chiesa e costituiscono perciò qualcosa di prezioso per tutta la comunità ecclesiale - devono avere coscienza della propria importanza nella Chiesa e della partecipazione al suo ministero. Le Facoltà, poi, che più da vicino trattano della rivelazione cristiana, ricordino sempre il mandato che Cristo, Maestro supremo, ha dato alla Chiesa riguardo a questo ministero, con le parole: «Andate, dunque, istruite tutte le genti, battezzandole nel nome del Padre, del Figlio e dello Spirito Santo, insegnando loro ad osservare tutto ciò che vi ho comandato» (Mt 28, 19-20). Da queste considerazioni deriva l'assoluta adesione che queste Facoltà devono avere a tutta la dottrina di Cristo, il cui custode e interprete autentico è sempre stato, nel corso dei secoli, il Magistero della Chiesa.\n\nLe Conferenze Episcopali esistenti nelle singole nazioni o regioni abbiano sollecita cura di queste Facoltà, promuovano costantemente il loro progresso, insieme con la fedeltà alla dottrina della Chiesa, in modo che diano testimonianza a tutta la comunità dei fedeli di una piena dedizione al mandato di Cristo ora ricordato. Questa devono sempre renderla sia le Facoltà in quanto tali, sia tutti e singoli i membri che le costituiscono. Infatti le Università e Facoltà ecclesiastiche sono istituite nella Chiesa per l'edificazione e il profitto dei cristiani, e questo esse devono tenere presente come costante criterio di tutta la loro attività.\n\nIn Particolare i docenti, che hanno una maggiore responsabilità, in quanto esercitano Io speciale ministero della parola di Dio e sono per gli studenti maestri della fede, devono essere per loro e per tutti i cristiani testimoni viventi della verità evangelica e modelli di fedeltà alla Chiesa. Giova a questo proposito richiamare le gravi parole del Papa Paolo VI: «L'ufficio del Teologo deve essere esercitato per l'edificazione della comunità ecclesiale, affinché il popolo di Dio cresca nell'esperienza della fede» (Paolo VI, Le transfert à Louvain-la-Neuve, ad Magnificum Rectorem Universitatis Catholicae Lovaniensis 13 sept. 1975; cfr L'Osservatore Romano 22-23 sept. 1975; cfr Giovanni Paolo II, Redemptor Hominis, 19).\n\nV\n\nPer raggiungere i propri scopi, occorre che le Facoltà ecclesiastiche siano organizzate in modo da rispondere adeguatamente alle nuove esigenze del tempo presente; perciò, il Concilio stesso stabilì che le loro leggi dovessero essere oggetto di revisione (Gravissimum Educationis, 11).\n\nInfatti, la Costituzione Apostolica Deus Scientiarum Dominus promulgata dal Mio Predecessore Pio XI in data 24 maggio 1931, a suo tempo contribuì notevolmente al rinnovamento degli studi ecclesiastici superiori; tuttavia, a causa delle nuove condizioni di vita, essa richiede opportuni adattamenti ed innovazioni.\n\nIn realtà, nel corso di quasi cinquant'anni, sono intervenuti grandi mutamenti, non soltanto nella società civile, ma anche nella stessa Chiesa. Si sono verificati, infatti, importanti avvenimenti - come, in primo luogo, il Concilio Vaticano II - i quali hanno interessato sia la vita interna della Chiesa, sia i suoi rapporti con l'esterno, tanto con i cristiani di altre Chiese, quanto con i non cristiani e i non credenti, ed anche con quanti sono fautori di una civiltà più umana.\n\nA ciò va aggiunto il fatto che alle scienze teologiche si rivolge sempre più l'attenzione non solo degli ecclesiastici, ma anche dei laici, i quali sempre più numerosi frequentano le scuole teologiche, che di conseguenza negli anni più recenti, si sono grandemente moltiplicate.\n\nInfine, si sta affacciando una nuova mentalità che tocca la struttura stessa dell'Università e della Facoltà, sia civile che ecclesiastica, a causa del giusto desiderio di una vita universitaria aperta a maggiore partecipazione, desiderio da cui sono animati quanti in qualsiasi modo ne fanno parte.\n\nNé va trascurata la grande evoluzione che si è avuta nei metodi pedagogici e didattici, i quali esigono nuovi criteri nell'ordinamento degli studi; come pure la più stretta connessione che sempre più si avverte tra le varie scienze e discipline, nonché il desiderio di una maggiore collaborazione nell'intero mondo universitario.\n\nAl fine di soddisfare a queste nuove esigenze, la Sacra Congregazione per l'Educazione Cattolica, in ottemperanza al mandato ricevuto dal Concilio, affrontò fin dall'anno 1967 la questione del rinnovamenti secondo la linea conciliare; ed in data 20 maggio 1968 furono da essa promulgate «Alcune Norme per la revisione della Costituzione Apostolica Deus Scientiarum Dominus circa gli studi accademici ecclesiastici», norme che durante questi anni hanno esercitato una benefica influenza.\n\nVI\n\nOra occorre, però, completare e terminare l'opera con una nuova legge la quale - abrogando la Costituzione Apostolica Deus Scientiarum Dominus insieme con le annesse Norme applicative e con le Norme pubblicate il 20 maggio 1968 dalla stessa Sacra Congregazione - riprenda gli elementi che in quei documenti risultano ancora validi e stabilisca le nuove norme, secondo cui si possa sviluppare e completare il rinnovamento, già felicemente avviato.\n\nA nessuno, certo, sfuggono le difficoltà che sembrano ostacolare la promulgazione di una nuova Costituzione Apostolica. C'è, anzitutto, il veloce «correre del tempo», che comporta mutamenti così rapidi da far apparire non attuabile la statuizione di qualcosa di definitivo e duraturo c'è, inoltre, la «diversità dei luoghi», che sembra esigere un tale pluralismo da far apparire quasi impossibile l'emanazione di norme comuni valevoli per il mondo intero.\n\nTuttavia, poiché in tutto il mondo esistono Facoltà ecclesiastiche erette o approvate dalla Santa Sede, le quali conferiscono titoli accademici a nome della stessa Sede Apostolica, è necessario che sia rispettata una certa unità sostanziale, e che siano determinati chiaramente ed abbiano dappertutto valore i requisiti per il conseguimento dei gradi accademici.\n\nSi deve procurare, invero, che siano stabilite per legge quelle cose che sono necessarie e che si prevede saranno abbastanza stabili e al tempo stesso, che sia lasciata una giusta libertà per poter introdurre negli Statuti propri delle singole Facoltà ulteriori specificazioni, tenuto conto delle diverse circostanze locali e degli usi universitari vigenti in ciascuna regione. In questo modo, non è né impedito né coartato il legittimo progresso degli studi accademici, ma piuttosto esso è indirizzato sulla retta via, perché possa ottenere frutti più copiosi; insieme, però, nella legittima differenziazione delle Facoltà, apparirà a tutti chiara l'unità della Chiesa Cattolica anche in questi centri di istruzione superiore.\n\nPertanto, la Sacra Congregazione per l'Educazione Cattolica, dietro mandato del Mio Predecessore Paolo VI, ha consultato innanzitutto le stesse Università e Facoltà Ecclesiastiche, nonché i Dicasteri della Curia Romana ed altri enti a ciò interessati; successivamente, ha costituito una commissione di esperti, i quali, sotto la direzione della medesima Congregazione, hanno attentamente riveduto la legislazione relativa agli studi accademici ecclesiastici.\n\nDopo che tutto questo era stato felicemente portato a termine, Paolo VI già stava per promulgare la nuova Costituzione Apostolica, come ardentemente desiderava, quando ne sopravvenne la morte; e parimenti un inatteso decesso impedì a Giovanni Paolo I di compierne la promulgazione. Perciò Io, dopo averle nuovamente e diligentemente considerate, con la Mia autorità apostolica decreto e stabilisco le seguenti leggi e norme.\n\nNORME APPLICATIVE\n\nDELLA CONGREGAZIONE PER L’EDUCAZIONE CATTOLICA\n\nPER LA FEDELE ESECUZIONE DELLA COSTITUZIONE APOSTOLICA\n\nVERITATIS GAUDIUM\n\nLa Congregazione per l'Educazione Cattolica, a norma dell'art. 10 della Costituzione apostolica Veritatis gaudium, presenta alle Università e alle Facoltà ecclesiastiche le Norme Applicative che seguono, prescrivendo che siano fedelmente osservate.\n\nPARTE PRIMA\n\nNORME COMUNI\n\nTitolo I - Natura e finalità delle Università e Facoltà Ecclesiastiche\n\n(Cost. ap., artt. 1-10)\n\nArt. 1. § 1. Le norme sulle Università e Facoltà ecclesiastiche si applicano, tenendo conto della loro peculiarità, congrua congruis referendo, anche alle altre istituzioni di educazione superiore, che siano state canonicamente erette od approvate dalla Santa Sede, col diritto di conferire i gradi accademici per autorità della medesima.\n\n§ 2. Le Università e Facoltà ecclesiastiche, nonché le altre istituzioni di educazione superiore, sono di regola sottoposte alla valutazione dell’Agenzia della Santa Sede per la Valutazione e la Promozione della Qualità delle Università e Facoltà ecclesiastiche (AVEPRO).\n\nArt. 2. Allo scopo di favorire l’indagine scientifica sono grandemente raccomandati i centri speciali di ricerca, le riviste e le collezioni, come anche i congressi ed ogni altra forma idonea alla collaborazione scientifica.\n\nArt. 3. I compiti, ai quali gli studenti si preparano, possono essere propriamente scientifici, come la ricerca e l'insegnamento, oppure piuttosto pastorali. Di questa diversità va tenuto conto nell'ordinamento degli studi e nella determinazione dei gradi accademici, salva sempre la scientificità della loro indole.\n\nArt. 4. La partecipazione attiva al ministero dell'evangelizzazione riguarda l'azione della Chiesa nella pastorale, nell'ecumenismo e nelle Missioni, ed è diretta in primo luogo all'approfondimento, alla difesa ed alla diffusione della fede; si estende poi all'intero contesto della cultura e della società umana.\n\nArt. 5. Le Conferenze Episcopali, anche in questo unite alla Santa Sede, vivamente interessandosi delle Università e Facoltà:\n\n1° insieme con i Gran Cancellieri favoriscano il loro progresso e, salva l'autonomia della scienza, conforme al Concilio Vaticano II, siano particolarmente sollecite della loro condizione scientifica ed ecclesiale;\n\n2° riguardo ai problemi comuni occorrenti nell’ambito della propria regione, aiutino, ispirino e coordinino la loro attività;\n\n3° salvaguardandone sempre l’alto livello scientifico, ne procurino l’esistenza in numero corrispondente alle necessità della Chiesa ed al progresso culturale della propria regione;\n\n4° per fare questo, costituiscano nel proprio seno una speciale Commissione, aiutata da periti.\n\nArt. 6. Un’istituzione alla quale la Congregazione per l’Educazione Cattolica ha conferito il diritto di rilasciare solo il grado accademico del secondo e/o del terzo ciclo, viene denominata “Istituto ad instar Facultatis”.\n\nArt. 7 § 1. Nella preparazione degli Statuti e dell’organizzazione degli studi si tengano presenti le Norme contenute nell’Appendice I di queste Norme applicative.\n\n§ 2. Secondo le modalità stabilite negli Statuti, le Università e le Facoltà possono per propria autorità istituire Regolamenti che, in osservanza degli Statuti, definiscono più in dettaglio ciò che si riferisce alla loro costituzione, alla loro conduzione e ai modi di agire.\n\nArt. 8. § 1. Il valore canonico di un grado accademico significa che quel grado abilita ad assumere gli uffici ecclesiastici, per i quali esso è richiesto; ciò vale in particolar modo per l’insegnamento delle scienze sacre nelle Facoltà, nei Seminari Maggiori e nelle istituzioni equipollenti.\n\n§ 2. Le condizioni da soddisfare per il riconoscimento dei singoli gradi, di cui all'art. 9 della Costituzione, oltre il consenso della competente Autorità ecclesiastica locale o regionale, riguarderanno in primo luogo il collegio dei docenti, il piano degli studi ed i sussidi scientifici.\n\n§ 3. I gradi riconosciuti soltanto per alcuni effetti canonici non devono mai essere completamente equiparati ai gradi accademici canonici.\n\nTitolo II - La Comunità Accademica ed il suo Governo\n\n(Cost. ap., artt. 11-21)\n\nArt. 9. Al Gran Cancelliere spetta di:\n\n1° far progredire costantemente l’Università o la Facoltà; promuoverne l’impegno scientifico e l’identità ecclesiastica; procurare che la dottrina cattolica vi sia integralmente custodita e che siano osservati fedelmente gli Statuti e le norme dettate dalla Santa Sede;\n\n2° favorire l'unione fra tutti i membri della comunità accademica;\n\n3° proporre alla Congregazione per l’Educazione Cattolica i nomi sia di chi a norma dell’art. 18 della Costituzione deve esser nominato o confermato Rettore, Preside o Decano, sia dei docenti per i quali deve esser chiesto il nulla osta;\n\n4° ricevere la professione di fede del Rettore o del Preside o del Decano (cfr can. 833, 7° CIC);\n\n5° conferire o revocare l’autorizzazione ad insegnare o la missione canonica ai docenti, secondo le norme della Costituzione;\n\n6° richiedere alla Congregazione il nulla osta per il conferimento dei dottorati honoris causa;\n\n7° informare la Congregazione per l’Educazione Cattolica circa gli affari più importanti ed inviare ad essa, ogni cinque anni, una relazione particolareggiata sulla situazione accademica, morale ed economica dell’Università o della Facoltà e il piano strategico, unitamente al suo parere, secondo lo schema fissato dalla medesima Congregazione.\n\nArt. 10. Qualora l'Università o la Facoltà dipenda da un'autorità collegiale (ad es. dalla Conferenza Episcopale), sia designato uno dei suoi componenti ad esercitare l'ufficio di Gran Cancelliere.\n\nArt. 11. L'Ordinario del luogo, che non sia Gran Cancelliere, avendo egli la responsabilità della vita pastorale nella sua diocesi, qualora venga a conoscenza che nell'Università o Facoltà si verificano fatti contrari alla dottrina, alla morale o alla disciplina ecclesiastica, deve avvertire il Gran Cancelliere, perché provveda; se il Gran Cancelliere non provvede, egli è libero di ricorrere alla Santa Sede, salvo l'obbligo di provvedere direttamente egli stesso nei casi più gravi od urgenti, che costituiscano un pericolo per la propria diocesi.\n\nArt. 12. La nomina o la conferma di cui all’art. 18 della Costituzione è necessaria anche per un nuovo mandato dei titolari citati.\n\nArt. 13. Quanto è stabilito all’art. 19 della Costituzione, dev’essere precisato negli Statuti dell’Università oppure in quelli delle singole Facoltà, attribuendo, secondo i casi, maggior peso al governo collegiale o a quello personale, purché siano conservate ambedue le modalità, tenuto conto della prassi delle Università della regione in cui si trova la Facoltà, o dell’Istituto religioso al quale la Facoltà stessa appartenga.\n\nArt. 14. Oltre al Consiglio di Università (Senato Accademico) ed al Consiglio di Facoltà - che esistono dappertutto, anche se con nomi diversi - gli Statuti possono opportunamente costituire anche altri speciali Consigli o Commissioni per la direzione e promozione dei settori scientifico, pedagogico, disciplinare, economico, ecc.\n\nArt. 15. § 1. Secondo la Costituzione, Rettore è colui che sta a capo dell’Università; Preside, colui che sta a capo di un Istituto o di una Facoltà sui iuris; Decano, colui che sta a capo di una Facoltà facente parte di un’Università; Direttore colui che sta a capo di un Istituto accademico aggregato o incorporato.\n\n§ 2. Negli Statuti va fissata la durata delle cariche ed in qual modo e per quante volte consecutive sia possibile la conferma nelle stesse.\n\nArt. 16. All'ufficio di Rettore o di Preside compete di:\n\n1° dirigere, promuovere e coordinare tutta l'attività della comunità accademica;\n\n2° rappresentare l'Università, l'Istituto o la Facoltà sui iuris;\n\n3° convocare i Consigli di Università, di Istituto o di Facoltà sui iuris, e presiederli a norma degli Statuti;\n\n4° sorvegliare l'amministrazione economica;\n\n5° riferire al Gran Cancelliere sugli affari più importanti;\n\n6° vigilare affinché siano aggiornati in forma elettronica ogni anno i dati dell’istituzione presenti nella Banca Dati della Congregazione per l’Educazione Cattolica.\n\nArt. 17. Al Decano di Facoltà spetta di:\n\n1° promuovere e coordinare tutta l'attività della Facoltà, specialmente riguardo agli studi, e provvedere tempestivamente alle sue necessità;\n\n2° convocare il Consiglio di Facoltà e presiederlo;\n\n3° ammettere o dimettere, a nome del Rettore, gli studenti, a norma degli Statuti;\n\n4° riferire al Rettore ciò che vien fatto o proposto dalla Facoltà;\n\n5° dare esecuzione a quanto è stabilito dalle Autorità superiori;\n\n6° aggiornare in forma elettronica almeno una volta all’anno i dati dell’istituzione presenti nella Banca Dati della Congregazione per l’Educazione Cattolica.\n\nTitolo III - I Docenti\n\n(Cost. ap., artt. 22-30)\n\nArt. 18. § 1. I docenti stabilmente appartenenti alla Facoltà sono in primo luogo coloro che a pieno e definitivo titolo sono stati in essa assunti e sogliono essere designati col nome di Ordinari; a questi seguono gli Straordinari; possono aversene utilmente anche altri, secondo la prassi universitaria.\n\n§ 2. Le Facoltà devono avere un numero minimo di docenti stabili: 12 per la Facoltà di Teologia (ed eventualmente, almeno 3 muniti dei titoli filosofici richiesti: cfr Ord., art. 57), 7 per la Facoltà di Filosofia e 5 per la Facoltà di Diritto Canonico, nonché 5 o 4 negli Istituti Superiori di Scienze Religiose, a seconda che l’Istituto abbia il 1º e il 2º ciclo o soltanto il 1º ciclo. Le restanti Facoltà devono avere almeno 5 docenti stabili.\n\n§ 3. Oltre ai docenti stabili, se ne danno solitamente altri, variamente designati, in primo luogo gli invitati da altre Facoltà.\n\n§ 4. E’ infine opportuna, per lo svolgimento di peculiari incarichi accademici, la presenza di Assistenti, i quali devono possedere un titolo conveniente.\n\nArt. 19. § 1. Per congruo Dottorato s’intende quello che concerne la disciplina da insegnare.\n\n§ 2. Nelle Facoltà di Teologia e Diritto Canonico, se si tratta di una disciplina sacra o con essa collegata, ordinariamente si richiede il Dottorato canonico; se il Dottorato non è canonico, è richiesta almeno la Licenza canonica.\n\n§ 3. Nelle restanti Facoltà, se il docente non è in possesso né di un Dottorato canonico né di una Licenza canonica, potrà essere annoverato come docente stabile solo a condizione che la sua formazione sia coerente con l’identità di una Facoltà ecclesiastica. Nel valutare i candidati all’insegnamento occorrerà tener presente, oltre alla necessaria competenza nella materia loro assegnata, anche della consonanza e dell’adesione nelle loro pubblicazioni e nella loro attività didattica alla verità trasmessa dalla fede.\n\nArt. 20. § 1. Ai docenti di altre Chiese e comunità ecclesiali, cooptati secondo le norme della competente Autorità ecclesiastica (cfr Direttorio per l’Applicazione dei Principi e delle Norme sull’Ecumenismo, n. 191 ss.: AAS 85 [1993], 1107 ss.), l’autorizzazione ad insegnare viene data dal Gran Cancelliere.\n\n§ 2. I docenti di altre Chiese e comunità ecclesiali non possono insegnare i corsi di dottrina nel primo ciclo ma possono insegnare altre discipline [cfr Direttorio per l’Applicazione dei Principi e delle Norme sull’Ecumenismo, n. 192: AAS 85 [1993], 1107-1108]. Nel secondo ciclo, essi possono essere chiamati come docenti invitati (cfr ibid., n. 195: AAS 85 [1993], 1109).\n\nArt. 21. § 1. Gli Statuti devono stabilire quando viene conferito l’ufficio stabile, e ciò in rapporto alla dichiarazione di nulla osta da ottenere a norma dell’art. 27 della Costituzione.\n\n§ 2. Il nulla osta della Santa Sede è la dichiarazione che, a norma della Costituzione e degli Statuti particolari, non risulta alcun impedimento alla nomina proposta, il che di per sé non comporta un diritto ad insegnare. Se poi esiste un qualche impedimento, esso deve essere comunicato al Gran Cancelliere, il quale ascolterà su ciò il docente.\n\n§ 3. Se particolari circostanze di tempo o di luogo impediscono di chiedere il nulla osta alla Santa Sede, il Gran Cancelliere si metta in contatto con la Congregazione per l’Educazione Cattolica al fine di trovare una soluzione opportuna.\n\n§ 4. Le Facoltà, che si trovano sotto un particolare regime concordatario, seguano le norme in esso stabilite e, se esistenti, quelle particolari emanate dalla Congregazione per l’Educazione Cattolica.\n\nArt. 22. Lo spazio di tempo necessario per una promozione, che deve essere almeno di un triennio, sia fissato negli Statuti.\n\nArt. 23. § 1. I docenti, in primo luogo quelli stabili, si impegnino a collaborare fra di loro. Si raccomanda la collaborazione anche con i docenti di altre Facoltà, specialmente se si tratta di materie affini o mutuamente collegate.\n\n§ 2. Non si può essere contemporaneamente docente stabile in più Facoltà.\n\nArt. 24. § 1. Sia definito con cura negli Statuti il modo di procedere nei casi di sospensione o di rimozione del docente, specialmente per cause riguardanti la dottrina.\n\n§ 2. Si deve cercare, anzitutto, di regolare privatamente la questione tra il Rettore, o il Preside o il Decano, ed il docente stesso. Se non si giunge ad un accordo, la questione venga opportunamente trattata da un Consiglio o Commissione competente, in modo che il primo esame del caso sia fatto all’interno dell’Università o della Facoltà. Se ciò non è sufficiente, la questione sia deferita al Gran Cancelliere, il quale, insieme con persone esperte dell’Università, o della Facoltà, o a queste esterne, esamini la vertenza per provvedervi nel modo opportuno. È sempre da assicurare al docente il diritto di conoscere la causa e le prove, nonché di esporre e difendere le proprie ragioni. Resta comunque il diritto di ricorso alla Santa Sede per una definitiva soluzione del caso (cfr cann. 1732-1739 CIC; cann. 996-1006 CCEO; can. 1445, § 2 CIC; Giovanni Paolo II, Cost. ap. Pastor bonus, art. 123: AAS 80 [1988], 891-892).\n\n§ 3. Tuttavia, nei casi più gravi o urgenti, al fine di provvedere al bene degli studenti e dei fedeli, il Gran Cancelliere sospenda ad tempus il docente, finché non sia concluso il procedimento ordinario.\n\nArt. 25. I chierici diocesani ed i religiosi e loro equiparati, per diventare docenti in una Facoltà e per rimanervi, devono avere il consenso del proprio Ordinario, Gerarca o Superiore, e si devono osservare le norme stabilite a questo riguardo dalla competente Autorità ecclesiastica.\n\nTitolo IV - Gli Studenti\n\n(Cost. ap., artt. 31-35)\n\nArt. 26. § 1. Il regolare attestato disposto dall'art. 31 della Costituzione:\n\n1° circa la condotta morale, per i chierici, i seminaristi e i consacrati, è rilasciato dall’Ordinario o dal Gerarca, dal Superiore o da un loro delegato, per gli altri da una persona ecclesiastica;\n\n2° circa gli studi prerequisiti, è il titolo di studio, richiesto a norma dell'art. 32 della Costituzione.\n\n§ 2. Poiché differiscono tra di loro gli studi richiesti nelle diverse nazioni per l'ingresso all'Università, la Facoltà ha il diritto ed il dovere di esaminare se, dall'attestato, appaiono regolarmente soddisfatte tutte le discipline ritenute necessarie dalla Facoltà stessa.\n\n§ 3. Nelle Facoltà di scienze sacre è richiesta una congrua conoscenza della lingua latina, affinché gli studenti possano comprendere ed usare le fonti di tali scienze ed i documenti della Chiesa (cfr Optatam totius, 13: AAS 58 [1966], 721; Paolo VI, Romani Sermonis: AAS 68 [1976], 481 ss.).\n\n§ 4. Se una disciplina non è stata insegnata, oppure lo è stata in modo insufficiente, la Facoltà esiga che si supplisca in tempo opportuno allo studio mancante e se ne sostenga l'esame.\n\nArt. 27. Oltre agli studenti ordinari, quelli cioè che tendono al conseguimento dei gradi accademici, possono essere ammessi a frequentare i corsi, secondo le norme stabilite negli Statuti, anche studenti straordinari.\n\nArt. 28. Il passaggio dello studente da una ad altra Facoltà può avvenire soltanto all’inizio dell’anno accademico o del semestre, e dopo che sia stata accuratamente esaminata la sua posizione accademica e disciplinare; di modo che nessuno possa essere ammesso a conseguire un grado accademico, se non abbia prima soddisfatto a tutto ciò che è necessario al conseguimento di quel grado, secondo gli Statuti e l’ordinamento degli studi.\n\nArt. 29. Nel determinare le norme per la sospensione o l'esclusione di uno studente dalla Facoltà, sia tutelato il suo diritto di difesa.\n\nTitolo V - Gli Officiali e il Personale Amministrativo e di Servizio\n\n(Cost. ap., art. 36)\n\nTitolo VI - L'Ordinamento degli Studi\n\n(Cost. ap., artt. 37-44)\n\nArt. 30. L’ordinamento degli studi necessita l’approvazione dalla Congregazione per l’Educazione Cattolica (cfr can. 816 § 2 CIC; can. 650 CCEO).\n\nArt. 31. L’ordinamento degli studi delle singole Facoltà deve stabilire quali discipline (principali ed ausiliarie) siano obbligatorie e quindi da frequentarsi da tutti, e quali invece siano libere o opzionali.\n\nArt. 32. Parimenti l’ordinamento degli studi stabilisce le esercitazioni e i seminari, ai quali gli studenti non soltanto devono essere presenti, ma anche partecipare attivamente, cooperando con i compagni e preparando propri elaborati.\n\nArt. 33. § 1. Le lezioni e le esercitazioni siano distribuite opportunamente, di modo che siano sicuramente promossi lo studio privato ed il lavoro personale sotto la guida dei docenti.\n\n§ 2. Una parte dei corsi può essere svolta nella forma di insegnamento a distanza, se l’ordinamento degli studi, approvato dalla Congregazione per l’Educazione Cattolica, lo prevede e ne determina le condizioni, in modo particolare circa gli esami.\n\nArt. 34. § 1. Gli Statuti o i Regolamenti dell’Università o della Facoltà provvedano anche a stabilire in qual modo gli esaminatori debbano esprimere il giudizio sui candidati.\n\n§ 2. Nel giudizio finale sui candidati ai singoli gradi accademici, si tenga conto di tutti i risultati conseguiti nelle varie prove, sia scritte che orali, del medesimo ciclo.\n\n§ 3. Negli esami per la concessione dei gradi, specialmente del Dottorato, si possono utilmente invitare anche docenti esterni.\n\nTitolo VII - I Gradi Accademici ed altri titoli\n\n(Cost. ap., artt. 45-52)\n\nArt. 35. Nelle Università o Facoltà ecclesiastiche, canonicamente erette o approvate, i gradi accademici vengono conferiti per autorità della Santa Sede.\n\nArt. 36. § 1. Gli Statuti stabiliscano quali siano i requisiti necessari alla preparazione della dissertazione dottorale, e le norme per la sua pubblica difesa ed edizione.\n\n§ 2. Pubblicare la dissertazione in forma elettronica è ammissibile, se l’ordinamento degli studi lo prevede e ne determina le condizioni in modo che la sua permanente accessibilità sia garantita.\n\nArt. 37. Un esemplare in forma cartacea delle dissertazioni pubblicate dev’essere inviato alla Congregazione per l’Educazione Cattolica. Si raccomanda di inviarne una copia anche alle Facoltà ecclesiastiche, quelle almeno della propria regione, che si occupano delle medesime scienze.\n\nArt. 38. I documenti autentici di conferimento dei gradi accademici siano sottoscritti dalle Autorità accademiche, secondo gli Statuti, ed inoltre dal Segretario dell’Università o della Facoltà e vi sia apposto il relativo sigillo.\n\nArt. 39. Nei Paesi per i quali le convenzioni internazionali stipulate dalla Santa Sede lo richiedono e nelle istituzioni delle quali le autorità accademiche lo ritengono opportuno, ai documenti autentici dei gradi accademici si aggiunga un documento con ulteriori informazioni riguardo al percorso di studi (per esempio il Diploma Supplement).\n\nArt. 40. Non si conferisca il Dottorato honoris causa senza il consenso del Gran Cancelliere, il quale deve prima ottenere il nulla osta della Santa Sede e sentire il parere del Consiglio di Università o Facoltà.\n\nArt. 41. Affinché una Facoltà, oltre ai gradi accademici conferiti per autorità della Santa Sede, possa conferire altri titoli, è necessario:\n\n1° che la Congregazione per l’Educazione Cattolica abbia dato il nulla osta per il conferimento del rispettivo titolo;\n\n2° che il rispettivo ordinamento degli studi stabilisca la natura del titolo, indicando espressamente che non si tratta di un grado accademico conferito per autorità della Santa Sede;\n\n3° che lo stesso Diploma dichiari che il titolo non è conferito per autorità della Santa Sede.\n\nTitolo VIII - I Sussidi Didattici\n\n(Cost. ap., artt. 53-56)\n\nArt. 42. L'Università o Facoltà deve possedere aule veramente funzionali e decorose, adeguate all'insegnamento delle varie discipline ed al numero degli studenti.\n\nArt. 43. Sia a disposizione una biblioteca di consultazione nella quale si trovino le opere principali necessarie per il lavoro scientifico sia dei docenti che degli studenti.\n\nArt. 44. Siano stabilite delle norme per la biblioteca, in modo che l'accesso e l'uso siano particolarmente facilitati ai docenti e agli studenti.\n\nArt. 45. Siano favoriti la collaborazione ed il coordinamento tra le biblioteche della stessa città o regione.\n\nTitolo IX - L'Amministrazione Economica\n\n(Cost. ap., artt. 57-60)\n\nArt. 46. § 1. Per il buon andamento dell’amministrazione, le Autorità accademiche non trascurino di informarsi, in tempi stabiliti, della situazione economica, e la sottopongano ad un periodico accurato controllo.\n\n§ 2. Annualmente il Rettore o Preside trasmetta una relazione sullo stato economico dell’Università o Facoltà al Gran Cancelliere.\n\nArt. 47. § 1. Si provveda nei modi opportuni a che il pagamento delle tasse non impedisca l'accesso ai gradi accademici a quegli studenti, che per le doti intellettuali di cui sono forniti, diano speranza di riuscire un giorno molto utili alla Chiesa.\n\n§ 2. Perciò si abbia cura di istituire, per gli studenti, particolari sussidi economici, di provenienza ecclesiale, civile o privata, finalizzati al loro aiuto.\n\nTitolo X - La Pianificazione e la Collaborazione delle Facoltà\n\n(Cost. ap., artt. 61-67)\n\nArt. 48. § 1. Dovendosi erigere una nuova Università o Facoltà, è necessario che:\n\na) se ne dimostri la necessità o la vera utilità, a cui non sia possibile soddisfare mediante affiliazione o aggregazione o incorporazione;\n\nb) esistano i requisiti necessari, dei quali i principali sono:\n\n1° il numero dei docenti stabili e la loro qualifica, conformemente alla natura ed alle esigenze della Facoltà;\n\n2° un congruo numero di studenti;\n\n3° la biblioteca e gli altri sussidi scientifici, e le aule scolastiche;\n\n4° risorse economiche realmente sufficienti all'Università o alla Facoltà;\n\nc) siano esibiti gli Statuti, insieme con l’ordinamento degli studi, che siano conformi alla presente Costituzione e relative Norme applicative.\n\n§ 2. La Congregazione per l’Educazione Cattolica - udito il parere sia della Conferenza Episcopale sia del Vescovo diocesano o eparchiale, principalmente sotto l’aspetto pastorale, sia degli esperti, in particolare di quelli delle Facoltà più vicine, piuttosto sotto l’aspetto scientifico - decide circa l’opportunità di procedere alla nuova erezione.\n\nArt. 49. Quando invece si tratta dell'approvazione di una Università o Facoltà, è necessario che:\n\na) sia la Conferenza Episcopale sia il Vescovo diocesano o eparchiale abbiano dato il loro consenso;\n\nb) siano adempite le condizioni stabilite nel precedente art. 48, § 1, b) e c).\n\nArt. 50. Le condizioni per l’affiliazione riguardano soprattutto il numero e la qualità dei docenti, l’ordinamento degli studi, la biblioteca, e il dovere della Facoltà affiliante di assistere l’Istituto affiliato; perciò, occorre di solito che la Facoltà affiliante e l’Istituto affiliato si trovino nella stessa nazione o regione culturale.\n\nArt. 51. § 1. L’aggregazione è il collegamento con una Facoltà di un Istituto, che abbracci i soli primo e secondo ciclo, allo scopo di conseguire mediante la Facoltà i corrispondenti gradi accademici.\n\n§ 2. L'incorporazione è l'inserimento nella Facoltà di un Istituto, che abbracci il secondo o il terzo o entrambi i cicli, allo scopo di conseguire mediante la Facoltà i corrispondenti gradi accademici.\n\n§ 3. L'aggregazione e l'incorporazione non si possono concedere, se l'Istituto non sia adeguatamente attrezzato per il conseguimento di quei determinati gradi accademici, in modo che risulti ben fondata la speranza che, grazie alla connessione con la Facoltà, si consegua realmente il fine desiderato.\n\nArt. 52. § 1. E’ da favorire la collaborazione tra le stesse Facoltà ecclesiastiche sia mediante lo scambio dei docenti sia mediante la mutua comunicazione della propria attività scientifica sia mediante la promozione di comuni ricerche per il bene del popolo di Dio.\n\n§ 2. E’ da promuovere parimenti la collaborazione con altre Facoltà, anche non cattoliche, purché sia conservata con cura la propria identità.\n\nPARTE SECONDA\n\nNORME SPECIALI\n\nTitolo I - La Facoltà di Teologia\n\n(Cost. ap., artt. 69-76)\n\nArt. 53. Le discipline teologiche siano insegnate in modo che appaia chiaramente il loro nesso organico, e si mettano in luce i vari aspetti o dimensioni, che appartengono intrinsecamente all'indole propria della dottrina sacra, quali sono soprattutto quelle biblica, patristica, storica, liturgica e pastorale. Gli studenti, poi, devono esser condotti ad una profonda assimilazione della materia e insieme alla formazione di una sintesi personale ed all'acquisizione del metodo della ricerca scientifica, e diventino così idonei ad esporre adeguatamente la sacra dottrina.\n\nArt. 54. Nell’insegnamento si osservino le norme contenute nei documenti del Concilio Vaticano II (cfr praesertim Dei Verbum: AAS 58 [1966], 817 ss.; Optatam totius: AAS 58 [1966], 713 ss.), come pure nei più recenti documenti della Sede Apostolica (cfr praesertim Paolo VI, Lumen Ecclesiae, de S. Thoma Aquinate, 20 nov. 1974: AAS 66 [1974], 673 ss.; Sacrae Congr. pro Institutione Catholica Litteras: De institutione theologica [22 febbr. 1976]; De institutione canonistica [1 mar. 1975]; De institutione philosophica [20 genn. 1972]; De institutione liturgica [3 giu.1979]; De institutione in mediis communicationis [19 mar. 1986]; De institutione in doctrina sociali Ecclesiae [30 dic. 1988]; De patrum Ecclesiae studio [10 nov. 1989]; De institutione circa matrimonium et familiam [19 mar.1995]), in quanto essi riguardano anche gli studi accademici.\n\nArt. 55. Le discipline obbligatorie sono:\n\n1° Nel primo ciclo:\n\na) - Le discipline filosofiche richieste per la teologia, quali sono soprattutto la filosofia sistematica e la storia della filosofia (antica, medievale, moderna, contemporanea). L’insegnamento sistematico, oltre a una introduzione generale, dovrà comprendere le parti principali della filosofia: 1) metafisica (intesa come filosofia dell’essere e teologia naturale), 2) filosofia della natura, 3) filosofia dell’uomo, 4) filosofia morale e politica, 5) logica e filosofia della conoscenza.\n\n- Escluse le scienze umane, le discipline strettamente filosofiche (cfr Ord., art. 66, 1° a) devono costituire almeno il 60% del numero dei crediti dei primi due anni. Ciascun anno dovrà prevedere un numero di crediti adeguato a un anno di studi universitari a tempo pieno.\n\n- È altamente auspicabile che i corsi di filosofia siano concentrati nei primi due anni della formazione filosofico-teologica. Questi studi di filosofia compiuti in vista degli studi di teologia saranno uniti, nell’arco di questo biennio, ai corsi introduttivi di teologia.\n\nb) Le discipline teologiche, e cioè:\n\n- la Sacra Scrittura: introduzione ed esegesi;\n\n- la Teologia fondamentale, con riferimento anche alle questioni circa l’ecumenismo, le religioni non-cristiane e l’ateismo, nonché altre correnti della cultura contemporanea;\n\n- la Teologia dogmatica;\n\n- la Teologia morale e spirituale;\n\n- la Teologia pastorale;\n\n- la Liturgia;\n\n- la Storia della Chiesa, la Patrologia e l'Archeologia;\n\n- il Diritto Canonico.\n\nc) Le discipline ausiliarie, cioè alcune scienze umane e oltre alla lingua latina, le lingue bibliche, nella misura in cui siano richieste per i cicli seguenti.\n\n2° Nel secondo ciclo:\n\nLe discipline peculiari, che sono opportunamente istituite in varie sezioni secondo le diverse specializzazioni, con proprie esercitazioni e seminari, compresa una speciale dissertazione scritta.\n\n3° Nel terzo ciclo:\n\nL’ordinamento degli studi della Facoltà determini se e quali discipline peculiari debbano essere insegnate, con le relative esercitazioni e seminari e quali lingue antiche e moderne lo studente deve saper comprendere per poter elaborare la dissertazione.\n\nArt. 56. Nel quinquennio istituzionale del primo ciclo occorre curare diligentemente che tutte le discipline siano trattate con tale ordine, ampiezza e metodo proprio, da concorrere armonicamente ed efficacemente a dare agli studenti una formazione solida, organica e completa in materia teologica, grazie alla quale diventino capaci sia di proseguire gli studi superiori del secondo ciclo, sia di esercitare convenientemente determinati incarichi ecclesiastici.\n\nArt. 57. Il numero di docenti che insegnano la filosofia deve essere di almeno tre, muniti dei titoli filosofici richiesti (cfr Ord., artt. 19 e 67, 2). Devono essere stabili, cioè dedicati a tempo pieno all’insegnamento della filosofia e alla ricerca in tale ambito.\n\nArt. 58. Oltre agli esami o prove equipollenti sulle singole discipline, al termine del primo e del secondo ciclo si abbia o un esame comprensivo o una prova equipollente, con i quali lo studente dia prova di aver pienamente conseguito la formazione scientifica intesa dal ciclo rispettivo.\n\nArt. 59. Spetta alla Facoltà precisare a quali condizioni gli studenti, che abbiano regolarmente completato il curricolo di studi filosofico-teologici in un Seminario Maggiore o in un altro Istituto superiore approvato, possano essere ammessi al secondo ciclo, tenendo accuratamente conto degli studi già compiuti e, secondo il caso, prescrivendo anche corsi ed esami speciali.\n\nTitolo II - La Facoltà di Diritto Canonico\n\n(Cost. ap., artt. 77-80)\n\nArt. 60. Nella Facoltà di Diritto Canonico, Latino od Orientale, va curata l’esposizione scientifica sia della storia e dei testi delle leggi ecclesiastiche, sia della loro connessione e disposizione, sia dei loro fondamenti teologici.\n\nArt. 61. Sono discipline obbligatorie:\n\n1° nel primo ciclo:\n\na) elementi di filosofia: antropologia filosofica, metafisica, etica;\n\nb) elementi di teologia: introduzione alla S. Scrittura; teologia fondamentale: rivelazione divina, sua trasmissione e credibilità; teologia trinitaria; cristologia; trattato sulla grazia; in modo speciale ecclesiologia; teologia sacramentale generale e speciale; teologia morale fondamentale e speciale;\n\nc) istituzioni generali di diritto canonico;\n\nd) lingua latina.\n\n2° nel secondo ciclo:\n\na) il Codice di Diritto Canonico o il Codice dei Canoni delle Chiese Orientali in tutte le loro parti e le altre norme vigenti;\n\nb) discipline connesse: teologia del diritto canonico; filosofia del diritto; istituzioni del diritto romano; elementi di diritto civile; storia delle istituzioni canoniche; storia delle fonti del diritto canonico; relazioni tra la Chiesa e la società civile; prassi canonica amministrativa e giudiziale;\n\nc) introduzione al Codice dei Canoni delle Chiese Orientali per gli studenti di una Facoltà di Diritto Canonico latino; introduzione al Codice di Diritto Canonico per gli studenti di una Facoltà di Diritto Canonico orientale;\n\nd) lingua latina;\n\ne) corsi opzionali, esercitazioni e seminari prescritti da ciascuna Facoltà.\n\n3° nel terzo ciclo:\n\na) latinità canonica;\n\nb) corsi opzionali o esercitazioni prescritti da ciascuna Facoltà.\n\nArt. 62. § 1. Possono essere ammessi direttamente al secondo ciclo gli studenti che hanno completato il curricolo filosofico-teologico in un Seminario Maggiore o in una Facoltà teologica, a meno che il Decano non giudichi necessario o opportuno esigere un corso previo di lingua latina o di istituzioni generali di diritto canonico.\n\nColoro che comprovassero aver già studiato alcune materie del primo ciclo in un'idonea Facoltà o Istituto universitario, possono essere da esse dispensati.\n\n§ 2. Coloro che avessero un grado accademico in diritto civile possono essere dispensati da qualche corso del secondo ciclo (come diritto romano e diritto civile), ma non potranno essere esentati dal triennio di Licenza.\n\n§ 3. Concluso il secondo ciclo, gli studenti devono conoscere la lingua latina in modo tale da poter ben comprendere il Codice di Diritto Canonico e il Codice dei Canoni delle Chiese Orientali nonché gli altri documenti canonici; nel terzo ciclo, oltre la lingua latina in modo che possano interpretare correttamente le fonti del Diritto, anche le altre lingue necessarie per l’elaborazione della dissertazione.\n\nArt. 63. Oltre agli esami o prove equipollenti sulle singole discipline, al termine del secondo ciclo si abbia un esame comprensivo o prova equipollente, che dimostri che lo studente abbia pienamente conseguito la formazione scientifica intesa dal secondo ciclo.\n\nTitolo III - La Facoltà di Filosofia\n\n(Cost. ap., artt. 81-84)\n\nArt. 64. § 1. La ricerca e l’insegnamento della filosofia in una Facoltà ecclesiastica di Filosofia devono essere radicati “nel patrimonio filosofico perennemente valido” (can. 251 CIC e Concilio Ecumenico Vaticano II, Decr. Optatam totius, 15) che si è sviluppato lungo la storia, tenendo conto particolarmente dell’opera di san Tommaso d’Aquino. Allo stesso tempo, la filosofia insegnata in una Facoltà ecclesiastica dovrà essere aperta ai contributi che le indagini più recenti hanno fornito e continuano ad apportare. Occorrerà sottolineare la dimensione sapienziale e metafisica della filosofia.\n\n§ 2. Nel primo ciclo, la filosofia deve essere insegnata in modo tale che gli studenti che ricevono il Baccalaureato raggiungano una solida e coerente sintesi dottrinale, imparino ad esaminare ed a giudicare i diversi sistemi filosofici e si abituino ad una personale riflessione filosofica.\n\n§ 3. Se gli studenti del primo ciclo degli studi teologici frequentano i corsi del primo ciclo della Facoltà di Filosofia, si vigili affinché sia salvaguardata la specificità del contenuto e dello scopo di ciascun percorso formativo. Al termine di questo tipo di formazione filosofica non viene rilasciato un titolo accademico in filosofia (cfr VG, art. 74 a), ma gli studenti possono richiedere un certificato che attesti i corsi frequentati e i crediti ottenuti.\n\n§ 4. La formazione ottenuta nel primo ciclo potrà essere perfezionata nel ciclo successivo di iniziata specializzazione mediante la maggiore concentrazione su una parte della filosofia e un maggiore impegno dello studente nella riflessione filosofica.\n\n§ 5. È opportuno fare una chiara distinzione fra gli studi delle Facoltà ecclesiastiche di Filosofia e il percorso filosofico che fa parte integrante degli studi in una Facoltà di Teologia o in un Seminario Maggiore. In una istituzione ove si trovino contemporaneamente sia una Facoltà ecclesiastica di Filosofia che una Facoltà di Teologia, quando i corsi di filosofia che fanno parte del primo ciclo quinquennale di teologia sono compiuti presso la Facoltà di Filosofia, l’autorità che decide il programma è il decano della Facoltà di Teologia, rispettando la legge vigente e valorizzando la collaborazione stretta con la Facoltà di Filosofia.\n\nArt. 65. Nell’insegnamento della filosofia si devono osservare le norme che la riguardano, e che sono contenute nei documenti del Concilio Vaticano II (cfr praesertim Optatam totius: AAS 58 [1966], 713 ss.; Gravissimum educationis: AAS 58 [1966], 728 ss.), nonché nei più recenti documenti della Santa Sede (cfr praesertim Paolo VI Lumen Ecclesiae, de S. Thoma Aquinate, 20 nov. 1974: AAS 66 [1974], 673 ss.; Sacrae Congr. Pro Institutione Catholica Litteras de institutione philosophica [20 gen. 1972]; Giovanni Paolo II, Enc. Fides et ratio: AAS 91 [1999], 5 ss.; Id., Enc. Veritatis splendor: AAS 85 [1993], 1133 ss.), in quanto si riferiscono anche agli studi accademici.\n\nArt. 66. Le discipline insegnate nei vari cicli sono:\n\n1° Nel primo ciclo:\n\na) Le materie obbligatorie fondamentali:\n\n- Una introduzione generale che mirerà in particolare a mostrare la dimensione sapienziale della filosofia.\n\n- Le discipline filosofiche principali: 1) metafisica (intesa come filosofia dell’essere e teologia naturale), 2) filosofia della natura, 3) filosofia dell’uomo, 4) filosofia morale e politica, 5) logica e filosofia della conoscenza. Data l’importanza particolare della metafisica, a questa disciplina dovrà corrispondere un adeguato numero di crediti.\n\n- La storia della filosofia: antica, medievale, moderna e contemporanea. L’esame attento delle correnti che hanno avuto maggiore influenza sarà accompagnato, quando possibile, dalla lettura di testi degli autori più significativi. Si aggiungerà, in funzione dei bisogni, uno studio di filosofie locali.\n\nLe materie obbligatorie fondamentali devono costituire almeno il 60% e non superare il 70% del numero dei crediti del primo ciclo.\n\nb) Le materie obbligatorie complementari:\n\n- Lo studio delle relazioni tra ragione e fede cristiana ovvero tra filosofia e teologia, da un punto di vista sistematico e storico, attento a salvaguardare tanto l’autonomia dei campi quanto il loro legame.\n\n- Il latino, in modo tale da poter comprendere le opere filosofiche (specialmente di autori cristiani) redatte in tale lingua. Una simile conoscenza del latino si deve verificare nell’arco dei primi due anni.\n\n- Una lingua moderna diversa dalla propria lingua madre, la cui conoscenza si deve verificare prima della fine del terzo anno.\n\n- Una introduzione alla metodologia dello studio e del lavoro scientifico che avvii pure all’uso degli strumenti della ricerca e alla pratica del discorso argomentativo.\n\nc) Le materie complementari opzionali:\n\n- Elementi di letteratura e delle arti;\n\n- Elementi di qualche scienza umana o di qualche scienza naturale (per esempio psicologia, sociologia, storia, biologia, fisica). Si vigili, in modo particolare, affinché si stabilisca una connessione tra le scienze e la filosofia.\n\n- Qualche altra disciplina filosofica opzionale: per esempio filosofia delle scienze, filosofia della cultura, filosofia dell’arte, filosofia della tecnica, filosofia del linguaggio, filosofia del diritto, filosofia della religione.\n\n2° Nel secondo ciclo:\n\n- Alcune discipline speciali, che saranno distribuite opportunamente nelle varie sezioni secondo le diverse specializzazioni, con le proprie esercitazioni e seminari, compresa una speciale tesina scritta.\n\n- L’apprendimento o l’approfondimento del greco antico o di una seconda lingua moderna oltre a quella richiesta nel primo ciclo o l’approfondimento di quest’ultima.\n\n3° Nel terzo ciclo:\n\nL’ordinamento degli studi della Facoltà determinerà se e quali discipline speciali debbano essere studiate, con le loro esercitazioni e seminari. Sarà necessario l’apprendimento di una ulteriore lingua o l’approfondimento di una delle lingue già studiate in precedenza.\n\nArt. 67. § 1. La Facoltà deve impegnare in modo stabile almeno sette docenti debitamente qualificati così che questi possano assicurare l’insegnamento di ognuna delle materie obbligatorie fondamentali (cfr Ord., artt. 66, 1°; 48, § 1, b).\n\nIn particolare, il primo ciclo deve avere almeno cinque docenti stabili distribuiti nel seguente modo: uno in metafisica, uno in filosofia della natura, uno in filosofia dell’uomo, uno in filosofia morale e politica, uno in logica e filosofia della conoscenza.\n\nPer le altre materie, obbligatorie e opzionali, la Facoltà può chiedere l’aiuto di altri docenti.\n\n§ 2. Un docente è abilitato ad insegnare in una istituzione ecclesiastica se ha conseguito i gradi accademici richiesti in una Facoltà ecclesiastica di Filosofia (cfr Ord., art. 19).\n\n§ 3. Se il docente non è in possesso né di un Dottorato canonico né di una Licenza canonica, potrà essere annoverato come docente stabile solo a condizione che la sua formazione filosofica sia coerente per il contenuto e per il metodo con quella che viene proposta in una Facoltà ecclesiastica. Nel valutare i candidati all’insegnamento in una Facoltà ecclesiastica di Filosofia si dovrà considerare: la necessaria competenza nella materia loro assegnata; una opportuna apertura all’insieme del sapere; l’adesione nelle loro pubblicazioni e nella loro attività didattica alla verità insegnata dalla fede; una conoscenza adeguatamente approfondita dell’armonioso rapporto tra fede e ragione.\n\n§ 4. Bisognerà garantire che una Facoltà ecclesiastica di Filosofia abbia sempre una maggioranza di docenti stabili in possesso di un Dottorato ecclesiastico in filosofia o di una Licenza ecclesiastica in una scienza sacra insieme a un Dottorato in filosofia conseguito in una Università non ecclesiastica.\n\nArt. 68. In generale, affinché uno studente possa essere ammesso al secondo ciclo in filosofia, è necessario che abbia conseguito il Baccalaureato ecclesiastico in filosofia.\n\nSe uno studente ha fatto studi filosofici in una Facoltà non ecclesiastica di Filosofia presso una Università cattolica o in un altro Istituto di Studi superiori, può essere ammesso al secondo ciclo soltanto dopo aver dimostrato, con un appropriato esame, che la sua preparazione è conciliabile con quella proposta in una Facoltà ecclesiastica di Filosofia e aver colmato eventuali lacune in rapporto agli anni e al piano di studi previsto per il primo ciclo in base alle presenti Ordinationes. La scelta dei corsi dovrà favorire una sintesi delle materie insegnate (cfr VG, art. 82, a). Al termine di questi studi integrativi, lo studente sarà ammesso al secondo ciclo, senza ricevere il Baccalaureato ecclesiastico in filosofia.\n\nArt. 69. § 1. Tenuto conto della riforma del primo ciclo di tre anni degli studi ecclesiastici di filosofia, che si conclude col Baccalaureato in filosofia, l’affiliazione filosofica deve essere in conformità con ciò che è stato decretato per il primo ciclo, quanto al numero di anni ed al programma di studi (cfr Ord., art. 66, 1°); il numero dei docenti stabili in un istituto filosofico affiliato deve essere di almeno cinque con le qualifiche richieste (cfr Ord., art. 67).\n\n§ 2. Tenuto conto della riforma del secondo ciclo di due anni degli studi ecclesiastici di filosofia che si conclude con la Licenza in filosofia, l’aggregazione filosofica deve essere in conformità con ciò che è stato decretato per il primo e per il secondo ciclo, quanto al numero di anni ed al programma di studi (cfr VG, art. 74 a e b Ord., art. 66); il numero dei docenti stabili in un istituto filosofico aggregato deve essere di almeno sei con le qualifiche richieste (cfr Ord., art. 67).\n\n§ 3. Tenuto conto della riforma del percorso di filosofia incluso nel primo ciclo filosofico-teologico che si conclude con il Baccalaureato in teologia, la formazione filosofica di un Istituto affiliato in teologia deve essere in conformità con ciò che è stato decretato quanto al programma degli studi (cfr Ord., art. 55, 1°); il numero dei docenti stabili di filosofia deve essere di almeno due.\n\nTitolo IV - Altre Facoltà\n\n(Cost. ap., artt. 85-87)\n\nArt. 70. Per ottenere gli scopi esposti nell’art. 85 della Costituzione, sono già erette ed abilitate a conferire i gradi accademici per autorità della Santa Sede, le seguenti Facoltà, o Istituti ad instar Facultatis:\n\n- Archeologia cristiana;\n\n- Bioetica;\n\n- Comunicazione Sociale;\n\n- Diritto;\n\n- Lettere cristiane e classiche;\n\n- Liturgia;\n\n- Missiologia;\n\n- Musica sacra;\n\n- Oriente Antico;\n\n- Psicologia;\n\n- Scienze dell'Educazione;\n\n- Scienze Religiose;\n\n- Scienze Sociali;\n\n- Spiritualità;\n\n- Storia della Chiesa;\n\n- Studi Arabici e Islamistica;\n\n- Studi Biblici;\n\n- Studi Orientali,\n\n- Studi su Matrimonio e Famiglia.\n\nSua Santità Papa FRANCESCO ha approvato e ordinato di pubblicare tutte e singole le presenti Norme applicative, nonostante qualsiasi prescrizione in contrario.\n\nRoma, dalla Sede della Congregazione per l’Educazione Cattolica, il 27 dicembre 2017, festa di S. Giovanni, Apostolo ed Evangelista.\n\nGiuseppe Card. VERSALDI\n\nPrefetto\n\nAngelo Vincenzo ZANI\n\nArciv. tit. di Volturno\n\nSegretario\n\nAPPENDICE I\n\nall'art. 7 delle Norme Applicative\n\nNorme per la redazione degli statuti di un'Università o di una Facoltà\n\nTenuto conto di ciò che è contenuto nella Costituzione Apostolica e nelle Norme Applicative annesse - e lasciando ai propri Regolamenti interni ciò che è di indole più particolare e mutevole - gli Statuti di un'Università o di una Facoltà dovranno trattare precipuamente dei seguenti punti:\n\n1. Il nome, la natura e il fine dell'Università o della Facoltà (con una breve informazione storica nel proemio).\n\n2. Il governo - Il Gran Cancelliere; le Autorità accademiche personali e collegiali: quali i loro compiti precisi; quale il modo in cui debbano essere elette le Autorità personali e quale la durata della loro funzione; quale il modo dell'elezione delle Autorità collegiali e cioè dei membri dei Consigli, e per quanto tempo debbano rimanere in carica.\n\n3. I docenti - Quale debba essere il loro numero minimo in ogni singola Facoltà; in quali ordini si debbano distinguere sia i docenti stabili sia i non stabili; di quali requisiti debbano essere forniti; come debbano essere cooptati, nominati, promossi e cessare dalla loro funzione descrivendone i motivi e la procedura; i loro doveri e diritti.\n\n4. Gli studenti - I requisiti per la loro iscrizione; motivi e procedura della loro sospensione; i loro doveri e diritti.\n\n5. Gli officiali ed il personale amministrativo e di servizio - I loro doveri e diritti.\n\n6. I gradi accademici - Quali gradi saranno conferiti in ogni singola Facoltà ed a quali condizioni; altri titoli.\n\n7. I sussidi didattici e informatici - La biblioteca: come provvedere alla sua conservazione e al suo incremento; gli altri sussidi didattici ed i laboratori scientifici, se necessari.\n\n8. L'amministrazione economica - Il patrimonio dell'Università o della Facoltà, e la sua amministrazione; le norme circa gli onorari per le autorità, i docenti, gli officiali e circa le tasse degli studenti, nonché i sussidi economici ad essi destinati.\n\n9. I rapporti con le altre Facoltà, Istituti, ecc.\n\nOrdinamento degli studi\n\n1. Quale sia in ogni singola Facoltà.\n\n2. Quali cicli si abbiano.\n\n3. Quali discipline siano insegnate: la loro obbligatorietà e frequenza.\n\n4. Quali seminari ed esercitazioni.\n\n5. Quali esami o prove equipollenti.\n\n6. Eventuale modalità a distanza.\n\nAPPENDICE II\n\nall'art. 70 delle Norme Applicative\n\nSettori degli studi ecclesiastici\n\nsecondo il loro presente (A. 2020) ordinamento accademico nella Chiesa\n\nELENCO\n\nAvvertenza. - I singoli Settori di studi, qui enumerati in ordine alfabetico, sono ora in vigore. Sotto di loro sono raggruppate le specializzazioni.\n\nLe specializzazioni esistenti si trovano nella Banca Dati delle Istituzioni di Studi Superiori Ecclesiastici, accessibile tramite sito web www.educatio.va\n\nInoltre, la summenzionata Banca Dati include tutte le Istituzioni di Studi Superiori erette o approvate dalla Congregazione per l’Educazione Cattolica come parte del sistema educativo della Santa Sede.\n\n- Archeologia Cristiana\n\n- Bioetica\n\n- Comunicazione Sociale\n\n- Diritto Canonico\n\n- Diritto\n\n- Filosofia\n\n- Lettere Cristiane e Classiche\n\n- Liturgia\n\n- Missiologia\n\n- Musica Sacra\n\n- Oriente Antico\n\n- Psicologia\n\n- Scienze dell'Educazione\n\n- Scienze Religiose\n\n- Scienze Sociali\n\n- Spiritualità\n\n- Storia della Chiesa\n\n- Studi Arabi e d’Islamistica\n\n- Studi Biblici\n\n- Studi di Ecologia Integrale\n\n- Studi Giudaici e Relazioni Ebraico-Cristiane\n\n- Studi in Scienze della Pace\n\n- Studi Orientali\n\n- Studi su Matrimonio e Famiglia\n\n- Teologia\n\n[1] Cfr Agostino, Conf., X, 23.33; I,1,1.\n\n[2] Conc. Ecum. Vat. II, Cost. past. Gaudium et spes, 22.\n\n[3] Sapientia christiana, Proemio, III (v. infra, Appendice I).\n\n[4] Videomessaggio al Congresso Internazionale di Teologia presso la Pontificia Università Cattolica Argentina “Santa Maria de los Buenos Aires”, 1-3 settembre 2015.\n\n[5] N. 14.\n\n[6] Ibid., 16.\n\n[7] Ibid.\n\n[8] Cfr ibid..\n\n[9] Ibid., 19.\n\n[10] Ibid., 20.\n\n[11] I.\n\n[12] N. 85.\n\n[13] N. 14.\n\n[14] N. 20.\n\n[15] Lett. enc. Caritas in veritate, 42.\n\n[16] Cfr ibid., 54; Conc. Ecum. Vat. II, Cost. dogm. Lumen gentium, 1.\n\n[17] Lett. enc. Caritas in veritate, 33.\n\n[18] Ibid., 30.\n\n[19] Cfr Esort. ap. Evangelii gaudium, cap. 5.\n\n[20] Ibid. , 30.\n\n[21] Cfr Discorso al V Convegno nazionale della Chiesa italiana, Firenze, 10 novembre 2015.\n\n[22] Cfr Esort. ap. Evangelii gaudium, 55.\n\n[23] Cfr Lett. enc. Laudato si’, 139.\n\n[24] Ibid. , 61.\n\n[25] Cfr ibid., 194.\n\n[26] Ibid., 53; cfr n. 105.\n\n[27] Ibid. , 114.\n\n[28] Discorso alla Comunità della Pontificia Università Gregoriana e ai Consociati del Pontificio Istituto Biblico e del Pontificio Istituto Orientale, 10 aprile 2014: AAS 106 (2014), 374.\n\n[29] Cfr Esort. ap. Evangelii gaudium, 11; 34ss.; 164-165.\n\n[30] Ibid. , 165.\n\n[31] Cfr Conc. Ecum. Vat. II, Cost. dogm. Lumen gentium, 1.\n\n[32] Esort. ap. Evangelii gaudium, 111.\n\n[33] Cfr Bolla di indizione del Giubileo Straordinario della Misericordia, Misericordiae Vultus, 11 aprile 2015.\n\n[34] Cfr Esort. ap. Evangelii gaudium, 87 e 272.\n\n[35] Ibid. , 92.\n\n[36] Cfr Lett. enc. Laudato si’, 49.\n\n[37] Cfr Esort ap. Evangelii gaudium, cap. 4.\n\n[38] Pontificio Consiglio della Giustizia e della Pace, Compendio della Dottrina Sociale della Chiesa, 52; cfr Esort. ap. Evangelii gaudium, 178.\n\n[39] Esort. ap. Evangelii gaudium, 195.\n\n[40] Lett. enc. Laudato si’, 240.\n\n[41] Cfr Esort. ap. Evangelii gaudium, 239.\n\n[42] Lett. enc. Caritas in veritate, 4.\n\n[43] Proemio, III; cfr Conc. Ecum. Vat. II, Cost. past. Gaudium et spes, 62.\n\n[44] Esort. ap. Evangelii gaudium, 74.\n\n[45] N. 31.\n\n[46] Cfr Esort. ap. Evangelii gaudium, 134.\n\n[47] L’Idea di Università, VII, 6, tr. it., Vita e Pensiero, Milano 1976, p. 201.\n\n[48] Cfr Delle cinque piaghe della Santa Chiesa, a cura di A. Valle, (Opere di Antonio Rosmini, vol 56) Città Nuova Ed., Roma 1998 2, cap. II, passim.\n\n[49] N. 164.\n\n[50] Ibid.\n\n[51] Videomessaggio al Congresso Internazionale di Teologia presso la Pontificia Università Cattolica Argentina “Santa Maria de los Buenos Aires”, 1-3 settembre 2015.\n\n[52] Esort. ap. Evangelii gaudium, 236.\n\n[53] Giovanni Paolo II, Lett. ap. Novo Millennio ineunte (6 gennaio 2001), 40.\n\n[54] Ibid.\n\n[55] Esort. ap. Evangelii gaudium, 116.\n\n[56] Catechesi , 26 aprile 2006.\n\n[57] Videomessaggio al Congresso Internazionale di Teologia presso la Pontificia Università Cattolica Argentina “Santa Maria de los Buenos Aires”, 1-3 settembre 2015, in riferimento qui a Evangelii gaudium, 115.\n\n[58] Lettera al Gran Cancelliere della Pontificia Universidad Católica Argentina nel centesimo anniversario della Facoltà di Teologia, 3 marzo 2015.\n\n[59] Esort. ap. Evangelii gaudium, 227-228.\n\n[60] Proemio, III.\n\n[61] Esort. ap. Evangelii gaudium, 133.\n\n[62] Cfr Lett. enc. Laudato si’, 47; Esort. ap. Evangelii gaudium, 50.\n\n[63] Esort. ap. Evangelii gaudium, 45.\n\n[64] Ibid., 132.\n\n[65] N. 201.\n\n[66] Videomessaggio al Congresso Internazionale di Teologia presso la Pontificia Università Cattolica Argentina “Santa Maria de los Buenos Aires”, 1-3 settembre 2015.\n\n[67] Lett. enc. Laudato sì, 202.\n\n[68] Esort. ap. Evangelii gaudium, 278.\n\nCopyright © Dicastero per la Comunicazione\n\nLa Santa Sede\n\nLa Santa Sede","witnesses":[{"sourceUrl":"https://www.vatican.va/content/francesco/it/apost_constitutions/documents/papa-francesco_costituzione-ap_20171208_veritatis-gaudium.html","sha256":"7978614fcbe20ab3f7cf57be9cefb5bde22fc1a96d82f884c3e5a6c825b99546","localUrl":"assets/docs/magisterium/source-corpus/papa-francesco-costituzione-ap-20171208-veritatis-gaudium-8ea99e8990/it.html","textUrl":"assets/docs/magisterium/source-corpus/papa-francesco-costituzione-ap-20171208-veritatis-gaudium-8ea99e8990/it.txt"}]},"la":{"code":"la","label":"Latin","contentFormat":"plain-text","text":"Veritatis gaudium, De universitatibus et facultatibus ecclesiasticis (8 Decembris 2017)\n\nSancta Sedes\n\nLatin\n\nFrançais\n\nEnglish\n\nItaliano\n\nPortuguês\n\nEspañol\n\nDeutsch\n\nPolski\n\nالعربيّة\n\n中文\n\nLatine\n\n×\n\nSancta Sedes\n\nMagisterium\n\nCalendar\n\nLiturgical Celebrations\n\nTickets for Papal Audiences and Celebrations\n\nSupreme Pontiffs\n\nCollege of Cardinals\n\nRoman Curia and Other Organizations\n\nSynod\n\nPress Office\n\nVatican News - Radio Vaticana\n\nL'Osservatore Romano\n\nFranciscus - latino\n\nApostolic Constitutions\n\nA\n\nA\n\nA\n\nGeneratio PDF in progressu.....\n\nDE\n\n- EN\n\n- ES\n\n- FR\n\n- IT\n\n- LA\n\n- LV\n\n- PL\n\n- PT\n\nCONSTITUTIO APOSTOLICA\n\nVERITATIS GAUDIUM\n\nDe universitatibus\n\net facultatibus ecclesiasticis\n\nFRANCISCUS EPISCOPUS\n\nServus Servorum Dei\n\nAd perpetuam rei memoriam\n\nPROOEMIUM\n\n1. Veritatis gaudium flagrans desiderium secum fert quod cor cuiusque hominis inquietum reddit, donec conveniat, habitet ac Dei Lucem cum omnibus communicet[1]. Veritas enim haud est cogitatum quiddam abstractum, sed Iesus est, Dei Verbum in quo est Vita, quae est Lux hominum (cfr Io 1,4), Dei Filius ac pariter Filius hominis. Is unus «in ipsa revelatione mysterii Patris eiusque amoris, hominem ipsi homini plene manifestat eique altissimam eius vocationem patefacit»[2].\n\nAd Eum accedens, Viventem quidem (cfr Apc 1,18) et Primogenitum in multis fratribus (cfr Rom 8,29), hominis cor iam nunc experitur, in claritate obscuritateque historiae, lucem festumque sine occasu coniunctionis cum Deo unitatisque fratrum ac sororum communi in domo creati quo sine fine in consummata cum Deo communione fruetur. Cum Patrem Iesus precatur: «Ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me et ego in te, ut et ipsi in nobis unum sint» (Io 17,21), arcanum reperitur gaudii quod in plenitudine nobis vult praebere Iesus (cfr Io 15,11) a Patre per Spiritus Sancti donum: Spiritus veritatis et amoris, libertatis, iustitiae et unitatis.\n\nHoc est gaudium quod Ecclesia ad testificandum a Iesu impellitur et continenter renovatoque semper studio sua in missione nuntiandum. Dei Populus in historiae semitis peregrinatur sincere sociataque opera una cum viris mulieribusque omnium populorum ac culturarum, ut per Evangelii lumen hominum iter collustretur ad novum amoris cultum. Cum evangelizationis Ecclesiae missione, quae immo ex ipsius identitate oritur, prorsus conversa ad provehendum verum et integrum humanae familiae incrementum usque ad consummatam in Deo plenitudinem, arte coniungitur latus ac multiformis studiorum ecclesiasticorum ordo, qui saeculorum decursu floruit ex Dei Populi sapientia, Spiritu Sancto ducente, atque in dialogo et discretione signorum temporum ac diversarum culturae specierum.\n\nNihil igitur mirum Concilium Oecumenicum Vaticanum II, studiose ac prophetice Ecclesiae vitae renovationem cum promoveret, ad vehementiorem missionem obtinendam hoc in novo historiae cursu, per Decretum Optatam totius fidelem ingeniosamque recognitionem studiorum ecclesiasticorum commendasse (cfr nn. 13-22). Hoc officium, post curiosum studium ac prudens experimentum, in Constitutione apostolica Sapientia christiana repperit locum, quam sanctus Ioannes Paulus II die XV mensis Aprilis anno MCMLXXIX evulgavit. Eius opera Ecclesiae munus magis est promotum et in melius mutatum in «Facultates et Universitates ecclesiasticas, eas nempe quae de christiana Revelatione et de iis, quae cum ipsa conectuntur, praesertim agunt, ac propterea cum proprio evangelizandi munere arctius coniunguntur», una cum omnibus aliis disciplinis, quae, «quamvis peculiarem nexum cum christiana Revelatione non habeant, attamen ad evangelizationis opus magnopere conferre possunt»[3].\n\nQuadraginta fere exactis annis, ad sensum ac rationes Concilii Oecumenici Vaticani II servandas et ad opportunam hodiernae aetatis accommodationem, necessarium nunc est impellensque illam Constitutionem apostolicam praesentibus temporibus aptari. Ipsa enim, licet suo in prophetico consilio suoque liquido mandato valida maneat, requirit ut normis interea latis adimpleatur, ratione simul habita provectionis quae studia ecclesiastica affecit quaeque postremis his decenniis evenit aeque ac mutati socialis culturalisque ambitus in terrarum toto orbe, necnon praescriptorum internationalium ad varia incepta exsequenda, quibus Sancta Sedes adhaesit.\n\nOpportuna datur occasio procedendi per ponderatum ac propheticum propositum, omnibus ex partibus, ad renovatum progressum promovendorum studiorum ecclesiasticorum ex ratione novi itineris Ecclesiae missionis, gaudii testificatione notati, quod ex Iesu occursu oritur et ex Evangelio eius nuntiato, quodque per Exhortationem apostolicam Evangelii gaudium cuncto Dei Populo pro programmate demandavimus.\n\n2. Constitutio apostolica Sapientia christiana maturum fructum plenissime demonstrat magnae operae studiorum ecclesiasticorum reformationis, quam Concilium Oecumenicum Vaticanum II incepit. Recipit ipsa potissimum effectus ad quos in hoc decretorio ambitu Ecclesiae missionis est perventum, sub sapienti prudentique moderatore beato Paulo VI, atque praenuntiat pariter, iisdem retentis vestigiis, quod post oblatum erit, docente sancto Ioanne Paulo II.\n\nQuemadmodum per occasionem confirmavimus, «unum ex praecipuis Concilii Oecumenici Vaticani II emolumentis fuit quod divortium superare contendit inter theologiam et pastoralem operam, inter fidem et vitam. Effari audemus illud evertisse quadamtenus theologiae statutum, rationem faciendi et cogitandi credentis»[4]. Hoc utique sub lumine Decretum Optatam totius firmiter invitat ut studia ecclesiastica «concordi ratione conspirent ad alumnorum mentibus magis magisque aperiendum mysterium Christi quod totam generis humani historiam afficit, in Ecclesiam iugiter influit»[5]. Ad id assequendum propositum, conciliare Decretum cohortatur ut meditatio ac studium iugantur Sacrae Scripturae, quae «theologiae veluti anima esse debet»[6], una cum assidua et conscia sacrae Liturgiae participatione, quae est «primus, isque necessarius fons spiritus vere christiani»[7], addita ordinata inquisitione vivae Ecclesiae Traditionis in dialogo cum proprii temporis hominibus, in eorum quaestionibus serio audiendis, eorum vulneribus eorumque postulatis[8]. Tali modo – confirmat Decretum Optatam totius – «pastoralis illa sollicitudo quae integram prorsus alumnorum institutionem informare debet»[9], eos in illam consuetudinem adducat ut «propriae dioecesis, nationis vel ritus fines transcendere et totius Ecclesiae necessitates iuvare assuescant, animo parati ad Evangelium ubique praedicandum»[10].\n\nPraecipui passus itineris, quo a Concilii Oecumenici Vaticani II praescriptis ad Constitutionem apostolicam Sapientia christiana pervenitur, sunt potissimum Adhortatio apostolica Evangelii nuntiandi itemque Litterae encyclicae Populorum progressio beati Pauli VI atque Litterae encyclicae Redemptor hominis sancti Ioannis Pauli II, mense tantummodo antequam memorata Constitutio promulgata est, publici iuris factae. Propheticus spiritus Adhortationis apostolicae de evangelizatione in mundo huius temporis beati Pauli VI fortiter in Prooemio personat Constitutionis apostolicae Sapientia christiana, ubi dicitur: «Evangelizandi munus, quod proprium est Ecclesiae, non solum postulat ut Evangelium praedicetur intra latiores semper locorum fines atque hominum multitudines usque maiores, sed etiam ut ipsius Evangelii virtute informentur rationes cogitandi, criteria iudicandi, normae agendi; ut paucis dicamus, oportet ut tota hominis cultura Evangelio perfundatur»[11]. Sanctus Ioannes Paulus II, sua ex parte, potissimum in Litteris encyclicis Fides et ratio, confirmavit altiusque investigavit, intra dialogi fines inter philosophiam et theologiam, conscientiam quae Concilii Oecumenici Vaticani II doctrinam contingit, quae edicit «hominem visionem unicam et ordinatam scientiae assequi posse. Hoc unum officiorum est quod christiana cogitatio proximo quidem christianae aetatis millennio in se recipere debebit»[12].\n\nEtiam Litterae encyclicae Populorum progressio decretorias egerunt partes, sub Concilii Oecumenici Vaticani II lumine, in studiis ecclesiasticis reficiendis, una cum Adhortatione apostolica Evangelii nuntiandi cum praeberent, ut diversarum Ecclesiarum localium itineris testimonium confirmavit, praeclara incitamenta certaque consilia ad Evangelii inculturationem assequendam necnon evangelizationem culturarum in diversis regionibus orbis terrarum, ad hodiernis provocationibus subveniendum. Etenim encyclicae hae Litterae sociales beati Pauli VI asseveranter testificantur populorum progressio, momentum nempe necessarium ad iustitiam pacemque toto in terrarum orbe obtinendam,integra sit oportere, «scilicet cuiuslibet hominis ac totius hominis profectui consulere debet»[13], et necessario «requiruntur viri sapientes, ad cogitandum acuti, qui ad novum humanismum investigandum se conferant, vi cuius nostrae aetatis homines (…) se ipsos quasi invenire possint»[14]. Litterae encyclicae Populorum progressio prophetico spiritu socialem quaestionem veluti anthropologicam quaestionem interpretantur quae universae humanae familiae sortem complectitur.\n\nHoc est discretivum argumentum quod ad subsequentem Ecclesiae socialem doctrinam perducet, in Litteris encyclicis a Laborem exercens ad Sollicitudo rei socialis, ad Centesimus annus sancti Ioannis Pauli II adque Caritas in veritate Benedicti XVI, et Nostras Laudato si’. Cum ad novam cogitandi aetatem aggrediendam, Litterarum encyclicarum Populorum progressio suasu inductuque, invitationem rursus susciperet, Summus Pontifex Benedictus XVI urgentem necessitatem collustravit, ad quam «globalizatio humanitatis per relationes, communionem participationemque ad rem deducatur et dirigatur»[15], dum confirmaret Deum velle humanum genus consociare cum ineffabili illo mysterio communionis cum Sanctissima Trinitate, cuius Ecclesia in Christo Iesu signum est et instrumentum[16]. Ut hoc propositum re obtineatur, invitat ipse ad «dilatandum rationem» ut ea sit apta permagnis novis viribus cognoscendis ordinandisque, quae humanam familiam premunt, eaeque ut excitentur «sub prospectu “cultus amoris”, cuius semen Deus posuit in omni populo, in omni cultura»[17], «ad operandum inter diversos gradus scientiae humanae»[18], cum theologicae et philosophicae, tum socialis et scientificae.\n\n3. Tempus nunc est ut luculentum hoc patrimonium altarum inquisitionum indiciorumque, quod investigatum est et locupletatum, ut ita dicamus, «in campo» per assiduum erga Evangelium culturalis socialisque mediationis officium, quod a Dei Populo diversis in provinciis atque per dialogum cum diversis culturis effectum est, operam det ut studia ecclesiastica sapientem illam et animosam renovationem adipiscantur, quam postulat transfiguratio missionaria Ecclesiae «in exitu».\n\nEtenim hodie primum postulatur ut universus Dei Populus «spiritu»[19] se comparet ad novum evangelizationis iter suscipiendum. Id secum fert «promptum discretionis, purificationis reformationisque processum»[20]. Et hoc in processu magni ponderis partes agit congrua renovatio ordinis studiorum ecclesiasticorum. Ipsa enim non modo vocantur ad loca et insignis institutionis curricula praebenda presbyterorum, sodalium vitae consecratae et studiosorum laicorum, verum efficiunt quadamtenus providum culturae laboratorium, in quo Ecclesia exercet rerum interpretationem, quoad institutionem, quae ab Iesu Christi eventu scatet et Sapientiae Scientiaeque donis alitur, quibus Spiritus Sanctus variis sub formis omnem Dei Populum locupletat: cum sensu fidei fidelium tum Pastorum magisterio, cum charismate prophetarum tum doctorum ac theologorum.\n\nId Ecclesiae «in exitu» necessarium est bonum! Eo magis quod hodie non modo in quadam vivimus aetate mutationum, sed in ipsa mutatione aetatum[21], in universum per «anthropologicum discrimen»[22] significatam et «discrimen sociale ambitale»[23], in quo magis in dies «extremi discriminis conspici videntur indicia, propter magnam mutationum detrimentique celeritatem, quae tum in naturae ruinis apud quasdam regiones, tum in socialibus vel etiam nummariis discriminibus manifestantur»[24]. Agitur tandem ut «ex toto progressus ratio immutetur» ac de «progressu iterum finiendo»[25]: «Est quod necessariam culturam nondum habemus ad huic discrimini occurrendum et oportet ut signifer fingatur viam demonstraturus»[26].\n\nHoc ingens et non differendum munus requirit, quod ad culturalem gradum institutionis academicae scientificaeque inquisitionis attinet, promptam voluntatem eamque ad exemplar penitus mutandum conversam, immo, paene dicimus «in animosam culturalem commutationem»[27]. Hoc de officio universalis series Universitatum Facultatumque ecclesiasticarum ad dandam operam vocatur ut adiumentum decretorium afferatur fermenti, salis et Iesu Christi Evangelii lucis necnon vivae Ecclesiae Traditionis, quae novis prospectibus novisque inceptis usque patet.\n\nId hodie magis magisque liquet: «Vera hermeneutica evangelica opus est ut melius vita, mundus, homines intellegantur, non summatim, sed spiritali animo inquisitionis ac certitudinis, quae in rationis fideique veritatibus nititur. Philosophia ac theologia sinunt ut persuasiones acquirantur quae in ordinem redigunt roborantque intellectum et voluntatem illuminant … sed haec omnia sunt feracia solummodo si aperta mente flexoque genu efficiuntur. Theologus qui suis adimpletis finitisque cogitationibus delectatur mediocris est ingenii. Bonus quidem theologus itemque philosophus patentes habet cogitationes, id est imperfectas, semper ad maius quiddam patet, ad Deum, ad veritatem, usque progredientem, secundum legem illam, quam sanctus Vincentius Lerinensis ita describit: “Annis consolidetur, dilatetur tempore, sublimetur aetate” (Commonitorium primum, 23: PL, 50, 668)»[28].\n\n4. Hoc in lato insolitoque rerum prospectu, nobis patenti, quae debent esse praecipua principia ad renovationem et iteratum impulsum obtinendum subsidii studiorum ecclesiasticorum Ecclesiae missionariae in exitu? Saltem eorum quattuor hic enuntiare possumus secundum Concilii Oecumenici Vaticani II doctrinam Ecclesiaeque experientiam, quae his decenniis eius ex schola effecta est, dum Spiritus Sanctus et necessitates item altiores et acutiores humanae familiae interrogationes auscultantur.\n\na) In primis discernendi primum permanensque principium respicit contemplationem et introductionem spiritus, intellectus et exsistentiae in corde kerygmatos, id est usque novi et allicientis laeti Iesu Evangelii nuntii[29], «quod plus plusque ac melius usque caro fit»[30] in Ecclesiae generisque humani vita. Hoc nimirum est salutis mysterium cuius Ecclesia est in Christo signum et inter homines instrumentum[31]: «Mysterium nempe quod in Trinitate radices agit, sed suam habet historicam certitudinem in peregrinanti evangelizantique populo, quod omnem institutionis manifestationem, quamvis necessariam, praetergreditur (…) quodque suum postremum fundamentum in libera et gratuita Dei opera reperit»[32].\n\nEx hac vitali laetaque contuitione in Dei vultum in Iesu Christo ut divitis in misericordia Patris revelati (cfr Eph 2,4)[33] liberans responsabilisque oritur experientia vivendi ut Ecclesia «mysticam illius nos»[34] quae fit fermentum illius universalis fraternitatis, «quae sacram proximi granditatem respicit, quae in cunctis hominibus Deum detegit, quae molestias tolerat communis convictus, Dei amori adhaerens, quae cor divino amori patefacit, aliorum felicitatem quaesitura quemadmodum eam requirit eorum bonus Pater»[35]. Inde mandatum in corde auscultandi et in mente volvendi pauperum ac terrae clamorem[36], certitudinis praebendae causa «indoli sociali evangelizationis»[37] ut missionis Ecclesiae integrae partis: quia «Deus, in Christo, singularem personam non modo redimit, verum etiam sociales inter homines necessitudines»[38]. Verum enim est «Evangelii pulchritudinem congruenter a nobis haud semper manifestari posse, sed adest signum quod numquam abesse debet: ultimorum selectio, illorum scilicet quos reicit et abicit societas»[39]. Haec selectio imbuere debet et veritatis christianae pervestigationem permeare.\n\nInde rursus peculiarem in modum pondus extollitur de cultura formanda christianae mentis, ut in omni creatione trinitarium vestigium detegatur unde mundus in quo vivimus «est relationum contextus» in quo «cuiusque viventis est tendere ad alterum», dum affert «spiritalitatem solidalitatis globalis quae manat ex Trinitatis mysterio»[40].\n\nb) Alterum discernendi ducens principium, quod arte cum primo coniungitur et ex eo consequitur, ad amplissimum dialogum spectat, non sicut merum procedendi modum, sed intrinsecam necessitatem, ut communitatis experientia Veritatis laetitiae obtineatur eiusque significationes practicaeque implicationes altius investigentur. Quod Evangelium et Ecclesiae doctrina hodie promovere debent, liberaliter aperteque collatis viribus cum omnibus certisque postulatis quae humanae conscientiae universalis incrementum afficiunt, id veram occursus culturam respicit[41], culturam nempe, probe effari possumus, occursus omnium verarum vitaliumque culturarum, permutationis ope propriorum cuiusque donorum in lucis spatio quod Dei amor omnibus creaturis reserat.\n\nQuemadmodum Summus Pontifex Benedictus XVI confirmavit, «Veritas namque est “lógos” qui efficit “diá-logon” ideoque communicationem et communionem»[42]. Hoc sub lumine, Constitutio apostolica Sapientia christiana, revocans Constitutionem conciliarem Gaudium et spes, ut faveatur vult dialogo cum christianis qui ad alias Ecclesias et communitates ecclesiales pertinent et cum iis item qui alias opiniones religiosas vel humanas persequuntur, et pariter ut scientiarum sacrarum cultores«commercium foveant cum aliarum disciplinarum cultoribus, sive de credentibus sive de non credentibus agatur, atque conentur eorum affirmationes discernere et interpretari ac sub veritatis revelatae lumine diiudicare»[43].\n\nInde felix impellensque oritur opportunitas hoc in rerum prospectu spirituque recognoscendi structuram et methodicum processum curriculorum studiorum, quae ecclesiasticorum studiorum ordo proponit, in eorum monumentis theologicis, eorum in principiis ductoribus atque eorum in diversis gradibus disciplinae, paedagogiae et docendi operae coniunctionum. Haec opportunitas per severum sed perquam frugiferum munus evolvitur: oportet denuo ponderare et ad hodiernam aetatem accommodare proposita et ordinem disciplinarum et docendi operam, quae in ecclesiasticis studiis geruntur, secundum hanc ipsam rationem et hoc ipsum consilium. Hodie enim «necessaria est evangelizatio quae novum animum Deo, aliis et ambitui se referendi collustret necnon praecipua bona concitet. Perveniatur oportet illuc ubi novae narrationes et exemplaria finguntur»[44].\n\nc) Inde discernendi tertium exstat principium quod rursus porrigere volumus: interdisciplinarem et transdisciplinarem operam, sapienter ingenioseque exercitam sub Revelationis lumine. Quod academicam, institutoriam et inquisitivam ordinis studiorum ecclesiasticorum exhibitionem, sive de re sive de methodo, designat, vitale intellectivumque est principium unitatis doctrinae, distinctis et servatis multiplicibus, iniunctis et coeuntibus eius partibus.\n\nAgitur, per diversos cursus, quos ecclesiastica studia secum ferunt, de offerendis pluribus doctrinis, ad multiformes rerum divitias spectantibus, sub luce quam Revelationis eventus concitavit, quae eadem opera congruenter ac dynamice in eius transcendentis fontis et historicae metahistoricaeque contentionis unitatem conveniant, sicut in Christo Iesu ad eschatologiae rationem explicatur: «in quo – scribit Paulus apostolus - sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi» (Col 2,3). Principium hoc theologicum et anthropologicum, exsistentiale et epistemicum peculiarem significationem importat et ad omnem suam efficacitatem exhibendam vocatur non modo intra studiorum ecclesiasticorum ordinem, cum cohaerentiam una cum flexibilitate, partium congruentiam una cum vi dynamica praestet, verum etiam pro vinculo cum dissipato et haud raro perfracto prospectu hodierno studiorum in universitatibus necnon cum pluralismo incerto, discordi vel relativistico consiliorum culturaliumque optionum.\n\nHodie – sicut confirmavit Papa Benedictus XVI in Litteris encyclicis Caritas in veritate, beati Pauli VI altius investigans culturalem nuntium Litterarum encyclicarum Populorum progressio – percipitur «deesse sapientiam, meditationem, cogitationem, unde fieri posset quoddam compendium directivum»[45]. Hic nominatim missio in discrimen venit, quae studiorum ecclesiasticorum ordini demandatur. Hoc certum ac directorium iter non modo intrinsecam significationem veritatis ordinis studiorum ecclesiasticorum patefacit, verum etiam re ostendit, hodie potissimum, ipsorum culturae et humanitatis praestantiam. Hoc sensu iuvat prorsus et proficit quod hodie inter disciplinas nexus denuo detegitur principium[46], non modo in eius «debili» forma quae meram multiplicitatem disciplinarum respicit, qua melius attingitur et iuvatur intellectus variis ex partibus inquisitionis obiecti, verum potius in eius «forti» forma quae disciplinas transcendit, aeque atque omnes scientiae collocantur et miscentur intra spatium Lucis Vitaeque, quod Sapientia a Dei Revelatione manans suppeditat.\n\nSic qui intra institutiones excolitur, quas studiorum ecclesiasticorum ordo praebet – ut beatus J.H. Newman optabat – is sciat «ubinam se propriamque scientiam collocet, ad quam pervenit, ut ita dicamus, ex summo vertice, postquam omnem doctrinam in universum est complexus»[47]. Beatus Antonius Rosmini quoque, inde a saeculo XIX, reformationem de educatione christiana strenue propugnabat, quattuor restituens principia in quibus primis christiani aevi saeculis ipsa radicitus nitebatur: «scientiae unicitas, sanctitatis communicatio, vitae consuetudo, amoris permutatio». Praecipua est pars – is argumentabatur – materiae, prospectus, obiecti unitatem iterum scientiae tribuere, quae dispertitur initio sumpto a Dei Verbo eiusque fastigio in Christo Iesu, Dei Verbo carne facto. Si vivus hic praecipuus locus abest, «neque radices neque unitatem» habet scientia, et tantum «haeret ut ita dicamus iuvenili memoriae». Sic solummodo superari potest «perniciosa seiunctio inter theoriam et practicam», quandoquidem in scientiae ac sanctitatis unitate «stat ipsa vera doctrinae indoles, ad mundum servandum destinata», cuius «adeptio [antiquis temporibus] brevi quadam cotidiana lectione non terminabatur, sed continuatam conversationem inter magistros et discipulos desiderabat»[48].\n\nd) discernendi quartum ac postremum principium urgentem necessitatem prae se fert «rete faciendi» varias inter institutiones, quae ubique terrarum studia ecclesiastica colunt ac provehunt, congruum virium concursum firmiter concitando etiam cum academicis institutionibus diversarum Nationum nec non cum iis quae ex diversis culturae religionisque traditionibus impulsum hauriunt, dum eodem tempore sedes singulares inquisitionum efficiuntur, quae summas quaestiones inquirant, quibus hodie humanum genus involvitur, quasdam opportunas realesque suggerendo explicationis rationes.\n\nSicut in Litteris encyclicis Laudato si’ ediximus, «inde a medio saeculo praeterito, multis difficultatibus victis, orbis ut patria et humanum genus ut populus, communem domum incolens, haberi paulatim coepta sunt»[49]. A nobis cognita «mutua subiectio ad unum mundum, unum commune propositum cogitandum nos obstringit»[50]. Ecclesia potissimum, in syntonia conscia et prophetica ad renovatam praesentiam missionemque suam in historia compulsa per Concilium Oecumenicum Vaticanum II, ut experiatur vocatur catholicam fidem, qua signatur ut fermentum in diversitate unitatis communionisque in libertate prae se ferre et propitiare «intentionis cursum inter rem particularem et universalem, unum et multiplicitatem, simplicitatem et complicationem. Qui hanc intentionem adimit, Spiritus vitae aversatur»[51]. Agitur enim de cognitionis rerumque interpretandarum forma exercenda per «sensum Christi» (1Cor 2,16), in quo relationis solvendarumque quaestionum exemplar «non est sphaera (…) in qua singula puncta aeque a centro distant neque dissimilitudo adest inter puncta», sed est «polyhaedrum in quo omnes convergentes partes referuntur quae in eo suam peculiaritatem servant»[52].\n\nRevera, «sicut in Ecclesiae historia observare possumus, christiana religio culturae uno exemplari caret, sed “semper perseverans esse fidelisque nuntio evangelico ac Traditioni Ecclesiae gestabit faciem etiam tot humanitatis formarum totque populorum, ubi suscepta est atque inserta”[53]. Diversis in gentibus quae Dei donum experiuntur suas secundum culturas, suam veram catholicam indolem ostendit Ecclesia eaque fruitur “hac multiplicis vultus venustate”[54]. In christianis manifestationibus evangelizati populi, Spiritus Sanctus Ecclesiam collustrat, ei novas Revelationis facies demonstrans eique novum donans vultum»[55].\n\nHic rerum prospectus – prorsus liquet – officiosum munus designat commissum theologiae, aeque ac aliis disciplinis, ad ecclesiastica studia spectantibus, suis cuiusque in provinciis. Per venustam quandam similitudinem Papa Benedictus XVI, Ecclesiae Traditionem repetens, asseruit «ipsam transmissionem haud esse rerum verborumve, rerum mortuarum collectum. Tradio flumen est vivum, cum originibus nos coniungens, flumen vivum in quo semper adsunt origines»[56]. «Flumen hoc diversas terras alluit, diversas geographias alit, efficiens ut melior illius terrae pars, illius culturae germinet. Hoc modo, Evangelium in cuncta terrarum orbis loca se inserere pergit, nova subinde ratione»[57]. Theologia, indubitanter, in Sacra Scriptura viventique Traditione radices agere debet et fundari, at hanc ob causam culturales ac sociales processus simul comitari debet, transitiones praesertim difficiles. Immo «hac aetate in se recipere debet theologia contentiones quoque, eas non modo quas intra Ecclesiam experimur, verum etiam eas quae ad universum terrarum orbem attinent»[58]. Agitur de «accipienda, toleranda certatione, eaque sedanda ac transformanda in coniunctionis instrumentum novi processus», dum «nova historiae struendae ratio acquiritur, vitalis ambitus, ubi certationes, contentiones et opposita multiformem unitatem attingere possunt, novam vitam gignentem. Quod non sibi vult syncretismum, neque ut inter se misceantur, sed ut in superiorem ordinem transeant qui in se pretiosas vires servet disparium directionum»[59].\n\n5. In studiis ecclesiasticis refovendis viva animadvertitur necessitas scientificae investigationis denuo commovendae, quae nostris in Universitatibus Facultatibusque ecclesiasticis agitur. Constitutio apostolica Sapientia christiana investigationem praebuit ut «primarium munus», quod nititur in «assidua cum rebus ipsis consuetudine (...) ad aptiorem modum inquirendum doctrinam communicandi cum coaevis hominibus, in diversis culturis versantibus»[60]. At nostra aetate, quae culturarum stirpiumque multiplicitate signatur, novae sociales culturalesque vires haec proposita amplificata secum ferunt. Etenim ad salvificam Ecclesiae missionem implendam «non sufficit ut Evangelii praeco omnem personam attingere studeat […]. Evangelium culturis simul sumptis etiam nuntiatur»[61]. Ecclesiastica studia intra fines contineri non possunt cognitiones, munera, experientias praebendi viris mulieribusque nostri temporis, qui sua in christiana conscientia adolescere volunt, sed urgens officium adipisci debent exstruendi intellectus instrumenta quae actionis cogitationisque exemplaria sibi sumant, ad nuntium tradendum apta coram terrarum orbe qui ethico religiosoque pluralismo notatur. Quod postulat non modo altam theologicam conscientiam, verum facultatem fingendi, designandi et efficiendi christianae religionis manifestandae rationes, quae in varias culturales structuras penitus descendant. Haec omnia qualitatis scientificae investigationis requirunt auctum necnon crescentem progressum gradus studiorum theologicorum et scientiarum quae cum iis nectuntur. Non agitur tantummodo de loco amplificando cognitionis, de elementorum complexione locupletanda, quae praesto sunt, ad realitatem intellegendam[62], sed de altius investigando «ut Evangelii veritas certo in contextu melius communicetur, haud neglectis veritate, bono ac luce, quae afferre potest, cum perfectio fieri non potest»[63].\n\nCumprimis investigationi, quae in Universitatibus, Facultatibus et Institutis ecclesiasticis fit, illam «apologeticam originalem» augendi munus committimus, de qua in Adhortatione apostolica Evangelii gaudium diximus, ut opem ferant «condicionibus procurandis ut Evangelium ab omnibus audiatur»[64].\n\nHoc in rerum contextu, necessaria fit constitutio novarum praestantiumque investigationis sedium in quibus responsabili cum liberate et mutua claritudine inter se agere possint – quemadmodum in Litteris encyclicis Laudato si’ optavimus –investigatores, e diversis religionibus procedentes ac diversis scientificis cognitionibus instructi, «ut dialogus inter eas instituatur ad naturam curandam, ad pauperes tuendos, ad observantiae fraternitatisque structuras instruendas»[65]. Cunctis in Nationibus Universitates sedes sunt praecipua scientificae investigationis ad cognitionis ac societatis progressionem obtinendam, partes agentes magni momenti de oeconomico, sociali culturalique proventu adipiscendo, hoc potissimum tempore ut nostrum, cum celeres, constantes et magnae mutationes exstant in scientiarum ac technologiarum provincia. Inter Nationes etiam in foederibus praecipuum Universitatis officium extollitur in investigationibus componendis iisque necessario ordinandis, dum structurae sedium speciales disciplinas tradentium efficiuntur, ut, inter cetera, inquisitorum mobilitas habeatur.\n\nHac ratione, praeclari loci designantur varias disciplinas complectentes necnon incepta ad progredientes technologias novi generis comitandas, ad humanas copias notandas et integrationis proposita definienda. Studia quoque ecclesiastica, in spiritu Ecclesiae «in exitu», vocantur ut sedibus, peculiares disciplinas sectantibus, instruantur, quae dialogum altius investigent diversos inter ambitus scientiarum. Singulariter, investigatio communiter concorditerque acta inter diversarum disciplinarum cultores peculiarem in modum Dei Populo inservit, nominatim Magisterio, atque Ecclesiae missionem sustinet in bono Christi nuntio omnibus proclamando, dialogum instituens varias inter scientias, ut veritas personalem socialemque vitam magis magisque afficiat ac pervadat.\n\nEcclesiastica studia itaque peculiarem ac necessariam operam suggerentem ordinantemque afferre valebunt, et enucleare ac nova specie, interpellanti quidem et reali, suum officium gerere poterunt. Semper fuit sicque erit! Theologia et christianae inspirationis cultura suae missioni pares fuerunt cum periculose fideliterque apud fines vixerunt. «Nostri populi interrogationes, eius aegritudines, pugnae, somnia, contentiones, sollicitudines, hermeneuticam habent vim, quam ignorare non possumus si serio animo incarnationis principium accipere volumus. Eius interrogationes nos adiuvant ad nos interrogandos, eius obsecratio nos obsecrat. Haec omnia efficiunt ut Dei Verbi mysterium altius investigemus, quod Verbum flagitat et requirit ut dialogus instituatur et communio praestetur»[66].\n\n6. Quae hodie nostros ob oculos versatur est «magna provocatio culturalis, spiritalis et educativa quae latos regenerationis processus implicabit»[67], etiam quod ad Universitates et Facultates ecclesiasticas spectat.\n\nNos ducat, nos illuminet, nos sustineat hac in gravi allicientique aetate, quae voluntate notatur renovandi et in longitudinem cernendi prospectum studiorum ecclesiasticorum, laeta firmaque fides in Iesum crucifixum et resuscitatum, historiae caput et Dominum. Eius resurrectio una cum perquam copioso Spiritus Sancti dono, «cunctis in locis germina concitat huius novi mundi, quae etiam si caeduntur, denuo emergunt, quandoquidem Domini resurrectio absconditam huius historiae complexionem iam pertransivit»[68].\n\nBeata Virgo Maria, quae Angelo nuntiante, ineffabili gaudio Veritatis Verbum concepit, nostrum iter comitetur, a Patre omnium gratiarum lucis amorisque benedictionem impetrans, quam filiorum fiducia in spe ab eius Filio et Domino nostro Iesu Christo, in Spiritus Sancti gaudio, exspectamus!\n\nPARS PRIMA\n\nNORMAE COMMUNES\n\nTitulus I\n\nDE UNIVERSITATUM FACULTATUMVE ECCLESIASTICARUM\n\nNATURA ET FINE\n\nArt. 1. Ecclesia, ad evangelizationis ministerium implendum a Christo sibi concreditum, ius et officium habet erigendi ac promovendi Universitates et Facultates, quae ex ipsa pendeant[69].\n\nArt. 2. § 1. Universitates et Facultates ecclesiasticae in hac Constitutione eae institutiones educationis superioris dicuntur quae, ab Apostolica Sede canonice erectae vel approbatae, sacram doctrinam et scientias, quae cum ipsa conectuntur, excolunt et tradunt, cum iure gradus academicos conferendi auctoritate Sanctae Sedis[70].\n\n§ 2. Eae esse possunt Universitas vel Facultas ecclesiastica sui iuris, Facultas ecclesiastica intra Universitatem catholicam[71] vel Facultas ecclesiastica intra aliam Universitatem.\n\nArt. 3. Fines Facultatum ecclesiasticarum sunt:\n\n§ 1. scientifica investigatione proprias disciplinas excolere atque provehere, eas videlicet quae directe vel indirecte cum christiana Revelatione conectuntur, vel quae Ecclesiae missioni directe serviunt, eius veritates systematice enucleare, novas orientes quaestiones in earum luce considerare et coaevis hominibus in diversis culturis accommodata ratione exhibere;\n\n§ 2. studentes in propriis disciplinis secundum doctrinam catholicam altius instituere, eosque ad munera obeunda congrue praeparare, atque formationem continuam seu permanentem in Ecclesiae ministris promovere;\n\n§ 3. in toto evangelizationis opere Ecclesiis, tum particularibus tum universali, arcta cum Hierarchia coniunctione, pro sua natura, impensam operam praestare.\n\nArt. 4. Conferentiarum Episcopalium munus est vitam ac progressum Universitatum Facultatumve ecclesiasticarum sollicite prosequi ob peculiare earum momentum ecclesiale.\n\nArt. 5. Canonica erectio vel approbatio Universitatum et Facultatum ecclesiasticarum reservatur Congregationi de Institutione Catholica, quae ad normam iuris easdem moderatur[72].\n\nArt. 6. Solis Universitatibus et Facultatibus a Sancta Sede canonice erectis vel approbatis, atque ad normam huius Constitutionis ordinatis, ius est conferendi gradus academicos, qui valorem canonicum habeant[73], salvo peculiari iure Pontificiae Commissionis Biblicae[74].\n\nArt. 7. Statuta uniuscuiusque Universitatis vel Facultatis, ad normam huius Constitutionis conficienda, approbatione indigent Congregationis de Institutione Catholica[75].\n\nArt. 8. Facultates ecclesiasticae a Sancta Sede erectae vel approbatae in Universitatibus non ecclesiasticis, quae gradus academicos conferant tum canonicos tum civiles, praescripta huius Constitutionis servare debent, ratione habita conventionum cum bilateralium tum multilateralium, quae a Sancta Sede cum variis Nationibus vel cum ipsis Universitatibus initae sint.\n\nArt. 9. § 1. Facultates, quae a Sancta Sede non sunt canonice erectae neque approbatae, nequeunt gradus academicos conferre valorem canonicum habentes.\n\n§ 2. Gradus academici ab his Facultatibus collati, ut valere possint ad quosdam definitos effectus canonicos, agnitione Congregationis de Institutione Catholica indigent.\n\n§ 3. Ad quam agnitionem, peculiari ex causa singulis gradibus concedendam, condiciones ab eadem Congregatione statutae implendae sunt.\n\nArt. 10. Ad hanc Constitutionem rite exsequendam serventur Ordinationes a Congregatione de Institutione Catholica editae.\n\nTitulus II\n\nDE COMMUNITATE ACADEMICA EIUSQUE REGIMINE\n\nArt. 11. § 1. Universitas vel Facultas quaedam est studii, investigationis formationisque communitas quae ex institutione operatur ad primarios fines obtinendos qui in art. 3 indicantur, iuxta principia evangelizandi Ecclesiae missionis.\n\n§ 2. In communitate academica omnes personae, tum singulae tum in consilium congregatae, responsabiles sunt boni communis et operam dant, sua pro cuiusque parte, ad fines eiusdem communitatis consequendos.\n\n§ 3. Quam ob rem earum iura et munera in ambitu communitatis academicae accurate determinentur oportet, ut servatis limitibus in Statutis delineatis convenienter exerceantur.\n\nArt. 12. Magnus Cancellarius Sanctam Sedem repraesentat apud Universitatem vel Facultatem pariterque hanc apud Sanctam Sedem, eius conservationem atque progressum promovet, communionem fovet cum Ecclesia particulari et universali.\n\nArt. 13. § 1. Universitas vel Facultas a Magno Cancellario iure pendent, nisi Apostolica Sedes aliter statuerit.\n\n§ 2. Ubi adiuncta suadeant, haberi potest etiam Vices gerens Magni Cancellarii, cuius auctoritas in Statutis determinanda est.\n\nArt. 14. Si Magnus Cancellarius sit alius ac Ordinarius loci, normae statuantur, quibus uterque proprium munus concorditer implere valeat.\n\nArt. 15. Auctoritates academicae sunt personales et collegiales. Auctoritates personales sunt imprimis Rector vel Praeses, et Decanus. Auctoritates collegiales sunt varia Organa directoria seu Consilia Universitatis vel Facultatis.\n\nArt. 16. Universitatis vel Facultatis Statuta accuratius determinent nomina et officia Auctoritatum academicarum, quibusque modis et ad quod tempus designentur, ratione habita tum naturae canonicae Universitatis vel Facultatis, tum praxis universitatum propriae regionis.\n\nArt. 17. Auctoritates academicae designentur ex personis, quae universitatis vitae vere peritae sint, et communiter ex alicuius Facultatis docentibus.\n\nArt. 18. Ad Congregationem de Institutione Catholica pertinent nominatio vel saltem confirmatio titularium officiorum quae sequuntur:\n\n- Rectoris Universitatis ecclesiasticae.\n\n- Praesidis Facultatis ecclesiasticae sui iuris,\n\n- Decani Facultatis ecclesiasticae intra Universitatem.\n\nArt. 19. § 1. Statuta determinent quomodo inter se cooperari debeant Auctoritates personales et collegiales, ita ut, ratione collegiali in rebus praesertim gravioribus, in primis academicis, sedulo servata, Auctoritates personales ea potestate fruantur, quae earum officio vere respondeat.\n\n§ 2. Quod imprimis de Rectore dicendum est, quippe qui officium totam Universitatem moderandi habeat atque aptis modis eius unitatem, cooperationem et progressum promovendi.\n\nArt. 20. § 1. Ubi Facultates partes sunt Universitatis ecclesiasticae vel Universitatis catholicae, earum regimen Statutis rite componatur cum totius Universitatis regimine, ita ut bonum tum singularum Facultatum tum Universitatis convenienter promoveatur atque cooperatio omnium Facultatum inter se foveatur.\n\n§ 2. Canonicae vero necessitates Facultatum ecclesiasticarum servandae sunt etiam cum hae in Universitatem non ecclesiasticam insertae sint.\n\nArt. 21. Si Facultas cum aliquo Seminario Maiore vel Collegio coniuncta sit, salva debita cooperatione in omnibus quae ad bonum studentium pertinent, Statuta clare et efficaciter provideant ut rectio academica et administratio Facultatis a regimine et administratione Seminarii Maioris vel Collegii rite distinguantur.\n\nTitulus III\n\nDE DOCENTIBUS\n\nArt. 22. In unaquaque Facultate numerus docentium, imprimis stabilium, habeatur, qui ponderi et incremento singularum disciplinarum, necnon debitae curae et profectui studentium respondeat.\n\nArt. 23. Sint varii ordines docentium, in Statutis determinandi secundum gradum praeparationis, insertionis, stabilitatis et responsabilitatis in Facultate, ratione opportune habita praxis Universitatum propriae regionis.\n\nArt. 24. Statuta definiant, ad quas Auctoritates spectent cooptatio, nominatio et promotio docentium, praesertim cum agatur de munere stabili eis conferendo.\n\nArt. 25. § 1. Ut quis inter Facultatis docentes stabiles legitime cooptetur, requiritur ut:\n\n1° doctrinae copia, christianae et ecclesialis vitae testimonio et responsabilitatis sensu perspectus sit;\n\n2° doctoratu congruenti vel aequipollenti titulo, aut prorsus singularibus meritis scientificis praeditus sit;\n\n3° certis documentis, speciatim dissertationibus publici iuris factis, ad investigationem scientificam idoneum se probaverit;\n\n4° didacticam habilitatem ad docendum demonstret.\n\n§ 2. Haec requisita ad docentes stabiles cooptandos congrua ratione applicanda sunt docentibus non stabilibus.\n\n§ 3. Requisita scientifica ad docentes cooptandos in praxi universitatum regionis vigentia opportune considerentur oportet.\n\nArt. 26. § 1. Omnes cuiusvis generis docentes vitae probitate, doctrinae integritate ac muneris diligentia iugiter praediti sint ut ad finem consequendum institutionis academicae ecclesiasticae proprium efficaciter conferre valeant. Cum ex his requisitis saltem unum deest, docentes a munere sunt amovendi, procedendi servata ratione[76].\n\n§ 2. Qui docent res ad fidem vel mores spectantes, conscii sint oportet hoc munus explendum esse in plena communione cum authentico Magisterio Ecclesiae, imprimis Romani Pontificis[77].\n\nArt. 27. § 1. Missionem canonicam a Magno Cancellario, vel ab eius delegato, accipere debent, professione fidei peracta[78], qui disciplinas ad fidem et mores spectantes docent; non enim propria auctoritate docent, sed vi missionis ab Ecclesia acceptae. Ceteri vero docentes a Magno Cancellario, vel ab eius delegato, licentiam docendi accipere debent.\n\n§ 2. Docentes omnes, antequam muneris stabilis collationem accipiant vel antequam ad supremum ordinem didacticum promoveantur, vel in utroque casu, prout in Statutis definiatur, declaratione «nihil obstat» Sanctae Sedis indigent.\n\nArt. 28. Promotio ad superiores ordines fit congruo temporis intervallo elapso, iuxta docendi peritiam, investigationes peractas, opera scientifica publici iuris facta, spiritum cooperationis in docendo et investigando, et Facultati se devovendi studium.\n\nArt. 29. Docentes, ut suo muneri satisfacere possint, liberi sint ab aliis muneribus, quae cum eorum officio investigandi et docendi, prout a singulis docentium ordinibus in Statutis postuletur, componi nequeant[79].\n\nArt. 30. Statuta determinent:\n\na) quando et quibus condicionibus docentes a munere cessent;\n\nb) quales ob causas qualique procedendi modo a munere suspendi vel amoveri vel etiam officio privari possint, ita ut iuribus tuendis tum docentis, tum Facultatis vel Universitatis, imprimis eius studentium, necnon ipsius communitatis ecclesialis, apte provideatur.\n\nTitulus IV\n\nDE STUDENTIBUS\n\nArt. 31. Facultates ecclesiasticae iis omnibus patent qui, legitimo testimonio praediti, vitae moribus ac studiis praeviis expletis idonei sint ut Facultati adscribantur.\n\nArt. 32. § 1. Ut quis Facultati ad gradus academicos consequendos adscribi possit, afferre debet studiorum titulum, qui necessarius sit ad admissionem in Universitatem civilem propriae nationis vel regionis, in qua sit Facultas.\n\n§ 2. Facultas in propriis Statutis determinet, quaenam, praeter ea quae in § 1 dicta sunt, forte requirantur ad proprium studiorum curriculum ingrediendum, etiam quoad linguarum sive antiquarum sive recentium cognitionem.\n\n§ 3. Facultas provideat ut in Statutis agendi rationes definiantur ad modos aestimandos tractandorum casuum perfugarum, profugorum et personarum in similibus condicionibus versantium, ad normam postulatis documentis carentium.\n\nArt. 33. Studentes normas Facultatis circa generalem ordinationem ac disciplinam — imprimis circa rationem studiorum, frequentiam, examina — necnon cetera omnia, quae ad vitam Facultatis pertinent, fideliter servare debent. Hanc ob causam Universitas et singulae Facultates rationes accommodent ut studentes Statuta et Ordinationes cognoscant.\n\nArt. 34. Statuta definiant quomodo studentes, sive singuli sive consociati, partem habeant in vita communitatis academicae circa ea, in quibus ad bonum commune Facultatis vel Universitatis ipsi conferre valeant.\n\nArt. 35. Statuta pariter determinent quomodo studentes, ob graves causas, a quibusdam iuribus suspendi vel iis privari possint, vel etiam a Facultate excludi, ita ut iuribus tuendis tum studentis tum Facultatis vel Universitatis, necnon ipsius communitatis ecclesialis, apte provideatur.\n\nTitulus V\n\nDE OFFICIALIBUS ET PERSONIS ADMINISTRANTIBUS\n\nAC SERVIENTIBUS\n\nArt. 36. § 1. In Universitate vel Facultate regenda et administranda Auctoritates adiuventur ab Officialibus, in proprio munere rite versatis.\n\n§ 2. Officiales sunt imprimis Secretarius, Bibliothecarius, Oeconomus et alii quos institutio opportunos iudicat. Eorum iura et officia a Statutis et Ordinationibus sunt definienda.\n\nTitulus VI\n\nDE RATIONE STUDIORUM\n\nArt. 37. § 1. In ratione studiorum apparanda accurate serventur principia et normae, quae pro diversitate materiae in documentis ecclesiasticis, praesertim Concilii Oecumenici Vaticani II, continentur; simul vero ratio habeatur probatarum acquisitionum, quae ex progressu scientifico oriuntur et ad quaestiones solvendas, quae in praesenti agitantur, peculiariter conferunt.\n\n§ 2. Methodus scientifica in singulis Facultatibus adhibeatur postulationibus respondens, quae singularum scientiarum propriae sunt. Recentes quoque methodi didacticae et paedagogicae opportune applicentur, quibus personalis studentium navitas eorumque in studiis pars actuosa aptius promoveantur.\n\nArt. 38. § 1. Ad normam Concilii Oecumenici Vaticani II, pro singularum Facultatum propria indole:\n\n1° iusta agnoscatur libertas[80] in investigando et docendo, ut verus progressus obtineri possit in veritate divina cognoscenda et intellegenda;\n\n2° simulque pateat:\n\na) veram libertatem in docendo necessario contineri intra limites Verbi Dei, prout iugiter a vivo Magisterio Ecclesiae docetur;\n\nb) item veram libertatem in investigando necessario niti firma adhaesione Verbo Dei et obsequenti sui dispositione erga Magisterium Ecclesiae, cui munus concreditum est Verbum Dei authentice interpretandi.\n\n§ 2. Quapropter in re tam gravi multaeque prudentiae, cum fiducia et sine suspicione, simul vero cum consilio et sine temeritate, praesertim in docendo, procedendum est; insuper postulationes scientificae cum pastoralibus necessitatibus populi Dei studiose componendae sunt.\n\nArt. 39. In qualibet Facultate studiorum curriculum rite ordinetur per varios gradus seu cyclos, aptandos prout materia postulet, ita ut communiter:\n\na) imprimis generalis notitia tradatur, per cohaerentem omnium disciplinarum expositionem, una cum introductione in usum methodi scientificae;\n\nb) dein in aliqua disciplinarum sectione studium profundius instituatur, ac simul in usu scientificae investigationis methodi plenius exerceantur studentes;\n\nc) tandem ad scientificam maturitatem progressus fiat, praesertim per opus scriptum, quod ad scientiae profectum vere conferat.\n\nArt. 40. § 1. Disciplinae determinentur, quae ad proprium Facultatis finem obtinendum necessario requirantur, et illae quae ad ipsum consequendum diversa ratione adiuvent, ita ut opportune inter se distinguantur.\n\n§ 2. Disciplinae ita ordinentur in singulis Facultatibus ut corpus organicum constituant, solidae et cohaerenti studentium formationi inserviant, ac mutuam docentium cooperationem faciliorem reddant.\n\nArt. 41. Lectiones, praesertim in cyclo institutionali, necessario habendae sunt et studentibus frequentandae secundum normas in ratione studiorum.\n\nArt. 42. Exercitationes et seminaria, praecipue in cyclo specializationis, sub docentium ductu, assidue fiant, ac studio privato et frequenti cum docentibus colloquio iugiter compleantur.\n\nArt. 43. Ratio studiorum Facultatis definiat quae examina vel aequipollentia experimenta studentibus subeunda sint, sive scripto sive oretenus facta, in fine semestris vel anni, ac praesertim cycli, ut eorum profectus comprobetur ad studia in Facultate prosequenda et ad gradus academicos consequendos.\n\nArt. 44. Statuta vel Ordinationes pariter determinent, quae ratio habenda sit studiorum, quae alibi peracta sint, respectu praesertim dispensationis concedendae a quibusdam disciplinis vel examinibus, vel etiam ipsius studiorum curriculi contrahendi, servatis ceterum praescriptis Congregationis de Institutione Catholica.\n\nTitulus VII\n\nDE GRADIBUS ACADEMICIS ALIISQUE TITULIS\n\nArt. 45. § 1. Post singulos cyclos curriculi studiorum congruens gradus academicus conferri potest, qui pro singulis Facultatibus statuendus est, attentis tum spatio cycli tum disciplinis in eo traditis.\n\n§ 2. Quare, secundum normas communes et speciales huius Constitutionis, in Statutis singularum Facultatum accurate determinentur omnes gradus, qui conferantur et quibus condicionibus.\n\nArt. 46. Gradus academici, qui a Facultate ecclesiastica conferuntur, sunt: Baccalaureatus, Licentia, Doctoratus.\n\nArt. 47. Gradus academici in Statutis singularum Facultatum aliis quoque nominibus exprimi possunt, ratione habita praxis universitatum propriae regionis, dummodo aequipollentia cum gradibus academicis supra memoratis clare significetur atque uniformitas servetur in Facultatibus ecclesiasticis eiusdem regionis.\n\nArt. 48. Nemo gradum academicum obtinere potest nisi Facultati fuerit rite adscriptus, studiorum curriculum ratione studiorum praescriptum absolverit, atque in examinibus vel in aliis experiendi modis probatus fuerit.\n\nArt. 49. § 1. Ut quis ad Doctoratum admittatur, oportet ut Licentiam consecutus sit.\n\n§ 2. Ad Doctoratum consequendum requiritur praeterea dissertatio doctoralis, quae ad scientiae progressum vere conferat, sub docentis ductu exarata, publica disceptatione expensa, collegialiter approbata, et saltem praecipua ex parte publici iuris facta.\n\n50. § 1. Doctoratus est gradus academicus, qui aliquem habilem reddit ad docendum in Facultate ideoque ad id requiritur; Licentia est gradus academicus, qui habilem reddit ad docendum in Seminario Maiore vel aequipollenti instituto ideoque ad id requiritur.\n\n§ 2. Gradus academici, qui requiruntur ad varia munera ecclesiastica obeunda, a competenti Auctoritate ecclesiastica statuuntur.\n\nArt. 51. Doctoratus honoris causa ob peculiaria merita scientifica vel culturalia in promovendis scientiis ecclesiasticis acquisita conferri potest.\n\nArt. 52. Praeter gradus academicos, Facultates alios titulos conferre possunt, secundum diversitatem Facultatum et rationis studiorum in singulis Facultatibus.\n\nTitulus VIII\n\nDE REBUS DIDACTICIS\n\nArt. 53. Ad peculiares fines proprios assequendos, maxime ad investigationes scientificas peragendas, in unaquaque Universitate vel Facultate congruens bibliotheca adsit, ad docentium et studentium usum accommodata, recto ordine disposita et opportunis catalogis instructa.\n\nArt. 54. Congrua pecuniae summa, quotannis assignata, bibliotheca continuo augeatur libris, tum antiquis tum recenter scriptis, atque praecipuis commentariis periodicis, ita ut disciplinis tam investigandis et tradendis quam discendis atque exercitationibus et seminariis perficiendis efficaciter servire possit.\n\nArt. 55. Bibliothecae praeficiatur peritus in hac re, qui apto Consilio adiuvetur, et Consilia Universitatis vel Facultatis opportune participet.\n\nArt. 56. § 1. Instrumenta quoque informatica et technica audivisifica, etc., quae artem didacticam et investigationem iuvent, Facultati praesto sint.\n\n§ 2. Pro peculiari Universitatis vel Facultatis natura et fine, etiam instituta investigationis et laboratoria scientifica habeantur, aliaque subsidia ad proprium finem obtinendum necessaria.\n\nTitulus IX\n\nDE REBUS OECONOMICIS\n\nArt. 57. Universitati vel Facultati bonorum copia praesto sit ad peculiarem finem suum convenienter assequendum necessaria. Status vero patrimonialis et iura proprietatis accurate describantur.\n\nArt. 58. Statuta determinent munus Oeconomi, necnon partes Rectoris vel Praesidis et Consiliorum in Universitatis vel Facultatis re oeconomica gerenda iuxta normas rectae oeconomiae, ita ut administratio sana servetur.\n\nArt. 59. Administris, docentibus et non docentibus, congrua remuneratio tribuatur, ratione habita consuetudinum in regione vigentium, etiam quoad protectionem cautionesque sociales.\n\nArt. 60. Statuta pariter determinent normas generales de modis, quibus studentes sumptus Universitatis vel Facultatis participent, academica tributa solvendo.\n\nTitulus X\n\nDE FACULTATUM PRAESTITUTA DISTRIBUTIONE ET COOPERATIONE\n\nArt. 61. § 1. Facultatum praestituta distributio seu, ut aiunt, planificatio sedulo curanda est ut provideatur tum ipsarum Universitatum et Facultatum conservationi et progressui, tum earum congruae in variis terrae partibus distributioni.\n\n§ 2. Ad hoc perficiendum Congregatio de Institutione Catholica consiliis adiuvetur Conferentiarum Episcopalium et Commissionis peritorum.\n\nArt. 62. § 1. Novae Universitatis vel Facultatis erectio vel approbatio a Congregatione de Institutione Catholica decernitur[81], cum omnia, quae requiruntur, praesto sint, habita etiam sententia Episcopi dioecesani vel eparchialis, Conferentiae Episcopalis, necnon peritorum, praesertim ex vicinioribus Facultatibus.\n\n§ 2. Ut Universitas ecclesiastica canonice erigatur quattuor Facultates ecclesiasticae, ut Athenaeum ecclesiasticum erigatur tres Facultates ecclesiasticae sunt necessariae.\n\n§ 3. Universitas ecclesiastica ac Facultas ecclesiastica sui iuris personalitate iuridica publica ipso iure fruuntur.\n\n§ 4. Ad Congregationem de Institutione Catholica spectat per decretum personalitatem iuridicam Facultati ecclesiasticae Universitatis civilis concedere.\n\nArt. 63. § 1. Affiliatio Instituti alicui Facultati, ad Baccalaureatum consequendum, a Congregatione de Institutione Catholica decernitur, post impletas condiciones ab eadem determinatas.\n\n§ 2. Enixe optatur, ut Studia Theologica tum dioecesium tum institutorum religiosorum alicui Facultati Theologiae affilientur.\n\nArt. 64. Aggregatio et Incorporatio Instituti alicui Facultati, ad superiores etiam gradus academicos consequendos, a Congregatione de Institutione Catholica decernuntur, post impletas condiciones ab eadem determinatas.\n\nArt. 65. Ut Institutum Superius Scientiarum Religiosarum erigatur coniunctio postulatur cum quadam Facultate Theologiae secundum praecipuas normas a Congregatione de Institutione Catholica editas.\n\nArt. 66. Cooperatio inter Facultates, sive eiusdem Universitatis, sive eiusdem regionis, sive etiam maioris amplitudinis, sedulo curanda est[82]. Multum enim iuvat ad docentium investigationem scientificam et studentium meliorem formationem promovendam; necnon ad eam fovendam rationem, quae interdisciplinaris appellari solet et in dies magis necessaria apparet; similiter ad complementarietatem, ut dicitur, inter varias Facultates provehendam; atque universe ad sapientiae christianae penetrationem in totam culturam procurandam.\n\nArt. 67. Cum Universitas vel Facultas non amplius condiciones adimplent quae ab earum erectione vel approbatione postulantur, spectat ad Congregationem de Institutione Catholica, antea monitis Magno Cancellario, et Rectore vel Praeside secundum rerum adiuncta, audita sententia Episcopi dioecesani vel eparchialis et Conferentiae Episcopalis, decernere de suspensione iurium academicorum, revocatione approbationis tamquam Universitatis vel Facultatis ecclesiasticae vel suppressione institutionis.\n\nPARS ALTERA\n\nNORMAE SPECIALES\n\nArt. 68. Praeter normas omnibus Facultatibus ecclesiasticis communes, in prima parte huius Constitutionis propositas, normae speciales hic dantur pro quibusdam Facultatibus, attenta earum peculiari natura et momento in Ecclesia.\n\nTitulus I\n\nDE FACULTATE THEOLOGIAE\n\nArt. 69. Facultas Theologiae eo tendit ut doctrina catholica, ex divina Revelatione maxima cura hausta, methodo scientifica sibi propria alte perspiciatur et systematice enucleetur; atque humanorum problematum solutiones sub ipsius Revelationis lumine sedulo investigentur.\n\nArt. 70. § 1. Sacrae Scripturae studium sit veluti anima Theologiae, quae in Verbo Dei scripto, una cum viva Traditione, tamquam in perenni fundamento innititur[83].\n\n§ 2. Singulae vero disciplinae theologicae ita tradantur, ex internis rationibus proprii cuiusque obiecti et in conexione cum aliis disciplinis, veluti iure canonico et philosophia, necnon cum scientiis anthropologicis, ut unitas totius institutionis theologicae aperte clarescat, omnesque vergant ad intime cognoscendum Christi mysterium, Populo Dei omnibusque gentibus efficacius inde annuntiandum[84].\n\nArt. 71. § 1. Veritas revelata consideretur quoque in conexione cum progredientis aetatis acquisitionibus scientificis ut clare perspiciatur «quomodo fides et ratio in unum verum conspirent»[85] atque eius expositio talis sit, quae, sine veritatis immutatione, ingenio indolique uniuscuiusque culturae accommodetur, peculiari ratione habita philosophiae et sapientiae populorum, seclusa tamen omnis syncretismi et falsi particularismi specie[86].\n\n§ 2. Valores positivi, qui in variis philosophiis et culturis inveniuntur, sedulo investigandi, seligendi et assumendi sunt; non tamen accipienda sunt systemata et methodi, quae cum fide christiana componi nequeant.\n\nArt. 72. § 1. Quaestiones oecumenicae, iuxta normas a competenti Auctoritate ecclesiastica editas, accurate pertractandae sunt[87].\n\n§ 2. Relationes quoque cum religionibus non christianis attente considerandae sunt.\n\n§ 3. Sedula cura examinanda sunt problemata, quae ex hodierno atheismo aliisque opinationibus hodiernae culturae oriuntur.\n\nArt. 73. In doctrina catholica investiganda et docenda fidelitas erga Ecclesiae Magisterium semper eluceat. In docendi munere explendo, praesertim in cyclo institutionali, ea imprimis tradantur, quae ad patrimonium acquisitum Ecclesiae pertinent. Probabiles et personales opiniones, quae ex novis investigationibus oriantur, nonnisi ut tales modeste proponantur.\n\nArt. 74. Studiorum curriculum Facultatis Theologiae complectitur:\n\na) primum cyclum, institutionalem, qui per quinquennium seu decem semestria protrahitur, vel per triennium seu sex semestria, si biennium philosophiae antea requiratur.\n\nPrimum biennium praesertim impendendum est solidae institutioni philosophicae, quippe quae necessaria sit ad studium theologiae congrue obeundum. Baccalaureatus adeptus in ecclesiastica Facultate Philosophiae substituit cursus philosophicos primi cycli consequendos in Facultatibus Theologiae. Baccalaureatus autem in philosophia adeptus in Facultate non ecclesiastica ratio non est plane dispensandi studentem a primi cycli cursibus philosophicis in Facultatibus Theologiae.\n\nDisciplinae theologicae ita tradantur ut organica expositio totius doctrinae catholicae praebeatur, una cum introductione in methodum scientificae investigationis.\n\nCyclus concluditur gradu academico Baccalaureatus vel alio congruo gradu academico in Statutis Facultatis determinando.\n\nb) secundum cyclum, specializationis, qui protrahitur per biennium seu quattuor semestria.\n\nIn eo disciplinae peculiares secundum diversam specializationis indolem traduntur, ac seminaria et exercitationes habentur ad scientificae investigationis usum acquirendum.\n\nCyclus concluditur gradu academico Licentiae specializatae.\n\nc) tertium cyclum, quo per congruum tempus scientifica formatio perficitur, praesertim per dissertationis doctoralis elaborationem.\n\nCyclus concluditur gradu academico Doctoratus.\n\nArt. 75. § 1. Ut quis Facultati Theologiae adscribi valeat, oportet studia antea requisita absolverit ad normam art. 32 huius Constitutionis.\n\n§ 2. Ubi primus Facultatis cyclus est triennalis, studens testimonium afferre debet de biennio philosophico apud probatam Facultatem Philosophiae ecclesiasticam vel Institutum rite absoluto.\n\nArt. 76. § 1. Facultatis Theologiae peculiare officium est curare scientificam formationem theologicam eorum qui ad presbyteratum contendunt et eorum qui ad specialia munera ecclesiastica explenda praeparantur; idcirco necesse est ut congruus adsit numerus docentium presbyterorum.\n\n§ 2. Ad hunc finem speciales etiam disciplinae, sacrorum alumnis accommodatae, praesto sint; immo opportune ab ipsa Facultate ad pastoralem formationem complendam institui potest «Annus pastoralis», qui post absolutum quinquennium institutionale ad presbyteratum requiritur et collatione specialis Diplomatis concludi potest.\n\nTitulus II\n\nDE FACULTATE IURIS CANONICI\n\nArt. 77. Facultas Iuris Canonici, Latini vel Orientalis, disciplinas canonisticas in lumine legis evangelicae excolere ac provehere intendit, in iisdemque studentes altius instituere ut ad investigationem et magisterium formentur necnon ad peculiaria munera ecclesiastica obeunda praeparentur.\n\nArt. 78. Studiorum curriculum Facultatis Iuris Canonici complectitur:\n\na) primum cyclum, per biennium seu quattuor semestria protrahendum, pro iis qui debita formatione philosophico-theologica carent, non exceptis iis qui gradum academicum in iure civili iam consecuti sunt; in hoc cyclo studium impenditur generalibus institutionibus iuris canonici iisque disciplinis philosophicis et theologicis quæ ad superiorem formationem canonisticam requiruntur;\n\nb) secundum cyclum, per triennium seu sex semestria protrahendum, qui altiore studio impenditur canonicae Ordinationi omnibus ex partibus praeceptorum, iurium, doctrinae ac praxis, et in primis Codicum Ecclesiae Latinae vel Ecclesiarum Orientalium per plenam tractationem eiusdem fontium sive magisterialium sive disciplinarium, addito studio affinium disciplinarum;\n\nc) tertium cyclum, per congruam temporis periodum protrahendum, quo scientifica formatio perficitur, praesertim per dissertationem doctoralem elaborandam.\n\nArt. 79. § 1. Quoad disciplinas in primo cyclo praescriptas, Facultas uti potest cursibus in aliis Facultatibus traditis, qui ab ipsa propriis postulatis respondentes agnoscantur.\n\n§ 2. Secundus cyclus concluditur Licentia; tertius vero Doctoratu.\n\n§ 3. Ratio studiorum Facultatis peculiaria requisita ad singulos gradus academicos consequendos definiat, ratione habita praescriptorum Congregationis de Institutione Catholica.\n\nArt. 80. Ut quis Facultati Iuris Canonici adscribi possit, oportet studia antea requisita absolverit ad normam art. 32 huius Constitutionis.\n\nTitulus III\n\nDE FACULTATE PHILOSOPHIAE\n\nArt. 81. § 1. Facultas ecclesiastica Philosophiae intendit problemata philosophica methodica investigatione perscrutari et, «patrimonio philosophico perenniter valido»[88]innixa, eorum solutionem naturali rationis lumine inquirere, atque cum christiana mundi, hominis et Dei visione cohaerentiam monstrare, relationes philosophiae cum theologia recta in luce ponendo.\n\n§ 2. Studentes dein ita instituere sibi proponit ut apti evadant ad magisterium aliaque congrua intellectualia munera obeunda necnon ad christianam promovendam culturam et ad fructuosum instituendum dialogum cum hominibus sui temporis.\n\nArt. 82. Studiorum curriculum Facultatis Philosophiae complectitur:\n\na) primum cyclum, institutionalem, in quo, per triennium seu sex semestria, cohaerens fit expositio variarum philosophiae partium, quae de mundo, homine et Deo tractant, necnon historiae philosophiae, una cum introductione in methodum investigationis scientificae;\n\nb) secundum cyclum, inchoatae specializationis, in quo, per biennium seu quattuor semestria, specialibus disciplinis et seminariis altior consideratio philosophica instituitur in aliqua philosophiae parte;\n\nc) tertium cyclum, in quo, saltem per tres annos, maturitas philosophica perficitur, praesertim dissertationis doctoralis elaboratione.\n\nArt. 83. Primus cyclus concluditur Baccalaureatu, secundus Licentia specializata, tertius Doctoratu.\n\nArt. 84. Ut quis in primo cyclo Facultatis Philosophiae adscribi possit, oportet studia antea requisita absolverit ad normam art. 32 huius Constitutionis apostolicae.\n\nSi studens quidam, qui cursus ordinarios philosophiae primi cycli Facultatis Theologiae feliciter peregerit, deinde studia philosophica prosequi voluerit ad Baccalaureatum in ecclesiastica Facultate Philosophiae obtinendum, ratio necessario habenda est de cursibus in praedicto curriculo frequentatis.\n\nTitulus IV\n\nDE ALIIS FACULTATIBUS\n\nArt. 85. Praeter Facultates Theologiae, Iuris Canonici et Philosophiae, aliae Facultates ecclesiasticae canonice erectae sunt vel erigi possunt, attentis Ecclesiae necessitatibus, ad peculiares fines obtinendos, qui sunt:\n\na) altior investigatio quarundam disciplinarum maioris momenti ex disciplinis theologicis, iuridicis, philosophicis et historicis;\n\nb) promotio aliarum scientiarum, imprimis scientiarum humanarum, quae arctiorem nexum habeant cum disciplinis theologicis vel cum opere evangelizationis;\n\nc) cultus quoque altior litterarum, quae peculiariter iuvent sive ad christianam Revelationem melius intellegendam, sive ad opus evangelizationis efficacius implendum;\n\nd) praeparatio demum accuratior tum clericorum tum laicorum ad specialia munera apostolatus rite exercenda.\n\nArt. 86. Congregationis de Institutione Catholica officium erit normas speciales opportune statuere pro his Facultatibus vel Institutis, sicut superioribus titulis factum est pro Facultatibus Theologiae, Iuris Canonici et Philosophiae.\n\nArt. 87. Etiam Facultates et Instituta, pro quibus normae speciales editae nondum sunt, propria Statuta conficere debent, quae sint conformia normis communibus in prima parte huius Constitutionis edictis, atque rationem habeant peculiaris naturae et finis sibi propriorum.\n\nNORMAE FINALES\n\nArt. 88. Praesens Constitutio applicabitur a primo die anni academici MMXVIII-MMIX vel anni academici MMIX, secundum Kalendarium scholasticum variarum regionum.\n\nArt. 89. § 1. Singulae Universitates vel Facultates propria Statuta et rationem studiorum, recognita secundum hanc Constitutionem, exhibere debent Congregationi de Institutione Catholica ante diem VIII mensis Decembris anno MMXIX.\n\n§ 2. Mutationes si quae forte in Statuta vel in rationem studiorum inducendae sint, necesse est a Congregatione de Institutione Catholica approbentur.\n\nArt. 90. In singulis Facultatibus studia ita ordinentur, ut studentes consequi valeant gradus academicos secundum normas huius Constitutionis, salvis iuribus antea ab iisdem acquisitis.\n\nArt. 91. Statuta et ratio studiorum novarum Facultatum approbanda erunt ad experimentum, ita ut intra triennium ab approbatione perfici possint, definitivae approbationis consequendae causa.\n\nArt. 92. Facultates, quae cum Auctoritate civili iuridicum nexum habent, si opus fuerit, longiore temporis spatio uti poterunt ad Statuta recognoscenda, probante Congregatione de Institutione Catholica.\n\nArt. 93. § 1. Congregationis de Institutione Catholica munus erit, cum labente tempore adiuncta id postulaverint, mutationes in hanc Constitutionem inducendas proponere, ut eadem Constitutio novis Facultatum ecclesiasticarum postulatis iugiter accommodetur.\n\n§ 2. Congregatio de Institutione Catholica tantum a quibusdam articulis observandis huius Constitutionis vel Ordinationum, vel Statutorum et rationis studiorum approbatorum pro singulis Universitatibus vel Facultatibus dispensare valet.\n\nArt. 94. Vigentes in praesenti contra hanc Constitutionem leges vel consuetudines, sive universales sive particulares, etiam specialissima et individua mentione dignae, abrogantur. Item privilegia a Sancta Sede ad haec usque tempora personis sive physicis sive moralibus concessa, quae eiusdem Constitutionis praescriptis contraria sint, omnino abrogantur.\n\nQuae hac Constitutione apostolica decrevimus, iubemus omnibus in suis partibus serventur, contrariis quibusvis nihil obstantibus, etiam peculiari mentione dignis, et publici iuris fiant per editionem in Commentariis officialibus Acta Apostolicae Sedis.\n\nDatum Romae, apud Sanctum Petrum, die VIII mensis Decembris, in sollemnitate Conceptionis Immaculatae Beatae Mariae Virginis, anno MMXVII, Pontificatus Nostri quinto.\n\nFRANCISCUS PP.\n\nAPPENDIX I\n\nProoemium Constitutionis apostolicae Sapientia christiana (MCMLXXIX)\n\nI\n\nSapientia christiana, quam ex divino mandato Ecclesia docet, Christifideles continuo incitat ut humanas res atque navitates in unam vitalem synthesim colligere studeant cum religiosis bonis, sub quorum ordinatione omnia in Dei gloriam atque ad integram hominis perfectionem, corporis animique bona complectentem, mutuo nexu componuntur[89].\n\nEtenim evangelizandi munus, quod proprium est Ecclesiae, non solum postulat ut Evangelium praedicetur intra latiores semper locorum fines atque hominum multitudines usque maiores, sed etiam ut ipsius Evangelii virtute informentur rationes cogitandi, criteria iudicandi, normae agendi; ut paucis dicamus, oportet ut tota hominis cultura Evangelio perfundatur[90].\n\nCulturalis ambitus enim, in quo homo vivit, magnam vim habet ad eius cogitandi rationem et consequenter agendi habitum; quare discidium inter fidem et culturam haud leve exstat impedimentum evangelizationis, e contra cultura spiritu christiano informata instrumentum favens est Evangelii diffusioni.\n\nEvangelium praeterea, quod omnibus populis cuiusvis aetatis et regionis destinatur, cum nulla particulari cultura unice conectitur, sed omnes culturas ita pervadere valet ut eas divinae Revelationis lumine illustret, hominumque mores purificet et in Christo restauret.\n\nQuare Ecclesia Christi Bonum Nuntium ita ad omnes usque ordines generis humani afferre nititur ut singulorum hominum, et omnium universim, conscientiam convertere valeat, atque eorum opera et incepta, ac totam eorum vitam necnon omnem, in quo ipsi versantur, socialem ambitum Evangelii luce perfundere. Hac ratione Ecclesia, humanum quoque civilemque cultum promovendo, proprium implet evangelizandi munus[91].\n\nII\n\nIn hac Ecclesiae actione circa culturam peculiare momentum habuerunt et habent Catholicae studiorum Universitates, quae natura sua ad hoc tendunt ut «veluti publica, stabilis atque universalis praesentia efficiatur mentis christianae in toto culturae altioris promovendae studio»[92].\n\nEtenim in Ecclesia a prima eius aetate - ut Decessor Noster Pius PP. XI, felicis recordationis, recolebat in prooemio Constitutionis Apostolicae Deus scientiarum Dominus[93] - a prima eius aetate didascaleia exorta sunt ad christianam sapientiam docendam, qua vita moresque imbuerentur. Ex his christianae sapientiae domiciliis suam hauserunt scientiam praestantissimi Ecclesiae Patres et Doctores, Magistri et Scriptores ecclesiastici.\n\nLabentibus vero saeculis, sollerti potissimum Episcoporum ac monachorum opera, prope cathedrales ecclesias atque monachorum coenobia scholae constitutae sunt, quae tum ecclesiasticam doctrinam tum civilem cultum, veluti unum quiddam efficientes, promovebant. Inde ortae sunt studiorum Universitates, gloriosum illud Mediae Aetatis institutum, quod ab initio Ecclesiam liberalissimam matrem atque patronam habuit.\n\nPostquam vero rei publicae moderatores, boni communis solliciti, proprias Universitates instaurare et promovere coeperunt, Ecclesia, pro sibi indita natura, eiusmodi sapientiae veluti sedes docendique instituta condere atque fovere non destitit, sicuti testantur plures Catholicae Universitates recentiore quoque tempore in omnibus fere mundi partibus erectae. Etenim Ecclesia, conscia salvifici sui muneris in universo terrarum orbe, peculiariter coniuncta sibi habere cupit haec superioris institutionis domicilia, eaque vult ubique vigere atque efficaciter operari ut verum Christi nuntium in humanae culturae provincia praesentem efficiant ac provehant.\n\nQuo melius Catholicae Universitates hunc assequerentur finem, earum sociatam operam fovere voluit Decessor Noster Pius PP. XII cum, Litteris Apostolicis die XXVII mensis Iulii anno MCMXLIX datis, Catholicarum studiorum Universitatum Foederationem erexit ac constituit, quae «complecti valeat Athenaea, quae vel Sancta Sedes ipsa per orbem canonice erexit erigetve in posterum, vel tamquam ad normam catholicae institutionis directa eique plane conformata aperte agnoverit»[94].\n\nQuare Concilium Vaticanum II hoc asserere non dubitavit: «has altioris ordinis scholas Ecclesia sedula prosequitur cura»; et impense hortatum est ut Universitates Catholicae «in diversis terrae partibus convenienter distributae promoveantur», in iisque «alumni formentur homines doctrina vere praestantes, gravioribus officiis in societate obeundis parati atque fidei in mundo testes»[95]. Ut enim Ecclesia probe novit, «sors societatis et ipsius Ecclesiae cum iuvenum altiora studia excolentium profectu intime conectitur»[96].\n\nIII\n\nMirum tamen non est inter Catholicas Universitates Ecclesiam singulari iugiter studio promovisse Facultates et Universitates Ecclesiasticas, eas nempe quae de christiana Revelatione et de iis, quae cum ipsa conectuntur, praesertim agunt, ac propterea cum proprio evangelizandi munere arctius coniunguntur.\n\nHis Facultatibus imprimis gravissimum concredidit officium proprios studentes peculiari cura praeparandi ad ministerium sacerdotale, ad magisterium in scientiis sacris exercendum, ad magis ardua apostolatus munera suscipienda. Harum Facultatum pariter officium est «varias sacrarum disciplinarum regiones altius pervestigare ita ut profundior in dies Sacrae Revelationis intellectus obtineatur, patrimonium sapientiae christianae a maioribus traditum plenius aperiatur, dialogus cum fratribus seiunctis et cum non christianis promoveatur atque quaestionibus a doctrinarum progressu exortis respondeatur»[97].\n\nEtenim novae scientiae et nova inventa nova ponunt problemata, quae disciplinas sacras interrogant et provocant. Quare oportet ut scientiarum sacrarum cultores, dum primarium munus adimplent theologica inquisitione altiorem veritatis revelatae cognitionem assequendi, commercium foveant cum aliarum disciplinarum cultoribus, sive de credentibus sive de non credentibus agatur, atque conentur eorum affirmationes discernere et interpretari ac sub veritatis revelatae lumine diiudicare[98].\n\nEx hac assidua cum rebus ipsis consuetudine incitantur quoque theologi ad aptiorem modum inquirendum doctrinam communicandi cum coaevis hominibus in diversis culturis versantibus; etenim «aliud est ipsum depositum fidei, seu veritates quae veneranda doctrina nostra continentur, aliud modus quo eaedem enuntiantur, eodem tamen sensu eademque sententia»[99]. Quod valde iuvabit ut in populo Dei religionis cultus animique probitas pari gressu procedant cum scientiarum et technicarum artium progressu, atque in cura pastorali fideles ad puriorem et maturiorem fidei vitam gradatim ducantur.\n\nConiunctioni vero cum evangelizandi munere locus est etiam in Facultatibus illarum scientiarum quae, quamvis peculiarem nexum cum christiana Revelatione non habeant, attamen ad evangelizationis opus magnopere conferre possunt, et hac ratione ab Ecclesia considerantur, uti Facultates Ecclesiasticae eriguntur, et propterea cum Sacra Hierarchia peculiarem necessitudinem habent.\n\nQuare Apostolica Sedes, ad proprium munus implendum, ius et officium persentit Facultates Ecclesiasticas erigendi ac promovendi, quae ex ipsa pendeant, sive separatim exsistentes sive in Universitates insertae, ad sacrorum alumnos necnon ad laicos studentes destinatae, et vehementer exoptat totius populi Dei sub Pastorum ductu cooperationem, ut haec sapientiae domicilia ad fidei et vitae christianae incrementum efficaciter conferant.\n\nIV\n\nFacultates Ecclesiasticae - quae ad bonum commune Ecclesiae ordinantur atque quiddam pretiosum toti communitati ecclesiali sunt habendae - consciae sint oportet proprii momenti in Ecclesia suaeque participationis, pro sua parte, in Ecclesiae ministerio. Illae vero ex iis, quae proxime de christiana Revelatione tractant, etiam memores sint mandati, quod Christus Supremus Magister eidem Ecclesiae circa hoc ministerium hisce verbis dedit: «Euntes ergo docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti, docentes eos servare omnia quaecumque mandavi vobis» (Mt 28, 19-20). Quibus omnibus perpensis, absoluta consequitur harum Facultatum adhaesio, qua integrae Christi doctrinae iunguntur, cuius authenticus interpres et custos volventibus saeculis Magisterium Ecclesiae semper exstitit.\n\nConferentiae Episcoporum apud singulas nationes et regiones exstantes huiusmodi Facultates sedula prosequantur cura earumque progressum, simul vero fidelitatem erga Ecclesiae doctrinam incessanter foveant, ut toti fidelium communitati testimonium praebeant animi plene dediti praefato Christi mandato. Quod testimonium tum Facultas qua talis, tum omnia et singula eius membra ostendant oportet. Universitates enim Facultatesque Ecclesiasticae in Ecclesiae aedificationem ac profectum Christifidelium constitutae sunt, idque semper prae oculis tamquam criterium suae impensae operae habeant necesse est.\n\nDocentes imprimis, graviore responsabilitate instructi, utpote qui peculiare Verbi Dei ministerium obeant sintque iuvenibus magistri fidei, sint pro studentibus ceterisque Christifidelibus vivae veritatis evangelicae testes necnon fidelitatis erga Ecclesiam exempla. Expedit quidem ad rem graviora Pauli Papae VI verba memorare: «Theologi munus exercetur ad communionis ecclesialis aedificationem, ut populus Dei in fidei experientia crescat»[100].\n\nV\n\nAd proprios fines obtinendos oportet ut Facultates Ecclesiasticae ita ordinentur ut novis volventis aetatis postulationibus apte respondeant; quare ipsum Concilium Vaticanum II statuit earum leges recognoscendas esse[101]. (Gravissimum educationis,11).\n\nEtenim Constitutio Apostolica Deus Scientiarum Dominus, a Decessore Nostro Pio PP. XI die XXIV mensis Maii anno MCMXXXI promulgata, multum suo tempore contulit ad superiora studia ecclesiastica renovanda; attamen ob nova vitae adiuncta opportunas accommodationes et innovationes requirit.\n\nRevera, decursu quinquaginta fere annorum, mutationes magnae factae sunt, non tantum in societate civili, sed etiam in ipsa Ecclesia. Magni enim eventus acciderunt, velut imprimis Concilium Vaticanum II, qui tum internam Ecclesiae vitam affecerunt, tum eius relationes externas, sive cum christianis aliarum Ecclesiarum, sive cum non christianis atque cum non credentibus necnon cum omnibus humanioris cultus fautoribus.\n\nIllud praeterea accidit quod scientiae theologicae magis in dies animos intentos faciunt non solum clericorum sed etiam laicorum, qui semper frequentiores ad scholas theologicas accedunt, quae propterea annis proxime praeteritis valde multiplicatae sunt.\n\nDenique novus mentis habitus apparet circa ipsam Universitatis et Facultatis, tum civilis tum ecclesiasticae, compagem, ob iustum desiderium vitae universitatis magis participandae, quo omnes moventur, qui quocumque modo in ea partem habent.\n\nNeque neglegenda est magna evolutio in methodis paedagogicis et didacticis, quae novas rationes studia ordinandi postulant; atque arctior nexus, qui in dies sentitur inter varias scientias et disciplinas, necnon desiderium maioris cooperationis in toto universitatis ambitu.\n\nUt his novis postulatis satisfaceret, Sacra Congregatio pro Institutione Catholica, Concilii mandato obsecuta, iam anno MCMLXVII renovationem ad mentem Concilii aggressa est; ac die XX mensis Maii anno MCMLXVIII ab ea promulgatae sunt «Normae quaedam ad Constitutionem Apostolicam Deus scientiarum Dominusde studiis academicis ecclesiasticis recognoscendam», quae salutarem vim hisce annis exercuerunt.\n\nVI\n\nNunc vero opus complendum et perficiendum est nova lege, quae - abrogata Constitutione Apostolica Deus scientiarum Dominus, cum adnexis Ordinationibus, necnon memoratis Normis ab eadem Sacra Congregatione die XX mensis Maii anno MCMLXVIII editis - elementa, quae in his documentis adhuc valida habentur, assumat ac novas normas statuat, quibus renovatio, iam feliciter inchoata, explicetur et compleatur.\n\nNeminem sane fugiunt difficultates, quae opponi videntur novae Constitutionis Apostolicae promulgationi. Est imprimis «temporis fluxus», qui tam celeres mutationes affert ut nihil stabile ac permanens statui posse videatur; est praeterea «locorum diversitas» quae talem pluralismum, quem vocant, postulare censetur ut normae communes, ubique terrarum vigentes, fere impossibiles esse videantur.\n\nAttamen, cum ubique terrarum Facultates Ecclesiasticae habeantur, quae a Sancta Sede erectae vel approbatae sint, et nomine eiusdem Apostolicae Sedis gradus academicos conferant, necesse est ut quaedam substantialis unitas servetur et res requisitae ad gradus academicos consequendos clare determinentur et ubique vigeant.\n\nCurandum sane est, ut ea, quae necessaria sint quaeque satis stabilia fore praevideatur, lege statuantur, simulque congrua relinquatur libertas ut in propriis singularum Facultatum Statutis ulterius res definiantur, ratione habita regionum adiunctorum et universitatum usus in unaquaque regione vigentis. Hoc modo legitimus studiorum academicorum progressus non impeditur nec coarctatur, sed potius recta semita dirigitur quo uberiores fructus obtinere valeat; simul vero in legitima Facultatum diversitate unitas Catholicae Ecclesiae etiam in his superioris institutionis domiciliis omnibus innotescet.\n\nQuapropter Sacra Congregatio pro Institutione Catholica, Decessoris Nostri Pauli VI mandato, consilia imprimis iniit cum ipsis Universitatibus et Facultatibus Ecclesiasticis, necnon cum Romanae Curiae Dicasteriis aliisque, quorum interest; postea vero virorum peritorum coetum constituit qui, sub eiusdem Congregationis moderamine, leges de studiis academicis ecclesiasticis accurate recognovit.\n\nQuibus feliciter peractis, in eo erat ut Paulus VI hanc Constitutionem promulgaret, sicut ardenter optabat, cum e vivis ereptus est; et pariter inopinata mors impedivit quominus Ioannes Paulus I idem perficeret. Nos vero, re iterum diligenter perpensa Nostra Apostolica Auctoritate has, quae sequuntur, leges et normas decernimus atque statuimus.\n\nORDINATIONES CONGREGATIONIS DE INSTITUTIONE CATHOLICA\n\nAD CONSTITUTIONEM APOSTOLICAM VERITATIS GAUDIUM\n\nFIDELITER EXSEQUENDAM\n\nCongregatio de Institutione Catholica, ad normam art. 10 Constitutionis apostolicae Veritatis gaudium, Ordinationes, quae sequuntur, Universitatibus et Facultatibus ecclesiasticis tradit easdemque fideliter servandas praescribit.\n\nPARS PRIMA\n\nNORMAE COMMUNES\n\nTITULUS I - DE UNIVERSITATUM FACULTATUMVE ECCLESIASTICARUM NATURA ET FINE\n\n(Const. ap., artt. 1-10)\n\nArt. 1. § 1. Normae de Universitatibus et Facultatibus ecclesiasticis applicantur, ratione habita earum peculiaritatis, congrua congruis referendo, etiam quod attinet ad alias institutiones superioris educationis, quae a Sancta Sede canonice erectae vel approbatae sint, cum iure gradus academicos conferendi eiusdem Sanctae Sedis auctoritate.\n\n§ 2. Universitates et Facultates ecclesiasticae, necnon aliae institutiones educationis superioris, ex norma subiciuntur ad iudicium aestimationis Procurationis Sanctae Sedis ad Aestimandam et Promovendam Qualitatem Universitatum et Facultatum ecclesiasticarum (AVEPRO).\n\nArt. 2. Ad scientificam investigationem fovendam valde suadentur speciales inquisitionis sedes, commentaria periodica et collectiones, necnon scientifici conventus et quaecumque alia forma apta ad scientificam cooperationem.\n\nArt. 3. Munera, quibus obeundis studentes praeparantur, esse possunt proprie scientifica, sicut investigatio et magisterium, vel potius pastoralia. Huius diversitatis ratio habenda est in curriculis studiorum ordinandis et in gradibus academicis definiendis, scientifica semper eorum indole servata.\n\nArt. 4. Actuosa participatio in ministerio evangelizationis actionem Ecclesiae respicit in re pastorali, oecumenica et in Missionibus; atque ad fidem altius intellegendam, tuendam et diffundendam imprimis dirigitur; proinde ad totum ambitum culturae et societatis humanae extenditur.\n\nArt. 5. Conferentiae Episcopales, cum Sancta Sede hac etiam in re coniunctae, sedula cura Universitates et Facultates prosequentes:\n\n1° una cum Magnis Cancellariis progressum earum foveant et, servata quidem autonomia scientiae, ad mentem Concilii Oecumenici Vaticani II, imprimis de earum condicione scientifica et ecclesiali sint sollicitae;\n\n2° quod attinet ad quaestiones communes intra fines propriae regionis exstantes, earum actiones adiuvent, inspirent, apto nexu componant;\n\n3° Alto scientifico gradu usque servato, curent ut earum aequus numerus habeatur, congruus necessitatibus Ecclesiae et progressui culturali propriae regionis.\n\n4° ad haec perficienda de suo gremio specialem Commissionem constituant, a peritis adiuvatam.\n\nArt. 6. Institutio, cui Congregatio de Institutione Catholica ius tribuit tantummodo tribuendi gradum academicum secundi et/vel tertii cycli, appellatur “Institutum ad instar Facultatis”.\n\nArt. 7. § 1. Ad Statuta et rationem studiorum conficienda prae oculis habeantur Normae, quae in Appendice I harum Ordinationum continentur.\n\n§ 2. Ad rationes in Statutis definitas, Universitates et Facultates propria auctoritate Ordinationes constituere possunt, quae, Statutis observatis, distinctius definiant quae ad earum constitutiones, earum moderandi et agendi modos referuntur.\n\nArt. 8. § 1. Valor canonicus gradus academici significat illum gradum habilitare ad suscipienda munera ecclesiastica, pro quibus idem requiratur, imprimis ad docendas scientias sacras in Facultatibus, Seminariis Maioribus et aequipollentibus institutis.\n\n§ 2. Condiciones implendae ad singulorum graduum agnitionem, de qua in art. 9 Constitutionis, praeter consensum competentis Auctoritatis ecclesiasticae localis vel regionalis, respicient imprimis collegium docentium, rationem studiorum atque subsidia scientifica.\n\n§ 3. Gradus ad quosdam tantum effectus canonicos agniti numquam gradibus academicis canonicis plene aequiparentur.\n\nTITULUS II - DE COMMUNITATE ACADEMICA EIUSQUE REGIMINE\n\n(Const. ap., artt. 11-21)\n\nArt. 9. Ad Magnum Cancellarium pertinet:\n\n1° Universitatem vel Facultatem constanter provehere, eius scientificam navitatem et identitatem ecclesiasticam promovere, curare ut ibi doctrina catholica integra servetur atque Statuta et praescripta Sanctae Sedis fideliter impleantur;\n\n2° communionem fovere inter omnia communitatis academicae membra;\n\n3° proponere Congregationi de Institutione Catholica nomina sive illius qui ad normam art. 18 Constitutionis Rector, Praeses vel Decanus nominandus vel confirmandus sit, sive docentium pro quibus “Nihil obstat” sit postulandum;\n\n4° professionem fidei Rectoris vel Praesidis vel Decani accipere[102];\n\n5° licentiam docendi vel missionem canonicam docentibus conferre vel auferre, ad normam Constitutionis;\n\n6° a Congregatione de Institutione Catholica petere quod “nihil obstat” quominus conferantur doctoratus honoris causa.\n\n7° Congregationem de Institutione Catholica de rebus gravioribus certiorem facere, eique singulis quinquenniis accuratam relationem de statu academico, morali et œconomico Universitatis vel Facultatis atque rationem procedendi, suo cum iudicio, secundum schema eiusdem Congregationis, mittere.\n\nArt. 10. Si Universitas vel Facultas ex auctoritate collegiali pendeat (v.g. e Conferentia Episcopali), aliquis ex ea designetur, qui munus Magni Cancellarii exerceat.\n\nArt. 11. Ordinarius loci, qui non est Magnus Cancellarius, eo quod vitae pastoralis in sua dioecesi responsabilitatem habet, cum compererit quaedam in Universitate vel Facultate fieri contra doctrinam vel mores vel ecclesiasticam disciplinam, Magnum Cancellarium certiorem faciat ut provideat; si Magnus Cancellarius non providerit, ipse liber est Sanctam Sedem adeundi, salva obligatione per se providendi in casibus gravioribus et urgentioribus, qui periculum afferant propriae dioecesi.\n\nArt. 12. Nominatio vel confirmatio, quae in art. 18 Constitutionis recensentur, necessariae sunt etiam ad novum munus supra memoratorum titularium.\n\nArt. 13. Quae in art. 19 Constitutionis statuuntur, in Statutis Universitatis vel singularium Facultatum explicanda sunt, maius momentum pro casibus tribuendo vel regimini collegiali vel regimini personali, dummodo utraque forma servetur, ratione habita praxis universitatum regionis in qua Facultas sit, vel Instituti religiosi ad quod Facultas pertineat.\n\nArt. 14. Praeter Consilium Universitatis (Senatum Academicum) et Consilium Facultatis - quae etsi diverso nomine ubique habentur - opportune Statuta constituere possunt etiam alia specialia Consilia vel Commissiones pro rebus scientificis, paedagogicis, disciplinaribus, oeconomicis, etc. expediendis et provehendis.\n\nArt. 15. § 1. Iuxta Constitutionem Rector est qui praeest Universitati; Praeses, qui praeest Instituto vel Facultati sui iuris; Decanus, qui praeest Facultati, quae sit pars Universitatis; Director qui Instituto academico aggregato vel incorporato praeest.\n\n§ 2. In Statutis determinandum est, ad quod tempus ii eligantur et quomodo et quoties continuo in munere confirmari possint.\n\nArt. 16. Ad Rectoris vel Praesidis munus pertinet:\n\n1° totam communitatis academicae navitatem dirigere, promovere ac coordinare;\n\n2° Universitatem vel Institutum Facultatemve sui iuris repraesentare;\n\n3° Consilia Universitatis vel Instituti Facultatisve sui iuris convocare eisque praesidere ad normam Statutorum;\n\n4° administrationi oeconomicae prospicere;\n\n5° ad Magnum Cancellarium de rebus gravioribus referre;\n\n6° invigilare ut per electronicam formam ad praesentia redigantur quotannis rationaria institutionis, quae sunt in Indiciorum Thesauro Electronico Congregationis de Institutione Catholica.\n\nArt. 17. Ad Decanum Facultatis pertinet:\n\n1° totam navitatem Facultatis, praesertim circa studia, promovere et coordinare, eiusque necessitatibus tempestive providere;\n\n2° convocare Consilium Facultatis eique praesidere;\n\n3° studentes, nomine Rectoris, admittere vel excludere ad normam Statutorum;\n\n4° referre ad Rectorem quae a Facultate fiant vel proponantur;\n\n5° exsequenda curare, quae ab Auctoritatibus superioribus statuta sint.\n\n6° ad praesentia accommodare per electronicam formam saltem semel in anno rationaria institutionis, quae sunt in Indiciorum Thesauro Congregationis de Institutione Catholica.\n\nTITULUS III - DE DOCENTIBUS\n\n(Const. Ap., artt. 22-30)\n\nArt. 18. § 1. Docentes stabiliter Facultati adscripti sunt ii imprimis, qui pleno ac definitivo iure in eam cooptati sunt et vocari solent Ordinarii; proxime accedunt Extraordinarii; alii quoque utiliter haberi possunt, secundum Universitatum praxim.\n\n§ 2. Facultates numerum minimum docentium stabilium habere debent: duodecim Facultatis Theologiae (casu saltem tres philosophicis titulis postulatis sint praediti: cfr Ord. art. 57), septem Facultatis Philosophiae et quinque Facultatis Iuris Canonici, necnon quinque vel quattuor in Institutis Superioribus Scientiarum Religiosarum, prout Institutum 1° et 2° cyclum habeat aut 1° cyclum tantum. Reliquae Facultates saltem quinque docentes stabiles habere debent.\n\n§ 3. Praeter docentes stabiles alii haberi solent, vario nomine designati, in primis qui ex aliis Facultatibus invitantur.\n\n§ 4. Assistentes denique opportune habentur ad peculiaria munera academica implenda, qui congruenti titulo praediti sint oportet.\n\nArt. 19. § 1. Doctoratus congruens intellegitur secundum disciplinam, quam quis docere debet.\n\n§ 2. In Facultatibus Theologiae et Iuris Canonici, si agitur de disciplina sacra vel cum ea conexa, ordinarie postulatur Doctoratus canonicus; si Doctoratus non est canonicus, saltem Licentia canonica requiritur.\n\n§ 3. Ceteris in Facultatibus si docens sive Doctoratu canonico sive Licentia canonica caret, docens stabilis nominari potest tantummodo si eius institutio congrua sit identitati Facultatis ecclesiasticae. In iudicandis candidatis ad doctrinam tradendam oportet ob oculos habeantur, praeter necessariam disciplinae eis commissae peritiam, congruentia quoque et adhaesio in eorum scriptis et in opere docendi veritati per fidem transmissae.\n\nArt. 20. § 1. Docentibus aliarum Ecclesiarum et communitatum ecclesiarum, cooptatis secundum normas competentis Auctoritatis ecclesiasticae[103], docendi licentia datur a Magno Cancellario.\n\n§ 2. Docentes aliarum Ecclesiarum et communitatum ecclesiarum curricula doctrinae in primo cyclo docere non possunt, sed alias disciplinas explicare possunt[104]; in secundo cyclo, ii vocari possunt ut docentes invitati[105].\n\nArt. 21. § 1. Statuta indicent quando habeatur collatio muneris stabilis, respectu declarationis “nihil obstat” obtinendae ad normam art. 27 Constitutionis.\n\n§ 2. “Nihil obstat” Sanctae Sedis est declaratio, ad normam Constitutionis atque peculiarium Statutorum, nullum officere impedimentum nominationi propositae, quod ipsum nullum praebet docendi ius. Cum vero aliquod impedimentum sit, id cum Magno Cancellario communicetur, qui docentem de eo audiet.\n\n§ 3. Si peculiaria adiuncta temporis vel loci impediant, quominus declaratio “nihil obstat” Sanctae Sedis petatur, Magnus Cancellarius cum Congregatione de Institutione Catholica consilia ineat de opportuna solutione invenienda.\n\n§ 4. In Facultatibus sub peculiari iure concordatario positis serventur normae in eo statutae et, si sint, eae peculiares normae a Congregatione de Institutione Catholica editae.\n\nArt. 22. Temporis intervallum ad promotionem requisitum, quod saltem triennium esse debet, in Statutis determinandum est.\n\nArt. 23. § 1. Docentes, imprimis stabiles, operam inter se sociare studeant. Suadetur quoque cooperatio cum docentibus aliarum Facultatum, praesertim quoad disciplinas affines vel mutuo conexas.\n\n§ 2. Nemo potest simul esse docens stabilis in pluribus Facultatibus.\n\nArt. 24. § 1. In Statutis accurate definiatur ratio procedendi cum de suspensionis vel amotionis casibus docentis agatur, praesertim ob causas doctrinam respicientes.\n\n§ 2. Curandum est ut imprimis res privatim componatur inter Rectorem vel Praesidem vel Decanum et ipsum docentem. Si non componatur, res opportune tractetur a Consilio vel Commissione competenti, ita ut prima casus examinatio in ipso Universitatis vel Facultatis gremio fiat. Si non sufficiat, res deferatur ad Magnum Cancellarium, qui cum peritis, sive Universitatis vel Facultatis, sive externis, rem consideret, ut opportune provideat. Semper tribuendum est docenti ius causam ac probationes cognoscendi aeque ac proprias rationes manifestandi et defendendi. Manet vero ius recurrendi ad Sanctam Sedem, ut casus definitive solvatur[106].\n\n§ 3. Attamen, in casibus gravioribus vel urgentioribus, ut studentium et fidelium bono provideatur, Magnus Cancellarius docentem ad tempus suspendat, donec ordinarius processus concludatur.\n\nArt. 25. Clerici dioecesani et religiosi et iis in iure aequiparati ut Facultatis docentes fiant et maneant, indigent consensu proprii Ordinarii dioecesani, Hierarchae aut Superioris, servatis normis a competenti Auctoritate ecclesiastica de hac re editis.\n\nTITULUS IV - DE STUDENTIBUS\n\n(Const. ap., artt. 31-35)\n\nArt. 26. § 1. Legitimum testimonium ad normam art. 31 Constitutionis:\n\n1° de vitae moribus, pro clericis, sacrorum alumnis et personis consecratis datur a proprio Ordinario vel Hierarcha, Superiore vel ab eorum delegato; pro ceteris a quodam ecclesiastico;\n\n2° de studiis praeviis est studiorum titulus, qui requiritur ad normam art. 32 Constitutionis.\n\n§ 2. Cum studia ad Universitatem ingrediendam requisita in variis nationibus inter se differant, Facultas ius et officium habet examinandi an e testimonio omnes disciplinae rite apparent ad exitum perductae, quae ab ipsa Facultate necessariae habentur.\n\n§ 3. Congrua linguae Latinae cognitio in Facultatibus scientiarum sacrarum requiritur, ut studentes harum scientiarum fontes et Ecclesiae documenta intellegere atque adhibere possint[107].\n\n§ 4. Si qua disciplina nullo modo vel non satis tradita sit, Facultas exigat ut eius studium suppleatur tempore opportuno et eius examen sustineatur.\n\nArt. 27. Praeter studentes ordinarios, eos videlicet qui ad gradus academicos consequendos contendunt, ad curricula frequentanda admitti possunt studentes extraordinarii secundum normas in Statutis determinatas.\n\nArt. 28. Transitus studentis ab una ad aliam Facultatem tantum initio anni academici vel semestris fieri potest, accurate quidem perpenso eiusdem statu academico et disciplinari; ita vero ut nemo ad gradum academicum admittatur nisi omnia absolverit, quae ad illum gradum consequendum secundum Statuta ac rationem studiorum requirantur.\n\nArt. 29. In normis determinandis ad suspensionem vel exclusionem studentis a Facultate in tuto ponatur ius studentis sese defendendi.\n\nTITULUS V - DE OFFICIALIBUS ET PERSONIS ADMINISTRANTIBUS AC SERVIENTIBUS\n\n(Const. ap., art. 36)\n\nTITULUS VI - DE RATIONE STUDIORUM\n\n(Const. ap., artt. 37-44)\n\nArt. 30. Ratio studiorum indiget approbatione Congregationis de Institutione Catholica[108].\n\nArt. 31. Rationes studiorum singularum Facultatum definiant, quae disciplinae (principales et auxiliares) obligatoriae sint et ideo ab omnibus frequentandae, quae vero liberae seu optionales.\n\nArt. 32. Pariter ratio studiorum statuit exercitationes et seminaria, quibus studentes non tantum interesse debeant, verum actuose operam dare, cum sodalibus cooperantes et propria opera scripta parantes.\n\nArt. 33. § 1. Lectionum et exercitationum distributio apte ordinetur, ita ut studium privatum et labor personalis sub docentium ductu certe foveatur.\n\n§ 2. Curriculorum pars per doctrinam ex longinquo traditam explicari potest, si ratio studiorum, a Congregatione de Institutione Catholica approbata, id sinat et eiusdem condiciones statuat, ad examina potissimum quod attinet.\n\nArt. 34. § 1. Determinent quoque Statuta vel Ordinationes Universitatis vel Facultatis, qua ratione examinatores iudicium de candidatis significare debeant.\n\n§ 2. In iudicio ultimo de candidatis ad singulos gradus academicos, ratio habeatur omnium suffragiorum, quae in variis experimentis eiusdem cycli, sive scripto sive ore factis, tulerint.\n\n§ 3. In examinibus ad gradus concedendos, praesertim ad Doctoratum, etiam docentes externi utiliter invitari possunt.\n\nTITULUS VII - DE GRADIBUS ACADEMICIS ALIISQUE TITULIS\n\n(Const. ap., artt. 45-52)\n\nArt. 35. In Universitatibus vel Facultatibus ecclesiasticis canonice erectis vel approbatis gradus academici conferuntur auctoritate Sanctae Sedis.\n\nArt. 36. § 1. Statuta determinent quae sint requisita ad dissertationem doctoralem conficiendam necessaria, et normas de eiusdem publica defensione atque editione.\n\n§ 2. Dissertatio in electronica forma edi potest, si ratio studiorum id sinit et condiciones statuit ita ut ad eam perpetuus accessus praestetur.\n\nArt. 37. Exemplar in charta confectum dissertationum, quae publici iuris factae sunt, mittatur ad Congregationem de Institutione Catholica. Suadetur ut exemplar mittatur etiam ad Facultates ecclesiasticas, saltem propriae regionis, de iisdem scientiis agentes.\n\nArt. 38. Documenta authentica de collatis gradibus academicis subscribantur ab Auctoritatibus academicis, secundum Statuta, necnon a Secretario Universitatis vel Facultatis, cuius etiam sigillum iisdem apponatur.\n\nArt. 39. In Nationibus in quibus internationales pactiones cum Sancta Sede initae id postulant atque in institutionibus quarum academicae auctoritates id congruum putant, documentis authenticis academicorum graduum documentum addatur in quo ulteriores notitiae de studiorum cursu contineantur (ex. gr. Diploma Supplement).\n\nArt. 40. Doctoratus “honoris causa” ne conferatur nisi Magnus Cancellarius consenserit, qui antea “nihil obstat” Sanctae Sedis obtinere atque Universitatis vel Facultatis Consilium audire debet.\n\nArt. 41. Ut Facultas, praeter gradus academicos Sanctae Sedis auctoritate collatos, alios titulos conferre possit, necessse est:\n\n1° ut Congregatio de Institutione Catholica “nihil obstat” dederit ad congruentem titulum conferendum;\n\n2° ut attinens ratio studiorum tituli naturam statuat, manifesto declarans haud agi de academico gradu auctoritate Sanctae Sedis collato;\n\n3° ut ipsum Diploma declaret titulum haud conferri auctoritate Sanctae Sedis.\n\nTITULUS VIII - DE REBUS DIDACTICIS\n\n(Const. ap., artt. 52-55)\n\nArt. 42. Universitas vel Facultas auditoria habeat vere apta et decora, quae disciplinis tradendis et studentium numero accommodata sint.\n\nArt. 43. Bibliotheca consultationis praesto sit, in qua inveniantur opera praecipua ad opus scientificum tum docentium tum studentium necessaria.\n\nArt. 44. Bibliothecae normae ita statuantur ut eius accessus et usus praecipue docentibus et studentibus facile pateant.\n\nArt. 45. Foveantur quoque cooperatio et coordinatio inter bibliothecas eiusdem urbis vel regionis.\n\nTITULUS IX - DE REBUS OECONOMICIS\n\n(Const. ap., artt. 57-60)\n\nArt. 46. § 1. Ad administrationem in bono statu servandam, curent Auctoritates academicae ut statis temporibus certiores fiant de re oeconomica, et haec periodicae recognitioni accurate subiciatur.\n\n§ 2. Singulis annis Rector vel Praeses relationem Magno Cancellario mittat de oeconomico statu Universitatis vel Facultatis.\n\nArt. 47. § 1. Opportunis modis provideatur ne tributorum solutio aditum ad gradus academicos illis studentibus praecludat, qui, claro ingenio praediti, spem faciant se Ecclesiae valde utiles esse futuros.\n\n§ 2. Quare curandum est ut particularia constituantur studentibus subsidia oeconomica, ex origine ecclesiali, civili vel privata, ad eos adiuvandos destinata.\n\nTITULUS X - DE FACULTATUM PRAESTITUTA DISTRIBUTIONE ET COOPERATIONE\n\n(Const. ap., artt. 61-67)\n\nArt. 48. § 1. Cum de nova Universitate vel Facultate erigenda agatur, oportet ut:\n\na) ostendatur necessitatem vel veram utilitatem adesse, cui satisfieri nequeat per affiliationem vel aggregationem vel incorporationem;\n\nb) praesto sint necessaria requisita, quorum praecipua sunt:\n\n1° docentium stabilium numerus eorumque tituli secundum naturam et postulata Facultatis;\n\n2° studentium congruus numerus;\n\n3° bibliotheca aliaque subsidia scientifica et auditoria;\n\n4° subsidia oeconomica Universitati vel Facultati vere sufficientia;\n\nc) exhibeantur Statuta, una cum ratione studiorum, praesenti Constitutioni et congruis Ordinationibus accommodata.\n\n§ 2. Congregatio de Institutione Catholica - audita sententia tum Conferentiae Episcopalis, tum Episcopi dioecesani vel eparchialis, praesertim sub aspectu pastorali, tum peritorum, praecipue ex vicinioribus Facultatibus, sub aspectu potius scientifico - decernit de opportunitate procedendi ad novam erectionem.\n\nArt. 49. Cum autem de Universitate vel Facultate approbanda agatur, opus est:\n\na) tum Conferentiae Episcopalis tum Episcopi dioecesani vel eparchialis consensus adsint;\n\nb) condiciones in superiore art. 48 § 1 sub b) et c) statutae impleantur.\n\nArt. 50. Condiciones affiliationis respiciunt praesertim docentium numerum et qualitatem, rationem studiorum, bibliothecam atque officium Facultatis affiliantis adsistendi Instituto affiliato; ideoque plerumque Facultas affilians et Institutum affiliatum in eadem natione vel regione culturali sint oportet.\n\nArt. 51. § 1. Aggregatio est coniunctio cum Facultate alicuius Instituti, quae primum et secundum cyclum complectatur, ad respondentes gradus academicos per Facultatem consequendos.\n\n§ 2. Incorporatio est insertio in Facultatem alicuius Instituti, quod secundum vel tertium vel utrumque cyclum complectatur, ad respondentes gradus academicos per Facultatem consequendos.\n\n§ 3. Aggregatio et incorporatio concedi nequeunt nisi agatur de Instituto congrue instructo ad illos gradus consequendos, ita ut certa spes sit fore ut ex eius conexione cum Facultate optatus finis vere obtineatur.\n\nArt. 52. § 1. Fovenda est cooperatio inter ipsas Facultates ecclesiasticas, tum per docentium permutationem, tum per mutuam communicationem proprii operis scientifici, tum per communes investigationes provehendas in populi Dei utilitatem.\n\n§ 2. Promovenda item est cooperatio cum aliis Facultatibus, etiam non catholicis, propria tamen identitate sedulo servata.\n\nPARS ALTERA\n\nNORMAE SPECIALES\n\nTITULUS I - DE FACULTATE THEOLOGIAE\n\n(Const. ap., artt. 69-76)\n\nArt. 53. Disciplinae theologicae ita tradantur ut earum organicus nexus clare appareat et in luce ponantur variae rationes seu dimensiones, quae ad doctrinae sacrae indolem intrinsecus pertinent, quae imprimis est biblica, patristica, historica, liturgica et pastoralis. Studentes vero ducantur ad altam materiae acquisitionem simulque ad personalem synthesim formandam, ad methodum inquisitionis scientificae comparandam atque idonei fiant ad sacram doctrinam apte exponendam.\n\nArt. 54. In doctrina tradenda normae observentur quae in documentis Concilii Oecumenici Vaticani II reperiuntur[109] aeque ac in recentioribus Apostolicae Sedis documentis[110], quatenus ad studia academica quoque spectent.\n\nArt. 55. Disciplinae obligatoriae sunt:\n\n1° In primo cyclo:\n\na) Disciplinae philosophicae ad theologiam requisitae, quales sunt imprimis philosophia systematica et historia philosophiae (antiqua, mediaevalis, moderna, hodierna). Methodus systematice docendi, praeter introductionem generalem, partes principales philosophiae complecti debet: 1) metaphysicam (philosophiam entis et theologiam naturalem), 2) philosophiam naturae, 3) philosophiam hominis, 4) philosophiam moralem et politicam, 5) logicam et philosophiam cognitionis.\n\n- Humanis scientiis exclusis, disciplinae stricte philosophicae (cfr Ord., art. 60, 1° a) sexaginta centesimas saltem partes constituant oportet creditorum ex primis duobus annis. Pro singulis annis requirendus est numerus creditorum quae respondeant spatio unius anni studiorum universitariorum pleno tempore.\n\n- Valde praeoptandum est ut cursus philosophici primis duobus annis institutionis philosophicae-theologicae persolvantur. Haec philosophica studia, intuitu studiorum theologiae peracta, cum cursibus introductionis theologiae per hoc biennium coniungentur.\n\nb) Disciplinae theologicae, nempe:\n\n– Sacra Scriptura: introductio et exegesis;\n\n– Theologia fundamentalis, ratione etiam habita quaestionum de oecumenismo, de religionibus non christianis atque de atheismo, necnon de aliis nostrae aetatis culturae vulgatis opinionibus.\n\n– Theologia dogmatica;\n\n– Theologia moralis et spiritualis;\n\n– Theologia pastoralis;\n\n– Liturgia;\n\n– Historia ecclesiastica, Patrologia et Archaeologia;\n\n– Ius Canonicum.\n\nc) Disciplinae auxiliares, nempe quaedam scientiae humanae et, praeter linguam Latinam, linguae biblicae quatenus ad sequentes cyclos requirantur.\n\n2° In secundo cyclo:\n\nDisciplinae peculiares, quae opportune in variis sectionibus instituantur secundum diversas specializationes, cum propriis exercitationibus et seminariis, quadam quoque dissertatione conscripta.\n\n3° In tertio cyclo:\n\nDeterminet Facultatis ratio studiorum an et quaenam disciplinae peculiares tradendae sint, cum exercitationibus et seminariis, et quas linguas antiquas ac modernas intellegere debeat studens ad dissertationem comparandam.\n\nArt. 56. In quinquennio institutionali primi cycli sedulo curandum est ut omnes disciplinae eo ordine, amplitudine ac propria methodo tractentur, ita ut harmonice et efficaciter ad finem conspirent tradendi studentibus solidam, organicam et completam institutionem in re theologica, qua apti fiant tum ad superiora studia in secundo cyclo prosequenda, tum ad certa ecclesiastica munera congruenter exercenda.\n\nArt. 57. Numerus docentium philosophiam tradentium tres saltem attingat, insignitos requisitis titulis philosophicis (cfr Ord., artt. 19 et 67, 2). Opus est ut ii sint stabiles, id est pleno tempore dediti ad philosophiam docendam et ad investigationem in hoc ambitu exsequendam.\n\nArt. 58. Praeter examina vel aequipollentia experimenta de singulis disciplinis, in fine primi et secundi cycli habeatur vel examen comprehensivum vel aequipollens experimentum, quo studens comprobet se scientificam plenamque formationem acquisivisse, respectivo cyclo postulatam.\n\nArt. 59. Facultatis est determinare, quibus condicionibus studentes, qui curriculum philosophicum-theologicum in Seminario Maiore vel alio Instituto superiore approbato rite perfecerint, ad secundum cyclum admitti possint, ratione accurate habita studiorum iam peractorum et, prout res ferat, etiam peculiaribus cursibus et examinibus impositis.\n\nTITULUS II - DE FACULTATE IURIS CANONICI\n\n(Const. ap., art. 77-80)\n\nArt. 60. In Facultate Iuris Canonici, Latini vel Orientalis, curandum est ut tum historia et textus legum ecclesiasticarum, tum earundem ratio et nexus, tum earum fundamenta theologica modo scientifico exponantur.\n\nArt. 61. Disciplinae obligatoriae sunt:\n\n1° in primo cyclo:\n\na) elementa philosophiæ: anthropologia philosophica, metaphysica, ethica;\n\nb) elementa theologiæ: introductio in S. Scripturam; theologia fundamentalis: divina revelatio, eiusdemque transmissio et credibilitas; theologia trinitaria; christologia; tractatus de gratia; peculiari autem modo ecclesiologia, theologia sacramentalis generalis et specialis, theologia moralis fundamentalis et specialis;\n\nc) institutiones generales iuris canonici;\n\nd) lingua Latina.\n\n2° in secundo cyclo:\n\na) Codex Iuris Canonici vel Codex Canonum Ecclesiarum Orientalium omnibus eorundem ex partibus aliæque normae vigentes;\n\nb) disciplinæ conexæ: theologia iuris canonici; philosophia iuris; institutiones iuris Romani; elementa iuris civilis; historia institutionum canonicarum; historia fontium iuris canonici; relationes inter Ecclesiam et societatem civilem; praxis canonica administrativa et iudicialis;\n\nc) introductio in Codicem Canonum Ecclesiarum Orientalium pro studentibus Facultatis Iuris Canonici Latini; introductio in Codicem Iuris Canonici pro studentibus Facultatis Iuris Canonici orientalis;\n\nd) lingua Latina;\n\ne) cursus optionales et exercitationes atque seminaria ab unaquaque Facultate præscripta.\n\n3° in tertio cyclo:\n\na) Latinitas canonica;\n\nb) cursus optionales vel exercitationes ab unaquaque Facultate præscripta.\n\nArt. 62. § 1. Studentes qui curriculum philosophico-theologicum in Seminario Maiore vel in Facultate theologica absolverint, directe ad secundum cyclum admitti possunt, nisi Decanus necessarium iudicet aut opportunum aliquem cursum prævium linguæ Latinæ vel institutionum generalium iuris canonici exigere.\n\nQui aliquibus disciplinis primi cycli in apta Facultate vel Instituto universitario se iam rite studuisse comprobaverint, ab iisdem dispensari possunt.\n\n§ 2. Qui gradum academicum in iure civili iam consecuti sunt, ab aliquibus cursibus secundi cycli (ut iure Romano et iure civili) dispensari possunt, sed a triennio ad Licentiam eximi non possunt.\n\n§ 3. Secundo cyclo absoluto, studentes linguam Latinam ita cognoscant ut Codicem Iuris Canonici et Codicem Canonum Ecclesiarum Orientalium et alia documenta canonica bene intellegant; in tertio autem cyclo, praeter linguam Latinam, ita ut fontes Iuris rite interpretari possint, alias quoque linguas necessarias ad dissertationem parandam.\n\nArt. 63. Praeter examina vel aequipollentia experimenta de singulis disciplinis, in fine secundi cycli habeatur vel examen comprehensivum vel aequipollens experimentum, quod comprobet studentem scientificam plenamque formationem acquisivisse, ab hoc cyclo postulatam.\n\nTITULUS III - DE FACULTATE PHILOSOPHIAE\n\n(Const. ap., artt. 81- 84)\n\nArt. 64. § 1. Investigatio et institutio philosophica in ecclesiastica Facultate Philosophiae innitendae sunt “patrimonio philosophico perenniter valido”[111], quod per saeculorum decursum enucleatum est, peculiari ratione habita operum sancti Thomae Aquinatis. Eodem tempore oportebit ut philosophia in Facultate ecclesiastica tradita pateat contributionibus quas recentiores investigationes praebuerunt et afferre pergunt. Ratio quidem sapientialis ac metaphysica philosophiae confirmandae sunt.\n\n§ 2. In primo cyclo, philosophia ita tradatur ut studentes qui ad Baccalaureatum aspirant, ad solidam cohaerentemque synthesim doctrinae perveniant, ac diversa philosophorum systemata examinare et diiudicare addiscant, necnon personali considerationi philosophicae paulatim assuefiant.\n\n§ 3. Si primi cycli studiorum theologicorum studentes cursus primi cycli in Facultate Philosophiae frequentant, curetur ut specificus sensus materiae et finis cuiusque itineris formativi servetur. Expleta huiusmodi institutione philosophica non confertur titulus academicus in philosophia (cfr VG, art. 74 a); at studentes requirere possunt testificationem de cursibus frequentatis et creditis adeptis.\n\n§ 4. Institutio in primo cyclo obtenta perfici poterit in subsequenti cyclo initae specializationis per maiorem animi intentionem in partem philosophiae ac per intensiorem sedulitatem studentis in consideratione philosophica.\n\n§ 5. Perspicue distinguendum est inter studia apud ecclesiasticas Facultates Philosophiae et curriculum philosophicum quod constituens pars est studiorum apud Facultatem Theologiae vel Seminarium Maius. In institutione ubi inveniuntur insimul et ecclesiastica Facultas Philosophiae et Facultas Theologiae, cum cursus philosophiae, qui partem constituunt primi cycli quinquennalis theologiae, absolvuntur apud Facultatem Philosophiae, auctoritas quae rationem studiorum determinat est decanus Facultatis Theologiae, dummodo legem vigentem servet et artam cooperationem cum Facultate Philosophiae confirmet.\n\nArt. 65. In doctrina philosophica tradenda normae de ipsa sunt servandae quaeque in documentis Concilii Oecumenici Vaticani II reperiuntur[112] aeque ac in recentioribus Apostolicae Sedis documentis[113], eo quod etiam ad academica studia referuntur.\n\nArt. 66. Disciplinae quae in variis cyclis traduntur sunt:\n\n1° In primo cyclo:\n\na) Materiae fundamentales obligatoriae:\n\n– Introductio generalis cuius particularis finis tendet ad sapientialem amplitudinem philosophiae exhibendam.\n\n– Disciplinae philosophicae praecipuae: 1) metaphysica (scilicet philosophia entis et theologia naturalis), 2) philosophia naturae, 3) philosophia hominis, 4) philosophia moralis et politica, 5) logica et philosophia cognitionis. Ob peculiare metaphysicae pondus, congruens numerus creditorum huic disciplinae respondere debet.\n\n– Historia philosophiae: antiqua, mediaevalis, moderna et hodierna. Investigatio attenta opinionum quae maius habuerunt pondus sustinebitur, quantum fieri potest, lectione textuum auctorum praestantiorum. Addetur, pro necessitate, philosophiarum localium studium.\n\nDisciplinae fundamentales obligatoriae constituant oportet saltem sexagenas centesimas partes et ne excedant septuagenas numeri creditorum primi cycli.\n\nb) Materiae obligatoriae adiunctae:\n\n– Investigatio necessitudinum inter rationem et fidem christianam seu inter philosophiam et theologiam, sub respectu systematico et historico, quae prospiciat tam autonomiae camporum quam earum nexui.\n\n– Lingua Latina, ita ut studentes opera philosophica (praesertim auctorum christianorum) Latine exarata intellegere possint. Usus linguae Latinae intra primos duos annos comprobari debet.\n\n– Quaedam lingua moderna praeter linguam patriam, cuius cognitio comprobanda est intra finem tertii anni.\n\n– Introductio ad methodum studii atque laboris scientifici quae opportune inducat ad usum instrumentorum investigationis et ad exercitium argumentationis.\n\nc) Materiae additiciae optionales:\n\n– Elementa litterarum et artium;\n\n– Elementa cuiusdam scientiae humanae vel cuiusdam scientiae naturalis (e.g. psychologiae, sociologiae, historiae, biologiae, physicae). Praecipue curandum est ut inter scientias et philosophiam nexus quidam statuatur.\n\n– Alia quaedam disciplina philosophica optionalis: e.g., philosophia scientiarum, philosophia culturae, philosophia artis, philosophia rei technicae, philosophia sermonis, philosophia iuris, philosophia religionis.\n\n2° In secundo cyclo:\n\n– Nonnullae disciplinae speciales, quae opportune in varias sectiones distribuantur secundum diversas specializationes, cum propriis exercitationibus et seminariis, quadam quoque speciali dissertatione scripta.\n\n– Rudimenta vel altior cognitio linguae Graecae antiquae aut adeptio cuiusdam secundae linguae modernae, praeter eam requisitam in primo cyclo, vel altior huius cognitio.\n\n3° In tertio cyclo:\n\nDeterminet Facultatis ratio studiorum an et quae disciplinae speciales, cum exercitationibus et seminariis, tradendae sint. Necessarium erit aliam novam linguam discere aut unam ex illis prius cognitis perdiscere.\n\nArt. 67. § 1. Facultas habere debet, tamquam stabiles, saltem septem docentes rite qualificatos ita ut ii institutionem cuiusque materiae obligatoriae fundamentalis praebere possint (cfr Ord. artt. 66, 1°; 48, § 1, b).\n\nPraesertim in primo cyclo saltem quinque stabiles docentes habeantur oportet ita distributi: unus in metaphysica, unus in philosophia naturae, unus in philosophia hominis, unus in philosophia morali et politica, unus in logica et philosophia cognitionis.\n\nQuod ad alias materias, sive obligatorias sive optionales, facultas auxilium aliorum docentium quaerere potest.\n\n§ 2. Docens aptus fit ad docendum in facultate ecclesiastica si gradus academicos requisitos in ecclesiastica Facultate Philosophiae consecutus fuerit (cfr Ord., art. 19).\n\n§ 3. Docens vero qui nec Doctoratum canonicum nec Licentiam canonicam possidet, adnumerari potest uti docens stabilis ea tamen condicione ut praeditus sit institutione philosophica, quoad materiam et ad methodum, congrua institutioni in Facultate ecclesiastica propositae. In candidatis de idoneitate docendi in ecclesiastica Facultate Philosophiae iudicandis, perpendere oportebit: peritiam necessariam in materia iis assignata; congruam aperitionem ad universitatem scientiae; in publicationibus et in navitate didactica adhaesionem veritati quam fides docet; intellectionem satis altam concordis necessitudinis inter fidem et rationem.\n\n§ 4. Curandum erit ut ecclesiastica Facultas Philosophiae semper maiorem partem habeat docentium stabilium qui possideant Doctoratum ecclesiasticum in philosophia, vel Licentiam ecclesiasticam in quadam scientia sacra simul cum Doctoratu in philosophia apud Universitatem non ecclesiasticam adepto.\n\nArt. 68. In universum, ut studens admitti possit ad secundum cyclum in philosophia, necesse est ut Baccalaureatum ecclesiasticum in philosophia consecutus sit.\n\nSi studens philosophica studia perfecerit in Facultate Philosophiae non ecclesiastica apud Universitatem catholicam vel in alio Instituto altiorum studiorum, admitti potest ad secundum cyclum tantummodo si, per conveniens examen, demonstraverit se praeparationem habere quae par sit illi propositae in ecclesiastica Facultate Philosophiae, et lacunas, si quae fuerint, repleverit, quod ad annos et ad rationem studiorum attinet prout secundum praesentes Ordinationes praevidetur pro primo cyclo. Cursuum selectio favere debet synthesi materiarum traditarum (cfr VG art. 82, a). His integrativis studiis expletis, studens admittetur ad secundum cyclum, quin obtineat Baccalaureatum ecclesiasticum in philosophia.\n\nArt. 69 § 1. Ratione habita reformationis primi cycli triennalis studiorum ecclesiasticorum philosophiae qui Baccalaureatu in philosophia concluditur, affiliatio philosophica conformanda est iis quae de primo cyclo statuta sunt, quatenus ad numerum annorum et ad rationem studiorum (cfr Ord., art. 66, 1°); in quolibet Instituto philosophico affiliato adnumerentur saltem quinque docentes stabiles postulatis qualificationibus praediti (cfr Ord., art. 67).\n\n§ 2. Ratione habita reformationis secundi cycli biennalis studiorum ecclesiasticorum philosophiae, qui Licentia in philosophia concluditur, aggregatio philosophica conformanda est iis quae et pro primo et pro secundo cyclo statuta sunt, quatenus ad numerum annorum et ad rationem studiorum (cfr VG, art. 74 a et b; Ord., art. 66); in Instituto philosophico aggregato numerus docentium stabilium attingere debet saltem sex, qui postulatis qualificationibus fruantur (cfr Ord., art. 67).\n\n§ 3. Ratione habita reformationis itineris philosophiae inclusi in primo cyclo philosophico ac theologico qui Baccalaureatu in theologia concluditur, institutio philosophica in Instituto theologiae affiliato conformetur oportet iis quae circa rationem studiorum statuta sunt (cfr Ord., art. 55, 1°); numerus docentium stabilium duos saltem recensere debet.\n\nTITULUS IV - DE ALIIS FACULTATIBUS\n\n(Const. ap., artt. 85-87)\n\nArt. 70. Ad proposita consequenda, quae in art. 85 Constitutionis indicantur, conditae iam sunt et facultate praeditae ad gradus academicos conferendos Sanctae Sedis auctoritate, Facultates vel Instituta ad instar Facultatis quae sequuntur:\n\n- Archaeologia christiana\n\n- Bioethica\n\n- Communicatio Socialis\n\n- Ius\n\n- Litterae Christianae et Classicae\n\n- Liturgia\n\n- Missiologia\n\n- Musica Sacra\n\n- Oriens Antiquus\n\n- Psychologia\n\n- Scientiae Educationis\n\n- Scientiae Religiosae\n\n- Scientiae Sociales\n\n- Spiritualitas\n\n- Historia Ecclesiae\n\n- Studia Arabica et Islamistica\n\n- Studia Biblica\n\n- Studia Orientalia\n\n- Studia de Matrimonio et Familia\n\nQuas Ordinationes omnes et singulas Summus Pontifex Franciscus confirmavit et evulgari iussit, contrariis quibuscumque non obstantibus.\n\nDatum Romae, ex aedibus Congregationis de Institutione Catholica, die XXVII mensis Decembris, in festo S. Ioannis Apostoli, anno MMXVII.\n\nIosephus S.R.E. Card. Versaldi\n\nPraefectus\n\nAngelus Vincentius Zani\n\nArch. tit. Volturnensis\n\nA Secretis\n\nAPPENDIX I\n\nad art. 7 Ordinationum\n\nNormae ad Universitatis vel Facultatis statuta conficienda\n\nIis consideratis quae in Constitutione Apostolica et Ordinationibus adnexis continentur – propriis Ordinationibus iis relictis quae sunt singulariora et mutabiliora – Statuta Universitatis vel Facultatis de sequentibus praecipue agere debent:\n\n1. De nomine, natura et fine Universitatis vel Facultatis (cum brevi notitia historica in prooemio).\n\n2. De regimine – de Magno Cancellario; de Auctoritatibus academicis personalibus et collegialibus: quaenam earum munera; quomodo Auctoritates personales eligantur et quamdiu munere fungantur; quomodo Auctoritatum collegialium seu Consiliorum membra eligantur et in quod tempus munere fungantur.\n\n3. De docentibus – qui eorum numerus saltem esse debeat in unaquaque Facultate; in quos ordines docentes sive stabiles sive non stabiles distinguantur; quibus requisitis praediti esse debeant; quomodo cooptentur, nominentur, promoveantur et a munere cessent, rationibus descriptis et procedendi modis; de eorum officiis et iuribus.\n\n4. De studentibus – de requisitis ad eorum adscriptionem; de rationibus et procedendi modis eorundem suspensionis; de eorum officiis et iuribus.\n\n5. De officialibus et personis administrantibus ac servientibus – de eorum officiis et iuribus.\n\n6. De gradibus academicis – qui gradus conferantur in unaquaque Facultate et quibus condicionibus; de aliis titulis.\n\n7. De subsidiis didacticis et informaticis – de bibliotheca: quomodo eius conservationi et incremento provideatur; de aliis subsidiis didacticis et de laboratoriis scientificis, si necessariis.\n\n8. De administratione oeconomica – de patrimonio Universitatis vel Facultatis, et de eius administratione; de normis circa honoraria pro auctoritatibus, docentibus et officialibus et circa studentium tributa, necnon de subsidiis oeconomicis iis destinatis.\n\n9. De relationibus cum aliis Facultatibus, Institutis, etc.\n\nRatio Studiorum\n\n1. Quae sit in unaquaque Facultate.\n\n2. Qui sint cycli.\n\n3. Quae disciplinae doceantur: earum obligatiorietas et frequentia.\n\n4. Quae sint seminaria et exercitationes.\n\n5. Quae sint examina vel probationes aequipollentes.\n\n6. Si fiat, ratio doctrinam ex longinquo tradendi.\n\nAPPENDIX II\n\nIn art. 70 Ordinationum\n\nSectores studiorum ecclesiasticorum\n\nsecundum eorum hodiernam (anno 2020) ordinationem academicam in Ecclesia\n\nINDEX\n\nAnimadversio. – Singuli Sectores studiorum, ordine alphabetico hic enumerati, nunc vigent. Infra eos specializationes in unum congeruntur.\n\nSpecializationes exsistentes reperiuntur in Indiciorum Thesauro Electronico Institutionum Studiorum Superiorum Ecclesiasticorum, ad quas per interrete accedi potest www.educatio.va\n\nPraeterea Indiciorum Thesaurus supra memoratus complectitur omnes Institutiones Studiorum Superiorum, erectas vel approbatas a Congregatione de Institutione Catholica, veluti partes rationis educativae Sanctae Sedis.\n\n- Archaeologia Christiana\n\n- Bioethica\n\n- Communicatio Socialis\n\n- Ius Canonicum\n\n- Ius\n\n- Philosophia\n\n- Litterae Christianae et Classicae\n\n- Liturgia\n\n- Missiologia\n\n- Musica Sacra\n\n- Oriens Antiquus\n\n- Psychologia\n\n- Scientiae Educationis\n\n- Scientiae Religiosae\n\n- Scientiae Sociales\n\n- Spiritualitas\n\n- Historia Ecclesiae\n\n- Studia Arabica et Islamistica\n\n- Studia Biblica\n\n- Studia Iudaica et Relationes Hebraicae-Christianae\n\n- Studia de Oecologia Integra\n\n- Studia Orientalia\n\n- Studia de Matrimonio et Familia\n\n- Studia in Scientiis de Pace\n\n- Theologia.\n\n[1] Cfr S. Augustinus, Confessiones, X, 23.33; I, 1,1.\n\n[2] Conc. Oecum. Vat. II, Const. past. de Ecclesia in mundo huius temporis Gaudium et spes, 22.ù\n\n[3] Sapientia christiana, Prooemium, III (cfr infra, Appendix I).\n\n[4] Nuntius televisificus transmissus Congressui Internationali Theologiae apud Pontificiam Universitatem Catholicam Argentinam «Santa Maria de los Buenos Aires» (1-3 Septembris 2015).\n\n[5] N. 14.\n\n[6] Ibid., 16.\n\n[7] Ibid.\n\n[8] Cfr ibid.\n\n[9] Ibid., 19.\n\n[10] Ibid., 20.\n\n[11] I.\n\n[12] N. 85.\n\n[13] N. 14.\n\n[14] N. 20.\n\n[15] Litt. enc. Caritas in veritate, 42.\n\n[16] Cfr ibid., 54; Conc. Oecum. Vat. II, Const. dogm. de Ecclesia Lumen gentium,1.\n\n[17] Litt. enc. Caritas in veritate, 33.\n\n[18] Ibid., 30.\n\n[19] Cfr Adhort. ap. Evangelii gaudium, cap. V.\n\n[20] Ibid., 30.\n\n[21] Cfr Sermo V Congressui nationali Ecclesiae Italicae, Florentiae (10 Novembris 2015).\n\n[22] Adhort. ap. Evangelii gaudium, 55.\n\n[23] Litt. enc. Laudato si’, 139.\n\n[24] Ibid., 61.\n\n[25] Cfr ibid., 194.\n\n[26] Ibid., 53; cfr n. 105.\n\n[27] Ibid., 114.\n\n[28] Sermo Communitati Pontificiae Universitatis Gregorianae atque Consociatis Pontificii Instituti Biblici et Pontificii Instituti Orientalis (10 Aprilis 2014): AAS 106 (2014), 374.\n\n[29] Cfr Adhort. ap. Evangelii gaudium, 11; 34 ss.; 164-165.\n\n[30] Ibid., 165.\n\n[31] Cfr Conc. Oecum. Vat. II, Const. dogm. de Ecclesia Lumen gentium, 1.\n\n[32] Adhort. ap. Evangelii gaudium, 111.\n\n[33] Cfr Bulla Misericordiae vultus de Iubilaeo extraordinario indicendo (11 Aprilis 2015).\n\n[34] Cfr Adhort. ap. Evangelii gaudium, 87 et 272.\n\n[35] Ibid., 92.\n\n[36] Cfr Litt. enc. Laudato si’, 49.\n\n[37] Adhort. ap. Evangelii gaudium, cap. IV.\n\n[38] Pontificium Consilium de Iustitia et Pace, Compendio della Dottrina Sociale della Chiesa, 52; cfr Adhort. ap. Evangelii gaudium, 178.\n\n[39] Adhort. ap. Evangelii gaudium, 195.\n\n[40] Litt. enc. Laudato si’, 240.\n\n[41] Cfr Adhort. ap. Evangelii gaudium, 239.\n\n[42] Litt. enc. Caritas in veritate, 4.\n\n[43] Prooemium, III; Cfr Conc. Oecum. Vat. II, Const. past. de Ecclesia in mundo huius temporis Gaudium et spes, 62.\n\n[44] Adhort. ap. Evangelii gaudium, 74.\n\n[45] N. 31.\n\n[46] Cfr Adhort. ap. Evangelii gaudium, 134.\n\n[47] The Idea of a University, Sermo VII, 6.\n\n[48] Cfr Delle cinque piaghe della Santa Chiesa, cura A. Valle (ex operibus Antonii Rosmini, vol. 56), Città Nuova Ed., Romae 19982, cap. II, passim.\n\n[49] N. 164.\n\n[50] Ibid.\n\n[51] Nuntius televisificus transmissus Congressui Internationali Theologiae apud Pontificiam Universitatem Catholicam Argentinam «Santa Maria de los Buenos Aires» (1-3 Septembris 2015).\n\n[52] Adhort. ap. Evangelii gaudium, 236.\n\n[53] Ioannes Paulus II, Litt. ap. Novo millennio ineunte (6 Ianuarii 2001), 40.\n\n[54] Ibid.\n\n[55] Adhort. ap. Evangelii gaudium, 116.\n\n[56] Catechesis (26 Aprilis 2006).\n\n[57] Nuntius televisificus transmissus Congressui Internationali Theologiae apud Pontificiam Universitatem Catholicam Argentinam «Santa Maria de los Buenos Aires» (1-3 Septembris 2015); cfr Adhort. ap. Evangelii gaudium, 115.\n\n[58] Epistula transmissa Magno Cancellario Pontificiae Universitatis Catholicae Argentinae centesimo Facultatis Theologiae interveniente anno (3 Martii 2015).\n\n[59] Adhort. ap. Evangelii gaudium, 227-228.\n\n[60] Prooemium, III.\n\n[61] Adhort. ap. Evangelii gaudium, 133.\n\n[62] Cfr Litt. enc. Laudato si’, 47; Adhort. ap. Evangelii gaudium, 50.\n\n[63] Adhort. ap. Evangelii gaudium, 45.\n\n[64] Ibid., 132.\n\n[65] N. 201.\n\n[66] Nuntius televisificus transmissus Congressui Internationali Theologiae apud Pontificiam Universitatem Catholicam Argentinam «Santa Maria de los Buenos Aires» (1-3 Septembris 2015).\n\n[67] Litt. enc. Laudato si’, 202.\n\n[68] Adhort. ap. Evangelii gaudium, 278.\n\n[69] Cfr can. 815 CIC.\n\n[70] Cfr can. 817 CIC; can. 648 CCEO.\n\n[71] Cfr Ioannes Paulus II, Const. ap. de Universitatibus catholicis Ex corde Ecclesiae, art. 1, § 2: AAS 82 (1990), 1502.\n\n[72] Cfr can. 816, § 1 CIC; can. 649 CCEO; Ioannes Paulus II, Const. ap. Pastor bonus, art. 116, § 2; AAS 80 (1988), 889.\n\n[73] Cfr can. 817 CIC; can. 648 CCEO.\n\n[74] Cfr Paulus VI, Motu proprio Sedula cura: AAS 63 (1971), 665 ss.; Pontificia Commissio Biblica, Ratio periclitandae doctrinae: AAS 67 [1975], 153 ss.\n\n[75] Cfr can. 816, § 2 CIC; can. 650 CCEO.\n\n[76] Cfr cann. 810, § 1 et 818 CIC.\n\n[77] Cfr Conc. Oecum. Vat. II, Const. dogm. de Ecclesia Lumen gentium, 25; necnon Congregatio pro Doctrina Fidei, Instructio de ecclesiali theologi vocatione Donum veritatis (24 Maii 1990): AAS 82 (1990), 1550-1570.\n\n[78] Cfr can. 833, n. 7 CIC.\n\n[79] Cfr can. 152 CIC; can. 942 CCEO.\n\n[80] Cfr Conc. Oecum. Vat. II, Const. past. de Ecclesia in mundo huius temporis Gaudium et spes, 59.\n\n[81] Cfr Can. 816 § 1 CIC; cann. 648-649 CCEO.\n\n[82] Cfr can. 820 CIC.\n\n[83] Cfr Conc. Oecum. Vat. II, Const. dogm. de divina Revelatione Dei Verbum, 24.\n\n[84] Cfr Congregatio pro Doctrina Fidei, Instructio de ecclesiali theologi vocatione Donum veritatis (24 Maii 1990): AAS 82 (1990), 1552.\n\n[85]Cfr Conc. Oecum. Vat. II, Decl. de Educatione christiana Gravissimum educationis, 10; Ioannes Paulus II, Litt. enc. Veritatis splendor (6 Augusti 1993): AAS 85 (1993), 1133 ss., et Litt. enc. Fides et ratio (14 Septembris 1998): AAS 91 (1999), 5 ss.\n\n[86] Cfr Conc. Oecum. Vat. II, Decr. de activitate missionali Ecclesiae Ad gentes, 22.\n\n[87] Cfr Pontificium Consilium ad Unitatem Christianorum fovendam, Directorium ad Principia ac Normas de Oecumenismo applicanda: AAS 85 (1993), 1039 ss.\n\n[88] Cfr Conc. Oecum. Vat. II, Decr. de Institutione sacerdotali Optatam totius, 15.\n\n[89] Cfr Conc. Oecum. Vat. II, Const. past. de Ecclesia in mundo huius temporis Gaudium et spes, 43 ss.\n\n[90] Cfr Paulus VI, Adhort. ap. Evangelii nuntiandi, 19-20: AAS 68 (1976), 18.\n\n[91] Cfr ibid., 18, AAS 68 (1976), 17 s., et Conc. Oecum. Vat. II, Const. past. de Ecclesia in mundo huius temporis Gaudium et spes, 58.\n\n[92] Conc. Oecum. Vat. II, Decl. de Educatione christiana Gravissimum educationis, 10.\n\n[93] AAS 23 (1931), 241.\n\n[94] AAS 42 (1950), 387.\n\n[95] Conc. Oecum. Vat. II, Decl. de Educatione christiana Gravissimum educationis, 10.\n\n[96] Ibid.\n\n[97] Ibid., 11.\n\n[98] Cfr Conc. Oecum. Vat. II, Const. past. de Ecclesia in mundo huius temporis Gaudium et spes, 62.\n\n[99] Cfr Ioannes XXIII, Allocutio ad inchoandum Conc. Oecum. Vat. II: AAS 54 (1962), 792; Conc. Oecum. Vat. II, Const. past. de Ecclesia in mundo huius temporis Gaudium et spes, 62.\n\n[100] Paulus VI, Epistula Le transfert à Louvain-la-Neuve, Ad Magnificum Rectorem Universitatis Catholicae Lovaniensis (13 Septembris 1975): cfr L’Osservatore Romano, 22-23 Septembris 1975; cfr Ioannes Paulus II, Litt. enc. Redemptor hominis, 19: AAS 71 (1979), 305 ss.\n\n[101] Conc. Oecum. Vat. II, Decl. de Educatione christiana Gravissimum educationis, 11.\n\n[102] Cfr can. 833, 7° CIC.\n\n[103] Cfr Pontificium Consilium ad Unitatem Christianorum fovendam, Directorium ad Principia ac Normas de Oecumenismo applicanda: AAS 85 (1993), 1107 ss.\n\n[104] Cfr ibid., n. 192: AAS 85 (1993), 1107-1108.\n\n[105] Cfr ibid., n. 195: AAS 85 (1993), 1109.\n\n[106] Cfr cann. 1732-1739 CIC; cann. 996-1006 CCEO; can. 1445, § 2 CIC; Ioannes Paulus II, Const. ap. Pastor bonus, 123: AAS 80 (1988), 891-892.\n\n[107] Cfr Conc. Oecum. Vat. II, Decr. de Institutione sacerdotali Optatam totius, 13; Paulus VI, Chirographum Romani Sermonis: AAS 68 (1976), 481 ss.\n\n[108] Cfr can. 816 § 2 CIC; can. 650 CCEO.\n\n[109] Cfr praesertim Conc. Oecum. Vat. II, Const. dogm. de divina Revelatione Dei Verbum; Decr. de Institutione sacerdotali Optatam totius.\n\n[110] Cfr praesertim Paulus VI, Epistula Lumen Ecclesiae, Ad P. Vincentium de Couesnongle, O.P., de S. Thoma Aquinate (20 Novembris 1974): AAS 66 (1974), 673 ss.; Sacra Congregatio proInstitutione Catholica, Litt. De institutione theologica (22 Februarii 1976); De institutione canonica (1 Martii 1975); De institutione philosophica (20 Ianuarii 1972), De institutione liturgica (3 Iunii 1979); De institutione in mediis communicationis (19 Martii 1986); De institutione in doctrina sociali Ecclesiae (30 Decembris 1988); De patrum Ecclesiae studio (10 Novembris 1989); De institutione circa matrimonium et familiam (19 Martii 1995).\n\n[111] Cfr can. 251 CIC et Conc. Oecum. Vat. II, Decr. de Institutione sacerdotali Optatam totius, 15.\n\n[112] Cfr praesertim Conc. Oecum. Vat. II, Decr. de Institutione acerdotali Optatam totius et Decl. de Educatione christiana Gravissimum educationis.\n\n[113] Cfr praesertim Paulus VI, Epistula Lumen Ecclesiae, Ad P. Vincentium de Couesnongle, O.P., de S. Thoma Aquinate (20 Novembris 1974): AAS 66 (1974), 673 ss.; Sacra Congregatio pro Institutione Catholica, Litt. De institutione philosophica (20 Ianuarii 1972); Ioannes Paulus II, Litt. enc. Fides et ratio: AAS 91 (1999), 5 ss.; Id, Litt. enc. Veritatis splendor: AAS 85 (1993), 1133 ss.\n\nCopyright © Dicasterium pro Communicatione\n\nSancta Sedes\n\nSancta Sedes","witnesses":[{"sourceUrl":"https://www.vatican.va/content/francesco/la/apost_constitutions/documents/papa-francesco_costituzione-ap_20171208_veritatis-gaudium.html","sha256":"32ff83bd32f074299cb039862977e3134774438d202cc3b0192d31e50314140a","localUrl":"assets/docs/magisterium/source-corpus/papa-francesco-costituzione-ap-20171208-veritatis-gaudium-8ea99e8990/la.html","textUrl":"assets/docs/magisterium/source-corpus/papa-francesco-costituzione-ap-20171208-veritatis-gaudium-8ea99e8990/la.txt"}]},"pt":{"code":"pt","label":"Português","contentFormat":"plain-text","text":"\"Veritatis gaudium\": sobre as Universidades e as Faculdades eclesiásticas (8 de dezembro de 2017)\n\nA Santa Sé\n\nportuguês\n\nFrançais\n\nEnglish\n\nItaliano\n\nPortuguês\n\nEspañol\n\nDeutsch\n\nPolski\n\nالعربيّة\n\n中文\n\nLatine\n\n×\n\nA Santa Sé\n\nMagisterium\n\nCalendário\n\nCelebrações litúrgicas\n\nBilhetes para audiências e celebrações papais\n\nSumos Pontífices\n\nColégio Cardinalício\n\nCúria Romana e outras Organizações\n\nSínodo\n\nSala de Imprensa\n\nVatican News - Radio Varicana\n\nL'Osservatore Romano\n\nFrancisco\n\nConstituições Apostólicas\n\nA\n\nA\n\nA\n\nGeração de PDF em andamento.....\n\nDE\n\n- EN\n\n- ES\n\n- FR\n\n- IT\n\n- LA\n\n- LV\n\n- PL\n\n- PT\n\nFRANCISCO\n\nCONSTITUIÇÃO APOSTÓLICA\n\nVERITATIS GAUDIUM\n\nSOBRE AS UNIVERSIDADES\n\nE AS FACULDADES ECLESIÁSTICAS\n\nPROÉMIO\n\n1. A alegria da verdade ( Veritatis gaudium) é expressão do desejo ardente que traz inquieto o coração de cada ser humano enquanto não encontra, habita e partilha com todos a Luz de Deus. [1] Efetivamente a verdade não é uma ideia abstrata, mas é Jesus, o Verbo de Deus, em quem está a Vida que é a Luz dos homens (cf. Jo 1, 4), o Filho de Deus que é, conjuntamente, o Filho do homem. Só Ele, «na própria revelação do mistério do Pai e do seu amor, revela o homem a si mesmo e descobre-lhe a sua vocação sublime». [2]\n\nNo encontro com Ele, o Vivente (cf. Ap 1, 17) e o Primogénito de muitos irmãos (cf. Rm 8, 29), o coração do homem experimenta já desde agora, no claro-escuro da história, a luz e a festa sem mais ocaso da união com Deus e da unidade com os irmãos e irmãs na casa comum da criação, de que gozará sem fim na plena comunhão com Deus. Na oração de Jesus ao Pai – «que todos sejam um só, como Tu, Pai, estás em Mim e Eu em Ti, para que assim eles estejam em Nós» (Jo 17, 21) – está contido o segredo da alegria que Jesus nos quer comunicar em plenitude (cf. Jo 15, 11), da parte do Pai, com o dom do Espírito Santo: Espírito de verdade e amor, de liberdade, justiça e unidade.\n\nEsta é a alegria que a Igreja, instada por Jesus, deve testemunhar e anunciar, sem interrupção e com uma paixão sempre nova, na sua missão. O Povo de Deus é peregrino ao longo das sendas da história, em sincera e solidária companhia com os homens e mulheres de todos os povos e de todas as culturas, para iluminar com a luz do Evangelho o caminho da humanidade rumo à nova civilização do amor. Estritamente conexo com a missão evangelizadora da Igreja – antes, decorrente da própria identidade dela inteiramente votada a promover o crescimento autêntico e integral da família humana até à sua plenitude definitiva em Deus – está o vasto e pluriforme sistema dos estudos eclesiásticos que floresceu, ao longo dos séculos, pela sabedoria do Povo de Deus, sob a guia do Espírito Santo e no diálogo e discernimento dos sinais dos tempos e das diferentes expressões culturais.\n\nPor isso, não surpreende que o Concílio Vaticano II, promovendo com vigor e profecia a renovação da vida da Igreja em ordem a uma missão mais incisiva nesta nova época da história, tenha recomendado, nos números 13-22 do Decreto Optatam totius, uma revisão fiel e criativa dos estudos eclesiásticos. Esta tarefa, depois de cuidadoso estudo e sensata experimentação, encontrou expressão na Constituição Apostólica Sapientia christiana, promulgada por São João Paulo II em 15 de abril de 1979. Graças a ela, ficou mais dinamizado e aperfeiçoado o empenho da Igreja em prol das « Faculdades e Universidades eclesiásticas, ou seja, aquelas que se ocupam dum modo especial da Revelação cristã e de tudo aquilo que com esta anda relacionado e, por conseguinte, que mais intimamente estão em conexão com a sua própria missão de evangelizar», juntamente com todas as outras disciplinas que, «apesar de não terem uma particular ligação com a Revelação cristã, muito podem contribuir, contudo, para a obra da evangelização». [3]\n\nPassados quase quarenta anos, fiéis ao espírito e às orientações do Vaticano II e como sua oportuna atualização, torna-se hoje necessário e urgente uma atualização da referida Constituição Apostólica. De facto, permanecendo plenamente válida na sua visão profética e no seu lúcido ditame, precisa de ser integrada com as disposições normativas entretanto emanadas, tendo em conta ao mesmo tempo o desenvolvimento no campo dos estudos académicos que se registou nas últimas décadas bem como as mudanças no contexto sociocultural a nível global, e ainda quanto foi recomendado a nível internacional na implementação das várias iniciativas a que aderiu a Santa Sé.\n\nA ocasião é propícia para proceder, com ponderada e profética determinação, à promoção a todos os níveis dum relançamento dos estudos eclesiásticos no contexto da nova etapa da missão da Igreja, marcada pelo testemunho da alegria resultante do encontro com Jesus e do anúncio do seu Evangelho, que propus programaticamente a todo o Povo de Deus na Exortação Evangelii gaudium.\n\n2. A Constituição Apostólica Sapientia christiana representou, para todos os efeitos, o fruto maduro da grande obra de reforma dos estudos eclesiásticos iniciada pelo Concílio Vaticano II. Concretamente recolhe os resultados alcançados nesta área crucial da missão da Igreja sob a sábia e prudente guia do Beato Paulo VI e, simultaneamente, preanuncia o contributo que em seguida, na continuação dos mesmos, será oferecido pelo magistério de São João Paulo II.\n\nComo já tive ocasião de assinalar, «uma das principais contribuições do Concílio Vaticano II foi precisamente a de procurar superar o divórcio entre teologia e pastoral, entre fé e vida. Ouso dizer que revolucionou, em certa medida, o estatuto da teologia, o modo de agir e de pensar crente». [4] É precisamente a esta luz que o Decreto Optatam totius convida veementemente os estudos eclesiásticos a «concorrer de modo harmónico para que à mente dos alunos se abra o mistério de Cristo, que atinge toda a história da humanidade e continuamente penetra a vida da Igreja». [5] Para alcançar este objetivo, o decreto conciliar exorta a conjugar entre si a meditação e o estudo da Sagrada Escritura, como «alma de toda a teologia», [6] a participação assídua e consciente na Liturgia sagrada, como «primeira e necessária fonte do espírito verdadeiramente cristão», [7] e o estudo sistemático da Tradição viva da Igreja em diálogo com os homens do respetivo tempo, numa escuta profunda dos seus problemas, feridas e solicitações. [8] Deste modo, «a solicitude pastoral – assinala o Decreto Optatam totius – deve informar toda a formação dos alunos», [9] habituando-os a «transcender a própria diocese, nação ou rito e ajudar as necessidades de toda a Igreja, dispostos a pregar o Evangelho em toda a parte». [10]\n\nMarcos miliários no caminho que, partindo destas orientações do Vaticano II, leva até à Sapientia christiana são particularmente a Exortação Evangelii nuntiandi e a Encíclica Populorum progressio de Paulo VI e, apenas um mês antes da promulgação da Constituição Apostólica, a Encíclica Redemptor hominis de João Paulo II. A inspiração profética da Exortação apostólica sobre a evangelização no mundo contemporâneo do Papa Montini ressoa, vigorosamente, no Proémio da Sapientia christiana, quando afirma que «a missão de evangelizar, que é próprio da Igreja, exige não apenas que o Evangelho seja pregado em espaços geográficos cada vez mais vastos e a multidões de homens sempre maiores, mas que sejam também impregnados pela virtude do mesmo Evangelho os modos de pensar, os critérios de julgar e as normas de agir; numa palavra, é necessário que toda a cultura do homem seja penetrada pelo Evangelho». [11] Por sua vez João Paulo II, sobretudo na Encíclica Fides et ratio, reiterou e aprofundou, no campo do diálogo entre filosofia e teologia, a convicção que premeia o ensinamento do Vaticano II, segundo a qual «o homem é capaz de alcançar uma visão unitária e orgânica do saber. Esta é uma das tarefas que o pensamento cristão deverá assumir durante o próximo milénio cristão». [12]\n\nTambém a Populorum progressio desempenhou um papel decisivo na remodelação dos estudos eclesiásticos à luz do Vaticano II, oferecendo – juntamente com a Evangelii nuntiandi, como atesta o caminho das várias Igrejas locais – impulsos significativos e orientações concretas para a inculturação do Evangelho e a evangelização das culturas nas diferentes latitudes do mundo, em resposta aos desafios do presente. De facto, esta encíclica social de Paulo VI destaca, incisivamente, que o desenvolvimento dos povos, chave imprescindível para realizar a justiça e a paz a nível mundial, «deve ser integral, quer dizer, promover todos os homens e o homem todo», [13] e lembra a necessidade que há de «sábios de reflexão profunda, em busca de um humanismo novo, que permita ao homem moderno o encontro de si mesmo». [14] Assim, com visão profética, a Populorum progressio interpreta a questão social em termos de questão antropológica que investe o destino de toda a família humana.\n\nE esta é a chave distintiva de leitura que vai inspirar o sucessivo magistério social da Igreja, desde a Encíclica Laborem exercens, à Encíclica Sollecitudo rei socialis e à Encíclica Centesimus annus de João Paulo II, até à Encíclica Caritas in veritate de Bento XVI e à minha Encíclica Laudato si’. Retomando o convite ao impulso para uma nova estação de pensamento, feito pela Populorum progressio, o Papa Bento XVI ilustrou a necessidade impelente de «viver e orientar a globalização da humanidade em termos de relacionamento, comunhão e partilha», [15] assinalando que Deus quer associar a humanidade àquele inefável mistério de comunhão que é a Santíssima Trindade, de que a Igreja é sinal e instrumento em Cristo Jesus. [16] Para realisticamente se alcançar este objetivo, convida a «dilatar a razão» para a tornar capaz de conhecer e orientar as novas e imponentes dinâmicas que apoquentam a família humana, «animando-as na perspetiva daquela civilização do amor, cuja semente Deus colocou em todo o povo e cultura» [17] e fazendo «interagir os diversos níveis do saber humano»: [18] o teológico e o filosófico, o social e o científico.\n\n3. Agora chegou o momento de fazer confluir este rico património de aprofundamentos e diretrizes – comprovado e enriquecido, por assim dizer, «no terreno» por um perseverante compromisso de mediação cultural e social do Evangelho atuado pelo povo de Deus nas diferentes áreas continentais e em diálogo com as várias culturas – para se imprimir aos estudos eclesiásticos aquela renovação sábia e corajosa que é requerida pela transformação missionária duma Igreja «em saída».\n\nNa verdade, hoje em dia, a exigência prioritária é que todo o povo de Deus se prepare para empreender «com espírito» [19] uma nova etapa da evangelização. Isto requer «entrar decididamente num processo de discernimento, purificação e reforma». [20] E, neste processo, é chamada a desempenhar papel estratégico uma adequada renovação do sistema dos estudos eclesiásticos. Efetivamente estes não são chamados apenas a oferecer lugares e percursos de formação qualificada dos presbíteros, das pessoas de vida consagrada e dos leigos comprometidos, mas constituem também uma espécie de providencial laboratório cultural onde a Igreja se exercita na interpretação performativa da realidade que brota do evento de Jesus Cristo e se nutre dos dons da Sabedoria e da Ciência, com que o Espírito Santo enriquece de várias formas o Povo de Deus: desde o sensus fidei fidelium ao magistério dos Pastores, desde o carisma dos profetas ao dos doutores e teólogos.\n\nE isto revela-se de valor imprescindível para uma Igreja «em saída». Tanto mais que, hoje, não vivemos apenas uma época de mudanças, mas uma verdadeira e própria mudança de época, [21] caraterizada por uma «crise antropológica» [22] e «socioambiental» [23] global, em que verificamos de dia para dia cada vez mais «sintomas dum ponto de rutura, por causa da alta velocidade das mudanças e da degradação, que se manifestam tanto em catástrofes naturais regionais como em crises sociais ou mesmo financeiras». [24] Em última análise, trata-se de «mudar o modelo de desenvolvimento global» e de «redefinir o progresso»: [25] «o problema é que não dispomos ainda da cultura necessária para enfrentar esta crise e há necessidade de construir lideranças que tracem caminhos». [26]\n\nEsta tarefa enorme e inadiável requer, a nível cultural da formação académica e da investigação científica, o compromisso generoso e convergente em prol duma mudança radical de paradigma, antes – seja-me permitido dizê-lo – para «uma corajosa revolução cultural». [27] A este compromisso, a rede mundial de Universidades e Faculdades eclesiásticas é chamada a prestar o decisivo contributo de fermento, sal e luz do Evangelho de Jesus Cristo e da Tradição viva da Igreja sempre aberta a novos cenários e propostas.\n\nHoje torna-se cada vez mais evidente que «é necessária uma verdadeira hermenêutica evangélica para compreender melhor a vida, o mundo, os homens; não de uma síntese, mas de uma atmosfera espiritual de investigação e certeza fundamentada nas verdades da razão e da fé. A filosofia e a teologia permitem adquirir as convicções que consolidam e fortalecem o intelecto e iluminam a vontade... mas tudo isto só será fecundo, se for feito com a mente aberta e de joelhos. O teólogo que se compraz com o seu pensamento completo e concluído é um medíocre. O bom teólogo e filósofo mantém um pensamento aberto, ou seja, incompleto, sempre aberto ao maius de Deus e da Verdade, sempre em fase de desenvolvimento, segundo aquela lei que São Vicente de Lerins descreve do seguinte modo: “ annis consolidetur, dilatetur tempore, sublimetur aetate” ( Commonitorium primum, 23: PL 50, 668)». [28]\n\n4. Neste horizonte vasto e inédito que se abre diante de nós, quais devem ser os critérios de fundo em ordem a uma renovação e um relançamento da contribuição dos estudos eclesiásticos para uma Igreja em saída missionária? Podemos enunciar aqui pelo menos quatro, no sulco do ensinamento do Vaticano II e da experiência da Igreja amadurecida nestas décadas de escola dele, à escuta do Espírito Santo e das exigências mais profundas e interrogativos mais agudos da família humana.\n\na) Antes de mais nada, critério prioritário e permanente é a contemplação e a introdução espiritual, intelectual e existencial no coração do querigma, ou seja, da feliz notícia, sempre nova e fascinante, do Evangelho de Jesus, [29] «que cada vez mais e melhor se vai fazendo carne» [30] na vida da Igreja e da humanidade. Aqui temos o mistério da salvação, de que a Igreja é em Cristo sinal e instrumento no meio dos homens: [31] «um mistério que mergulha as raízes na Trindade, mas tem a sua concretização histórica num povo peregrino e evangelizador, que sempre transcende toda a necessária expressão institucional (…) e que tem o seu fundamento último na iniciativa livre e gratuita de Deus». [32]\n\nDesta concentração vital e jubilosa sobre o rosto de Deus revelado em Jesus Cristo como Pai rico em misericórdia (cf. Ef 2, 4), [33] deriva a experiência libertadora e responsável de viver como Igreja a «mística do nós» [34] que se torna fermento daquela fraternidade universal «que sabe ver a grandeza sagrada do próximo, que sabe descobrir Deus em cada ser humano, que sabe tolerar as moléstias da convivência agarrando-se ao amor de Deus, que sabe abrir o coração ao amor divino para procurar a felicidade dos outros como a procura o seu Pai bom». [35] Daí o imperativo a escutar no coração e fazer ressoar na mente o clamor dos pobres e da terra, [36] para tornar concreta a «dimensão social da evangelização» [37] como parte integrante da missão da Igreja: porque «Deus, em Cristo, não redime somente a pessoa individual, mas também as relações sociais entre os homens». [38] Com efeito é verdade que «a beleza do Evangelho nem sempre a conseguimos manifestar adequadamente, mas há um sinal que nunca deve faltar: a opção pelos últimos, por aqueles que a sociedade descarta e lança fora». [39] Esta opção deve impregnar a apresentação e o aprofundamento da verdade cristã.\n\nDaqui também o acento peculiar, na formação para uma cultura cristãmente inspirada, posto em descobrir em toda a criação a marca trinitária que faz do cosmo onde vivemos «uma trama de relações» em que «é próprio de cada ser vivo tender, por sua vez, para outra realidade», propiciando «uma espiritualidade da solidariedade global que brota do mistério da Trindade». [40]\n\nb) Segundo critério inspirador, intimamente coerente com o anterior e dele derivado, é o diálogo sem reservas: não como mera atitude tática, mas como exigência intrínseca para fazer experiência comunitária da alegria da Verdade e aprofundar o seu significado e implicações práticas. O que o Evangelho e a doutrina da Igreja estão atualmente chamados a promover, em generosa e franca sinergia com todas as instâncias positivas que fermentam o crescimento da consciência humana universal, é uma autêntica cultura do encontro, [41] antes – bem se poderia dizer – uma cultura do encontro entre todas as culturas autênticas e vitais, graças a um intercâmbio recíproco dos respetivos dons no espaço de luz desvendado pelo amor de Deus para todas as suas criaturas.\n\nComo destacou o Papa Bento XVI, «a verdade é “lógos” que cria “diá-logos” e, consequentemente, comunicação e comunhão». [42] Sob esta luz, a Sapientia christiana, referindo-se à Gaudium et spes, convida a favorecer o diálogo com os cristãos pertencentes às outras Igrejas e Comunidades Eclesiais e com os aderentes a outras convicções religiosas ou humanistas, e ao mesmo tempo «tenham o cuidado de cultivar os contactos com os estudiosos de outros ramos do saber, quer se trate de crentes quer de não crentes», procurando «entender e saber interpretar as suas afirmações, bem como ajuizar sobre elas à luz da verdade revelada». [43]\n\nDisto nasce a feliz e urgente oportunidade de se rever, nesta perspetiva e neste espírito, a arquitetónica e a dinâmica metódica dos currículos de estudos propostos pelo sistema dos estudos eclesiásticos, na sua fonte teológica, nos seus princípios inspiradores e nos seus vários níveis de articulação disciplinar, pedagógica e didática. Tal oportunidade explicita-se num compromisso exigente mas altamente produtivo: repensar e atualizar a intencionalidade e a disposição orgânica das disciplinas e dos ensinamentos dados nos estudos eclesiásticos segundo esta lógica e intencionalidade específicas. De facto, hoje, «torna-se necessária uma evangelização que ilumine os novos modos de se relacionar com Deus, com os outros e com o ambiente, e que suscite os valores fundamentais. É necessário chegar aonde são concebidas as novas histórias e paradigmas». [44]\n\nc) Daí o terceiro critério fundamental que quero recordar: a interdisciplinaridade e a transdisciplinaridade exercidas com sabedoria e criatividade à luz da Revelação. O que qualifica a proposta académica, formativa e de investigação do sistema dos estudos eclesiásticos, tanto a nível do conteúdo como do método, é o princípio vital e intelectual da unidade do saber na distinção e respeito pelas suas múltiplas, conexas e convergentes expressões.\n\nTrata-se de oferecer, através dos vários percursos propostos pelos estudos eclesiásticos, uma pluralidade de saberes, correspondente à riqueza multiforme da realidade na luz patenteada pelo evento da Revelação, pluralidade essa que seja ao mesmo tempo harmoniosa e dinamicamente reunificada na unidade da sua fonte transcendente e da sua intencionalidade histórica e meta-histórica, como se apresenta escatologicamente em Cristo Jesus: «n’Ele – escreve o apóstolo Paulo – estão escondidos todos os tesouros da sabedoria e do conhecimento» (Col 2, 3). Este princípio teológico e antropológico, existencial e epistemológico reveste-se de um significado peculiar e é chamado a mostrar toda a sua eficácia não só dentro do sistema dos estudos eclesiásticos, garantindo-lhe coesão juntamente com flexibilidade, dimensão orgânica juntamente com a dinâmica, mas também em relação ao panorama atual fragmentado e muitas vezes desintegrado dos estudos universitários e ao pluralismo incerto, conflitual ou relativista das convicções e opções culturais.\n\nHoje – como reiterou Bento XVI na Caritas in veritate, aprofundando a mensagem cultural da Populorum progressio de Paulo VI – há «uma carência de sabedoria, de reflexão, de pensamento capaz de realizar uma síntese orientadora». [45] Joga-se aqui, especificamente, a mission que está confiada ao sistema dos estudos eclesiásticos. Esta diretriz precisa e orientadora de marcha não só explicita o significado intrínseco e veraz do sistema dos estudos eclesiásticos, mas, sobretudo hoje, destaca também a sua efetiva importância cultural e humanizadora. Neste sentido, é, sem dúvida, positiva e promissora a atual descoberta do princípio da interdisciplinaridade: [46] não tanto na sua forma «débil» de simples multidisciplinaridade enquanto abordagem que favorece uma melhor compreensão dum objeto de estudo a partir de vários pontos de vista, como sobretudo na sua forma «forte» de transdisciplinaridade enquanto colocação e fermentação de todos os saberes dentro do espaço de Luz e Vida oferecido pela Sabedoria que dimana da Revelação de Deus.\n\nAssim a pessoa formada no quadro das instituições promovidas pelo sistema dos estudos eclesiásticos terá possibilidades, como almejava o Beato J. H. Newman, de saber «onde situar-se a si mesma e à própria ciência, a que chega, por assim dizer, a partir de um cume, depois de ter tido uma visão global de todo o saber». [47] Já desde o século XIX, o próprio Beato António Rosmini convidava a uma decidida reforma no campo da educação cristã, restabelecendo os quatro pilares sobre os quais esta assentava firmemente nos primeiros séculos da era cristã: «a unicidade de ciência, a comunicação de santidade, o costume de vida, a mútua oferta de amor». Argumentava ele que o essencial é devolver a unidade de conteúdo, perspetiva e objetivo à ciência que é comunicada a partir da Palavra de Deus e do seu ponto culminante em Cristo Jesus, Verbo de Deus feito carne. Se não existe este centro vivo, a ciência não tem «raiz nem unidade», permanecendo simplesmente «agarrada e, por assim dizer, suspensa da memória juvenil». Só assim se torna possível superar a «nefasta separação entre teoria e prática», porque é na unidade entre ciência e santidade que «consiste propriamente a índole genuína da doutrina destinada a salvar o mundo», cuja «instrução [na antiguidade] não se limitava a uma breve lição diária, mas consistia numa conversação contínua que os discípulos tinham com os mestres». [48]\n\nd) O quarto e último critério diz respeito à necessidade urgente de «criar rede» entre as várias instituições que, em todas as partes do mundo, cultivam e promovem os estudos eclesiásticos, ativando decididamente as oportunas sinergias também com as instituições académicas dos diferentes países e com as que se inspiram nas várias tradições culturais e religiosas, dando vida simultaneamente a centros especializados de investigação com a finalidade de estudar os problemas de grandeza epocal que hoje investem a humanidade, chegando a propor pistas oportunas e realistas de resolução.\n\nComo assinalei na Laudato si’, «desde meados do século passado e superando muitas dificuldades, foi-se consolidando a tendência de conceber o planeta como pátria e a humanidade como povo que habita uma casa comum». [49] A tomada de consciência desta interdependência «obriga-nos a pensar num único mundo, num projeto comum». [50] De modo particular a Igreja, em sintonia convicta e profética com o impulso promovido pelo Vaticano II para uma renovada presença e missão dela mesma na história, é chamada a experimentar que a catolicidade que a qualifica como fermento de unidade na diversidade e de comunhão na liberdade, exige por si mesma e propicia «a polaridade tensional entre o particular e o universal, entre o uno e o múltiplo, entre o simples e o complexo. Aniquilar esta tensão vai contra a vida do Espírito». [51] Trata-se, por conseguinte, de praticar uma forma de conhecimento e interpretação da realidade, à luz do «pensamento de Cristo» (cf. 1 Cor 2, 16), cujo modelo de referência e resolução dos problemas «não é a esfera (...) onde cada ponto é equidistante do centro, não havendo diferenças entre um ponto e o outro», mas «o poliedro, que reflete a confluência de todas as partes que nele mantêm a sua originalidade». [52]\n\nNa realidade, como podemos ver na história da Igreja, o cristianismo não tem um modelo cultural único, mas «permanecendo o que é, na fidelidade total ao anúncio evangélico e à tradição eclesial, [ele] assumirá também o rosto das diversas culturas e dos vários povos onde for acolhido e se radicar». [53] Nos vários povos que experimentam o dom de Deus segundo a sua própria cultura, a Igreja expressa a sua autêntica catolicidade e mostra «a beleza deste rosto pluriforme». [54] «Através das manifestações cristãs dum povo evangelizado, o Espírito Santo embeleza a Igreja, mostrando-lhe novos aspetos da Revelação e presenteando-a com um novo rosto». [55]\n\nÉ evidente que esta perspetiva esboça uma tarefa exigente para a teologia e também, segundo as suas específicas competências, para as outras disciplinas contempladas nos estudos eclesiásticos. Com uma bela imagem, Bento XVI, referindo-se à Tradição da Igreja, afirmou que esta «não é transmissão de coisas ou palavras, uma coleção de coisas mortas. A Tradição é o rio vivo que nos liga às origens, o rio vivo no qual as origens estão sempre presentes». [56] «Este rio irriga diferentes terras, alimenta várias latitudes, fazendo germinar o melhor daquela terra, o melhor daquela cultura. Desta forma, o Evangelho continua a encarnar-se em todos os recantos do mundo, de modo sempre novo». [57] Não há dúvida que a teologia deve estar enraizada e fundada na Sagrada Escritura e na Tradição viva, mas, por isso mesmo, deve simultaneamente acompanhar os processos culturais e sociais, em particular as transições difíceis. Antes, «neste tempo, a teologia deve afrontar também os conflitos: não só os que experimentamos na Igreja, mas também os relativos ao mundo inteiro». [58] Trata-se de «aceitar suportar o conflito, resolvê-lo e transformá-lo no elo de ligação de um novo processo», adquirindo «um estilo de construção da história, um âmbito vital onde os conflitos, as tensões e os opostos podem alcançar uma unidade multifacetada que gera nova vida. Não é apostar no sincretismo ou na absorção de um no outro, mas na resolução num plano superior que conserva em si as preciosas potencialidades das polaridades em contraste». [59]\n\n5. Ao relançar os estudos eclesiásticos, sente-se viva a exigência de imprimir um novo impulso à investigação científica, realizada nas nossas Universidades e Faculdades eclesiásticas. A Constituição Apostólica Sapientia christiana introduzia a investigação como um dever fundamental em «contacto assíduo com a própria realidade (…), para comunicar a doutrina aos homens do nosso tempo» [60] na variedade das culturas. Contudo, na nossa época, marcada pela condição multicultural e multiétnica, novas dinâmicas sociais e culturais impõem um alargamento destes objetivos. Efetivamente, para cumprir a missão salvífica da Igreja, «não basta a preocupação do evangelizador por chegar a cada pessoa, mas o Evangelho também se anuncia às culturas no seu conjunto». [61] Os estudos eclesiásticos não se podem limitar a transferir conhecimentos, competências, experiências para os homens e mulheres do nosso tempo, desejosos de crescer na sua consciência cristã, mas devem abraçar a tarefa urgente de elaborar instrumentos intelectuais capazes de se proporem como paradigmas de ação e pensamento, úteis para o anúncio num mundo marcado pelo pluralismo ético-religioso. Isto requer não só uma profunda consciência teológica, mas também a capacidade de conceber, desenhar e realizar sistemas de representação da religião cristã capazes de penetrar profundamente em sistemas culturais diferentes. Tudo isto invoca uma elevação da qualidade da investigação científica e um progressivo avanço do nível dos estudos teológicos e ciências correlacionadas. Não se trata apenas de ampliar o campo do diagnóstico, de enriquecer o conjunto dos dados disponíveis para ler a realidade, [62] mas de aprofundar para «comunicar cada vez melhor a verdade do Evangelho num contexto determinado, sem renunciar à verdade, ao bem e à luz que pode dar quando a perfeição não é possível». [63]\n\nConfio, em primeiro lugar, à investigação feita nas universidades, faculdades e institutos eclesiásticos a tarefa de desenvolver aquela «apologética original», que indiquei na Evangelii gaudium, a fim de ajudar «a criar as predisposições para que o Evangelho seja escutado por todos». [64]\n\nNeste contexto, torna-se indispensável a criação de novos e qualificados centros de investigação onde possam – como almejei na Laudato si’ – interagir, com liberdade responsável e transparência mútua, estudiosos provenientes dos vários universos religiosos e das diferentes competências científicas, de modo a «estabelecerem diálogo entre si, visando o cuidado da natureza, a defesa dos pobres, a construção duma rede de respeito e de fraternidade». [65] Em todos os países, as Universidades constituem a sede primária da investigação científica para o avanço dos conhecimentos e da sociedade, desempenhando um papel determinante no desenvolvimento económico, social e cultural, sobretudo num tempo, como o nosso, marcado por rápidas, constantes e vistosas mudanças no campo das ciências e das tecnologias. E, nos acordos internacionais, também é vincada a responsabilidade central das Universidades nas políticas da investigação e a necessidade de as coordenar criando redes de centros especializados para, além do mais, facilitar a mobilidade dos investigadores.\n\nNeste sentido, estão sendo projetados polos interdisciplinares de excelência e iniciativas tendentes a acompanhar a evolução das tecnologias avançadas, a qualificação dos recursos humanos e os programas de integração. Também os estudos eclesiásticos, no espírito duma Igreja «em saída», são chamados a dotar-se de centros especializados que aprofundem o diálogo com os diferentes campos científicos. Concretamente, a investigação partilhada e convergente entre especialistas de diferentes disciplinas constitui um serviço qualificado ao Povo de Deus e, em particular, ao Magistério, bem como um apoio à missão que a Igreja tem de anunciar a boa nova de Cristo a todos, dialogando com as várias ciências ao serviço duma penetração cada vez profunda e aplicação da verdade na vida pessoal e social.\n\nAssim, os estudos eclesiásticos serão capazes de prestar a sua específica e insubstituível contribuição inspiradora e orientadora, e poderão elucidar e expressar de forma nova, interpelante e realista a sua tarefa. Sempre assim foi e continuará a ser. A teologia e a cultura de inspiração cristã estiveram à altura da sua missão quando souberam, de forma arriscada e fiel, viver na fronteira. «As questões do nosso povo, as suas aflições, batalhas, sonhos, lutas, preocupações possuem um valor hermenêutico que não podemos ignorar, se quisermos deveras levar a sério o princípio da encarnação. As suas perguntas ajudam-nos a questionar-nos, as suas questões interrogam-nos. Tudo isto nos ajuda a aprofundar o mistério da Palavra de Deus, Palavra que exige e pede que se dialogue, que se entre em comunhão». [66]\n\n6. Hoje, diante dos nossos olhos, surge «um grande desafio cultural, espiritual e educativo que implicará longos processos de regeneração» [67] também para as Universidades e as Faculdades eclesiásticas.\n\nNesta estação desafiadora e fascinante, marcada pelo compromisso de perspetivar uma configuração renovada e clarividente dos estudos eclesiásticos, que nos guie, ilumine e sustente a fé jubilosa e inabalável em Jesus crucificado e ressuscitado, centro e Senhor da história. A sua ressurreição, com o dom superabundante do Espírito Santo, «produz por toda a parte rebentos deste mundo novo; e, ainda que os cortem, voltam a despontar, porque a ressurreição do Senhor já penetrou a trama oculta desta história». [68]\n\nMaria Santíssima, que, tendo recebido o anúncio do Anjo, concebeu com alegria inefável o Verbo da Verdade, acompanhe o nosso caminho obtendo-nos, do Pai de toda a graça, aquela bênção de luz e amor que, com confiança de filhos, esperamos por seu Filho e nosso Senhor Jesus Cristo, na alegria do Espírito Santo.\n\nPRIMEIRA PARTE\n\nNORMAS COMUNS\n\nTítulo I\n\nNATUREZA E FINALIDADE DAS UNIVERSIDADES\n\nE FACULDADES ECLESIÁSTICAS\n\nArt. 1. Para exercer a missão de evangelizar que Cristo lhe confiou, a Igreja tem o direito e o dever de erigir e de promover Universidades e Faculdades que dela dependam (cf. can. 815 CIC).\n\nArt. 2. § 1. Por Universidades e Faculdades eclesiásticas, na presente Constituição, são designadas aquelas instituições de educação superior que, canonicamente erigidas ou aprovadas pela Sé Apostólica, cultivam e ensinam a doutrina sagrada e as ciências que com ela estão correlacionadas, com o direito de conferir graus académicos por autoridade da Santa Sé (cf. can. 817 CIC; can. 648 CCEO).\n\n§ 2. Estas podem ser uma Universidade ou Faculdade eclesiástica sui iuris, uma Faculdade eclesiástica inserida numa Universidade Católica (cf. João Paulo II, Const. Apost. Ex corde Ecclesiae, Art. 1, §2: AAS 82 [1990] 1502) ou uma Faculdade eclesiástica inserida numa outra Universidade.\n\nArt. 3. As finalidades das Faculdades eclesiásticas são:\n\n§ 1. Cultivar e promover, mediante a investigação científica, as próprias disciplinas, ou seja, aquelas directamente ou indirectamente relacionadas com a Revelação cristã ou que sirvam de modo directo à missão da Igreja, explanar sistematicamente as verdades que nela se contêm, considerar os novos problemas do nosso tempo à luz da mesma, e apresentá-la ao homem contemporâneo de forma adequada às diversas culturas;\n\n§ 2. Formar os alunos, a nível superior de alta qualificação, nas próprias disciplinas segundo a doutrina católica, e prepará-los convenientemente para afrontarem os seus encargos; e ainda, promover a formação contínua, ou permanente, dos ministros da Igreja;\n\n§ 3. Ajudar activamente a Igreja, quer a nível das Igrejas particulares quer a nível da Igreja universal, em toda a obra da evangelização, segundo a própria natureza e em estreita comunhão com a Hierarquia.\n\nArt. 4. Compete às Conferencias Episcopais promover a vida e o progresso das Universidades e Faculdades eclesiásticas, dada a especial importância eclesial das mesmas.\n\nArt. 5.A erecção ou aprovação canónicas das Universidades e das Faculdades eclesiásticas é reservada à Congregação para a Educação Católica, a qual nelas superintende, em conformidade com o direito (cf. can. 816 §1 CIC; can. 649 CCEO; João Paulo II, Const. Apost. Pastor bonus, Art. 116 §2: AAS 80 [1988] 889).\n\nArt. 6. Somente às Universidades e Faculdades canonicamente erigidas ou aprovadas pela Santa Sé, e ordenadas de acordo com esta Constituição, compete o direito de conferir os graus académicos que tenham valor canónico (cf. can. 817 CIC e can. 648 CCEO), salvo o direito próprio da Pontifícia Comissão Bíblica (cf. Paulo VI, Sedula Cura: AAS 63 [1971] 665 ss.; Pontifícia Comissão Bíblica, Ratio Periclitandae Doctrinae: AAS 67 [1975] 153 ss.).\n\nArt. 7. Os Estatutos de cada Universidade ou Faculdade eclesiástica hão-de ser elaborados em conformidade com a presente Constituição, e devem ser aprovados pela Sagrada Congregação para a Educação Católica (cf. ca. 816 §2 CIC; can. 650 CCEO).\n\nArt. 8. As Faculdades eclesiásticas erigidas ou aprovadas pela Santa Sé, que estão em Universidades não eclesiásticas e que conferem graus académicos tanto canónicos como civis, devem observar as prescrições desta Constituição, respeitando as convenções bilaterais e multilaterais estipuladas pela Santa Sé com as diversas Nações ou com as mesmas Universidades.\n\nArt. 9. § 1. As Faculdades que não tiverem sido erigidas ou aprovadas canonicamente pela Sé Apostólica, não podem conferir graus académicos que tenham valor canónico.\n\n§ 2. Para terem valor, só quanto a determinados efeitos canónicos, os graus académicos conferidos por tais Faculdades precisam de ser reconhecidos pela Congregação para a Educação Católica.\n\n§ 3. Para obter um tal reconhecimento, que será concedido em cada caso e só por razões especiais, requer-se que os graus académicos sejam conferidos depois de terem sido satisfeitas as condições estabelecidas pela Congregação para a Educação Católica.\n\nArt. 10. Para dar uma recta execução à presente Constituição, devem ser observadas as Normas aplicativas emanadas pela Congregação para a Educação Católica.\n\nTítulo II\n\nA COMUNIDADE ACADÉMICA E O SEU GOVERNO\n\nArt. 11.§ 1. A Universidade ou a Faculdade é uma comunidade de estudo, de investigação e de formação que trabalha de modo institucional para alcançar os fins estipulados pelo Art. 3, em conformidade aos princípios da missão evangelizadora da Igreja.\n\n§ 2. Na comunidade académica, todas as pessoas, quer singularmente quer agrupadas em conselhos, são co-responsáveis pelo bem comum e concorrem, cada uma segundo a própria competência, a fim de se alcançar as finalidades da mesma comunidade.\n\n§ 3. Por isso mesmo, devem ser exactamente determinados, nos Estatutos, os direitos e os deveres das mesmas pessoas no âmbito da comunidade académica; e, dentro dos limites legitimamente preestabelecidos, sejam exercitados como convém.\n\nArt. 12. O Grão Chanceler representa a Santa Sé junto da Universidade ou da Faculdade, e por outro lado representa também estas junto da mesma Santa Sé; ele há-de velar pela conservação e promover o progresso da instituição e, ainda, favorecer a comunhão desta com a Igreja, tanto a nível particular como universal.\n\nArt. 13. § 1. As Universidades ou Faculdades dependem juridicamente do Grão Chanceler, a não ser que a Sé Apostólica estabeleça de modo diverso.\n\n§ 2. Onde as circunstancias o aconselharem, poderá haver também um Vice-Grão Chanceler, cujas atribuições devem ser determinadas nos Estatutos.\n\nArt. 14.Se o Grão Chanceler for uma pessoa diversa do Ordinário do lugar, estabeleçam-se as normas, em base às quais ambos possam, de comum acordo, desempenhar o seu múnus específico.\n\nArt. 15. As Autoridades académicas são pessoais ou colegiais. São Autoridades pessoais, em primeiro lugar, o Reitor ou o Director/Presidente, e o Decano. Autoridades colegiais, por outro lado, são os vários órgãos directivos, ou Conselhos quer da Universidade quer da Faculdade.\n\nArt. 16. Os Estatutos da Universidade ou da Faculdade devem determinar mais acuradamente os nomes e as funções das Autoridades académicas, de que modo hão-de ser designadas e por quanto tempo permanecerão no cargo, tendo em consideração quer as necessidades da própria Universidade ou Faculdade, quer a praxe seguida nas Universidades da mesma região.\n\nArt. 17.As Autoridades académicas hão-de ser designadas dentre as pessoas que sejam na verdade peritas quanto à vida universitária e, normalmente, dentre os professores de alguma das Faculdades.\n\nArt. 18. A nomeação, ou pelo menos a confirmação, dos seguintes cargos é da competência da Congregação para a Educação Católica:\n\n- O Reitor de uma Universidade eclesiástica;\n\n- O Director/Presidente de uma faculdade eclesiástica sui iuris;\n\n- O Decano de uma Faculdade eclesiástica inserida numa Universidade.\n\nArt. 19. § 1. Os Estatutos devem determinar a maneira como hão-de colaborar entre si as Autoridades pessoais e as Autoridades colegiais, de tal sorte que, respeitando escrupulosamente o princípio da colegialidade, sobretudo nas coisas mais importantes e, nomeadamente no que se refere aos assuntos académicos, as Autoridades pessoais disponham daqueles poderes que verdadeiramente correspondam às suas funções.\n\n§ 2. Isto é válido para o Reitor, em primeiro lugar, porquanto é sobre ele que incumbe a tarefa de superintender em toda a Universidade e de nela promover, com os meios adequados, a unidade, a cooperação e o progresso.\n\nArt. 20. § 1. Quando as Faculdades fizerem parte de uma Universidade eclesiástica ou de uma Universidade Católica, nos Estatutos há-de prover-se a coadunar o seu governo com aquele de toda a Universidade, de tal maneira que seja convenientemente promovido o bem de cada uma delas, tanto da Faculdade quanto da Universidade, e seja também favorecida a cooperação entre si de todas as Faculdades.\n\n§ 2. As exigências canónicas das Faculdades eclesiásticas devem ser salvaguardadas também quando estas Faculdades estiverem inseridas numa Universidade não eclesiástica.\n\nArt. 21. Se a Faculdade eclesiástica estiver coligada com um Seminário Maior ou com um Colégio sacerdotal, ressalvada sempre a devida cooperação em tudo aquilo que se refere ao bem dos alunos, os Estatutos devem providenciar clara e eficazmente no sentido de a direcção académica e a administração da Faculdade serem devidamente distintas do governo e da administração do Seminário Maior ou do Colégio sacerdotal.\n\nTítulo III\n\nOS PROFESSORES\n\nArt. 22. Em cada Faculdade há-de haver um número de professores, sobretudo estáveis, que corresponda à importância e desenvolvimento das disciplinas, bem como aos cuidados a dispensar aos alunos e ao seu aproveitamento.\n\nArt. 23. Deve haver várias categorias de professores, que hão-de ser definidas nos Estatutos segundo o grau de preparação, de inserção, de estabilidade e de responsabilidade dos mesmos na Faculdade, tendo em linha de conta, oportunamente, a praxe seguida nas Universidades da própria região.\n\nArt. 24. Os Estatutos devem determinar a quais Autoridades é que competem a cooptação e a promoção dos professores, sobretudo quando se tratar de lhes conferir um cargo estável ou fixo.\n\nArt. 25. § 1. Para que alguém possa ser legitimamente cooptado entre os professores estáveis de uma Faculdade eclesiástica, requer-se que:\n\n1° se distinga por riqueza de doutrina, pelo testemunho de vida exemplar e pelo sentido de responsabilidade;\n\n2° esteja munido do côngruo doutoramento, ou de um título equivalente, ou de méritos científicos realmente excepcionais;\n\n3° tenha comprovado com documentos seguros, nomeadamente com as dissertações publicadas, ser idóneo para a investigação científica;\n\n4° demonstre ter as reais aptidões didácticas para ensinar.\n\n§ 2. As condições que se requerem para serem assumidos professores estáveis ou fixos, devem também verificar-se e demandar-se, com congruente critério, para os professores não estáveis.\n\n§ 3. Os requisitos científicos, na cooptação dos professores, devem ser oportunamente considerados também segundo a praxe das Universidades da própria região.\n\nArt. 26. § 1. Todos os professores, seja qual for a sua categoria, devem distinguir-se por honestidade de vida, integridade de doutrina e constante dedicação ao desempenho do cargo, para que assim possam contribuir eficazmente para se conseguirem os objectivos próprios da instituição académica eclesiástica. Quando venha a faltar um destes requisitos, os docentes devem ser removidos da sua missão, observando o procedimento previsto (cf. cann. 810 §1 e 818 CIC).\n\n§ 2. Aos professores que ensinam matérias respeitantes à fé e aos costumes, é exigido que estejam conscientes de que este múnus deve ser exercido em plena comunhão com o Magistério autêntico da Igreja e, sobretudo, do Romano Pontífice (cf. Concílio Vaticano II, Constituição Dogmática sobre a Igreja, Lumen Gentium, 25, 21 de Novembro de 1965, AAS 57 [1965] 29-31; e ainda da Congregação para a Doutrina da Fé, Instrução sobre a vocação eclesial do teólogo, Donum veritatis, 24 de Maio de 1990, AAS 82 [1990] 1550-1570).\n\nArt. 27. § 1. Aqueles professores que ensinam matérias concernentes à fé e aos costumes devem receber, depois de terem feito a profissão de fé (cf. can. 833, n. 7 CIC), a missão canónica do Grão Chanceler ou de um seu delegado; eles, de facto, não ensinam por sua própria autoridade, mas em virtude da missão recebida da Igreja. Os demais professores, por sua vez, deverão receber do Grão Chanceler ou de um seu delegado a licença para ensinar.\n\n§ 2. Todos os professores, antes de lhes ser concedida a colação do cargo de maneira estável, ou antes de serem promovidos ao mais elevado grau do ensino, conforme há-de ser definido pelos Estatutos, carecem da declaração de «nada obsta» da Santa Sé.\n\nArt. 28. A promoção dos professores às categorias superiores far-se-á com congruentes intervalos de tempo, segundo a capacidade no ensinar, as investigações realizadas, os trabalhos científicos publicados, o espírito de colaboração manifestado no ensino e na investigação e a aplicação demonstrada no dedicar-se à Faculdade.\n\nArt. 29.Os professores, a fim de poderem desempenhar-se bem das suas funções, estejam livres de outros encargos que não se possam coadunar com a sua tarefa de ensinar e de investigar, como há-de ser demandado nos Estatutos, das diversas categorias de professores (cf. can. 152 CIC; can. 942 CCEO).\n\nArt. 30. Os Estatutos devem determinar:\n\na) quando e em que condições é que os professores hão-de deixar de exercer o seu cargo;\n\nb) quais as causas e qual o modo de proceder para que se possam suspender, remover ou também privar do cargo os professores, de tal sorte que fiquem convenientemente tutelados os direitos, tanto dos mesmos professores, como da Faculdade ou Universidade e sobretudo dos alunos, e ainda os da comunidade eclesial.\n\nTítulo IV\n\nOS ALUNOS\n\nArt. 31. As Faculdades eclesiásticas estão abertas a todos aqueles, que munidos de um regular atestado em que constem o seu comportamento moral e os estudos prévios feitos, se apresentem como idóneos para serem inscritos na Faculdade.\n\nArt. 32. § 1. Para que alguém possa ser inscrito numa Faculdade para a consecução dos graus académicos, deve apresentar o título de estudos que é necessário para a admissão na Universidade civil da própria Nação, ou então da região onde se encontra a Faculdade eclesiástica.\n\n§ 2. As Faculdades eclesiásticas hão-de determinar nos próprios Estatutos aquilo que eventualmente é requerido — para além do que se disse no § 1 — para o ingresso nos seus cursos de estudos, também pelo que se refere ao conhecimento das línguas antigas e modernas.\n\n§ 3. As Faculdades eclesiásticas hão-de determinar nos próprios Estatutos procedimentos para avaliar o modo de agir no caso de refugiados, expatriados ou pessoas em situações análogas quando estas não possam apresentar a documentação requerida.\n\nArt. 33. Os alunos devem observar fielmente as normas da Faculdade referentes às disposições gerais e à disciplina – principalmente no que respeita a programação dos estudos, à frequência e aos exames – bem como a tudo o mais que faz parte da vida da Faculdade eclesiástica. Por este motivo, as Universidades e cada Faculdade providenciem os meios para que os estudantes conheçam os Estatutos e os Regulamentos.\n\nArt. 34. Os Estatutos devem determinar o modo como os alunos, tanto individualmente como associados, hão-de participar na vida da comunidade académica naquele âmbito em que eles podem contribuir para o bem comum da Faculdade ou da Universidade.\n\nArt. 35.Os Estatutos devem estabelecer igualmente o modo e por que causas graves os alunos poderão ser suspensos de alguns direitos ou destes ser privados, ou mesmo ser excluídos da Faculdade, de tal maneira que se proveja a que fiquem convenientemente tutelados os direitos tanto dos alunos como da Faculdade ou Universidade, como também os da própria comunidade eclesial.\n\nTítulo V\n\nOS OFICIAIS E O PESSOAL ADMINISTRATIVO E DE SERVIÇOS\n\nArt. 36. § 1. No governo e na administração da Universidade ou da Faculdade, sejam as Autoridades auxiliadas por Oficiais, os quais hão-de ser pessoas convenientemente habilitadas para as próprias funções.\n\n§ 2. Os Oficiais são, em primeiro lugar, o Secretário, o Bibliotecário, o Ecónomo e outros que a instituição retenha oportunos. Os seus direitos e deveres devem ser estabelecidos nos Estatutos ou nos Regulamentos.\n\nTítulo VI\n\nPLANO DE ESTUDOS\n\nArt. 37. § 1. No predispor do plano de estudos sejam acuradamente observados os princípios e as normas que, para as diversas matérias, se acham contidos nos documentos eclesiásticos, sobretudo nos do II Concílio do Vaticano; ao mesmo tempo, porém, tenham-se também em conta as aquisições já comprovadas que provêm de progresso científico e que contribuem de modo especial para solucionar algumas questões que presentemente estão a ser discutidas.\n\n§ 2. Seja adoptado em cada Faculdade aquele método científico que corresponda às exigências próprias de cada ramo da ciência. Sejam aplicados também, oportunamente, os modernos métodos didácticos e pedagógicos, com os quais se favoreçam da maneira mais adequada a aplicação pessoal dos alunos e a sua participação activa nos estudos.\n\nArt. 38. § 1. Em conformidade com o II Concílio do Vaticano e segundo a índole própria de cada Faculdade:\n\n1° seja reconhecida uma justa liberdade (cf. Gaudium et spes, 59: AAS 58 [1966] 1080) na investigação e no ensino, para que se possa obter um verdadeiro progresso no conhecimento e na inteligência de verdade divina;\n\n2° ao mesmo tempo, porém, fique bem claro:\n\na) que a verdadeira liberdade no ensinar deve necessariamente conter-se dentro dos limites traçados pela Palavra de Deus, tal como ela é constantemente ensinada pelo Magistério vivo da Igreja;\n\nb) que a verdadeira liberdade no investigar, de igual modo, se apoia necessariamente numa firme adesão à Palavra de Deus e numa disposição de respeito do Magistério da Igreja, ao qual foi confiado o múnus de interpretar autenticamente a Palavra de Deus.\n\n§ 2. Por isso mesmo, em assunto de tão grande importância e de tanta delicadeza, há-de proceder-se com confiança e sem suspeições, mas também com prudência e sem temeridades, principalmente no ensinar; além disso, deve-se procurar harmonizar, com diligência, as exigências científicas com as necessidades pastorais do Povo de Deus.\n\nArt. 39. Em todas as Faculdades os cursos dos estudos hão-de ser organizados em diversos graus ou ciclos, que serão dispostos conforme o exigir a matéria, de tal maneira que habitualmente:\n\na) primeiro, seja dada uma formação geral, mediante uma exposição sistemática de todas as disciplinas, simultaneamente com uma introdução ao uso do método científico;\n\nb) em seguida, passe-se a um estudo mais aprofundado de um particular sector das disciplinas e, simultaneamente, procure-se que os alunos se exercitem com mais apuro no uso do método da investigação científica;\n\nc) por fim, faça-se um ulterior passo em frente para a maturidade científica, principalmente mediante a elaboração de um trabalho escrito, que contribua efectivamente para o avanço da ciência.\n\nArt. 40.§ 1. Sejam determinadas aquelas disciplinas que se requerem como necessárias para se alcançarem as finalidades próprias da Faculdade; ao mesmo tempo, assinalem-se também aquelas outras que, de diverso modo, ajudam na consecução de tais finalidades; e isto de maneira a ver-se a distinção entre elas, como convém.\n\n§ 2. As disciplinas hão-de ser ordenadas em cada Faculdade de tal maneira que constituam um corpo orgânico, sirvam para dar aos alunos uma formação sólida e harmoniosa e tornem mais fácil a colaboração mútua entre os professores.\n\nArt. 41.As aulas, sobretudo no ciclo institucional, devem necessariamente ser dadas e devem ser frequentadas pelos alunos obrigatoriamente, em conformidade com as normas que hão-de ser estabelecidas no plano de estudos.\n\nArt. 42. Devem ser feitos trabalhos práticos e seminários de estudo, com assiduidade, sob a orientação dos professores, principalmente durante o ciclo de especialização; tais actividades devem ser continuamente integradas pelo estudo privado e pelos colóquios frequentes com os professores.\n\nArt. 43. O plano de estudos da Faculdade há-de definir quais os exames ou provas equivalentes a que os alunos devem ser submetidos, quer por escrito quer oralmente, no final do semestre ou do ano lectivo, e sobretudo no final do ciclo, para que seja possível assim verificar o seu aproveitamento em ordem ao prosseguimento dos estudos na Faculdade e à consecução dos graus académicos.\n\nArt. 44. Os Estatutos ou os Regulamentos devem determinar, ainda, qual o valor que há-de ser reconhecido aos estudos realizados noutras partes, sobretudo em ordem a dispensas a serem eventualmente concedidas de algumas disciplinas ou exames, ou também para abreviar o curso dos estudos, respeitadas sempre as prescrições da Congregação para a Educação Católica.\n\nTítulo VII\n\nOS GRAUS ACADÉMICOS E OUTROS TÍTULOS\n\nArt. 45. § 1. Após ter sido completado cada um dos ciclos do curso dos estudos, poderá ser conferido o conveniente grau académico, que deve ser estabelecido para as diversas Faculdades tendo em linha de conta quer a duração do ciclo, quer as disciplinas que nele são ensinadas.\n\n§ 2. Por isso mesmo, hão-de ser acuradamente determinados nos Estatutos de cada Faculdade, em conformidade com as normas comuns e particulares da presente Constituição, todos os graus académicos que se conferem e com que condições.\n\nArt. 46. Os graus académicos, que se conferem nas Faculdades eclesiásticas, são: o Bacharelato, a Licenciatura e o Doutoramento.\n\nArt. 47.Os graus académicos podem ser designados com outras denominações nos Estatutos das diversas Faculdades, tendo em consideração a praxe das outras Universidades da própria região, contanto que seja claramente indicada a equivalência com os graus académicos acima mencionados e se mantenha a uniformidade nas Faculdades eclesiásticas de mesma região.\n\nArt. 48. Ninguém poderá alcançar um grau académico se não estiver regularmente inscrito na Faculdade, nem antes de ter completado o curso dos estudos prescrito no plano de estudos, nem ainda sem ter sido aprovado nos exames e eventuais outras modalidades de avaliação.\n\nArt. 49. § 1. Ninguém pode ser admitido ao Doutoramento, se primeiro não tiver conseguido a Licenciatura.\n\n§ 2. Para obter o Doutoramento requer-se também uma dissertação doutoral, que represente uma efectiva contribuição para o progresso da ciência, e que tenha sido elaborada sob a orientação de um professor e publicamente defendida e colegialmente aprovada; e, ainda, que tenha sido publicada, ao menos a sua parte principal.\n\nArt. 50. § 1. 0 Doutoramento é o grau académico que habilita para o ensino numa Faculdade, requerendo-se portanto para o mesmo; e a Licenciatura é o grau académico que habilita para o ensino num Seminário maior ou instituição de ensino equivalente, requerendo-se portanto para tal fim.\n\n§ 2. Os graus académicos que são requeridos para assumir os diversos cargos eclesiásticos, são estabelecidos pela competente Autoridade Eclesiástica.\n\nArt. 51. O Doutoramento honoris causa poderá ser conferido por particulares méritos científicos ou culturais, conseguidos em promover as ciências eclesiásticas.\n\nArt. 52. Para além dos graus académicos, as Faculdades podem conferir outros títulos, segundo a diversidade das Faculdades e o plano de estudos de cada Faculdade.\n\nTítulo VIII\n\nOS SUBSÍDIOS DIDÁCTICOS\n\nArt. 53. Para se poderem alcançar as finalidades específicas, sobretudo para que se façam as investigações científicas, em cada Universidade ou Faculdade há-de haver uma biblioteca adequada, que se preste para o uso dos professores e dos alunos, disposta com boa ordem e dotada dos oportunos instrumentos de catalogação.\n\nArt. 54.Mediante a consignação anual de uma côngrua verba pecuniária, a biblioteca seja continuamente dotada com livros, tanto antigos como de recente publicação, e também das principais revistas periódicas, de molde a poder servir eficazmente quer para o aprofundamento e ensino das disciplinas, quer para o estudo das mesmas, quer, ainda, para os trabalhos práticos e para os seminários de estudo.\n\nArt. 55. Seja proposta à biblioteca uma pessoa conhecedora do assunto, a qual será coadjuvada por um adequado Conselho e oportunamente tomará parte nos Conselhos da Universidade ou da Faculdade.\n\nArt. 56.§ 1. A Faculdade há-de dispor também daqueles instrumentos técnicos — audiovisuais, informáticos, etc. — que possam ajudar na actividade didáctica e na investigação.\n\n§ 2. De harmonia com a peculiar natureza e finalidades da Universidade ou da Faculdade, haja também centros de investigação e laboratórios científicos, bem como os demais subsídios que se apresentem como necessários para alcançar os próprios objectivos.\n\nTítulo IX\n\nOS MEIOS ECONÓMICOS\n\nArt. 57. A Universidade ou a Faculdade há-de dispor de meios económicos necessários para a conveniente consecução das suas finalidades específicas. Deve ser feito um acurado registo descritivo do estado patrimonial e dos direitos de propriedade da instituição.\n\nArt. 58. Os Estatutos determinem bem as atribuições e funções do Ecónomo, assim como a competência do Reitor ou do Director/Presidente e dos Conselhos, pelo que se refere à gestão económica da Universidade ou da Faculdade, conformemente às rectas normas da economia, de tal modo que seja garantida uma sã administração.\n\nArt. 59. Sejam pagos, aos docentes e não docentes, os côngruos honorários, tendo em consideração os costumes vigentes na região, também pelo que se refere à previdência e à segurança social.\n\nArt. 60. Os Estatutos determinem igualmente as normas gerais quanto ao modo como os alunos hão-de contribuir para as despesas da Universidade ou da Faculdade, mediante as taxas académicas.\n\nTítulo X\n\nO PLANEAMENTO E A COLABORAÇÃO DAS FACULDADES\n\nArt. 61. § 1. Deve ser diligentemente cuidado o denominado planeamento das Faculdades, a fim de prover tanto à conservação e ao progresso das mesmas Universidades ou Faculdades, quanto à sua conveniente distribuição geográfica.\n\n§ 2. Para a realização deste trabalho, a Congregação para a Educação Católica há-de ser ajudada pelas sugestões das Conferências Episcopais e de uma Comissão de Especialistas.\n\nArt. 62. § 1. A erecção ou aprovação de uma nova Universidade ou Faculdade será decidida pela Congregação para a Educação Católica (can. 816 §1 CIC; cann. 648-649 CCEO), quando tiverem sido predispostos os requisitos que para tanto são necessários, ouvido também o parecer do Bispo diocesano ou da eparquia e da Conferência Episcopal da região, bem como de pessoas peritas, sobretudo das Faculdades mais próximas.\n\n§ 2. Para erigir canonicamente uma Universidade eclesiástica são necessárias 4 (quatro) Faculdades eclesiásticas, para um Ateneu eclesiástico 3 (três) faculdades eclesiásticas.\n\n§ 3. A Universidade Eclesiástica e a Faculdade eclesiástica sui iuris gozam ipso iure de personalidade jurídica pública.\n\n§ 4. Compete à Congregação para a Educação Católica conceder por decreto a personalidade jurídica a uma Faculdade eclesiástica pertencente a uma Universidade civil.\n\nArt. 63.§ 1. A afiliação de um Instituto a alguma Faculdade para a consecução do Bacharelado será decretada pela Congregação para a Educação Católica, depois de terem sido satisfeitas as condições por ela estabelecida para isso.\n\n§ 2. É sumamente desejável que os Centros de estudos teológicos, tanto das Dioceses como dos Institutos Religiosos, sejam afiliados a alguma Faculdade de Teologia.\n\nArt. 64. A agregação e a incorporação de um Instituto numa Faculdade, para a consecução também dos graus académicos superiores, serão igualmente decretadas pela Congregação para a Educação Católica, depois de terem sido satisfeitas as condições por ela estabelecidas para isso.\n\nArt. 65.A erecção de um Instituto Superior de Ciências Religiosas requer que este esteja unido a uma Faculdade de Teologia segundo as normas próprias emanadas pela Congregação para a Educação Católica.\n\nArt. 66.Deve ser procurada com diligência a colaboração mútua das Faculdades entre si, quer da mesma Universidade, quer da mesma região, ou até mesmo em maior amplitude (cf. can. 820 CIC). Tal colaboração, de facto, poderá ser muito proveitosa para promover a investigação científica dos professores e a melhor formação dos alunos; como também, para favorecer aquela relação que se vai chamando «relação interdisciplinar» e cada vez mais se apresenta como necessária; de igual modo, para estimular a chamada «complementaridade» entre as várias Faculdades; e ainda, duma maneira geral, para se realizar a penetração da sabedoria cristã em toda a cultura.\n\nArt. 67. Quando uma Universidade ou uma Faculdade eclesiástica já não reúne as condições requeridas para a sua erecção ou aprovação, compete à Congregação para a Educação Católica, advertido previamente o Grão Chanceler e o Reitor ou o Director/Presidente, segundo as circunstâncias, e depois de ter reunido o parecer do Bispo diocesano ou da eparquia e da Conferência episcopal, tomar a decisão sobre a suspensão dos direitos académicos, a revogação da aprovação como Universidade ou Faculdade eclesiástica ou a supressão da instituição.\n\nSEGUNDA PARTE\n\nNORMAS ESPECIAIS\n\nArt. 68. Para além das normas comuns para todas as Faculdades eclesiásticas, estabelecidas na Primeira Parte da presente Constituição, dão-se a seguir normas especiais para algumas Faculdades, tendo em atenção a sua peculiar natureza e importância na Igreja.\n\nTítulo I\n\nA FACULDADE DE TEOLOGIA\n\nArt. 69. A Faculdade de Teologia tem como finalidade: aprofundar e explanar de maneira sistemática a doutrina sagrada, haurida com o máximo cuidado da Divina Revelação, usando o método que lhe é próprio; e ainda, buscar acuradamente as soluções para os problemas humanos, à luz da mesma Revelação.\n\nArt. 70. § 1. O estudo da Sagrada Escritura há-de ser como que a alma da Teologia, a qual se apoia na Palavra de Deus escrita e ao mesmo tempo na Tradição viva, como em perene fundamento (cf. Dei Verbum, 24: AAS 58 [1966] 827).\n\n§ 2. Cada uma das disciplinas teológicas deve ser ensinada de tal maneira que, pelas razões intrínsecas dos próprios objectos em conexão com as demais disciplinas, como o direito canónico e a filosofia, e também com as ciências antropológicas, se torne bem patente a unidade de todo o ensinamento teológico; depois, de modo que todas essas disciplinas convirjam no sentido de conhecer intimamente o mistério de Cristo, a fim de este poder ser anunciado de forma mais eficaz ao Povo de Deus e a todos os homens (cf. Congregação para a Doutrina da Fé, Instrução sobre a vocação eclesial do teólogo, Donum veritatis, 24 de Maio de 1990, AAS 82 [1990] 1552).\n\nArt. 71. § 1. A verdade revelada deve ser considerada também em conexão com as conquistas científicas do tempo que vai evoluindo, de molde a que se veja claramente «como a fé e a razão se encontram na única verdade» (Gravissimum educationis, 10: AAS 58 [1966] p. 737; Encíclica Veritatis splendor: AAS 85 (1993) 1133 s.[6 de Agosto de 1993] e Encíclica Fides et ratio: AAS 91 (1999) 5 ss. [14 de Setembro de 1998]), e a sua exposição há-de ser feita de tal modo que, sem alterar a mesma verdade, esta seja adaptada à natureza e à índole de cada cultura, tendo em particular consideração a filosofia e a sapiência dos povos, mas excluída toda a espécie de sincretismo ou de falso particularismo (cf. Ad gentes, 22: AAS 58 [1966] 973 ss.).\n\n§ 2. Devem ser examinados com atenção, seleccionados e assumidos os valores positivos que se encontram nas diversas filosofias e culturas; não hão-de ser aceites, todavia, sistemas e métodos que não se possam conciliar com a fé cristã.\n\nArt. 72. §1. As questões ecuménicas devem ser acuradamente tratadas, em conformidade com as normas da competente Autoridade Eclesiástica (cf. Conselho Pontifício para a Promoção da Unidade dos Cristãos, Directório para a Aplicação dos Princípios e das Normas sobre o Ecumenismo: AAS 85 [1993] 1039 ss.).\n\n§ 2. As relações com as religiões não cristãs hão-de ser atentamente consideradas.\n\n§ 3. Hão-de ser examinados, com escrupulosa diligência, os problemas que se originam do hodierno ateísmo e de outras correntes da cultura contemporânea.\n\nArt. 73. Na investigação e no estudo da doutrina católica deve brilhar sempre a luz da fidelidade ao Magistério da Igreja. Depois, no desempenho do múnus de ensinar, principalmente no ciclo institucional, seja apresentado em primeiro lugar aquilo que faz parte do património adquirido pela mesma Igreja. As opiniões prováveis e pessoais, que porventura se derivem de recentes investigações, sejam propostas com discrição e apenas como tais.\n\nArt. 74. O curso de estudos da Faculdade de Teologia compreende:\n\na) o primeiro ciclo, institucional, que se prolongará por um quinquénio ou dez semestres; ou então por um triénio ou 6 semestres, se antes tiver sido exigido o biénio de Filosofia.\n\nOs dois primeiros anos devem ser maioritariamente dedicados a uma sólida formação filosófica que é necessária para se poder afrontar adequadamente o estudo da teologia. O Bacharelato obtido numa Faculdade eclesiástica de Filosofia substitui os cursos de filosofia do primeiro ciclo nas Faculdades de Teologia. O Bacharelato em Filosofia obtido numa Faculdade não eclesiástica não constitui motivo para dispensar completamente um estudante dos cursos filosóficos do primeiro ciclo nas Faculdades teológicas.\n\nAs disciplinas teológicas devem ser ensinadas de tal maneira que se apresente uma exposição orgânica de toda a doutrina católica; ao mesmo tempo, far-se-á a iniciação ao método da investigação científica.\n\nO ciclo concluir-se-á com o grau académico de Bacharelado ou com outro côngruo grau académico, conforme estabelecido nos Estatutos da Faculdade.\n\nb) o segundo ciclo, de especialização, que se prolongará por um biénio ou por quatro semestres.\n\nDurante ele sejam ensinadas as disciplinas específicas de acordo com a diversa índole da especialização, e façam-se aqueles trabalhos práticos e aqueles seminários de estudo convenientes para a aquisição da prática da pesquisa científica.\n\nO ciclo concluir-se-á com o grau académico de Licenciatura especializada.\n\nc) o terceiro ciclo, que durará um período de tempo conveniente e durante o qual se aperfeiçoará a formação teológica científica, principalmente com a elaboração da dissertação doutoral.\n\nO ciclo concluir-se-á com o grau académico de Doutoramento.\n\nArt. 75.§ 1. Para que alguém possa inscrever-se numa Faculdade de Teologia, é necessário que tenha completado antes os estudos para isso requeridos, em conformidade com o art. 32 da presente Constituição.\n\n§ 2. Onde o primeiro ciclo da Faculdade for trienal, os alunos candidatos devem apresentar o certificado de terem completado o biénio de Filosofia nalguma Faculdade eclesiástica de Filosofia ou num Instituto aprovados.\n\nArt. 76.§ 1. Constitui particular tarefa da Faculdade de Teologia cuidar da formação científica teológica daqueles que aspiram ao Presbiterado e daqueles que se preparam para desempenhar cargos eclesiásticos especiais. Por isso é necessário que exista um côngruo número de presbíteros docentes.\n\n§ 2. Para este fim, deve haver também disciplinas especiais, adaptadas para os seminaristas; e mais ainda, oportunamente, para completar a formação pastoral, pode ser instituído na Faculdade o «Ano pastoral»; este será inserido depois de completado o quinquénio institucional para o Presbiterado, e pode ser concluído com a concessão de um Diploma especial.\n\nTítulo II\n\nA FACULDADE DE DIREITO CANÓNICO\n\nArt. 77. A Faculdade de Direito Canónico, Latino ou Oriental, tem como finalidade cultivar e desenvolver as disciplinas canónicas à luz da lei evangélica, e instruir profundamente nas mesmas os alunos, para que se formem para a investigação e para o magistério, e se preparem para assumir peculiares encargos eclesiásticos.\n\nArt. 78. O plano de estudos na Faculdade de Direito Canónico compreende:\n\na) o primeiro ciclo, que deve prolongar-se por um biénio ou quatro semestres para aqueles que não tenham uma formação filosófico-teológica, sem nenhuma excepção para aqueles que possuem um título académico em direito civil; durante este ciclo o estudo será dedicado às instituições de Direito Canónico e àquelas disciplinas filosóficas e teológicas que são requeridas para uma formação jurídica superior;\n\nb) o segundo ciclo, que deve prolongar-se por seis semestres ou um triénio, dedicado a um estudo aprofundado do Ordenamento Canónico em todas as suas expressões, normativas, jurisprudenciais, doutrinais e de praxis, e principalmente dos Códigos da Igreja Latina ou das Igrejas Orientais através do desenvolvimento completo das suas fontes quer magistrais quer disciplinares, acrescentando o estudo de disciplinas afins;\n\nc) o terceiro ciclo, que deve durar um côngruo período de tempo; durante este tempo aperfeiçoar-se-á a formação científica, especialmente pela elaboração de uma dissertação doutoral.\n\nArt. 79. § 1. Pelo que respeita às disciplinas prescritas no primeiro ciclo, a Faculdade poderá utilizar-se de cursos dados noutras Faculdades, que sejam por ela reconhecidos como correspondentes às próprias exigências.\n\n§ 2. O segundo ciclo concluir-se-á com a Licenciatura, e o terceiro, por sua vez, com o Doutoramento.\n\n§ 3. O plano de estudos da Faculdade deve definir os particulares requisitos para a consecução de cada um dos graus académicos, tendo em conta as prescrições da Congregação para a Educação Católica.\n\nArt. 80. Para que alguém possa inscrever-se na Faculdade de Direito Canónico, é necessário que tenha feito antes os estudos exigidos, em conformidade com o Art. 32 da presente Constituição.\n\nTítulo III\n\nA FACULDADE DE FILOSOFIA\n\nArt. 81.§ 1. A Faculdade eclesiástica de Filosofia tem como finalidade investigar, segundo o método científico próprio, os problemas filosóficos; e, baseando-se no património filosófico perenemente válido (cf. Optatam totius, 15: AAS 58 [1966] 722), buscar as soluções para os mesmos problemas, à luz natural da razão e, ainda, demonstrar a sua coerência com a visão cristã do mundo, do homem e de Deus, pondo justamente em evidência as relações da Filosofia com a Teologia.\n\n§ 2. Depois, propõe-se a mesma Faculdade instruir os alunos de maneira a torná-los idóneos para o ensino e desenvolver outras congruentes actividades intelectuais, bem como para promover a cultura cristã e estabelecer um frutuoso diálogo com os homens do nosso tempo.\n\nArt. 82. O curso de estudos da Faculdade de Filosofia compreende:\n\na) o primeiro ciclo, institucional, durante o qual, ao longo de um triénio ou de seis semestres, se fará uma exposição orgânica das várias partes da Filosofia, que tratam do mundo, do homem e de Deus, como também da História da Filosofia, simultaneamente com a introdução ao método da investigação cientifica;\n\nb) o segundo ciclo, ou ciclo da iniciada especialização, durante o qual, pelo espaço de um biénio ou de quatro semestres, se procederá a uma reflexão filosófica mais profunda, mediante disciplinas especiais e adequados seminários de estudo, nalgum dos sectores da Filosofia;\n\nc) o terceiro ciclo, no qual, durante um período de pelo menos três anos, se aperfeiçoará a formação cientifica, especialmente com a elaboração da dissertação doutoral.\n\nArt. 83. O primeiro ciclo concluir-se-á com o Bacharelado, o segundo com a Licenciatura especializada, e o terceiro com o Doutoramento.\n\nArt. 84. Para que alguém possa inscrever-se na Faculdade de Filosofia, é necessário que tenha feito antes os estudos para isso exigidos, em conformidade com o art. 32 da presente Constituição.\n\nQualquer estudante que tenha completado com sucesso os cursos normais do primeiro ciclo de uma Faculdade Teológica, e quisesse prosseguir os estudos filosóficos para poder obter um Bacharelato numa Faculdade eclesiástica de Filosofia, deverá ter-se em conta os cursos frequentados durante o mencionado período.\n\nTítulo IV\n\nOUTRAS FACULDADES\n\nArt. 85. Além das Faculdades de Teologia, de Direito Canónico e de Filosofia, outras Faculdades eclesiásticas foram erigidas canonicamente ou podem vir a sê-lo, atendendo às necessidades da Igreja para alcançar alguns objectivos particulares, quais são, por exemplo:\n\na) uma mais aprofundada investigação de algumas disciplinas de maior importância entre as matérias teológicas, jurídicas, filosóficas e históricas;\n\nb) a promoção de outras ciências, em primeiro lugar das ciências humanas, que estão mais estreitamente conexas com as disciplinas teológicas ou com a obra da evangelização;\n\nc) ou ainda o estudo aprofundado das letras, as quais ajudam de um modo especial quer a compreender a Revelação cristã, quer a actuar com maior eficácia a obra da evangelização;\n\nd) por fim, uma mais acurada preparação tanto dos membros do clero como dos leigos, para desempenharem dignamente alguns encargos apostólicos especiais.\n\nArt. 86. À Congregação para a Educação Católica caberá a incumbência de emanar oportunamente normas especiais para estas Faculdades ou Institutos, como já foi feito quanto aos Títulos precedentes para as Faculdades de Teologia, de Direito Canónico e de Filosofia.\n\nArt. 87. Mesmo as Faculdades e Institutos para os quais ainda não foram emanadas normas especiais deverão entretanto elaborar os próprios Estatutos, que estejam conformes com as normas comuns estabelecidas na Primeira Parte da presente Constituição, e que tenham em conta a particular natureza e finalidades próprias de cada Faculdade ou Instituto.\n\nNORMAS FINAIS\n\nArt. 88. A presente Constituição será aplicada no primeiro dia do ano académico de 2018-2019, ou do ano académico de 2019, conforme o calendário escolar das diversas regiões.\n\nArt. 89. Cada uma das Universidades ou Faculdades deverá apresentar os próprios planos de estudos, revistos de acordo com esta Constituição, à Sagrada Congregação para a Educação Católica, até ao dia 8 de Dezembro de 2019.\n\nArt. 90. Em todas e cada uma das Faculdades, os estudos devem ser ordenados de maneira a que os alunos possam alcançar os graus académicos segundo as normas desta Constituição, salvos os direitos dos estudantes anteriormente adquiridos.\n\nArt. 91. Os Estatutos e o plano de estudos das novas Faculdades deverão ser aprovados «ad experimentum», de modo que, por um lapso de tempo de três anos após esta aprovação, podem ser eventualmente aperfeiçoados, em vista de obterem a aprovação definitiva.\n\nArt. 92. Aquelas Faculdades que tenham uma relação jurídica com a Autoridade civil, se for necessário, poderão dispor de um espaço de tempo mais longo para reverem os Estatutos, com a licença da Congregação para a Educação Católica.\n\nArt. 93.§ 1. À Congregação para a Educação Católica caberá ainda a incumbência, quando com o passar do tempo as circunstancias o exigirem, de propor as modificações que hão-de ser introduzidas nesta Constituição, para que a mesma Constituição possa estar continuamente adaptada às novas exigências das Faculdades eclesiásticas.\n\n§ 2. Só a Congregação para a Educação Católica pode dispensar a observância de qualquer artigo desta Constituição ou das Ordinationes, ou ainda dos Estatutos e do plano de estudos aprovados para cada uma das Universidades ou Faculdades.\n\nArt. 94.São abrogadas as leis e os costumes actualmente em vigor que estejam em contraste com esta Constituição, tanto de carácter universal como de carácter particular, mesmo que sejam dignos de especialíssima e particular menção. De igual modo são totalmente abrogados os privilégios concedidos até agora pela Santa Sé a pessoas, tanto físicas como morais, que estejam em contraste com as prescrições desta Constituição.\n\nTudo o que deliberei com esta Constituição quero que tenha vigor firme e estável, não obstante algo em contrário, mesmo que seja digno de menção particular, e que seja publicada no Comentário oficial da Acta Apostolicae Sedis.\n\nDado em Roma, junto de São Pedro, no dia 8 de dezembro de 2017, solenidade da Imaculada Conceição da Beata Virgem Maria, quinto do meu Pontificado.\n\nFRANCISCUS\n\nAPÊNDICE I\n\nProémio da constituição apostólica Sapiência christiana (1979)\n\nI\n\nA SABEDORIA CRISTÃ, que a Igreja ensina por mandato divino, incita continuamente os fiéis a que se esforcem por concatenar numa única síntese vital as vicissitudes e as actividades humanas justamente com os valores religiosas, sob cuja elevada ordenação todas as coisas se hão-de coordenar para a maior gloria de Deus e para o aperfeiçoamento integral do homem, o qual compreende os bens do corpo e bens do espírito (cf. II Conc. Ecum. do Vaticano, Const. past. sobre a Igreja no mundo contemporâneo Gaudium et spes, nn. 43 ss.: AAS 58 (1966), pp. 1061 ss.).\n\nEfectivamente, a missão de evangelizar, que é próprio da Igreja, exige não apenas que o Evangelho seja pregado em espaços geográficos cada vez mais vastos e a multidões de homens sempre maiores, mas que sejam também impregnados pela virtude do mesmo Evangelho os modos de pesar, os critérios de julgar e as normas de agir; numa palavra, é necessário que toda a cultura do homem seja penetrada pelo Evangelho (cf. Paulo VI, Exort. Apost. Evangelii nuntiandi, nn. 19-20: AAS 68 (1976), pp. 18 ss.).\n\nO ambiente cultural em que vive o homem exerce uma grande influência no seu modo de pensar e, consequentemente, na sua maneira de agir; por isso o dissídio entre a fé e a cultura constitui um não pequeno obstáculo para a evangelização, ao passo que uma cultura imbuída de espírito cristão favorece a difusão do Evangelho.\n\nAlém disso o Evangelho de Cristo, que é destinado a todos os povos de todos os tempos e de todas as latitudes, não está ligado de modo exclusivo a nenhuma cultura particular, mas sim pode permear todas as culturas para iluminá-las com a luz da Revelação divina e purificar em Cristo os costumes dos homens.\n\nÉ por isso que a Igreja de Cristo se aplica em fazer chegar a Boa Nova a todas as classes da humanidade, de molde a poder converter as consciências individuais e colectivas de todos os homens e a penetrar com a luz do Evangelho as suas obras e iniciativas, assim como toda a sua vida e todo o meio ambiente social onde eles se acham empenhados. E deste modo a Igreja, promovendo também a civilização humana, desempenha a sua missão de evangelizar (cf. Ibid., n, 18: AAS 68 (1976), pp. 17 ss.; e II Conc. Ecum. do Vaticano, Const. past. sobre a Igreja no mundo contemporâneo Gaudium et spes, n. 58: AAS 58 (1966), p. 1079).\n\nII\n\nNesta acção da Igreja pelo que se refere à cultura, tiveram e continuam a ter particular importância as Universidades Católicas, as quais, por sua natureza, intentam constituir, por assim dizer, «uma presença pública, estável e universal da mentalidade cristã em todo o esforço de promoção da cultura superior» (II Conc. Ecum. do Vaticano, Decl. sobre a Educação cristã Gravissimum educationis, n. 10: AAS 58 (1966), p. 737).\n\nNa Igreja, efectivamente — conforme o recordava o meu Predecessor Pio XI, de venerável memória, no proémio da Constituição Apostólica Deus Scientiarum Dominus (AAS 23 (1931), p. 241) — surgiram, desde os primeiros tempos, os didascaleia (centros de ensino), com o fim de ensinar a sabedoria cristã, pela qual a vida e os costumes dos homens deveriam de ser imbuídos. Foi nestes centros da sabedoria cristã que foram haurir a ciência os mais eminentes Padres e Doutores da Igreja, os Mestres e os Escritores eclesiásticos.\n\nCom o decorrer dos séculos, realmente, graças sobretudo à hábil acção dos Bispos e dos Monges, foram fundadas, junto das Catedrais e dos Mosteiros, as escolas, as quais promoviam quer a doutrina eclesiástica, quer a cultura profana, como que a formarem um todo único. De tais escolas se originaram as Universidades, essas gloriosas instituições da Idade Média, que desde os inícios tiveram a Igreja como mãe liberalíssima e patrocinadora.\n\nE mesmo depois, quando as Autoridades civis, solícitas pelo bem comum, começaram a fundar e a promover Universidades próprias, a Igreja, em conformidade com a sua mesma natureza, não desistiu de fundar e de favorecer estes centros da sabedoria e instituições de ensino, como o demonstram as numerosas Universidades Católicas erigidas, também nestes últimos tempos, em quase todas as partes de mundo. Na verdade, a Igreja, consciente da própria missão de salvação que se estende a todas as partes da terra, faz todo o possível para se manter em ligação de modo peculiar com estes estabelecimentos do ensino superior, e deseja que eles esteiam florescentes em toda a parte e possam operar eficazmente para tornar presente e fazer progredir a verdadeira mensagem de Cristo nos diversos campos da cultura humana.\n\nFoi para que as Universidades Católicas pudessem alcançar melhor este objectivo, que o Nosso Predecessor Pio XII procurou estimular a sua comum colaboração, quando, com o Breve Apostólico datado de 27 de Julho de 1949, constituiu formalmente a Federação das Universidades Católicas, «para que possa englobar todas as Instituições de ensino superior que a Santa Sé erigiu, ou no futuro vier a erigir canonicamente no mundo, ou que ela tenha expressamente reconhecido como estando orientadas segundo as normas da educação católica e com ela absolutamente conformes» (AAS 42 (1950), p. 387).\n\nPor tudo isto, o II Concílio do Vaticano não teve dúvidas em afirmar que «a Igreja acompanha com zelosa solicitude estas Escolas de nível superior»; e prosseguia exortando vivamente a que as Universidades Católicas «sejam desenvolvidas e convenientemente distribuídas pelas diversas partes do mundo», e a que nelas se dê aquela formação capaz de «fazer dos alunos homens verdadeiramente eminentes pela doutrina e preparados para se desempenharem dos mais exigentes cargos na sociedade e para darem testemunho da própria fé perante o mundo» (II Conc. Ecum. do Vaticano, Declaração sobre a Educação cristã Gravissimum educationis, n. 10: AAS 58 (1966), p. 737). Na realidade, como a Igreja seguidamente reconhecia, «o futuro da sociedade e da mesma Igreja está intimamente ligado com o bom aproveitamento intelectual dos jovens dados aos estudos superiores» (Ibid.).\n\nIII\n\nNão é para admirar, no entanto, que a Igreja, dentre as Universidades Católicas, tenha posto um particular e constante empenho em promover as Faculdades e Universidades eclesiásticas; ou seja, aquelas que se ocupam dum modo especial da Revelação cristã e de tudo aquilo que com esta anda relacionado e, por conseguinte, que mais intimamente estão em conexão com a sua própria missão de evangelizar.\n\nFoi a estas Faculdades que a Igreja confiou, antes de mais nada, o encargo de preparar com cuidados particulares os próprios alunos para o ministério sacerdotal e para exercerem o magistério das ciências sagradas e, ainda, para se desempenharem das mais árduas tarefas do apostolado. É igualmente função destas Faculdades «investigar mais profundamente os vários campos das disciplinas sagradas, de tal maneira que se consiga uma inteligência cada vez mais plena da Sagrada Revelação, seja melhor explorado o património da sabedoria cristã transmitido pelas gerações passadas, e se promova o diálogo com os irmãos separados e com os não cristãos e, enfim, se dê resposta às questões nascidas do progresso cultural» (Ibid., n. 11: AAS 58 (1966), p. 738).\n\nEfectivamente, as novas ciências e as descobertas recentes levantam novos problemas que põem interrogações e interpelam as disciplinas sagradas. Por isso mesmo, é necessário que os cultores destas ciências sagradas, ao mesmo tempo que se desempenham da sua primária tarefa, qual é a de procurarem alcançar, mediante a investigação teológica, um conhecimento cada dia mais profundo da verdade revelada, tenham o cuidado de cultivar os contactos com os estudiosos de outros ramos do saber, quer se trate de crentes quer de não crentes; e isto comporta o esforço por entender e saber interpretar as suas afirmações, bem como de ajuizar sobre elas à luz da verdade revelada (cf. II Conc. Ecum. do Vaticano, Const. past. sobre a Igreja no mundo contemporâneo Gaudium et spes n. 62: AAS 58 (1966), p. 1083).\n\nPor este contacto assíduo com as mesmas realidades, os teólogos sentir-se-ão estimulados para buscarem as formas mais adequadas para comunicar a doutrina aos homens do próprio tempo que se aplicam nos diversos campos do saber; realmente, «uma coisa é o depósito da fé, ou o conjunto das verdades que estão contidas na nossa veneranda doutrina, e outra coisa é o modo como elas se enunciam, se bem que sempre com o mesmo sentido e o mesmo significado» (Cf. João XXIII, Discurso inaugural do II Concílio Ecum. do Vaticano, em AAS 54 (1962), p. 792; e II Conc. Ecum. do Vaticano, Const. past. sobre a Igreja no mundo contemporâneo Gaudium et spes, n. 62: AAS 58 (1966), p. 1083). Tudo isto será de grande utilidade para que no seio do Povo de Deus o culto religioso e a probidade moral dos espíritos procedam a um ritmo sincronizado com o progresso das ciências e da técnica, e ainda, para que, mediante os cuidados pastorais, os fiéis sejam levados gradualmente a uma vida de fé mais pura e mais amadurecida.\n\nHá cabimento para uma tal ou qual conexão com a missão evangelizadora da Igreja também nas Faculdades em que são ministradas aquelas ciências que, não obstante não terem uma particular ligação com a Revelação cristã, muito podem contribuir, contudo, para a obra da evangelização; e é sob este aspecto que elas são consideradas pela Igreja quando se trata de erigí-las em Faculdades Eclesiásticas, que o mesmo é dizer com uma particular relação com a Sagrada Hierarquia.\n\nAssim, a Sé Apostólica, para cumprir a própria missão, tem a consciência bem clara do seu direito e dever de erigir e promover Faculdades Eclesiásticas que dela dependam, quer como entidades existentes separadamente quer inseridas em Universidades, destinadas aos alunos dados aos estudos sagrados e também aos estudantes leigos; e auspicia vivamente para isso a cooperação do Povo de Deus, sob a orientação dos Pastores, a fim de que estes estabelecimentos onde se ensina a sabedoria cristã possam contribuir eficazmente para o incremento da fé e da vida cristã.\n\nIV\n\nAs Faculdades eclesiásticas — as quais se ordenam para o bem comum da Igreja, devendo, portanto, ser tidas numa grande estima por toda a comunidade eclesial — devem estar conscientes da sua importância na Igreja e do papel que nesta são chamadas a desempenhar no campo do seu ministério Depois, aquelas que se ocupam directamente do estudo da Revelação divina, lembrem-se também da ordem que a respeito deste ministério Jesus Cristo, o Mestre Supremo, deu à sua Igreja com as seguintes palavras: «ide, pois, ensinai todas as gentes, baptizando-as em nome do Pai, e do Filho, e do Espírito Santo, ensinando-as a observar todas as coisas que vos mandei» (Mt. 28, 19-20). Donde a necessidade de uma total adesão de tais Faculdades à doutrina de Cristo, cujo intérprete autêntico e guarda fiel tem sido sempre, ao longo dos séculos, o Magistério da Igreja.\n\nAs Conferências Episcopais dos países ou regiões onde existirem tais Faculdades, promovam solicitamente o seu progresso e estimulem continuamente com igual empenho a fidelidade das mesmas à doutrina de Igreja, de modo que estas, perante toda a comunidade dos fiéis, dêem testemunho de acatamento da ordem dada por Cristo, acima recordada. Este testemunho há-de ser dado tanto pela Faculdade como tal, como por cada um dos seus membros. As Universidades e as Faculdades eclesiásticas foram criadas, de facto, para a edificação e o bem dos fiéis; isto devem elas ter sempre presente como critério permanente da actividade que desenvolvem.\n\nAssim, os professores principalmente, dada a sua maior responsabilidade porquanto encarregados de um ministério particular da Palavra de Deus, hão-de ser para os alunos mestres da fé, para os seus ouvintes e demais fiéis testemunhas da verdade viva do Evangelho e exemplos de fidelidade à Igreja. Convém recordar sempre as graves palavras de Paulo VI a este respeito: «a função do teólogo deve ser exercida para a edificação da comunhão eclesial, para que o povo de Deus cresça na experiência da fé» (Paulo VI, Carta Le transfert à Louvain-la-Neuve, dirigida ao Reitor Magnífico da Universidade Católica de Lovaina, de 13 de Setembro de 1975 (em L’Osservatore Romano de 22-23 de Setembro de 1975); cf. João Paulo PP. II, Enc. Redemptor hominis, n. 19: AAS 71 (1979), pp. 305 ss.).\n\nV\n\nPara se poder alcançar esta finalidade é necessário que as Faculdades eclesiásticas estejam organizadas de molde a corresponderem adequadamente às novas exigências da época actual; foi por isso mesmo que o próprio II Concílio do Vaticano estabeleceu que as leis que regem tais Faculdades deveriam ser objecto de revisão (cf. Decl. sobre a Educação cristã Gravissimum educationis, n 11: AAS 58 (1966), p. 738).\n\nEfectivamente, a Constituição Apostólica Deus Scientiarum Dominus, promulgada pelo meu Predecessor Pio XI a 24 de Maio de 1931, a seu tempo contribuíu muito para a renovação dos estudos eclesiásticos superiores; dadas, porém, a novas condições da vida, ela exige agora que sejam feitas algumas adaptações oportunas e algumas inovações.\n\nNa verdade, transcorridos que foram quase cinquenta anos, grandes transformações se operaram, não apenas na sociedade civil, mas também na própria Igreja. Importantes acontecimentos se verificaram — como, por exemplo e em primeiro plano, o II Concílio do Vaticano — os quais afectaram tanto a vida interna da Igreja quanto as suas relações externas, quer com os cristãos de outras Igrejas, quer com os não cristãos e os não crentes, quer, ainda, com todos aqueles que são fautores de uma civilização mais humana.\n\nAcontece também que as ciências teológicas atraem cada dia mais as atenções, não apenas dos membros do clero, mas também dos leigos, os quais cada vez em maior número frequentam as aulas de Teologia que, por isso mesmo, se multiplicaram consideravelmente, nestes anos mais recentes.\n\nComeça a aparecer por fim, uma mentalidade nova pelo que respeita à mesma estrutura das Universidades e das Faculdades, quer civis quer eclesiásticas, por causa do justo desejo de uma vida universitária com abertura para uma maior participação, pelo qual são movidos todos aqueles que, de algum modo, dela fazem parte.\n\nE não se deve esquecer ainda: a grande evolução que se deu nos métodos pedagógicos e didácticos, os quais exigem novos critérios na ordenação dos estudos; igualmente, o nexo íntimo que cada dia mais se adverte entre as várias ciências e disciplinas, bem como o desejo de uma maior cooperação em todo o âmbito das Universidades.\n\nFoi com o intento de satisfazer a estas novas exigências que a Sagrada Congregação para a Educação Católica, em execução do mandato recebido do II Concílio do Vaticano, começou a afrontar, já em 1967, a tarefa da remodelação, segundo a mente do mesmo Concílio; e assim, no dia 20 de Maio de 1968 foram por ela promulgadas «algumas Normas para a revisão da Constituição Apostólica Deus Scientiarum Dominus sobre os estudos académicos eclesiásticos», as quais nestes últimos anos exerceram uma benéfica influência.\n\nVI\n\nAgora, porém, é chegado o momento em que a obra deve ser completada e aperfeiçoada com uma nova lei, a qual — abrogada a Constituição Deus Scientiarum Dominus com as anexas Disposições, assim como as aludidas Normas promulgadas pela mesma Sagrada Congregação a 20 de Maio de 1968—assuma aqueles elementos que em tais documentos resultam ainda válidos e estabeleça novas normas segundo as quais a renovação, já felizmente iniciada, se processe ulteriormente e seja completada.\n\nA ninguém passam despercebidas, certamente, as dificuldades que parecem opôr-se à promulgação de uma nova Constituição Apostólica. Primeiramente, é o «correr veloz do tempo», trazendo consigo transformações tão rápidas, que se afigura impossível estabelecer algo estável e duradoiro; depois, é ainda «a diversidade dos lugares», que parece exigir um pluralismo tal, que faz apresentarem-se como quase impossíveis normas comuns, que possam ser válidas em todas as partes do mundo.\n\nNo entanto, dado que em todo o mundo existem Faculdades eclesiásticas, que foram erigidas ou aprovadas pela Santa Sé e conferem graus académicos em nome da mesma Sé Apostólica, é necessário que seja respeitada uma certa unidade substancial e que as condições exigidas para a consecução dos mesmos graus académicos sejam claramente determinadas e vigorem por toda a parte.\n\nSendo assim, deve-se cuidar, certamente, por que aquelas coisas que são necessárias e se prevê que virão a ser bastante estáveis sejam estabelecidas por lei, deixada, ao mesmo tempo, a justa liberdade para se poderem introduzir nos Estatutos próprios de cada Faculdade eclesiástica ulteriores especificações, tendo em consideração as circunstancias locais e os usos vigentes nas Universidades de cada região. Deste modo, o legítimo progresso dos estudos académicos não será impedido nem coarctado, mas antes e tão somente orientado pelo recto caminho para que possa obter frutos mais abundantes; juntamente com a legítima diferenciação das Faculdades, porém, há-de tornar-se patente a todos a clara unidade da Igreja Católica também nestes estabelecimentos de ensino superior.\n\nPor tudo isto, a Sagrada Congregação para a Educação Católica, por mandato do meu Predecessor Paulo VI, num primeiro momento consultou as mesmas Universidades e Faculdades eclesiásticas, bem como os Organismos da Cúria Romana e outras entidades interessadas no assunto; depois, constituiu uma comissão de especialistas, os quais, sob a direcção da mesma Congregação, reviram acuradamente a legislação relativa aos estudos académicos eclesiásticos.\n\nConcluídas que foram com êxito estas diligências, era intenção do Santo Padre Paulo VI promulgar a presente Constituição, quando a morte o levou; o falecimento imprevisto impediu também ao Papa João Paulo I de o fazer. Assim, depois de haver de novo ponderado atentamente o assunto, com a minha Autoridade Apostólica, eu decreto e estabeleço as leis e as normas que se seguem.\n\nNORMAS APLICATIVAS DA SAGRADA CONGREGAÇÃO\n\nPARA A EDUCAÇÃO CATÓLICA PARA A EXACTA APLICAÇÃO\n\nDA CONSTITUIÇÃO APOSTÓLICA VERITATIS GAUDIUM\n\nA Congregação para a Educação Católica, em conformidade com o art. 10 da Constituição Apostólica Sapientia christiana, promulga para as Universidades e para as Faculdades eclesiásticas as Normas Aplicativas que se seguem, prescrevendo que as mesmas sejam fielmente observadas.\n\nPRIMEIRA PARTE\n\nNORMAS COMUNS\n\nTítulo I\n\nNATUREZA E FINALIDADE DAS UNIVERSIDADES\n\nE FACULDADES ECLESIÁSTICAS\n\n(Const. Apost., art.s 1-10)\n\nArt. 1.§1. As normas sobre as Universidades e Faculdades eclesiásticas são aplicadas, tendo em conta a sua peculiaridade, congrua congruis referendo, também às outras instituições de educação superior, que tenham sido canonicamente erigidas ou aprovadas pela Santa Sé, com o direito de conferir graus académicos por autoridade da mesma Santa Sé.\n\n§ 2. As Universidades e Faculdades eclesiásticas, bem como as outras instituições de educação superior, estão em princípio sujeitas a avaliação pela Agencia da Santa Sé para a Avaliação e a Promoção da Qualidade nas Universidades e Faculdades eclesiásticas (AVEPRO).\n\nArt. 2. Com o fim de favorecer a investigação científica, são muito recomendados centros especiais de pesquisa, as revistas periódicas e as colecções científicas, bem como os congressos científicos e todas as outras formas idóneas de colaboração científica.\n\nArt. 3. As tarefas para as quais os alunos se preparam podem ser propriamente científicas, como a investigação e o ensino, ou então pastorais.\n\nEsta diversidade deve ser tida em conta no plano de estudos e na determinação dos graus académicos, mantendo sempre a índole científica dos mesmos.\n\nArt. 4. A colaboração no ministério da evangelização diz respeito à acção da Igreja no campo da pastoral, do ecumenismo e das missões; ela será orientada, em primeiro lugar, para a inteligência aprofundada, para a defesa e para a difusão da fé; e há-de estender-se, depois, a todo o âmbito da cultura e da sociedade humana.\n\nArt. 5. As Conferências Episcopais, também nisto unidas à Sé Apostólica, hão-de interessar-se pelas Universidades e Faculdades; assim:\n\n1° juntamente com os Grão Chanceleres favoreçam o seu progresso e, mantida a devida autonomia da ciência segundo o pensamento do II Concílio Vaticano, sejam solícitas, em primeiro lugar, da sua situação no campo científico e eclesial;\n\n2° quanto às questões comuns existentes no âmbito da própria região, ajudem a actividade das Faculdades, inspirem-na e ajudem a resolver devidamente tais questões;\n\n3° salvaguardando sempre a excelência científica, cuidem para que haja um número adequado de Faculdades, tendo em conta as necessidades da Igreja e o progresso cultural da própria região;\n\n4° para alcançar tal objectivo constituam no seu seio uma Comissão, que seja coadjuvada por especialistas.\n\nArt. 6. Uma instituição à qual a Congregação para a Educação Católica conferiu o direito de conceder apenas o grau académico de segundo e/ou de terceiro ciclo, é denominada “Instituto ad instar Facultatis”.\n\nArt. 7. § 1. Na elaboração dos Estatutos e no plano de estudos tenham-se presentes as Normas contidas no Apêndice I destas Normas aplicativas.\n\n§ 2. Segundo as modalidades estabelecidas nos Estatutos, as Universidades e as Faculdades podem por autoridade própria instituir Regulamentos que, observando as disposições Estatutárias, definam de modo mais detalhado as suas disposições constitucionais, o modo de administração e de acção.\n\nArt. 8.§ 1. O valor canónico de um grau académico significa que tal grau habilita para assumir os cargos eclesiásticos para os quais o mesmo é requerido; isto é válido, de modo particular, para o ensino das ciências sagradas nas Faculdades e nos Seminários maiores e nas instituições equivalentes.\n\n§ 2. As condições que hão-de ser satisfeitas para o reconhecimento dos graus académicos — de que se fala no art. 9 da Constituição — para além do consenso da competente Autoridade eclesiástica local ou regional, dirão respeito, em primeiro lugar, ao colégio dos professores, ao plano de estudos e aos subsídios científicos.\n\n§ 3. Os graus reconhecidos só para determinados efeitos canónicos, nunca poderão ser completamente equiparados aos graus académicos.\n\nTítulo II\n\nA COMUNIDADE ACADÉMICA E O SEU GOVERNO\n\n(Const. Apost., art.s 11-21)\n\nArt. 9. Ao Grão Chanceler compete:\n\n1° fazer progredir a Universidade ou Faculdade constantemente; promover o empenho científico e a identidade eclesiástica; fazer com que a doutrina católica seja integralmente guardada e com que sejam fielmente observados os Estatutos e as normas prescritas pela Santa Sé;\n\n2° favorecer estreitas relações entre todos os membros da comunidade académica;\n\n3° propor à Congregação para a Educação Católica os nomes quer de quem há-de ser, segundo a norma do Art. 18 da Constituição, nomeado ou confirmado Reitor, Director/Presidente ou Decano, quer dos Professores para os quais deve ser pedido o «nada obsta»;\n\n4° receber a profissão de fé do Reitor, Director/Presidente ou Decano (cf. can. 833, 7 CIC);\n\n5° dar ou retirar a licença para ensinar ou a missão canónica aos professores, em conformidade com as normas da Constituição;\n\n6 requerer à Congregação o «nada obsta» para a concessão dos doutoramentos honoris causa;\n\n7° informar a Congregação para a Educação Católica sobre os assuntos mais importantes e enviar-lhe, de cinco em cinco anos, um relatório pormenorizado, juntamente com o seu parecer pessoal, acerca da situação académica, moral e económica da Universidade ou da Faculdade e o seu plano estratégico, segundo o esquema fixado pela mesma Congregação.\n\nArt. 10. No caso de a Universidade ou a Faculdade depender de uma autoridade colegial (por exemplo, da Conferência Episcopal), deve ser designada uma pessoa que dela faça parte para exercitar o cargo de Grão Chanceler.\n\nArt. 11. O Ordinário do lugar, quando suceder não ser ele o Grão Chanceler, uma vez que tem a responsabilidade pela vida pastoral da sua Diocese, no caso de vir a ter conhecimento de que na Universidade ou Faculdade se verificam factos contrários à doutrina, à moral ou à disciplina eclesiástica, deve advertir disso o Grão Chanceler, a fim de que este tome providências; se o Grão Chanceler não tomar de facto providências, fica livre o recurso à Santa Sé, salva a obrigação de directamente tomar providências ele mesmo nos casos mais graves ou urgentes, que constituam um perigo para a própria Diocese.\n\nArt. 12. A nomeação ou a confirmação de quem está sujeito às normas do Art. 18 da Constituição é necessária também para um novo mandato dos titulares citados.\n\nArt. 13. Deve ser bem precisado nos Estatutos das Universidades ou nos de cada Faculdade quanto foi estabelecido no Art. 19 da Constituição, atribuindo-se, segundo os casos, maior importância ao governo colegial ou ao governo pessoal, contanto que ambas as modalidades sejam mantidas, e tomando em consideração a praxe nas Universidades da região onde se encontra a Faculdade, ou o Instituto religioso ao qual a mesma pertence.\n\nArt. 14. Além do Conselho de Universidade (Senado Académico) e do Conselho de Faculdade — que, muito embora com nomes diversos, existem em toda a parte — os Estatutos podem oportunamente estabelecer ainda outros Conselhos especiais, ou então Comissões, para o funcionamento e a promoção dos sectores científicos, pedagógicos, disciplinar, económico, etc.\n\nArt. 15. § 1. Segundo a Constituição, o Reitor é aquele que está à frente da Universidade; o Director/Presidente é aquele que está à frente de um Instituto ou de uma Faculdade «sui iuris»; o Decano é aquele que está à frente de uma Faculdade que faz parte de uma Universidade, o Director é aquele que está à frente de um Instituto académico agregado ou incorporado.\n\n§ 2. Nos Estatutos há-de ser fixado o período de tempo para o qual eles são nomeados e de que maneira e quantas vezes poderão ser reconduzidos no cargo.\n\nArt. 16. Ao múnus de Reitor ou de Director/Presidente compete:\n\n1° dirigir, promover e coordenar toda a actividade da Comunidade académica;\n\n2° representar a Universidade, o Instituto, ou a Faculdade sui iuris;\n\n3° convocar os Conselhos de Universidade, de Instituto, ou de Faculdade sui iuris, e presidi-los em conformidade com os Estatutos;\n\n4° vigiar a administração económica;\n\n5° informar o Grão Chanceler sobre os assuntos mais importantes;\n\n6° certificar-se que sejam actualizados de forma electrónica, anualmente, os dados da instituição presentes no Banco de Dados da Congregação para a Educação Católica.\n\nArt. 17. Ao Decano de Faculdade compete:\n\n1° promover e coordenar toda a actividade da Faculdade, especialmente no que se refere aos estudos, e prover tempestivamente às suas necessidades;\n\n2° convocar o Conselho de Faculdade e presidi-lo;\n\n3° admitir ou demitir, em nome do Reitor, os alunos, de acordo com as normas dos Estatutos;\n\n4° informar o Reitor daquilo que se faz na Faculdade ou que pela mesma é proposto;\n\n5° procurar que seja executado tudo aquilo que é estabelecido pelas Autoridades superiores.\n\n6 actualizar de forma electrónica, pelo menos uma vez por ano, os dados da instituição presentes no Banco de Dados da Congregação para a Educação Católica.\n\nTítulo III\n\nOS PROFESSORES\n\n(Const. Apost., art.s 22-30)\n\nArt. 18.§ 1. Os Professores designados de maneira estável para a Faculdade são, em primeiro lugar, aqueles que com título pleno e certo foram assumidos e costumam ser designados com o nome de Ordinários; a estes seguem-se, pela ordem, os Extraordinários; e poderá ser útil que haja outros ainda, segundo a praxe das Universidades.\n\n§ 2. As Faculdades devem ter um número mínimo de professores estáveis: 12 para a Faculdade de Teologia (e eventualmente, pelo menos 3 munidos dos títulos filosóficos requeridos: cf. Ord., Art. 57); 7 para a Faculdade de Filosofia; 5 para a Faculdade de Direito Canónico; 5 ou 4 para os Institutos Superiores de Ciências Religiosas, dependendo se o Instituto confere os graus de 1 e 2 ciclo ou somente de 1 ciclo. As restantes Faculdades devem ter pelo menos 5 professores estáveis.\n\n§ 3. Além dos Professores estáveis, costuma haver outros Professores diversamente designados, em primeiro lugar, os Convidados de outras Faculdades.\n\n§ 4. Será oportuno, enfim, para o desempenho de peculiares encargos académicos, que haja Assistentes, os quais devem possuir para isso um título conveniente.\n\nArt. 19. §1. Por côngruo Doutoramento entende-se aquele que está relacionado com a disciplina a ensinar.\n\n§ 2. Nas Faculdades de Teologia e de Direito canónico, se se tratar de uma disciplina sagrada ou com ela relacionada, é requerido ordinariamente o Doutoramento canónico; se o Doutoramento não for canónico, é requerida pelo menos a Licenciatura canónica.\n\n§ 3. Nas restantes Faculdades, se o professor não possuir um Doutoramento canónico nem uma Licenciatura canónica, só poderá ser contado como professor estável sob condição de que a sua formação seja coerente com a identidade de uma Faculdade eclesiástica. Ao avaliar os candidatos à docência deverá ter-se presente, para além da necessária competência na matéria a eles confiada, também da consonância e da adesão à verdade transmitida pela fé que se manifesta nas suas publicações e nas suas actividades didácticas.\n\nArt. 20. § 1 Aos Professores de outras Igrejas e comunidades eclesiais, cooptados segundo as normas da competente Autoridade eclesiástica (cf. Conselho Pontifício para a Promoção da Unidade dos Cristãos, Directório para a Aplicação dos Princípios e Normas sobre o Ecumenismo [1993], n. 191 ss.: AAS 85 [1993] 1107 ss.), a autorização para ensinar será dada pelo Grão Chanceler.\n\n§ 2 Os Professores de outras Igrejas e comunidades eclesiais não podem ensinar os cursos de doutrina no primeiro ciclo mas podem ensinar outras disciplinas (cf. Ibid., n. 192: AAS 85 [1993] 1107-1108). No segundo ciclo, estes podem ser chamados como Professores convidados (cf. Ibid., n. 195: AAS 85 [1993] 1109).\n\nArt. 21§ 1. Os Estatutos devem indicar quando é conferido o cargo de Professor estável; isto em referência à declaração de «nada obsta», a ser obtida em conformidade com o art. 27 da Constituição.\n\n§ 2. O «nada obsta» da Santa Sé é a declaração de que, segundo as normas da Constituição e dos Estatutos particulares, não existe impedimento algum à nomeação proposta, mas que por si só não confere nenhum direito a ensinar. Se depois suceder que exista um impedimento qualquer, isso deve ser comunicado ao Grão Chanceler, o qual ouvirá o Professor a tal respeito.\n\n§ 3. Se peculiares circunstâncias de lugar e de tempo impedirem que se peça a declaração de «nada obsta» à Santa Sé, o Grão Chanceler pôr-se-á em contacto com a Congregação para a Educação Católica a fim de se encontrar uma solução adequada.\n\n§ 4. Nas Faculdades que se encontram sob um particular regime concordatário observem-se as normas estipuladas nas concordatas aí em vigor e, se existirem, as normas particulares emanadas da Congregação para a Educação Católica.\n\nArt. 22. O intervalo de tempo necessário para uma promoção, que deve ser pelo menos de um triénio, há-de ser estabelecido nos Estatutos.\n\nArt. 23. § 1. Os Professores, e em primeiro lugar os Professores estáveis, procurem colaborar assiduamente entre si; aconselha-se também a cooperação com Professores de outras Faculdades, sobretudo quando tratam matérias afins ou correlacionadas.\n\n§ 2. Não se pode ser ao mesmo tempo Professor estável em diferentes Faculdades.\n\nArt. 24. § 1. Nos Estatutos há-de ser acuradamente definido o modo de proceder nos casos de suspensão ou de remoção do cargo de um Professor, especialmente por motivos respeitantes à doutrina.\n\n§ 2. Deve-se procurar, primeiramente, resolver a questão de modo privado entre o Reitor, ou o Director/Presidente, ou o Decano, e o mesmo Professor. Se não se conseguir chegar a um acordo, então o assunto seja tratado pelo competente Conselho ou Comissão, de tal sorte que o primeiro exame do caso se faça dentro da Universidade ou da Faculdade. Se isso não for suficiente ainda, o problema seja remetido para o Grão Chanceler, o qual, juntamente com pessoas peritas da Universidade, ou da Faculdade, ou mesmo a pessoas externas a esta, examinará a questão a fim de prover de maneira adequada. Deve-se sempre assegurar ao Professor o direito de conhecer a causa e as provas, bem como de expor e defender a própria causa. Permanecerá em aberto o direito ao recurso à Santa Sé para uma solução definitiva do caso (cf. cann. 1732-1739 CIC; cann. 996-1006 CCEO; can. 1445 §2 CIC; João Paulo II, Const. Apost. Pastor bonus, Art. 123, AAS 80 [1988] 891-892).\n\n§ 3. No entanto, nos casos mais graves ou urgentes, a fim de se prover ao bem dos alunos e eventualmente dos fiéis, o Grão Chanceler suspenda das funções ad tempus o Professor, enquanto se não concluir o procedimento ordinário.\n\nArt. 25. Os membros do clero diocesano e os religiosos e equiparados, para poderem tornar-se professores numa Faculdade e para aí permanecerem como tais, devem ter o consentimento do próprio Ordinário, do Hierarca ou do Superior religioso, em conformidade com as normas estabelecidas quanto a este ponto pela competente Autoridade Eclesiástica.\n\nTítulo IV\n\nOS ALUNOS\n\n(Const. Apost., art.s 31-35)\n\nArt. 26. § 1. O regular atestado, em conformidade com o Art. 31 da Constituição, versará:\n\n1° sobre a honestidade da vida: para os membros do clero, os seminaristas e os consagrados será passado pelo Ordinário, pelo Hierarca, pelo Superior ou por um seu delegado; para os demais, por uma pessoa eclesiástica;\n\n2° sobre os estudos prévios: é o título de estudo requerido segundo o teor do Art. 32 da Constituição.\n\n§ 2. Uma vez que os estudos requeridos para entrar numa Universidade nas diversas nações são diferentes, a Faculdade tem o direito e o dever de verificar se de facto foram estudadas todas as disciplinas consideradas necessárias pela mesma Faculdade.\n\n§ 3. Nas Faculdades de Ciências Sagradas requer-se um conveniente conhecimento da língua latina, para que os alunos possam compreender e usar as fontes de tais ciências e os documentos da Igreja (cf. Optatam totius, 13: AAS 58 [1966] 721; Paulo VI Romani Sermonis: AAS 68 [1976] 481 ss.).\n\n§ 4. Se uma disciplina não foi estudada, ou o foi apenas de maneira insuficiente, a Faculdade procurará suprir em tempo oportuno os conhecimentos que faltam e far-se-á o respectivo exame.\n\nArt. 27. Além dos alunos ordinários, ou seja, aqueles que intentam conseguir os graus académicos, poderão ser admitidos alunos extraordinários, em conformidade com as normas estabelecidas nos Estatutos.\n\nArt. 28. A passagem de um aluno de uma Faculdade para outra poderá verificar-se somente no início do ano académico ou do semestre, após ter sido acuradamente examinada a sua posição académica e disciplinar; todavia, em nenhum caso, alguém poderá ser admitido a um grau académico, se não tiver concluído antes com aproveitamento tudo aquilo que é necessário para a consecução desse grau, segundo os Estatutos e o plano de estudos.\n\nArt. 29. No determinar as normas para a suspensão ou para a exclusão de um aluno da Faculdade, seja salvaguardado o direito que ele tem de defender-se.\n\nTítulo V\n\nOS OFICIAIS E O PESSOAL ADMINISTRATIVO E DE SERVIÇOS\n\n(Const. Apost., art. 36)\n\nTítulo VI\n\nO PLANO DOS ESTUDOS\n\n(Const. Apost., art.s 37-44)\n\nArt. 30. O plano de estudos necessita da aprovação da Congregação para a Educação Católica (cf. can. 816 §2 CIC; can. 650 CCEO).\n\nArt. 31. O plano de estudos de cada Faculdade deve estabelecer quais as disciplinas (principais e auxiliares) que hão-de ser obrigatórias e frequentadas por todos; e, por outro lado, quais as que serão livres ou se deixam em opção.\n\nArt. 32. O plano de estudos deve estabelecer, de igual modo, quais são os trabalhos práticos e os seminários de estudo nos quais os alunos não somente deverão estar presentes, mas também participar activamente, num trabalho de conjunto com os demais, elaborando e apresentando dissertações próprias.\n\nArt. 33. § 1. As lições e os trabalhos práticos hão-de ser distribuídas de modo adequado, de tal forma que o estudo privado e o trabalho pessoal, sob a orientação dos professores, fiquem realmente favorecidos.\n\n§ 2. Uma parte dos cursos pode ser realizada à distância, se o plano de estudos, aprovado pela Congregação para a Educação Católica, assim o prevê e lhe determina as condições necessárias, de modo particular no que diz respeito aos exames.\n\nArt. 34. § 1. Os Estatutos ou os Regulamentos das Universidades ou da Faculdade determinem também como é que os examinadores devem exprimir o seu juízo acerca dos alunos.\n\n§ 2. No juízo complexivo final acerca dos alunos candidatos aos diversos graus académicos, sejam tidas em conta todas as classificações que tenham sido obtidas nas várias provas, tanto escritas como orais, feitas pelos mesmos alunos.\n\n§ 3. Nos exames para a consecução dos graus, especialmente do Doutoramento, poderão utilmente ser convidados também professores externos.\n\nTítulo VII\n\nOS GRAUS ACADÉMICOS E OUTROS TÍTULOS\n\n(Const. Apost., art.s 45-52)\n\nArt. 35. Nas Universidades ou Faculdades eclesiásticas, canonicamente erigidas ou aprovadas, os graus académicos são conferidos pela autoridade da Santa Sé.\n\nArt. 36.§ 1. Os Estatutos hão-de determinar quais são os requisitos necessários para a preparação da tese de doutoramento, bem como as normas para a sua defesa pública e para a sua publicação.\n\n§ 2. É admissível a publicação da dissertação em formato electrónico, se o plano de estudos assim o prevê e nele estão determinadas as condições que garantam a sua permanente acessibilidade.\n\nArt. 37. Seja enviado um exemplar impresso das dissertações publicadas à Congregação para a Educação Católica. Aconselha-se que seja enviado um exemplar das mesmas às Faculdades eclesiásticas, pelo menos às da própria região que se ocupam das mesmas ciências.\n\nArt. 38. Os documentos autênticos da concessão dos graus académicos hão-de ser assinados pelas Autoridades académicas, segundo os Estatutos; e além disso, também pelo Secretário da Universidade ou da Faculdade, e nos mesmos seja colocado o respectivo selo oficial.\n\nArt. 39. Nos Países onde as convenções internacionais estipuladas pela Santa Sé o requerem e nas instituições onde as autoridades académicas o retenham oportuno, além dos documentos autênticos dos graus académicos, se anexe um documento com ulteriores informações acerca do percurso dos estudos (por exemplo, o Diploma Supplement).\n\nArt. 40. Não se confira o Doutoramento honoris causa sem o consenso do Grão Chanceler, o qual, por sua vez, deve antes obter o «nada obsta» da Santa Sé e ouvir o parecer do Conselho da Universidade ou da Faculdade.\n\nArt. 41. Para que uma Faculdade possa conferir outros títulos, para além daqueles graus académicos conferidos pela autoridade da Santa Sé, é necessário:\n\n1 que a Congregação para a Educação Católica tenha dado o «nada obsta» para a concessão do respectivo título;\n\n2 que o plano de estudos estabeleça a natureza do título, indicando explicitamente que não se trata de um grau académico conferido pela autoridade da Santa Sé;\n\n3 que o próprio Diploma declare que o título não é conferido pela autoridade da Santa Sé.\n\nTítulo VIII\n\nOS SUBSÍDIOS DIDÁCTICOS\n\n(Const. Apost., art.s 53-56)\n\nArt. 42.As Universidades ou Faculdades devem dispor de salas de aulas verdadeiramente funcionais e decorosas, adequadas às exigências das diversas disciplinas e ao número dos alunos.\n\nArt. 43.Deverá haver à disposição uma biblioteca para consulta, na qual se encontrem as obras principais necessárias para o trabalho científico, quer dos professores, quer dos alunos.\n\nArt. 44. As normas para a biblioteca hão-de ser estabelecidas de molde a facilitar o seu acesso e o seu uso, especialmente aos professores e aos alunos.\n\nArt. 45. Procure-se favorecer a colaboração e a coordenação entre as bibliotecas da mesma localidade ou da mesma região.\n\nTítulo IX\n\nADMINISTRAÇÃO ECONÓMICA\n\n(Const. Apost., art.s 57-60)\n\nArt. 46. § 1. Para o bom andamento da administração, as Autoridades académicas procurem informar-se, em tempos estabelecidos, acerca da situação económica; e periodicamente submetam-na a um acurado controlo.\n\n§ 2. Anualmente o Reitor ou o Director/Presidente envie um relatório sobre o estado económico da Universidade ou Faculdade ao Grão Chanceler.\n\nArt. 47. § 1. Proveja-se, de maneira oportuna, a que o pagamento das quotas não impeça o acesso aos graus académicos daqueles alunos que, pelos dotes intelectuais de que dão mostras, constituam uma esperança de vir a ser úteis mais tarde para a Igreja.\n\n§ 2. Por isso, há-de haver o cuidado de instituir, particulares subsídios económicos, de proveniência eclesial, civil ou privada, para a ajuda dos alunos.\n\nTítulo X\n\nO PLANEAMENTO E A COLABORAÇÃO DAS FACULDADES\n\n(Const. Apost., art.s 61-67)\n\nArt. 48.§ 1. Quando se houver de erigir uma nova Universidade ou Faculdade, é necessário que:\n\na) tenha sido demonstrada a sua necessidade ou verdadeira utilidade, a que não seja possível satisfazer simplesmente mediante a afiliação, ou a agregação, ou a incorporação;\n\nb) haja os requisitos necessários para isso; destes os principais são:\n\n1° o número de professores estáveis e a sua habilitação, de acordo com a natureza e as exigências da Faculdade;\n\n2° um número congruente de alunos;\n\n3° a biblioteca, os demais subsídios científicos e as necessárias instalações;\n\n4° os recursos económicos realmente suficientes para uma Universidade ou Faculdade;\n\nc) sejam apresentados os Estatutos, juntamente com o plano de estudos, em conformidade com a presente Constituição e as relativas Normas aplicativas.\n\n§ 2. A Congregação para a Educação Católica — depois de ouvido o parecer, não só da Conferência Episcopal como também do Bispo diocesano ou da eparquia, principalmente quanto ao aspecto pastoral, mas também de peritos, em particular das Faculdades mais próximas, sobretudo a respeito do aspecto científico — decidirá acerca da oportunidade de se proceder à nova erecção.\n\nArt. 49. Para ser aprovada uma Universidade ou Faculdade requer-se:\n\na) a anuência tanto da Conferência Episcopal como do Bispo diocesano ou da eparquia;\n\nb) que sejam satisfeitas as condições estabelecidas no art. 48, § 1, b) e c).\n\nArt. 50. As condições para a afiliação referem-se sobretudo ao número e à qualidade dos professores, ao plano de estudos, à biblioteca e ao dever da Faculdade afiliante de prestar assistência ao Instituto afiliado; por isso, normalmente, hão-de a Faculdade afiliante e o Instituto afiliado encontrar-se na mesma nação ou região cultural.\n\nArt. 51.§ 1. A agregação é a vinculação a uma Faculdade de um Instituto, que abranja o primeiro e o segundo ciclo, com o fim de conseguir, mediante a Faculdade, os correspondentes graus académicos.\n\n§ 2. A incorporação, por sua vez, é a inserção numa Faculdade de um Instituto, que abranja o segundo ou terceiro ciclo, ou ambos, com o fim de conseguir, mediante a Faculdade, os correspondentes graus académicos.\n\n§ 3. A agregação e a incorporação não podem ser decretadas, se não se tratar de Institutos que estejam adequadamente providos dos meios para a consecução daqueles determinados graus académicos, de maneira que haja uma esperança bem fundada de que da conexão com a Faculdade se consiga obter realmente o fim desejado.\n\nArt. 52.§ 1. Deve ser favorecida a colaboração das Faculdades eclesiásticas entre si, quer mediante o convite recíproco de professores, quer mediante a intercomunicação da própria actividade científica, quer, ainda, mediante a realização de investigações em comum, que revertam em proveito do Povo de Deus.\n\n§ 2. Há-de ser promovida também a colaboração das Faculdades eclesiásticas com outras Faculdades, mesmo não católicas, procurando todavia conservar sempre com cuidado a própria identidade.\n\nSEGUNDA PARTE\n\nNORMAS ESPECIAIS\n\nTítulo I\n\nA FACULDADE DE TEOLOGIA\n\n(Const Apost., art.s 69-76)\n\nArt. 53. As disciplinas teológicas hão-de ser ensinadas de maneira que apareça claramente o seu nexo orgânico e se ponham em evidência os seus vários aspectos ou dimensões, que pertencem intrinsecamente à índole da mesma doutrina sagrada, que são, sobretudo, os aspectos bíblico, patrístico, histórico, litúrgico e pastoral. Os alunos, depois, devem ser levados a uma profunda assimilação da matéria e, ao mesmo tempo, à elaboração de uma síntese pessoal, de modo a apropriarem-se do método da investigação científica e a tornarem-se idóneos para expor adequadamente a doutrina sagrada.\n\nArt. 54. No ensino observem-se as normas contidas nos documentos do Concílio Vaticano II (cf. praesertim Constituição Dogmática sobre a Revelação Divina Dei Verbum: AAS 58 [1966] 817 ss.; Decreto sobre a formação sacerdotal Optatam totius: AAS 58 [1966] 813 ss.), como também nos mais recentes documentos da Sé Apostólica (cf. praesertim Paulo VI, Lumen Ecclesiae, de S. Thoma Aquinate, 20 de Novembro de 1974: AAS 66 [1974] 673 ss.; Sacrae Congr. pro Institutione Catholica Litteras: De institutione theologica, 22 de Fevereiro de 1976]; De institutione canonistica [1 de Março de 1975]; De institutione philosophica [20 de Janeiro de 1972]; De institutione liturgica [3 de Junho de 1979]; De institutione in mediis communicationis [19 de Março de 1986]; De institutione in doctrina sociali Ecclesiae [30 de Dezembro de 1988]; De patrum Ecclesiae studio [10 de Novembro de 1989]; De institutione circa matrimonium et familiam [19 de Março de 1995]), no que a estes digam respeito os estudos académicos.\n\nArt. 55. As disciplinas obrigatórias são:\n\n1° no primeiro ciclo:\n\na) As disciplinas filosóficas requeridas para a teologia são sobretudo a filosofia sistemática e a história da filosofia (antiga, medieval, moderna, contemporânea). O ensino sistemático, para além de uma introdução geral, deverá compreender as partes principais da filosofia: 1) metafísica (compreendida como filosofia do ser e teologia natural), 2) filosofia da natureza, 3) filosofia do homem, 4) filosofia moral e política, 5) lógica e filosofia do conhecimento.\n\n- Sem contar as ciências humanas, as disciplinas estritamente filosóficas (cf. Ord., art. 66, 1 a) devem constituir pelo menos 60% do número de créditos dos dois primeiros anos. Cada ano deve prover um número de créditos adequado a um ano de estudos universitário a tempo inteiro.\n\n- É altamente desejável que os cursos de filosofia se concentrem nos dois primeiros anos da formação filosófico-teológica. Estes estudos de filosofia feitos em vista dos estudos teológicos serão unidos, ao longo deste período de dois anos, a cursos introdutórios em teologia.\n\nb) As disciplinas teológicas, ou seja:\n\n— a Sagrada Escritura: introdução e exegese;\n\n— a Teologia fundamental, com referência também às questões respeitantes ao ecumenismo, às religiões não cristãs e ao ateísmo, como também a outras correntes da cultura contemporânea;\n\n— a Teologia dogmática;\n\n— a Teologia moral e espiritual;\n\n— a Teologia pastoral;\n\n— a Liturgia;\n\n— a História da Igreja, a Patrologia e a Arqueologia\n\n— o Direito Canónico.\n\nc) As disciplinas auxiliares, isto é, algumas ciências humanas e, além da língua latina, as línguas bíblicas, na medida em que sejam necessárias para os ciclos seguintes.\n\n2° No segundo ciclo:\n\nAs disciplinas específicas que, oportunamente, são instituídas nas várias secções segundo as diversas especializações, com trabalhos e seminários de estudo apropriados, incluindo uma específica dissertação escrita.\n\n3° No terceiro ciclo:\n\nO plano de estudos da Faculdade determine se e quais as disciplinas específicas devem ser ensinadas, com os relativos trabalhos e seminários de estudo, e quais as línguas antigas e modernas o estudante deve saber compreender para poder elaborar a dissertação.\n\nArt. 56. Durante o quinquénio institucional do primeiro ciclo há-de cuidar-se diligentemente por que todas as disciplinas sejam tratadas com a devida ordem e amplitude e com o método próprio, de modo a concorrer harmónica e eficazmente para uma formação sólida, orgânica e completa dos alunos em matéria teológica, mediante a qual estes se tornem aptos quer para prosseguir os estudos superiores no segundo ciclo, quer para exercer convenientemente determinados cargos eclesiásticos.\n\nArt. 57. O número de professores que ensinam filosofia deve ser de pelo menos três. Estes devem estar munidos de títulos em filosofia requeridos (cf. Ord. art. 19 e 67 § 2). Devem ser estáveis, isto é dedicar-se a tempo inteiro ao ensino e à investigação da filosofia.\n\nArt. 58 Além dos exames ou das provas equivalentes sobre cada uma das disciplinas, no final do primeiro e do segundo ciclo haja ou um exame global ou uma prova equivalente, que sirva para comprovar se o aluno adquiriu inteiramente a formação científica própria do respectivo ciclo.\n\nArt. 59. Compete à Faculdade decidir com que condições os alunos que já tenham feito regularmente o currículo de estudos filosófico-teológico, num Seminário maior ou num Instituto superior aprovado, podem ser admitidos ao segundo ciclo, tendo acuradamente em conta os estudos já realizados e, se for o caso, prescrevendo também cursos e exames especiais.\n\nTítulo II\n\nA FACULDADE DE DIREITO CANÓNICO\n\n(Const. Apost., art.s 77-80)\n\nArt. 60. Na Faculdade de Direito Canónico, Latino ou Oriental, deve haver o cuidado por que se faça a exposição científica tanto da história e dos textos das leis eclesiásticas, como do seu sentido e da sua conexão, e ainda dos seus fundamentos teológicos.\n\nArt. 61. As disciplinas obrigatórias são:\n\n1° no primeiro ciclo:\n\na) elementos de filosofia: antropologia filosófica, metafísica, ética;\n\nb) elementos de teologia: introdução à Sagrada Escritura; teologia fundamental: revelação divina, sua transmissão e credibilidade; teologia trinitária; cristologia; tratado da Graça; de modo especial a eclesiologia; teologia sacramental geral e especial; teologia moral fundamental e especial;\n\nc) Instituições gerais do Direito Canónico;\n\nd) língua latina;\n\n2° No segundo ciclo:\n\na) o Código de Direito Canónico ou o Código dos Cânones da Igreja Oriental com todas as suas partes, e as outras normas vigentes;\n\nb) as disciplinas conexas, que são: a teologia do direito canónico; a filosofia do direito; instituições de direito romano; elementos de direito civil; história das instituições canónicas; história das fontes do direito canónico; relação entre a igreja e a sociedade civil; praxis canónica administrativa e judicial.\n\nc) Introdução ao Código dos Cânones da Igreja Oriental para os alunos de uma Faculdade de Direito Canónico latino; introdução ao Código de Direito Canónico para os alunos de uma Faculdade de Direito Canónico oriental;\n\nd) Língua latina;\n\ne) Cursos opcionais, trabalhos práticos e seminários prescritos em cada Faculdade.\n\n3° No terceiro ciclo:\n\na) Latinidade canónica;\n\nb) Cursos opcionais, trabalhos práticos e seminários prescritos em cada Faculdade.\n\nArt. 62.§ 1. Quem houver já completado regularmente o curso filosófico-teológico num Seminário Maior ou numa Faculdade teológica, pode ser admitido imediatamente ao segundo ciclo a não ser que o Decano julgue necessário ou oportuno exigir um curso prévio de língua latina ou de instrução geral de Direito canónico.\n\nAqueles que comprovem ter já estudado algumas matérias do primeiro ciclo numa Faculdade ou Instituto universitário idóneo podem ser dispensados dessas mesmas matérias.\n\n§ 2. Quem houver já conseguido um grau académico em Direito Civil poderá ser dispensado de algum dos cursos do segundo ciclo (como Direito Romano e Direito Civil) mas não pode ser dispensado do triénio da Licenciatura.\n\n§ 3. Concluído o segundo ciclo, os estudantes devem conhecer a língua latina de modo a poder compreender o Código de Direito Canónico ou o Código dos Cânones da Igreja Oriental e ainda outros documentos canónicos; no terceiro ciclo, além da língua latina de modo a poder interpretar correctamente as fontes do Direito, também outras línguas necessárias para a elaboração da dissertação.\n\nArt. 63. Além dos exames ou das provas equivalentes sobre cada uma das disciplinas, no final do segundo ciclo haja um exame global ou uma prova equivalente, que sirva para comprovar se o aluno adquiriu a formação científica completa própria deste ciclo.\n\nTítulo III\n\nA FACULDADE DE FILOSOFIA\n\n(Const. Apost., art.s 81-84)\n\nArt. 64. § 1. A investigação e o ensino da filosofia numa Faculdade eclesiástica de Filosofia devem ser assentes “no património filosófico perenemente válido” (cf. can. 251 CIC e Concílio Ecuménico Vaticano II, Decreto sobre a formação sacerdotal Optatam totius, n. 15) que se tem desenvolvido ao longo da história, tendo em particular consideração a obra de São Tomás de Aquino. Ao mesmo tempo, a filosofia ensinada numa Faculdade eclesiástica deverá estar aberta aos contributos que a investigação mais recente fornece. Deverá salientar a dimensão sapiencial e metafísica da filosofia.\n\n§ 2. No primeiro ciclo, a Filosofia deve ser ensinada de tal modo que os alunos que recebem o Bacharelato cheguem a fazer uma síntese doutrinal sólida e coerente, aprendam a examinar e a julgar os diversos sistemas dos filósofos e se habituem gradualmente à reflexão filosófica pessoal.\n\n§ 3. Se os estudantes do primeiro ciclo dos estudos teológicos frequentam cursos do primeiro ciclo da Faculdade de Filosofia, vigie-se para que se salvaguarde a especificidade do conteúdo e objectivos de cada um dos percursos formativos. No final deste tipo de formação filosófica não vem conferido qualquer título académico em filosofia (cf. VG, art. 74 a), mas os estudantes podem requerer um certificado que ateste os cursos frequentados e os créditos obtidos.\n\n§ 4. A formação conseguida no primeiro ciclo poderá ser aperfeiçoada depois no ciclo de especialização, mediante um aprofundamento maior de uma parte da filosofia e um maior empenho do estudante na reflexão filosófica.\n\n§ 5. É oportuno fazer uma clara distinção entre os estudos da Faculdade eclesiástica de Filosofia e o percurso filosófico que faz parte integrante dos estudos numa Faculdade de Teologia ou de um Seminário. Numa instituição onde se pode encontrar simultaneamente seja uma Faculdade eclesiástica de Filosofia seja uma Faculdade de Teologia, quando os cursos de filosofia que fazem parte do primeiro ciclo, no quinquénio de teologia, são realizados na Faculdade de Filosofia, a autoridade a quem compete decidir o programa é a do Decano da Faculdade de Teologia, respeitando a lei vigente e valorizando a colaboração estreita com a Faculdade de Filosofia.\n\nArt. 65. No ensino da filosofia deve-se observar as normas que lhe dizem respeito, e que estão contidas nos documentos do Concílio Vaticano II (cf. praesertim Optatam totius: AAS 58 [1966] 713 ss.; Gravissimum educationis: AAS 58 [1966] 728 ss.), como também nos mais recentes documentos da Santa Sé (cf. praesertim Pauli VI Lumen Ecclesiae, de S. Thoma Aquinate, 20 de Novembro de 1974: AAS 66 [1974] 673 ss.; Sacrae Congr. Pro Institutione Catholica Litteras: De institutione philosophica [20 de Janeiro de 1972]; João Paulo II, enc. Fides et ratio: AAS 91 [1999] 5 ss.; id., enc. Veritatis splendor: 85 [1993] 1133 ss.), no que a estes digam respeito os estudos académicos.\n\nArt. 66. As disciplinas a ensinar nos vários ciclos são:\n\n1° No primeiro ciclo:\n\na) As matérias fundamentais obrigatórias:\n\n- Uma introdução geral que apontará em particular para a demonstração da dimensão sapiencial da filosofia;\n\n- As principais disciplinas filosóficas: 1) metafísica (compreendida como filosofia do ser e teologia natural), 2) a filosofia da natureza, 3) filosofia do homem, 4) filosofia moral e política, 5) lógica e filosofia do conhecimento. Devido à particular importância da metafísica, a esta disciplina deverá corresponder um adequado número de créditos.\n\n- A história da hilosofia: antiga, medieval, moderna e contemporânea. O exame atento das correntes que tiveram maior influência será acompanhado, quando possível, da leitura dos textos dos autores mais significativos. Se acrescentará, mediante a necessidade, o estudo das filosofias locais.\n\nAs matérias fundamentais obrigatórias devem constituir pelo menos os 60% e não superar os 70% do número de créditos do primeiro ciclo.\n\nb) As matérias complementares obrigatórias:\n\n- O estudo da relação entre razão e fé cristã ou seja entre filosofia e teologia, de um ponto de vista sistemático e histórico, tendo a atenção de salvaguardar tanto a autonomia de ambos campos quanto das suas ligações.\n\n- O latim, de modo a poder compreender as obras filosóficas (especialmente dos autores cristãos) escritas nessa língua. Um igual conhecimento do latim deve-se verificar no período dos primeiros dois anos.\n\n- Uma língua moderna diferente da língua materna, cujo conhecimento se deve prestar provas antes do fim do terceiro ano.\n\n- Uma introdução à metodologia do estudo e do trabalho científico que habilite ao uso dos instrumentos de investigação e à prática do discurso argumentativo.\n\nc) As matérias complementares opcionais:\n\n- Elementos de literatura e de arte.\n\n- Elementos de alguma ciência humana ou de qualquer ciência natural (por exemplo psicologia, sociologia, história, biologia, física). Atente-se, de modo particular, para que se estabeleça uma ligação entre as ciências e a filosofia.\n\n- Qualquer outra disciplina filosófica opcional: por exemplo a filosofia das ciências, filosofia da cultura, filosofia da arte, filosofia da técnica, filosofia da linguagem, filosofia do direito, filosofia da religião.\n\n2° No segundo ciclo:\n\n- Algumas disciplinas especiais, que hão-de ser oportunamente distribuídas pelas várias secções segundo as diversas especializações, com os apropriados trabalhos práticos e seminários de estudo, incluindo uma dissertação escrita.\n\n- A aprendizagem ou aprofundamento do grego antigo ou de uma segunda língua moderna para além daquela requerida para o primeiro ciclo ou o aprofundamento desta última.\n\n3° No terceiro ciclo:\n\nO plano de estudos da Faculdade há-de determinar se e quais disciplinas especiais devem ser ensinadas, com os seus trabalhos práticos e seminários de estudo. Será necessário a aprendizagem de uma outra língua ou o aprofundamento de uma língua já estudada anteriormente.\n\nArt. 67. § 1. A Faculdade deve ter de modo estável pelo menos sete professores devidamente qualificados de modo a que possam assegurar o ensino de cada uma das matérias fundamentais obrigatórias (cf. Ord., art. 66, 1; art. 48 § 1, b).\n\nEm particular, o primeiro ciclo deve ter pelo menos cinco professores estáveis distribuídos do seguinte modo: um para metafísica, um para filosofia da natureza, um para filosofia do homem, um para filosofia moral e política, um para lógica e filosofia do conhecimento.\n\nPara as outras matérias, obrigatórias e opcionais, a Faculdade pode pedir ajuda a outros Professores.\n\n§ 2. Um professor é habilitado para ensinar numa instituição eclesiástica se é detentor de um grau académico requerido para uma Faculdade eclesiástica de Filosofia (cf. Ord., Art. 19).\n\n§ 3. Se o professor não possui um Doutoramento canónico nem uma Licenciatura canónica, só poderá ser contado como professor estável sob condição de que a sua formação filosófica seja coerente no conteúdo e no método com aqueles propostos por uma Faculdade eclesiástica. Ao avaliar os candidatos à docência numa Faculdade eclesiástica de Filosofia deverá ter-se presente: a necessária competência na matéria a eles confiadas; uma oportuna abertura ao conjunto do saber; a adesão nas suas publicações e nas suas actividades didácticas à verdade contida na fé; um conhecimento adequado e aprofundado da harmoniosa relação entre fé e razão.\n\n§ 4. Será necessário garantir que uma Faculdade eclesiástica de Filosofia tenha sempre uma maioria de professores estáveis na posse de um Doutoramento eclesiástico em Filosofia ou de uma Licenciatura eclesiástica e um Doutoramento em Filosofia obtido numa Universidade não eclesiástica.\n\nArt. 68. De modo geral, para um aluno ser admitido ao segundo ciclo de filosofia é necessário que tenha obtido um Bacharelato eclesiástico em Filosofia.\n\nSe um aluno frequentou estudos filosóficos numa Faculdade não eclesiástica de Filosofia de uma Universidade católica ou num Instituto de Estudos superiores, pode ser admitido ao segundo ciclo somente depois de ter demonstrado, com um exame apropriado, que a sua preparação é compatível com aquela proposta numa Faculdade eclesiástica de Filosofia e tiver colmatado eventuais lacunas relativas ao tempo e plano de estudos previsto para o primeiro ciclo com base nas presentes Ordinationes. A escolha dos cursos deverá favorecer a síntese das matérias ensinadas (cf. VG, art. 82, a). No final deste estudo de integração, o estudante será admitido ao segundo ciclo, sem receber o Bacharelato eclesiástico em Filosofia.\n\nArt. 69 § 1. Tendo em conta a reforma do primeiro ciclo para três anos nos estudos eclesiásticos de filosofia, que se conclui com o Bacharelato em Filosofia, a afiliação filosófica deve ser em conformidade com aquilo que foi decretado para o primeiro ciclo, quanto ao número de anos e ao programa de estudos (cf. Ord., art. 66, 1); o número de docentes estáveis para um instituto filosófico afiliado deve ser de pelo menos cinco com as qualificações requeridas (cf. Ord., art. 67).\n\n§ 2. Tendo em conta a reforma do segundo ciclo para dois anos nos estudos eclesiásticos de filosofia, que se conclui com a licenciatura em Filosofia, a agregação filosófica deve ser em conformidade com aquilo que foi decretado para o primeiro e segundo ciclos, quanto ao número de anos e ao programa de estudos (cf. VG, art. 74 a e b; Ord., art. 66); o número de docentes estáveis para um instituto filosófico agregado deve ser de pelo menos seis com as qualificações requeridas (cf. Ord., art. 67).\n\n§ 3. Tendo em conta a reforma do percurso de filosofia incluído no primeiro ciclo filosófico-teológico que se conclui com o Bacharelato em Teologia, a formação filosófica de um Instituto afiliado em teologia deve ser em conformidade com aquilo que foi decretado quanto ao programa de estudos (cf. Ord., art. 55, 1); o número de docentes estáveis de filosofia deve ser de pelo menos dois.\n\nTítulo IV\n\nOUTRAS FACULDADES\n\n(Const. Apost., art.s 85-87)\n\nArt. 70. Para se poder obter as finalidades expostas no Art. 85 da Constituição, foram já erectas e habilitadas a conferir graus académicos pela autoridade da Santa Sé as seguintes Faculdades, ou Institutos ad instar Facultatis:\n\nArqueologia Cristã\n\nBioética\n\nComunicação Social\n\nDireito\n\nLiteratura Cristã e Clássica\n\nLiturgia\n\nMissiologia\n\nMúsica Sacra\n\nOriente Antigo\n\nPsicologia\n\nCiências da Educação\n\nCiências Religiosas\n\nCiências Sociais\n\nEspiritualidade\n\nHistória da Igreja\n\nEstudos Árabes e Ismalogia\n\nEstudos Bíblicos\n\nEstudos Orientais\n\nEstudos sobre Matrimónio e Família\n\nSua Santidade o Papa Francisco aprovou e ordenou que fossem publicadas todas e cada uma das presentes Normas Aplicativas, não obstante quaisquer prescrições em contrário.\n\nRoma, da Sede da Congregação para a Educação Católica, 27 de Dezembro de 2017, festa de São João, Apóstolo e Evangelista.\n\nGiuseppe Card. VERSALDI\n\nPrefeito\n\nAngelo Vincenzo ZANI\n\nArceb. tit. de Volturno\n\nSecretário\n\nAPÊNDICE I\n\nao art. 7 das Normas aplicativas\n\nNormas para a redacção dos estatuto de uma universidade ou de uma faculdade\n\nTendo em consideração o que consta na Constituição Apostólica e nas Normas aplicativas anexas - e deixando aos seus regulamentos internos o que é de natureza mais particular e mutável - os Estatutos de uma Universidade ou de uma Faculdade deverão principalmente tratar os seguintes pontos:\n\n1. O nome, a natureza e o objectivo da Universidade ou da Faculdade (com uma breve informação histórica no proémio).\n\n2. O governo - O Grão Chanceler; as Autoridades académicas pessoais e colegiais: quais as suas funções específicas; qual o modo como são eleitas as Autoridades pessoais e qual a duração da sua função; qual o modo da eleição das Autoridades colegiais e dos membros do Conselho, e por quanto tempo devem permanecer em funções.\n\n3. Os professores – Qual deve ser o seu número mínimo em cada Faculdade; em que ordem se devem distinguir seja os docentes estáveis seja os não estáveis; quais os requisitos devem possuir; como devem ser escolhidos, nomeados, promovidos e como devem cessar funções descrevendo os motivos e o procedimento; os seus deveres e direitos.\n\n4. Os estudantes – Os requisitos para a inscrição; motivos e procedimento para a sua suspensão; os seus deveres e direitos.\n\n5. Funcionários e pessoal auxiliar– Os seus deveres e direitos.\n\n6. Os graus académicos – Quais graus serão conferidos em cada Faculdade e sob que condições; outros títulos.\n\n7. Os subsídios didácticos e informáticos - A biblioteca: como garantir a sua conservação e o seu aumento; se necessário, outros auxiliares didácticos e laboratórios científicos.\n\n8. A administração económica – O património da Universidade ou da Faculdade, e sua administração; as regras relativas aos honorários das autoridades, dos professores, dos funcionários, bem como as taxas dos estudantes e os subsídios económicos que lhes são atribuídos.\n\n9. As relações com as outras Faculdades, Institutos, etc.\n\nPlano de estudos\n\n1. Qual é o plano de estudos em cada Faculdade.\n\n2. Que ciclos existem.\n\n3. Quais as disciplinas que são ensinadas: a sua obrigatoriedade e frequência.\n\n4. Que seminários e exercícios\n\n5. Quais exames ou testes equivalentes.\n\n6. Eventuais modalidades de ensino à distância.\n\nAPÊNDICE II\n\nAo art. 70 das Normas aplicativas\n\nSectores dos estudos eclesiásticos\n\nsegundo a sua presente (A. 2020) organização académica na Igreja\n\nELENCO\n\nAdvertência. – Cada Sector de estudos, aqui enumerados em ordem alfabética, estão agora em vigor. Por baixo estão agrupadas as especializações.\n\nAs especializações existentes encontram-se no Banco de Dados das Instituições de Estudo Superiores Eclesiásticos, acessível através o website www.educatio.va\n\nAlém disso, o mencionado Banco de Dados inclui todas as Instituições de Estudos Superiores, erigidas ou aprovadas pela Congregação para a Educação Católica como parte do sistema educativo da Santa Sé.\n\n1. Arqueologia Cristã\n\n2. Bioética\n\n3. Comunicação Social\n\n4. Direito Canónico\n\n5. Direito\n\n6. Filosofia\n\n7. Literatura Cristã e Clássica\n\n8. Liturgia\n\n9. Missiologia\n\n10. Música Sacra\n\n11. Oriente Antigo\n\n12. Psicologia\n\n13. Ciências da Educação\n\n14. Ciências Religiosas\n\n15. Ciências Sociais\n\n16. Espiritualidade\n\n17. História da Igreja\n\n18. Estudos Árabes e Ismalogia\n\n19. Estudos Bíblicos\n\n20. Estudos de Ciências da Paz\n\n21. Estudos de Ecologia Integral\n\n22. Estudos Judeus e Relações Hebraico - Cristãs\n\n23. Estudos Orientais\n\n24. Estudos sobre Matrimónio e Família\n\n25. Teologia\n\n[1] Cf. Agostinho, Confissões, X, 23.33; I, 1, 1.\n\n[2] Conc. Ecum. Vat. II, Const. past. Gaudium et spes, 22.\n\n[3] Sapientia christiana, Proémio, III (cf. infra, Apêndice I).\n\n[4] Mensagem vídeo ao Congresso Internacional de Teologia na Pontifícia Universidade Católica Argentina « Santa Maria de los Buenos Aires» (1-3/IX/2015).\n\n[5] N. 14.\n\n[6] Ibid., 16.\n\n[7] Ibid., 16.\n\n[8] Cf. ibid., 19.\n\n[9] Ibid., 19.\n\n[10] Ibid., 20.\n\n[11] Proémio, I.\n\n[12] N. 85.\n\n[13] N. 14.\n\n[14] N. 20.\n\n[15] Carta enc. Caritas in veritate, 42.\n\n[16] Cf. ibid., 54; Conc. Ecum. Vat. II, Const. dogm. Lumen Gentium, 1.\n\n[17] Carta enc. Caritas in veritate, 33.\n\n[18] Ibid., 30.\n\n[19] Cf. Exort. ap. Evangelii gaudium, cap. 5.\n\n[20] Ibid., 30.\n\n[21] Cf. Discurso no V Convénio Nacional da Igreja Italiana (Florença, 10/XI/2015).\n\n[22] Cf. Exort. ap. Evangelii gaudium, 55.\n\n[23] Cf. Carta enc. Laudato si’, 139.\n\n[24] Ibid., 61.\n\n[25] Cf. ibid., 194.\n\n[26] Ibid., 53; cf. n. 105.\n\n[27] Ibid., 114.\n\n[28] Discurso à Comunidade da Pontifícia Universidade Gregoriana e seus associados Pontifício Instituto Bíblico e Pontifício Instituto Oriental (10/IV/2014): AAS 106 (2014), 374.\n\n[29] Cf. Exort. ap. Evangelii gaudium, 11; 34ss; 164-165.\n\n[30] Ibid., 165.\n\n[31] Cf. Conc. Ecum. Vat. II, Const. dogm. Lumen Gentium, 1.\n\n[32] Exort. ap. Evangelii gaudium, 111.\n\n[33] Cf. Bula de Proclamação do Jubileu Extraordinário da Misericórdia, Misericordiae Vultus (11/IV/2015).\n\n[34] Cf. Exort. ap. Evangelii gaudium, 87 e 272.\n\n[35] Ibid., 92.\n\n[36] Cf. Carta enc. Laudato si’, 49.\n\n[37] Cf. Exort ap. Evangelii gaudium, cap. 4.\n\n[38] Pont. Conselho «Justiça e Paz», Compêndio da Doutrina Social da Igreja, 52; cf. Exort. ap. Evangelii gaudium, 178.\n\n[39] Exort. ap. Evangelii gaudium, 195.\n\n[40] Carta enc. Laudato si’, 240.\n\n[41] Cf. Exort. ap. Evangelii gaudium, 239.\n\n[42] Carta enc. Caritas in veritate, 4.\n\n[43] Proémio, III; cf. Conc. Ecum. Vat. II, Const. past. Gaudium et spes, 62.\n\n[44] Exort. ap. Evangelii gaudium, 74.\n\n[45] N. 31.\n\n[46] Cf. Exort. ap. Evangelii gaudium, 134.\n\n[47] O Conceito de Universidade VII (a partir da versão italiana; Vita e Pensiero – Milão 1976), p. 201.\n\n[48] Cf. Cinco Chagas da Santa Igreja, in Obras di Antonio Rosmini, A. Valle (coord.), vol. 56 (a partir da versão italiana; Città Nuova Ed. - Roma 21998), cap. II, passim.\n\n[49] N. 164.\n\n[50] Ibid., 164.\n\n[51] Mensagem vídeo ao Congresso Internacional de Teologia na Pontifícia Universidade Católica Argentina «Santa Maria de los Buenos Aires» (1-3/IX/2015).\n\n[52] Exort. ap. Evangelii gaudium, 236.\n\n[53] João Paulo II, Carta ap. Novo millennio ineunte (6/I/2001), 40.\n\n[54] Ibid., 40.\n\n[55] Exort. ap. Evangelii gaudium, 116.\n\n[56] Catequese (26/IV/ 2006).\n\n[57] Mensagem vídeo ao Congresso Internacional de Teologia na Pontifícia Universidade Católica Argentina (1-3/IX/2015). Alude-se aqui ao n. 115 da Exort. ap. Evangelii gaudium.\n\n[58] Carta ao Grão Chanceler da Pontifícia Universidade Católica Argentina no centenário da Faculdade de Teologia (3/III/2015).\n\n[59] Exort. ap. Evangelii gaudium, 227.228.\n\n[60] Proémio, III.\n\n[61] Exort. ap. Evangelii gaudium, 133.\n\n[62] Cf. Carta enc. Laudato si’, 47; Exort. ap. Evangelii gaudium, 50.\n\n[63] Exort. ap. Evangelii gaudium, 45.\n\n[64] Ibid., 132.\n\n[65] N. 201.\n\n[66] Mensagem vídeo ao Congresso Internacional de Teologia na Pontifícia Universidade Católica Argentina (1-3/IX/2015).\n\n[67] Carta enc. Laudato si’, 202.\n\n[68] Exort. ap. Evangelii gaudium, 278.\n\nCopyright © Dicastério para a Comunicação\n\nA Santa Sé\n\nA Santa Sé","witnesses":[{"sourceUrl":"https://www.vatican.va/content/francesco/pt/apost_constitutions/documents/papa-francesco_costituzione-ap_20171208_veritatis-gaudium.html","sha256":"939ab2056a2a5a712c1960c8047bd899eb6a636a83fd68a9baeeb1c73c4e625e","localUrl":"assets/docs/magisterium/source-corpus/papa-francesco-costituzione-ap-20171208-veritatis-gaudium-8ea99e8990/pt.html","textUrl":"assets/docs/magisterium/source-corpus/papa-francesco-costituzione-ap-20171208-veritatis-gaudium-8ea99e8990/pt.txt"}]}}}
